Tıbbi Sarf Malzemeleri ve Laboratuar Hizmetleri alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti - Karar Sayı 08-74/1180-455

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2007-2-87
Karar Sayısı : 08-74/1180-455 (Soruşturma)
Karar Tarihi : 19.12.2008

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Erdem AYGÜN, Hüseyin ORMAN

C. BAŞVURUDA BULUNAN : - İhbar

D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR : - Akademi Medikal Paz. Ltd. Şti.
Fevzi Çakmak Mah., Bezirgan Sok., No:18/A, Samsun

- Atılım Tıbbi Malzemeler San. Tic. Ltd. Şti.
Cumhuriyet Mah., Atatürk Bulvarı, No: 398,
Atakum / Samsun

- Atlas Medikal Elektronik Pazarlama ve Yatırım Ltd. Şti.
Ondokuz Mayıs, Güzelyalı Mah., Atatürk Cad.,
Engin Sok., No:9, Atakent / Samsun

- Berat Medikal Aletler İlaç Sanayi Tic. Ltd. Şti.
Mimar Sinan Mah., 160. Sok., No:29, Atakum / Samsun

- Bizim Medikal Tıbbi Gereçler İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.
Toklu Mah. 9 No’lu Sok. No:15 Trabzon
Temsilcisi Av. Özden BOSTAN
Turgut Reis Cad., No:36/7, Anıttepe / Ankara

- Deltamed Mühendislik Teknik Servis Sağlık Hizmetleri
Tic. Ltd. Şti.
Birlik Mah. 19. Sok. No: 14/1 Çankaya/Ankara
Temsilcisi Av. Ahmet Erdem EKMEKÇİ
Dolunay Sok., No: 6/2, GOP / Ankara

- Bıçakçı Ticaret
Yeni Mah., Yüksek Kaldırım Sok., No:48/B, Sinop

-Ece Tıbbi Ürünler ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti.
Koza Sok. No: 138/8 G.O.P. Ankara
08-74/1180-455
2
Temsilcisi Av. Ahmet Erdem EKMEKÇİ
Dolunay Sok., No: 6/2, GOP / Ankara

- Grup Medikal İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.
Ondokuz Mayıs, Kale Mah., Kazımpaşa Cad.,
Anakent İş Merkezi, K: 4, No: 70-72, Samsun

- İlmed İlaç ve Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti.
Bahçelievler Mah. Lise Cad. Üstünel Apt.
No:49/2-3 Samsun
Temsilcileri Av. Özden BOSTAN ve Av. Betül VERGİLİ
Turgut Reis Cad., No: 36/7, Anıttepe / Ankara

- İmir Kimya-Tıbbi Cihaz-Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.
Cevat Yurdakul Bul. No: 7 01120 Adana
Temsilcisi Av. Mustafa AKIN
Reşatbey Mah., 9. Sok., Sevilir Apt., K: 4, D: 15,
Seyhan / Adana

- Karadeniz Laboratuar Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Adalet Mah. 100. Yıl Bulvarı No: 254 Merkez-Samsun
Temsilcileri Av. Özden BOSTAN ve Av. Betül VERGİLİ
Turgut Reis Cad., No: 36/7, Anıttepe / Ankara

- Korulu Grup Sağlık Hizmetleri İnş. Taah. Mak. Tem.
San. ve Tic. Ltd. Şti.
Ondokuz Mayıs, Kale Mah., Kazımpaşa Cad.,
Anakent İş Merkezi, K: 4, No: 74, Samsun

- Medeks Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti.
Gelincik Mah., Kiremitçiler Yolu, Dolunay Sitesi,
No:131, Sinop

- Medi-Lab Tıbbi Ürünler San. ve Tic. Ltd. Şti.
Gelincik Mah., Kiremitçiler Yolu, Dolunay Sitesi,
No:131, Sinop

- Med-Kim Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.
1456. Sok., No: 16, K:1, Barohan, Alsancak / İzmir

- Megamar Tıbbi Görüntüleme ve Turizm Tic. Ltd. Şti.
Yıldız Mah., 1. Cadde, 86. Sok., Ziraat Mühendisleri
Sitesi, 2. Blok, K:10, No:49/42, Çankaya / Ankara

- Odak Tıbbi Malzemeler
Fevzi Çakmak 2, No:33 / 17, Kızılay /Ankara

- Sade Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti.
Sokullu Mehmet Paşa Mah., 6. Sok.,
No: 6/1, Çankaya / Ankara
08-74/1180-455
3
Temsilcisi Av. Nazım BELEN
Sağlık 1. Sok., No:59 / 30, Sıhhiye / Ankara

- Samed Samsun Medikal Elek. San. ve Tic. A.Ş.
Ondokuz Mayıs, Çiftlik Mah. 100. Yıl Bulvarı,
No:223 Samsun
Temsilcisi Av. Selim GÜVEN
Talimhane Cad., No: 6 / 2, Samsun

- Samsun Tıp Tic. ve San. Ltd. Şti.
Hürriyet Mah., Çatal Sok., Uludoğan Apt.,
No: 28/2, Samsun

- Sembol Medikal Aletler İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.
Ondokuz Mayıs, Fevzi Çakmak Mah., İbni Sina Cad.,
Sabırtaşı Apt., No:21, K:1/3, Samsun

- Sinmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti.
Gelincik Mah., Kiremitçiler Yolu, Dolunay Sitesi,
No:131, Sinop
Temsilcisi Av. Erdoğan TUNCER
Konaklar Mah., Org. İzzet Aksular Cad., 1. Blok, K:6,
D: 23, 80620, Yeni Levent / İstanbul

E.DOSYA KONUSU : Tıbbi Sarf Malzemeleri ve Laboratuar Hizmetleri
alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ihlal edip etmediklerinin tespiti.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesinde bir takım tıbbi cihaz
sağlayıcısı firmaların, ortak bir firma kurmak yoluyla anılan bölgelerde sağlık
kuruluşlarınca gerçekleştirilen tıbbi cihaz ve sarf malzemesi alım ihalelerini
paylaştıkları, ihalelerde rekabetçi teklif sunulmasını engelledikleri, yancı tabir edilen
diğer birtakım firmaların daha önceden paylaşılmış olan ihalelerde teklif sunarak
rekabetin mevcut olduğu izlenimini verme fonksiyonunu ifa ettikleri, ilk grup olaylarla
bağlantılı bir şekilde bazı firmaların ortaklaşa kurulan firma yoluyla tıbbi cihaz
ihalelerini paylaştıkları iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurum kayıtlarına 17.4.2007 tarih, 2742 sayı ile
giren dilekçe üzerine yapılan inceleme neticesinde hazırlanan 16.5.2007 tarih, 2007-
2-87/İİ–07-AA sayılı İlk İnceleme Raporu, 18.5.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-
110/157 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-42 sayılı Rekabet Kurulu toplantısında ele
alınmış ve 07-42/471-M sayılı Karar ile “Tıbbi Cihaz ve Sarf Malzemesi Sektörü”ne
yönelik önaraştırma açılmasına karar verilmiştir.
Önaraştırma sürecinde Bizim Medikal Tıbbi Gereçler İth. İhr. Tic. Ltd. Şti, İlmed İlaç
Medikal San. Tic. Ltd. Şti., Sinmed Tıbbi Gereçler San. Tic. Ltd. Şti., Karadeniz
Laboratuar Gereçleri Ltd. Şti., Siber Tıp Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Gür-
Med Medikal Özel Sağlık Teşhis Tedavi Merkezleri Ltd. Şti.,Grup Medikal İnşaat
Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Karadeniz Tıp Ticaret Ltd. Şti., Nova Medikal İnşaat
Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ve Kalyon Medikal Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti’de yerinde
inceleme ve yerinde incelemeyi takiben anılan şirketlerin yetkilileri ile görüşme
yapılmıştır. Bununla birlikte, haklarında önaraştırma yapılan teşebbüslere ilişkin
08-74/1180-455
4
Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülmüş olan incelemenin varlığı göz
önüne alınarak, anılan Başsavcılık’tan 20.6.2007 tarih ve 2144 sayılı yazı ile işbu
önaraştırmanın konusunu da kapsadığı düşünülen fezleke talep edilmiş, 22.6.2007
tarihinde 2007/347 sayılı İddianamenin ve 2007/2 sayılı Fezleke’nin birer nüshası
elden teslim alınmıştır.
Önaraştırma sürecinde şikayet konusu ile ilgileri görülen Maliye Bakanlığı’na, Kamu
İhale Kurumu’na, Samsun ve Sinop Cumhuriyet Başsavcılıklarına sırasıyla 12.6.2007
tarih, 2058 sayı; 12.6.2007 tarih, 2059 sayı; 12.6.2007 tarih, 2060 sayı; 20.6.2007
tarih, 2144 sayı ile şikayete ilişkin bilgiler verilmiştir. Kamu İhale Kurumu ile Sinop ve
Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı’nın konuya ilişkin cevabi yazısı ise sırasıyla
31.8.2007 tarih, 5759 sayı; 20.6.2007 tarih, 4239 sayı ve 22.6.2007 tarih, 4281 sayı
ile Kurumumuz kayıtlarına girmiştir.
Önaraştırma süreci sonunda düzenlenen 6.7.2007 tarih, 2007–2–87/ÖA–07-AA sayılı
Önaraştırma Raporu, 9.7.2007 tarih, REK.0.06.00.00–110/214 sayılı Başkanlık
önergesi ile 07–59 sayılı Kurul gündeminde ele alınmıştır. Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığı’nca düzenlenen Fezleke ve İddianamede yer alan bilgiler
değerlendirilerek 11.7.2007 tarih ve 07–59/677-M sayılı karar ile 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla Akademi Medikal
Paz. Ltd. Şti. (Akademi Medikal), Atılım Tıbbi Malzemeler San. Tic. Ltd. Şti. (Atılım
Medikal), Atlas Medikal Elektronik Pazarlama ve Yatırım Ltd. Şti. (Atlas Medikal),
Berat Medikal Aletler İlaç Sanayi Tic. Ltd. Şti. (Berat Medikal), Bizim Medikal Tıbbi
Gereçler İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. (Bizim Medikal), Deltamed Mühendislik Teknik Servis
Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. (Deltamed), Bıçakçı Ticaret (Seden Medikal), Ece Tıbbi
Ürünler ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. (Ece Tıbbi Ürünler), Grup Medikal İnşaat Taahhüt
San. ve Tic. Ltd. Şti. (Grup Medikal), İlmed İlaç ve Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti.,
(İlmed) İmir Kimya-Tıbbi Cihaz-Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş. (İmir Kimya),
Karadeniz Laboratuar Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Karadeniz Laboratuar), Korulu
Grup Sağlık Hizmetleri İnş. Taah. Mak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Korulu Grup),
Medeks Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti. (Medeks), Medi-Lab Tıbbi Ürünler San.
ve Tic. Ltd. Şti. (Medi-Lab), Med-Kim Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. (Med-Kim),
Megamar Tıbbi Görüntüleme ve Turizm Tic. Ltd. Şti. (Megamar), Odak Tıbbi
Malzemeler (Odak Tıbbi Malzeme), Sade Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti. (Sade
Medikal), Samed Samsun Medikal Elek. San. ve Tic. A.Ş. (Samed Samsun Medikal),
Samsun Tıp Tic. ve San. Ltd. Şti. (Samsun Tıp), Sembol Medikal Aletler İlaç San. ve
Tic. Ltd. Şti. (Sembol Medikal) ve Sinmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Sinmed) hakkında, aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
karar verilmiştir.
Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslere, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açıldığı kararı, ileri sürülen iddiaların türü ve niteliği hakkında
gerekli bilgiler de verilmek suretiyle bildirilerek yazılı savunmaların 30 gün içerisinde
gönderilmesi talep edilmiştir. Söz konusu soruşturma kararları Akademi Medikal’e
3.8.2007; Sembol’e 3.8.2007; Samsun Tıp’a 3.8.2007; İmir Kimya’ya 27.8.2007;
Atılım Medikal’e 30.7.2007; İlmed’e 30.7.2007; Samed Samsun Medikal’e 30.7.2007;
Karadeniz Laboratuar’a 30.7.2007; Megamar’a 28.7.2007; Medi-Lab’a 30.7.2007;
Med-Kim’e 30.7.2007; Sade Medikal’e 28.7.2007, Medeks’e 30.7.2007; Odak Tıbbi
Malzeme’ye 30.7.2007; Ece Tıbbi Ürünler’e 30.7.2007; Sinmed’e 30.7.2007, Bizim
Medikal’e 28.7.2007; Seden Medikal’e 31.7.2007; Atlas Medikal’e 30.7.2007;
Deltamed’e 28.7.2007; Korulu Grup’a 31.7.2007, Grup Medikal’e 31.7.2007 ve Berat
Medikal’e 30.7.2007 tarihlerinde tebliğ edilmiştir.
08-74/1180-455
5
İmir Kimya 21.8.2007 tarih, 5578 sayı ile yazılı savunma için bir ay ek süre talep
etmiş, kendisine gönderilen 23.8.2007 tarih ve 2936 sayılı yazıda söz konusu ek
sürenin soruşturma raporunun tebliğinden itibaren geçerli olduğu belirtilmiştir. İlk
yazılı savunmalar sırasıyla; Samed Samsun Medikal’den 8.8.2007 tarih ve 5338 sayı
ile Ece Tıbbi Ürünler’den 10.8.2007 tarih ve 5410 sayı ile Deltamed’den 10.8.2007
tarih ve 5411 sayı ile Berat Medikal’den 20.8.2007 tarih ve 5534 sayı ile Sade
Medikal’den 21.8.2007 tarih ve 5580 sayı ile, Medi-Lab’dan 24.8.2007 tarih ve 5661
sayı ile, Medeks’ten 24.8.2007 tarih ve 5662 sayı ile, Akademi Medikal’den 27.8.2007
tarih ve 5694 sayı ile, Seden Medikal’den 27.8.2007 tarih ve 5693 sayı ile, Atılım
Medikal’den 27.8.2007 tarih ve 5692 sayı ile, Megamar’dan 27.8.2007 tarih ve 5697
sayı ile, İlmed’den 27.8.2007 tarih ve 5715 sayı ile, Karadeniz Laboratuar’dan
27.8.2007 tarih ve 5716 sayı ile, Bizim Medikal’den 27.8.2007 tarih ve 5717 sayı ile,
İmir Kimya’dan 28.8.2007 tarih ve 5721 sayı ile, Odak Tıbbi Malzeme’den 12.11.2007
tarih ve 7425 sayı ile, Sembol Medikal’den 29.8.2007 tarih ve 5732 sayı ile, Atlas
Medikal’den 7.9.2007 tarih ve 5930 sayı ile, Samsun Tıp’tan 4.9.2007 tarih ve 5834
sayı ile, Korulu Grup’tan 31.8.2007 tarih ve 5780 sayı ile, Grup Medikal’den
31.8.2007 tarih ve 5779 sayı ile, Sinmed’den 31.8.2007 tarih ve 5781 sayı ile, Med-
Kim’den 9.7.2008 tarih ve 4358 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.
Soruşturma kapsamındaki teşebbüslere 2.11.2007 tarihinde sırasıyla Atılım
Medikal’e 4277 sayı, Akademi Medikal’e 4278 sayı, Berat Medikal’e 4279 sayı,
Sinmed’e 4280 sayı, Grup Medikal’e 4281 sayı, Atlas Medikal’e 4282 sayı,
Megamar’a 4283 sayı, Med-Kim’e 4284 sayı, Medi-Lab’a 4285 sayı, Samed Samsun
Medikal’e 4286 sayı, Sembol Medikal’e 4287 sayı, Medeks’e 4288 sayı, Korulu
Grup’a 4289 sayı, Odak Tıbbi Malzeme’ye 4290 sayı, Samsun Tıp’a 4291 sayı, İmir
Kimya’ya 4292 sayı, Karadeniz Laboratuar’a 4293 sayı, Sade Medikal’e 4294 sayı,
Seden Medikal’e 4295 sayı, Bizim Medikal’e 4297 sayı, Deltamed’e 4298 sayı, Ece
Tıbbi Ürünler’e 4299 sayı ve İlmed’e 4300 sayı ile yazı yazılmıştır. Teşebbüslerin
cevabi yazısı ise sırasıyla Medi-Lab’dan 8.11.2007 tarih ve 7355 sayı, Megamar’dan
9.11.2007 tarih ve 7382 sayı, Seden Medikal’den 9.11.2007 tarih ve 7386 sayı,
Sinmed’den 9.11.2007 tarih ve 7366 sayı, Berat Medikal’den 9.11.2007 tarih ve 7383
sayı, Samed Samsun Medikal’den 12.11.2007 tarih ve 7418 sayı, Sembol
Medikal’den 12.11.2007 tarih ve 7400 sayı, Sade Medikal’den 12.11.2007 tarih ve
7401 sayı, Odak Tıbbi Malzemeler’den 12.11.2007 tarih ve 7425 sayı, Grup
Medikal’den 12.11.2007 tarih ve 7424 sayı, Atılım Medikal’den 12.11.2007 tarih ve
7420 sayı, Korulu Grup’tan 12.11.2007 tarih ve 7427 sayı, Akademi Medikal’den
12.11.2007 tarih ve 7423 sayı, Samsun Tıp’tan 12.11.2007 tarih ve 7419 sayı,
Deltamed’den 12.11.2007 tarih ve 7436 sayı, Karadeniz Laboratuar’dan 12.11.2007
tarih ve 7452 sayı, Bizim Medikal’den 12.11.2007 tarih ve 7451 sayı, İmir Kimya’dan
12.11.2007 tarih ve 7471 sayı, İlmed’den 12.11.2007 tarih ve 7453 sayı, Ece Tıbbi
Ürünler’den 12.11.2007 tarih ve 7437 sayı, Atlas Medikal’den 12.11.2007 tarih ve
7438 sayı, Med-Kim’den 16.11.2007 tarih ve 7609 sayı ile Kurumumuz kayıtlarına
girmiştir.
Dosya kapsamında Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı, Samsun Valiliği İl Sağlık
Müdürlüğü, Sinop Valiliği İl sağlık Müdürlüğü, Karabük Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü,
Kastamonu Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü, Trabzon Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü, Amasya
Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’ne sırasıyla 27.8.2007 tarih, 3073 sayı ile; 3.10.2007 tarih,
3623 sayı ile; 3.10.2007 tarih, 3624 sayı ile; 3.10.2007 tarih, 3625 sayı ile; 3.10.2007
tarih, 3626 sayı ile; 3.10.2007 tarih, 3627 sayı ile ve 3.10.2007 tarih, 3628 sayı ile
yazı yazılmıştır. Söz konusu yazılara cevabi yazılar sırasıyla Samsun Valiliği İl Sağlık
08-74/1180-455
6
Müdürlüğü’nden 13.11.2007 tarih, 7476 sayı ile; Kastamonu Valiliği İl Sağlık
Müdürlüğü’nden 19.11.2007 tarih, 7647 sayı ile; Trabzon Valiliği İl Sağlık
Müdürlüğü’nden 3.12.2007 tarih, 7952 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.
Soruşturma süreci içerisinde 07–59/677-M sayılı Kurul Kararı ile haklarında
soruşturma açılan şirketlerden Korulu Grup ve Grup Medikal yetkilisi ve temsilcisi
31.8.2007 tarihinde; Bizim Medikal, İlmed, Karadeniz Laboratuar vekili 1.8.2007
tarihinde Kurumumuza gelerek açılan soruşturma kapsamında ilgili bilgi ve belgeleri
incelemeyi talep etmiş, bu kapsamda ilgili Önaraştırma Raporu’nun bahsi geçen
şirketlere ait bölümleri anılan kişilerce incelenmiştir
13.12.2007 tarihli ve 07-90/1164-M sayılı Kurul Kararı ile 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 43. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Gerekli
görüldüğü hallerde bir defaya mahsus olmak üzere Kurul tarafından 6 aya kadar ek
süre verilebilir” hükmü uyarınca söz konusu soruşturmanın sürenin bitiminden
itibaren 6 ay uzatılmasına karar verilmiştir.
Ayrıca, soruşturma süreci içerisinde 5.6.2008–8.7.2008 tarihleri arasında
soruşturmaya tabi söz konusu teşebbüslerde yerinde incelemelerde bulunularak
tutanak tutulmuştur.
Söz konusu savunma yazıları, gelen bilgiler, yerinde inceleme esnasında elde edilen
bilgi ve belgeler değerlendirilerek hazırlanan 11.7.2008 tarih ve SR/08-2 sayılı
Soruşturma Raporu ve ekleri Kurul üyelerine sunulmuş ve 11.7.2008 tarihli yazılar ile
taraflara tebliğ edilmiştir. Soruşturma Raporu ve ekleri 12.7.2008 tarihinde Megamar,
Odak Tıbbi Malzemeler, 14.7.2008 tarihinde Korulu Grup, Bıçakçı Ticaret, Med-Kim,
Bizim Medikal, Sade Medikal, İlmed, Karadeniz Laboratuar, Ece Tıbbi Ürünler,
Deltamed, Medi-Lab, Sinmed, Medeks; 15.7.2008 tarihinde Atılım Medikal, Berat
Medikal, İmir Kimya, Samed Samsun Medikal, Grup Medikal, Akademi Medikal,
Sembol Medikal; 16.7.2007 tarihinde Atlas Medikal yetkilileri ve temsilcileri tarafından
teslim alınmıştır. Soruşturma Raporu ve ekleri Samsun Tıp firmasına 11.7.2008
tarihinde gönderilmiş, ancak söz konusu firmanın taşınmış olması sebebiyle anılan
Rapor ve ekleri 15.7.2008 tarihinde iade edilmiştir. Anılan firma yetkilisine
Soruşturma Rapor ve ekleri 20.9.2008 tarihinde teslim edilmiştir.
Kendilerine gönderilen Soruşturma Raporu üzerine soruşturma kapsamındaki
teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları sırasıyla Grup Medikal’den 11.8.2008 tarih,
5216 sayı ile; Korulu Grup’dan 11.8.2008 tarih, 5213 sayı ile; Sembol Medikal’den
18.8.2008 tarih, 5393 sayı ile; Karadeniz Laboratuar’dan 11.8.2008 tarih, 5265 sayı
ile; Samed Samsun Medikal’den 25.8.2008 tarih, 5559 sayı ile; Sade Medikal’den
25.7.2008 tarih, 4782 sayı ile; Odak Tıbbi Malzemeler’den 7.8.2008 tarih, 5163 sayı
ile; İmir Kimya’dan 12.8.2008 tarih, 5266 sayı ile; Sinmed’den 25.7.2008 tarih, 4791
sayı ile, Akademi Medikal’den 12.8.2008 tarih, 5292 sayı ile; Atlas Medikal’den
6.8.2008 tarih, 5118 sayı ile; Atılım Medikal’den 25.8.2008 tarih, 5559 sayı ile;
Bıçakçı Ticaret’den 7.8.2008 tarih, 5175 sayı ile; İlmed’den 11.8.2008 tarih, 5263
sayı ile; Bizim Medikal’den 11.8.2008 tarih, 5264 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.
En son gelen savunma yazısı 25.8.2008 tarih ve 5559 sayı ile Kurum kayıtlarına
girdiğinden anılan tarih esas alınarak ikinci yazılı savunmalara ilişkin Kurum Ek
Görüşü 1.9.2008 tarihinde teşebbüslere gönderilmiştir. Kurum Ek Görüş yazılarını
sırasıyla Atlas Medikal 5.9.2008, İmir Kimya 11.9.2008, Sembol Medikal 10.9.2008,
Grup Medikal 10.9.2008, Korulu Grup 10.9.2008, Akademi Medikal 10.9.2008,
Samed Samsun Medikal 9.9.2008, Sinmed 9.9.2008, Karadeniz Laboratuar
10.9.2008, Sade Medikal, 9.9.2008, Odak Tıbbi Malzemeler 10.9.2008, Bizim
08-74/1180-455
7
Medikal 10.9.2008, İlmed 8.9.2008, Bıçakçı Ticaret 9.9.2008, Atılım Medikal 8.9.2008
tarihlerinde teslim almıştır. Samsun Tıp’ın ikinci yazılı savunması 21.10.2008 tarih,
6847 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiş, bu yazılı savunmaya ilişkin hazırlanan
21.10.2008 tarihli Kurum Ek Görüş yazısı 1.11.2008 tarihinde anılan teşebbüse
teslim edilmiştir.
Söz konusu teşebbüslerden; Atılım Medikal’in 21.10.2008 tarih, 1411 sayı; Sinmed’in
11.9.2008 tarih, 1258 sayı; İmir Kimya’nın 13.10.2008 tarih, 1372 sayı; Bizim
Medikal’in 10.10.2008 tarih, 1365 sayı; Karadeniz Laboratuar’ın 10.10.2008 tarih,
1364 sayı; İlmed’in 10.10.2008 tarih, 1363 sayı; Grup Medikal’in 9.10.2008 tarih,
1360 sayı; Korulu Grup’un 9.10.2008 tarih, 1359 sayı; Bıçakçı Ticaret’in 7.10.2008
tarih, 1344 sayı; Odak Tıbbi Malzemeler’in 7.10.2008 tarih, 1343 sayı; Akademi
Medikal’in 6.10.2008 tarih, 1339 sayı; Sembol Medikal’in 9.10.2008 tarih, 1355 sayı;
Sade Medikal’in 26.9.2008 tarih, 1330 sayı; Atlas Medikal’in 26.9.2008 tarih, 1321
sayı ve Samed Samsun Medikal’in 22.9.2008 tarih, 1304 sayı ile Kurum kayıtlarına
giren 3. yazılı savunmalarının ardından, Kurul tarafından 16.12.2008 tarihinde sözlü
savunma toplantısı yapılmıştır. Sözlü savunma toplantısına; Sinmed, İmir Kimya,
Bizim Medikal, Karadeniz Laboratuar, İlmed, Grup Medikal, Korulu Grup, Bıçakçı
Ticaret, Odak Tıbbi Malzemeler, Akademi Medikal, Sembol Medikal, Sade Medikal,
Atlas Medikal, Berat Medikal, Medi-lab firmalarının yetkilileri/temsilcileri katılmıştır.
Rekabet Kurulu, 19.12.2008 tarih ve 08-74/1180-455 sayı ile nihai kararını vermiş,
söz konusu karar 25.12.2008 tarihinde ilgililere tefhim edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu ve Ek Görüş’te;
a) Akademi Medikal Paz. Ltd. Şti., Atlas Medikal Elektronik Pazarlama ve
Yatırım Ltd. Şti., Berat Medikal Aletler İlaç Sanayi Tic. Ltd. Şti., Bizim
Medikal Tıbbi Gereçler İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., Bıçakçı Ticaret, Grup Medikal
İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti., İlmed İlaç ve Medikal San. ve Tic. Ltd.
Şti., Karadeniz Laboratuar Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Korulu Grup
Sağlık Hizmetleri İnş. Taah. Mak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Samsun Tıp
Tic. ve San. Ltd. Şti., Sembol Medikal Aletler İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. ve
Sinmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettikleri,
b) (a) bendinde adı geçen teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 16 ncı
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası ile cezalandırılmaları,
cezanın takdirinde ilgili kamu kuruluşlarının ihlaldeki etkisi göz önünde
bulundurularak aynı maddenin beşinci fıkrasında yer alan unsurların
dikkate alınması gerektiği,
c) Atılım Tıbbi Malzemeler San. Tic. Ltd. Şti., Deltamed Mühendislik Teknik
Servis Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti., Ece Tıbbi Ürünler ve Sistemleri Tic.
Ltd. Şti., İmir Kimya-Tıbbi Cihaz-Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Medeks
Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti., Medi-Lab Tıbbi Ürünler San. ve Tic.
Ltd. Şti., Med-Kim Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti., Megamar Tıbbi
Görüntüleme ve Turizm Tic. Ltd. Şti., Odak Tıbbi Malzemeler, Sade
Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Samed Samsun Medikal Elek. San. ve Tic.
A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri
sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.
08-74/1180-455
8
I. İNCELEME, DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Taraflar
I.1.1. Karadeniz Laboratuar
Karadeniz Laboratuar, 2003 yılında Samsun’da kurulmuş olup, faaliyet alanı; her
türlü tıbbi malzemenin toptan ve perakende alım satımı, ithalat ve ihracatı, her türlü
ilacın alımı, satımı, ithalatı, ihracatı ve imalatı, tıbbı cihazların alımı, satımı, ihracatı
ve ithalatı bu cihazların yedek parçalarının ve sarf malzemelerinin üretimi, ithalatı ve
imalatı ve her türlü sağlık gereçlerinin alımı, satımı, ihracatı, ithalatı ve imalatıdır.
I.1.2. Grup Medikal
Grup Medikal, 1972 yılında Samsun’da inşaat alanında faaliyet göstermek üzere bir
şahıs firması olarak kurulmuştur. 1997 yılına kadar inşaat sektöründe faaliyetlerini
sürdüren Grup Medikal, 1999 yılında sağlık sektöründe Grup Medikal Ltd. Şti olarak
faaliyet göstermeye başlamıştır.
I.1.3. İlmed
Samsun’da kurulu teşebbüs, tıbbi ilaç ve medikal ürünlerinin tedariki ve laboratuar
hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir. Şirket diğerlerinin yanı sıra, laboratuar
cihaz ve hizmetleri alanında önemli şirketler olan Beckman Coulter ile Roche
Diagnostic’in bayiliğini yapmaktadır.
I.1.4. Sinmed
Sinop’da kurulu teşebbüs, tıbbi sarf ve laboratuar cihaz ve malzemeleri alanında
faaliyet göstermektedir. Sinmed tıbbi sarf ile laboratuar cihaz ve malzemelerini söz
konusu ürünlerin distribütörlüğünü yapan firmalardan temin etmekte, temin ettiği bu
ürünlere ilişkin distribütör firmalardan yetki belgesi alarak hastane ihalelerine
katılmaktadır.
I.1.5. Bizim Medikal
Trabzon’da kurulu Bizim Medikal, tahlil cihazları, yoğun bakım üniteleri, ameliyathane
ekipmanları, kardiyoloji cihazları ile laboratuar cihaz ve sarf malzemeleri tedariki
alanında faaliyet göstermektedir. Şirket Trabzon, Giresun, Rize, Artvin, Ordu,
Gümüşhane, Erzurum, Ağrı, Ardahan, Kars, Iğdır il ve ilçelerinde faaliyet
göstermektedir.
I.1.6. Med-Kim
İzmir’de kurulu Med-Kim, 1989 yılında kurulmuştur. Med-Kim’in faaliyet alanı
laboratuar teşhis cihazlarının (kan tahlil, kan sayım cihazı ve reaktifleri, biyokimya
tetkikleri) ithalatı, satışı, pazarlanması ve teknik servis hizmetlerinin sunumudur.
Türkiye çapında 35’ten fazla bayisi olan şirket, Thermo Electron Corporation (ABD-
Finlandiya), Tosoh Bioscience (Japonya-Belçika), Innotrac (Finlandiya) adlı firmaların
tek distribütörlüğü ve Beckman Coulter (ABD) firmalarına ait biyokimya oto
analizörleri, kan sayım cihazları, nefelometre ve bu cihazda kullanılacak ürünler ile
vb. ürünlere ilişkin ana bayiliğini yapmaktadır.
I.1.7. Atılım Medikal
Samsun’da kurulu şirketin faaliyet alanı laboratuar malzemeleri ile diğer sarf
malzemelerinin satışıdır. Şirket; Samsun, Ordu, Giresun, Amasya il ve ilçelerinde
bulunan sağlık kurumlarının ihalelerine katılmaktadır.
08-74/1180-455
9
I.1.8. Akademi Medikal
Samsun’da kurulu şirketin faaliyet alanı tıbbi malzemelerin alımı ve pazarlanması ile
reçete bazında ameliyat malzemelerinin perakende satışıdır.
I.1.9. Samed Samsun Medikal
Samsun’da kurulu şirketin faaliyet alanı konvansiyonel yüksek frekans röntgen
cihazlarının ve x-ray jeneratörleri ile söz konusu cihazların elektronik elektrik
aksamlarının yapımı, alım-satımı, ihracatı ve ithalatıdır. Söz konusu firma tıbbi sarf
malzemesi ve laboratuar ürünleri ile ilgili alım ihalelerine katılmamaktadır.
I.1.10. Korulu Grup
Samsun’da kurulu şirketin faaliyet alanı özellikli (askeri nitelikte) tıbbi sarf
malzemelerin alımı ve pazarlanmasıdır. Şirket hisselerin %90’ı Grup Medikal
ortaklarına aittir.
I.1.11. Medi-Lab
Sinop’da kurulu şirketin faaliyet alanı tıbbi ve laboratuar sarf malzemelerinin temini ve
satışıdır.
I.1.12. Deltamed
Ankara’da kurulu şirketin faaliyet alanı laboratuar ve diyalizde kullanılan su arıtma
sistemlerinin bakımı ve onarımıdır.
I.1.13. Odak Tıbbi Malzeme
Ankara’da kurulu şirketin faaliyet alanı göz ile ilgili tıbbi sarf malzemelerinin alımı,
satımı, ithalat ve pazarlanmasıdır.
I.1.14. Ece Tıbbi Ürünler
Ankara’da kurulu şirketin faaliyet alanı hemodiyaliz cihaz ve sarf malzemelerinin
ithalatı ve pazarlanmasıdır. Söz konusu firma Fresenius firmasının hemodiyaliz ve
sarf malzemeleri konusunda Türkiye’nin 53 ilinde ana bayiliğini yapmak, ana bayiliği
sıfatıyla da diğer firmalarla alt bayilik anlaşmaları yapmak konusunda yetkilidir. Ece
Tıbbi Ürünler’in tıbbi sarf ile laboratuar cihaz ve sarf malzemeleri alanında faaliyeti
söz konusu değildir.
I.1.15. Berat Medikal
Samsun’da kurulu şirketin faaliyet alanı tıbbi sarf malzemelerinin alımı ve
pazarlanmasıdır. Şirket; Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Amasya,
Tokat ve Çorum il ve ilçelerinde faaliyet göstermektedir.
I.1.16. Atlas Medikal
Samsun’da kurulu şirketin faaliyet alanı laboratuar malzemelerinin alımı ve
pazarlanmasıdır. Atlas Medikal, Samsun ili ve çevresinde Abbott marka tıbbi
cihazların bayiliğini yapmakta Ankara bölgesinde de tomografi cihazlarının satışını
yapmaktadır.
I.1.17. Sembol Medikal
Samsun’da kurulu şirketin faaliyet alanı göz teşhis, tedavi cihazları ve göz ameliyat
sarf malzemelerin tedariki ve pazarlanmasıdır. Söz konusu firma Samsun, Sinop,
Ordu, Giresun, Amasya, Tokat ve Çorum il ve ilçelerinde faaliyet göstermektedir.

08-74/1180-455
10
I.1.18. İmir Kimya
İmir Kimya, oftalmoji, kimya, biyokimya, tıp laboratuarlarına laboratuar cihazları ve
malzemeleri ile kimyasalları pazarlanması alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.19. Bıçakçı Ticaret-Seden Medikal
Sinop’da kurulu şirket tıbbi sarf malzemelerinin tedariki alanında faaliyet
göstermektedir. Söz konusu şirketin tıbbi cihaz alanında bir faaliyeti
bulunmamaktadır.
I.1.20. Medeks
Sinop’da kurulu şirketin faaliyet alanı medikal malzemelerinin tedariki ve
pazarlanmasıdır.
I.1.21. Samsun Tıp
2002 yılında kurulmuş olan söz konusu firma TYCO Sağlık A.Ş.’nin Amasya, Sinop
ve Samsun ili ve ilçeleri bayiliğini yapmaktadır. Bahse konu firma Sinop ili haricinde
bu bölgelerdeki ihalelere Samsun Tıp olarak katılmaktadır.
I.1.22. Sade Medikal
Ankara’da kurulu Sade Medikal, Seac, Radim Group Delta markalarının Türkiye’de
tek yetkili satıcılığını ve dağıtıcılığını yapmaktadır. Şirketin Türkiye genelinde yaklaşık
20 bayiliği bulunmaktadır.
I.1.23. Megamar
2000 yılında kurulan Megamar, tıbbi görüntüleme (Röntgen, mamografi,
ultrasonografi, EKG, eforlu EKG vb.) alanında faaliyet göstermektedir. Söz konusu
firma tıbbi sarf ve laboratuar sarf malzemeleri alanında faaliyet göstermemektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
1980’li yılların ikinci yarısında, sağlık teknolojisindeki hızlı gelişimin bir sonucu olarak
Türkiye’deki tıbbi cihaz-makine-teçhizat parkının değişimi, tıbbi malzeme çeşitliliği ve
sayısında hızlı bir artış gerçekleşmiştir. Çağdaş sağlık hizmeti oluşturmada en önemli
etkenlerden biri olan tıbbi malzemeler ile ilgili ruhsatlandırma, fiyat tespiti, endikasyon
belirleme, tedarik zinciri yönetimi konularındaki denetimsizlik 1990’lı yılların başına
doğru oldukça önemli bir maliyet kalemi olarak sağlık sistemimizin gündemine
oturmuş, yapılan değerlendirmeler sonucunda çoğu ithal olan bu malzemelerin sağlık
kurumlarına fatura edilen fiyatlarında büyük farklılıklar olduğu, işletme ve mali yapıları
itibarı ile kamu hastanelerinin bu yükün altından kalkamayacağı sonucuna varılmış
ve malzeme fiyatlarını sağlıklı bir şekilde tespit etmek koşulu ile bu fonksiyonun kamu
sağlık finans sistemleri tarafından sürdürülmesine karar verilmiştir.
Sağlık finans sistemleri içindeki en büyük aktörlerden biri olan ve sağlık hizmeti
üretme konusunda yapısal ve fonksiyonel herhangi bir organizasyonu bulunmayan
TC Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü, malzeme satın alma fonksiyonunu kendisi
üstlenmiş ve aşağıdaki modeli benimsemiştir.



Hasta malzeme
gereksinimi
Malzemenin birim
bazlı hasta / hastane
teslimi
Kullanıldı raporu
Fatura
Firma / Hasta Ödeme
08-74/1180-455
11
Stok ve dağıtım maliyeti olmayan bu model aynı zamanda, ülkemizdeki malzeme
tedarik zincirinin şekillenmesini de (üretici-ithalatçı-başbayi-bayi-hasta) önemli ölçüde
etkilemiştir. Zincirdeki tüm maliyet ve karlılık faktörlerini de dikkate alarak, alış-ödeme
fiyatlarında birlikteliği ve standardizasyonu sağlamak amacıyla “birim malzemenin
ihtiyaç olan yere teslimi için geçerli döviz cinsinden ödeme rakamları tespit edilmeye
ve tutanak (protokol) ile kayıt altına alınmaya başlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda,
“son kullanıcı düzeyinde liste birim fiyatını“ ifade eden Emekli Sandığı Protokol
Fiyatları oluşmuştur.
Emekli Sandığı protokolleri “liste birim fiyatı” konusunda boşluğu kısmen de olsa
doldurmuş ve birçok malzemede çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına (SSK, Bağkur,
Üniversite Hastaneleri, Sağlık Bakanlığı Devlet Hastaneleri) referans noktası olarak
önemli açılımlar sağlamıştır1.
2003 yılında, 2001 ve 2002 Emekli Sandığı protokol güncellemeleri büyük oranda
tamamlanmış ve bunun sonucunda (bazı malzeme ve malzeme gruplarında protokol
bulunmaması, bazı malzemelerde sağlıksız fiyat tespiti gibi durumlar dışında) sağlık
hizmeti üretim zincirinde yer alan hemen tüm aktörlerin (firmalar, hastaneler, ödeyici
kurumlar) referans olarak alabileceği Liste Birim Fiyatları (tek malzeme, tek teslim,
tek ödeme) şekillenmiştir.
2003 Bütçe Uygulama Talimatı ile birlikte Emekli Sandığı ve Diğer Resmi kurumlar
malzeme satın alma fonksiyonunu tümüyle hizmeti satın aldıkları kamu hastanelerine
terk etmişler ve sadece hizmet satın alma ve denetim fonksiyonuna yönelmişlerdir.
Halihazırda, sağlık kuruluşları tıbbi malzemelerini 4734 sayılı Kamu İhale
Kanunu’nun öngördüğü şekilde satın almakta ve Bütçe Uygulama Talimatındaki
tavan fiyatları dikkate alarak ilgili sosyal güvenlik kurumlarına fatura etmektedirler.
Diğer kamu kurumlarının mal ve hizmet alımlarında olduğu gibi, kamu sağlık
kuruluşları da mal ve hizmet teminini 4734 sayılı Kanunda belirlenen üç usulden birisi
(açık ihale usulü, belirli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü) ile sağlamak
durumundadır. Hastaneler tarafından malzemelerin satın alınması sürecinde ihale
bedelini belirleyen temel unsurlar alım miktarı, teslim özellikleri, ödeme koşulları,
hastanenin sağlık sektöründeki bilinirliği, firmaların rekabet şartları ve stokları, yurtiçi-
yurtdışı alım, malzemeyi kullanan kitlenin özellikleri, araştırma fon kesintisi ve hazine
kesintisi gibi özel vergiler olmaktadır.
Dosya konusu olayların, hastanelere mal satan firmaların bu süreçte birbirleri ile
yaptığı iddia olunan rekabeti sınırlandırıcı anlaşmalar olması nedeniyle tıbbi cihaz ve
sarf malzemesi temininde geçerli olan ihale sürecinin işleyişi aşağıda
açıklanmaktadır.
Kamu sağlık kuruluşları, yıllık ihtiyaç listelerini belirleyerek bu ihtiyaçları karşılayacak
vasıfları haiz cihaz ve kitlere ait teknik şartnameleri uzman hekimlerince, idari
şartnamelerini ise idarece belirleyerek yapılacak ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale
Kurumu’ndan uygunluk izni talep etmektedirler. Kamu İhale Kurumu’nun uygun
görmesi halinde, hastaneler tıbbi cihaz firmalarından, diğer hastanelerden ve Ticaret
ve Sanayi Odası’ndan muadil ürünlerin birim fiyatlarını temin ederek yaklaşık maliyet
oluşturmakta ve bunu Kamu İhale Kurumu’nda yayınlanmak üzere ilan etmektedir.
Bu süre zarfında ve yaklaşık maliyet aşamasında ilgilenen firmalar itirazlarını yapmak
veya Kamu İhale Kurumu’na şikayet başvurusunda bulunmak suretiyle şartnamelere

1 Emekli Sandığı Protokollerine ilişkin bilgiler Prof Dr. Erkan DEREBEK’in “Hastanelerde Tıbbi Malzeme Temini:
Emekli Sandığı Protokoleri ve Düşündürdükleri” başlıklı yazısından alınmıştır.
08-74/1180-455
12
müdahale edebilmektedir. Sağlık kuruluşunun veya şirketin haklılığına göre ihaleler
onaylanmakta veya iptal edilmektedir.
Sağlık kuruluşlarının, tıbbi sarf malzemeleri ile test ve tetkik sarf malzemesi gibi
ihtiyaçlarını önceden planlayarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda sayılan temel
ihale usulleri ile temin etmeleri esastır. Bu bağlamda sağlık kuruluşlarında tıbbi cihaz
ve malzemelerin temel temin esası açık ihale usulüdür. Bunun dışında belirli
koşulların varlığı halinde sağlık kuruluşları “belirli istekliler arasında ihale usulü”
“pazarlık usulü” ya da “doğrudan” temin ile de mal temin edebilmektedirler.
Belirli İstekliler Arasında İhale Usulü
Ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idare tarafından davet edilen isteklilerin teklif
verebildiği usuldür. Kamu İhale Kanunu’nun 20. maddesinde açıklanmıştır. İşin
özelliğinin uzmanlık veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün
uygulanamadığı ihaleler bu usule göre yaptırılabilir. İhale katılımı uygun görülen ve
ön yeterlik dokümanı ile ön yeterlik ilanında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre
adayların ön yeterlik değerlendirmesi yapılır. Ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda
yeterli bulunmayan adaylara yeterli bulunmama gerekçeleri yazılı olarak bildirilir. İşin
niteliğine göre rekabeti engellemeyecek şekilde ihale dokümanı ile davet
mektubunda belirtilen değerlendirme kriterlerine göre tekliflerin değerlendirmesi
yapılarak ihale sonuçlandırılır. İhaleye davet edilebilecek aday sayısının beşten az
olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir.
Teklif veren istekli sayısının üçten az olması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi
durumunda, ihale dokümanı gözden geçirilerek, varsa hatalar ve eksiklikler
giderilmek suretiyle, ön yeterliği tespit edilen bütün istekliler tekrar davet edilerek
ihale sonuçlandırılabilir.
Pazarlık Usulü
Kamu İhale Kanunu’nun 21. maddesinde belirtilen hallerde kullanılabilen, ihale
sürecinin iki aşamalı olarak gerçekleştirildiği ve idarenin ihale konusu işin teknik
detayları ile gerçekleştirme yöntemlerini ve belli hallerde fiyatı isteklilerle görüştüğü
usuldür.
Açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda
teklif çıkmaması; ihalenin, araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri
üretime konu olmayan nitelikte olması; ihale konusu mal veya hizmet alımları ile
yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî
özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi durumlarında pazarlık usulüyle
ihale yapılır. Bu ihalelerde istekliler, öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve
gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunar.
İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerine ihale
komisyonu her bir istekli ile görüşür. Teknik görüşmeler sonucunda şartların
netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabilecek isteklilerden, gözden geçirilmiş teknik
şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde son tekliflerini vermeleri
istenir.
Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen
veya idare tarafından öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi
olarak yapılmasının zorunlu olması veya savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların
ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması veya
idarelerin yaklaşık maliyeti 96.268 (doksanaltıbinikiyüzaltmışsekiz) YTL’ye kadar olan
(2007 yılı için) mamul mal, malzeme veya hizmet alımları durumlarında ilan yapılması
08-74/1180-455
13
zorunlu değildir. Ancak yapılacak ihalelere en az üç istekli davet edilmelidir. Teklif
veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir.
Doğrudan Temin
Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinde belirtilen hallerde, idare tarafından davet
edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek ihtiyaçların doğrudan temin
edilebildiği usuldür. Dolayısıyla doğrudan temin aslında bir alım şeklidir, bir ihale şekli
değildir.
Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın
doğrudan temini usulüne başvurulabilir: İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi
tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi, sadece gerçek veya tüzel tek kişinin
ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması, mevcut mal, ekipman, teknoloji veya
hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve
hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı
geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması,
Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 28 880 (yirmi sekiz bin
sekiz yüz seksen) YTL, diğer idarelerin 9.624 (dokuzbinaltıyüzyirmidört) YTL’yi
aşmayan ihtiyaçları (2007 yılı için) ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında
yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar, idarelerin ihtiyacına uygun
taşınmaz mal alımı veya kiralanması, özelliğinden dolayı stoklama imkanı
bulunmayan ve acil durumlarda kullanılacak olan ilaç, tıbbî sarf malzemeleri ile test
ve tetkik sarf malzemesi alımları, milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülen
uyuşmazlıklarla ilgili davalarda, Kanun kapsamındaki idareleri temsil ve savunmak
üzere Türk veya yabancı uyruklu avukatlardan ya da avukatlık ortaklıklarından
yapılacak hizmet alımları.
Bu alımlarda, ihale komisyonu kurma ve yeterlik kurallarını arama zorunluluğu
bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından
piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir. Kanunun 62/ı maddesi
gereğince Kanunun 21. ve 22. maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak
harcamaların yıllık toplamının, sağlık kuruluşlarının bütçelerine bu amaçla konulacak
ödeneklerin %10'unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça, aşmaması
gerekmektedir.
Soruşturmanın önemli bir bölümünü sağlık kuruluşlarının kit karşılığı cihaz edinme
uygulamaları oluşturmasından dolayı sağlık kuruluşlarının bu tür alımlarına yönelik
mevzuatça belirlenen temel prensipler hakkında bilgi verilecektir2.
Tıbbi Tanı Cihaz İhalelerinde Hazırlanacak Şartnamelerde İzlenecek Temel
Prensipler
Şartnamede, ihtiyaca uygun olarak belirlenen tıbbî tanı cihazının kullanım yeri ve
amacı, performansı ve çalışma şartları açıkça belirtilir; verimliliği ve fonksiyonelliği
sağlamaya yönelik, rekabeti önleyici hususlar içermeden ve tercih maddelerine yer
vermeden bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlanır. Belirli bir marka, model veya tek
firmaya yönelik özelliklere ve tanımlamalara yer verilmez. Ancak alınacak tıbbî tanı
cihazı ile ilgili ulusal ve/veya uluslararası standartların bulunmaması halinde “veya
dengi” ifadesine yer verilerek marka veya model belirtilebilir. Envanterdeki mevcut

2 Tıbbi cihazların alımı ile ilgili temel düzenleyici metinler Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (93/42/EEC MDD), Vücuda
Yerleştirilebilir Aktif Cihazlar Yönetmeliği (90/385/EEC AIMDD) Vücut Dışında Kullanılan (In Vitro) Tıbbi Cihaz
Yönetmeliği (98/79/EC IVDD) ve Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü hazırladığı genelgeler (en
son 1.5.2008 tarih ve 2008/36 sayılı genelge).
08-74/1180-455
14
tıbbi tanı cihazının veya sistemin alt birimlerine, yedek parçalarına, sarf
malzemelerine, aksesuarlarına veya bunlarla entegre olacak bir ekipmana ait
şartname hazırlanırken, mevcut cihaz ve sistemle uyumlu olacağı şartnamede
belirtilir. Yeterlilik değerlendirmesinde öngörülen ölçütler, tekliflerin
değerlendirmesinde fiyat dışı unsur olarak varsayılamaz ve bu kriterler fiyat dışı
unsur olarak kullanılamaz.
Test Bazında Laboratuar Hizmeti Satın Alma İhalesi (Hizmet İhalesi)
Laboratuarın istenen kalitede ve istenen zamanda sonuç verebilmesi için gerekli olan
cihaz, donanım ve fiziki şartların düzeltilmesi ve personelin nitelikleri ile ilgili şartlar,
idare tarafından şartnamede belirtilir. Yüklenici, test sonuçlarını istenen kalitede ve
zamanında elde edecek şekilde şartnamede belirtilen tüm şartları sağlamakla
yükümlüdür. Sağlık kurum ve kuruluşlarının döner sermaye kayıtları ödeme için
esastır. Şartnamede ihtiyaçlar hasta sonucuna dönüşmüş birim test şeklinde
belirtilerek teklifler birim fiyat üzerinden toplam bedel olarak alınır ve yüklenici ile
“toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmesi” yapılır.
İhale dokümanında, toplam test sayısının yanı sıra toplam birim test sayısının
gösterilmesi, test sayısı belirlenirken 4735 sayılı Kanunun 24. maddesinin göz
önünde bulundurulması ve sözleşme bedelindeki sınırlar aşılmamak kaydıyla, birim
test fiyatları esas alınarak çalışılan testler arasında değişiklik yapılabilir.
Her ihale döneminde ilk defa çalışılmaya başlanan en fazla iki test için sarf miktarının
önceden doğru tespitinin zorluğu nedeniyle; her kalem için %80 veya toplam ihale
bedelinin %80’i tutarında alım yapılabilir. Toplam sözleşme bedelinin %20’sini
aşmamak kaydıyla, birim kalemler arasında kurum ihtiyacına yönelik miktar
değişiklikleri de yapılabilir.
Reaktif Karşılığı Cihaz Edinme İhalesi (Kit Karşılığı Cihaz İhaleleri)
Firmalar tarafından teklif edilen kitlerin seçiminde kit özellikleri, ölçüm maliyeti ve
teklif edilen cihazın özellikleri esas alınır. Kit ile yapılabilecek test sayısı kit üzerinde
iki ayrı rakamla belirtilmişse küçük olanı esas alınır (teklif edilecek reaktiflerin test
sayıları hesaplanırken, reaktifleri kullanacak cihazların güvenilir sonuçlar vermesi
kaydıyla, birim testte harcayacağı reaktif miktar da dikkate alınabilir). Teklif edilen
reaktiflerle, üretici firmanın belirttiği sayıda test çalışılabilir. Belirtilen test sayısı rutin
kullanım esnasında elde edilemezse, firma aradaki farkı tamamlamakla yükümlüdür.
Tekliflerde, reaktiflerin ve diğer malzemelerin markaları belirtilir. Teklifi veren firma,
teklif ettiği marka reaktif ve malzemelerin zamanında temininden sorumludur. Teklif
veren firmalar, reaktiflerle birlikte kullanılacak cihaza uygun her türlü sarf
malzemesini (kalibratör, normal ve patolojik değerleri içeren kontrol serumu, yıkama
ve temizlik solüsyonları, numune kapları, reaksiyon küvetleri), cihazın kullanacağı
veya reaktif hazırlanmasında kullanılacak su veya su sistemini ve gerekli diğer
malzemeyi, hiçbir önkoşul ve kısıtlama getirmeksizin, orijinal ambalajlarında ve
ücretsiz olarak, sözleşme süresine bağlı kalınacak takvim çerçevesinde, ancak kit
stoku tükeninceye kadar laboratuarın istediği sıklıkta ve miktarlarda sağlar.
Cihazların kullanımı süresince tüm malzeme sarf edilinceye kadar, söz konusu
parametreleri çalışmak üzere özellikleri verilen analizörler (sarf malzemeleri ve bakım
ücretsiz verilmek koşulu ile) hastanenin kullanımına bırakılır.
Reaktifler, laboratuarın talebi doğrultusunda parçalar halinde teslim alınır.
Reaktiflerin, teslim tarihinde miatlarının 1/3’ü geçmemiş olacak şekilde, örneğin üç
aylık veya aylık ihtiyaçlar şeklinde teslimi öngörülür. Son kullanma tarihine kadar
08-74/1180-455
15
tüketilemeyeceği anlaşılan kitler, iade edilen miktar kadar ve son kullanma tarihinden
en az üç ay öncesinden haber vermek koşuluyla, firma tarafından uzun miatlılarla
değiştirilir. Son kullanma tarihi dolmadığı halde bozulan ve hatalı sonuç veren kitler
de yenisiyle değiştirilir.
Soruşturma kapsamında incelenen eylemler ve bu eylemleri gerçekleştiren firmaların
büyük bir kısmı tıbbi cihaz hizmetlerinin sunumu işinde faaliyet gösteren firmalar
olmaları nedeniyle bu pazar hakkında da bilgi verilmesi ihtiyacı doğmuştur. Konu
hakkında bilgi verilirken tıbbı cihaz işi ile iştigal eden soruşturma tarafı teşebbüslerin
yoğunluklu olarak vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazları alanında faaliyet
gösterdikleri göz önünde bulundurulmuştur.
14.10.2003 tarih ve 25259 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Vücut Dışında
Kullanılan Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliğinde” tıbbi cihaz, “İnsanda
kullanıldıklarında aslî fonksiyonunu, farmakolojik, kimyasal, immünolojik veya
metabolik etkiler ile sağlamayan fakat, fonksiyonunu yerine getirirken bu etkiler
tarafından desteklenebilen ve insan üzerinde bir hastalığın, yaralanmanın, sakatlığın
tanısı, tedavisi, izlenmesi ve kontrol altında tutulması, hafifletilmesi veya
mağduriyetin giderilmesi, anatomik veya fizyolojik bir işlevin araştırılması,
değiştirilmesi veya yerine başka bir şey konulması, doğum kontrolü veya sadece ilaç
uygulamak amacıyla üretilmiş, tek başına veya birlikte kullanılabilen, amaçlanan
işlevini yerine getirebilmesi için gerekiyorsa bilgisayar yazılımı ile de kullanılan ve
cansız hayvanların dokularından da elde edilen ürünler dahil olmak üzere, her türlü
araç, alet, cihaz, aksesuar veya diğer malzemeleri” olarak tanımlanmıştır.
Rekabet Kurumunda hazırlanan 24.08.2004 tarih ve 2004-2-49/ÖA-04-AA sayılı
önaraştırma raporunda vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazları; kişisel kullanıma
yönelik “self testing cihazlar” ile hastaneler ve çeşitli kliniklere yönelik kullanılan
profesyonel cihazlar olmak üzere iki tip olarak ayrıştırılmış ve “profesyonel diagnostik
tıbbi cihazlar” ayrı bir pazar olarak tanımlanmıştır.
Dade Behring ve Siemens arasında gerçekleştirilen devir işleminin incelendiği
05.10.2007 tarih ve 2007-2-164/Öİ-07-EÖ sayılı birleşme devralmada raporunda ise
vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarına yönelik ilgili ürün pazarı “klinik kimya
test sistemleri”, “immüno-kimya test sistemleri”, “kan kusma/pıhtılaşma sistemleri” ve
“mikrobiyoloji test sistemleri” pazarları olmak üzere alt kategorilere ayrılarak
belirlenmiştir
24.08.2004 tarih ve 2004-2-49/ÖA-04-AA sayılı önaraştırma raporunda
değerlendirilen bir bağımsız araştırma şirketince (McEvoy&Farmer) hazırlanmış
diagnostik cihazlar pazarında faaliyet gösteren firmaların 2003 yılı satış rakamlarına
göre pazar paylarını gösterir tabloya3 aşağıda yer verilmektedir.
Tablo1: Tıbbi tanı cihazları pazar payları
LTS4 NPT5 STS6 NAD7 Toplam Oran
Roche (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
Abbott (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
Dpc (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)

3 Önaraştırma raporunda Abbot, BioMerioux, Dade Behring ve Beckman Coulter’dan da diagnostik cihazlar
pazarındaki paylarına ilişkin bilgi alındığı ve gönderilen belgelerin yukarıdaki tabloda verilen pazar paylarını büyük
ölçüde teyit eder nitelikte olduğu ifade edilmektedir.
4 LTS (Laboratory Testing Systems): imunoloji, klinik kimya, hematoloji ve koagülasyon
5 NPT (Near Patient Testing): idrar analizi, kan gazları/elektrolitler
6 STS (Self Testing Systems): diabet-kan şekeri ölçüm cihazları
7 NAD(Nucleic Acid Diagnostics): hepatit ölçüm.
08-74/1180-455
16
Beckman (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
Dade
Behring
(………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
Bıomerıeux (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
Bayer (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
Olympus (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
J&J (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
Diğerleri (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %(…)
Toplam (………..) (………..) (………..) (………..) (………..) %100
Yukarıda yer verildiği üzere tıbbi tanı alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin sattığı
ürünler vücut içi ya da dışı, kişisel kullanıma yönelik ya da hastaneler ve çeşitli
kliniklere yönelik kullanılan profesyonel cihazlar, ya da cihazların teknik özelliklerine
göre çeşitli sınıflara sokulabilmektedir. Soruşturma kapsamında bulunan diğer
firmaların faaliyet alanı olan tıbbi sarf malzemeleri için ise bu malzemelerin binlerce
kalemden oluşması nedeniyle böyle bir ayrıma gidilmesi oldukça güç görünmekle
birlikte her sektörde belirli kalemler üzerinde bilgi birikimi oluşturarak bu alan özelinde
faaliyet gösteren teşebbüslerin olduğu bilinmektedir.
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
Haklarında soruşturma yürütülen teşebbüslerin bir kısmı tıbbi sarf malzemesi satışı
ve pazarlaması ile biyokimya, eliza, hormon, kan testleri vb. laboratuar hizmetlerinin
sağlanması alanlarında faaliyet göstermektedirler. İnceleme kapsamındaki
teşebbüslerin, gerek tıbbi sarf malzemeleri gerekse her türlü laboratuar ürünleri
ihalelerine katılabildikleri ve teklif sunabildikleri anlaşılmaktadır. Bu anlamda ilgili ürün
pazarı, tanı ve tedavi için kullanılan birçok ürün grubuna göre çeşitli alt pazarlara
ayrılabilecek olmakla beraber, soruşturma konusu açısından herhangi bir farklılık
doğurmayacağı için “tıbbi sarf malzemeleri ile laboratuar cihaz ve hizmetleri pazarı”
olarak belirlenmiştir.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili pazarda yer alan ürünlerin satış ve pazarlamasının Türkiye genelinde yapıldığı
dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.3. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.3.1. Adli ve İdari Süreçler
I.3.1.1. Adli Süreçler
I.3.1.1.1. Ceza Mahkemesi Süreci
Soruşturma kapsamında işleyen adli süreç hakkındaki bilgilere aşağıda yer
verilmektedir.
1. Sinop Emniyet Müdürlüğü’ne 26.12.2006 tarihinde intikal eden ve içeriğinde Sinop
Devlet Hastanesi Başhekimi Gürel Atalay’ın hastane ihalelerini istediği kişilere
verdiği, yine Sinop ilinde Yakup D.’nin kısa sürede zenginleştiği, Başhekim ve
yardımcıları ile ihale komisyonunda görevli olan kişilerin kendilerine pay aldıklarına
ilişkin ihbar mektubu ile süreç başlamıştır.
2. 31.1.2007 tarih ve 1888 sayısıyla kaydedilen ve Kastamonu ilinden postaya
verilen, içeriğinde Sinop, Samsun, Karabük, Kastamonu illerinde medikal alanda
faaliyet gösteren ve Kastamonu ilinde laboratuar işlerinin %90’ını elinde bulunduran
Sinmed isimli firmanın ihale şartnamelerinde usulsüzlük yaptığı, diğer firmaları
kanalıyla aynı teknik şartnameye girebilecek cihazların bayiliklerini aldığı, ihalelere
08-74/1180-455
17
tek firma olarak girip istediği fiyatı attığı, bu yolla devleti zarara uğrattığı, atılan fiyatlar
ile başka hastanelerdeki fiyatlar arasında %100’e varan farklar olduğu, fiyat farkının
sebebinin farklı bir firma görünmesine rağmen paravan bir firma olan Karadeniz
Laboratuar, İlmed ile Sinmed firmasının gizli sahibinin Yakup D. olduğu, söz konusu
kişinin rekabeti tekeline aldığı ifade edilen ihbar mektubu, İl Sağlık Müdürlüğü
tarafından 1.2.2007 tarihinde ilgisi nedeniyle Kaçakçılık ve Organize Suçlarla
Mücadele Şube Müdürlüğüne gönderilmiştir.
3. Ön Soruşturma esnasında ihbara konu şahısların karşılıklı menfaat ilişkisi
içerisinde olmalarından ve görüşmelerini gizli ortamlarda gerçekleştirdiklerinden
dolayı fiziki yollarla delil elde edilememiştir.
4. Sinop Emniyet Müdürlüğüne intikal eden ihbar mektubunda belirtilen hususlara
ilişkin olarak 26.12.2006 tarihinde Emniyet Müdürlüğünce ihbarda adı geçen şahıslar
hakkında Cumhuriyet Savcılığına gerekli yasal talepte bulunulması talimatı verilmiştir.
5. Sinop Cumhuriyet Savcısı, Karadeniz Laboratuar, Sinmed, İlmed, Medeks adlı
firmalar ve çalışanları hakkında ilgili mahkemeden teknik takip taleplerinde
bulunmuştur.
6. Sinop Sulh Ceza Mahkemesi’nden değişik tarihlerde soruşturmada bahsi geçen
şahıslar da dahil olmak üzere birçok şahsın telefonlarının, MSN görüşmelerinin ve
fakslarının takip edilmesi, kayda alınması, sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi
kararları alınmıştır.
7. Konuya ilişkin olarak Sinop Cumhuriyet Savcılığı’nca hazırlanan Fezleke
neticesinde Savcılılık şüphelilerin eylemlerinin Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 250.
maddesinde belirtilen suçlar kapsamında olduğundan dolayı yetkisizlik kararı vererek
4.4.2007 tarihinde Fezleke’yi yargılamanın yapılabilmesi için görevli ve yetkili yer
mahkemesi olan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na göndermiştir.
8. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nda konuya ilişkin hazırlanan İddianame
28.6.2007 tarihinde Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmiştir.
9. Söz konusu İddianame Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nce kabul edilerek söz
konusu olaya ilişkin 2007/322 Dosya numarası ile yargılamaya başlanmıştır.
Yargılama halen devam etmektedir.
I.3.1.1.2. Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı
Rekabet Kurumu Başkanlığı’nın 20.6.2007 tarihli ve 2144 sayılı yazısı ile önaraştırma
konusuna ilişkin olarak Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı’na bilgi verilmiştir.
Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı 2007/1197 sayılı dosya kapsamında şüpheliler
Ramazan Ç., Celil Uğur G. (Megamar Yetkilisi), Hamdi N., Kadriye İ. (Sinmed
Çalışanı), Osman Ö. (Hastane Görevlisi), Alper H. (Grup Medikal Yetkilisi), Grup
Medikal hakkında inceleme başlatmıştır. Başsavcılık 5.3.2008 tarihinde incelemesini
tamamlayarak “şüphelilerin üzerine atılı suçları işledikleri yönünde haklarında dava
açmayı gerektirir dosyaya yansıyan somut kanıt olmadığından, şüpheliler hakkında
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 172/1 maddesi uyarınca kovuşturmaya yer olmadığı”
yönünde karar vermiştir (2008/55 K.).
I.3.1.1.3. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı
Rekabet Kurumu Başkanlığı’nın başvurusu üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı
2008/205 sayılı dosya kapsamında şüpheliler Karadeniz Tıp, Kalyon Medikal, Bizim
Medikal, İlmed, Sinmed, Karadeniz Laboratuar, Siber Tıp, Gürmed, Med-Kim, Nova
08-74/1180-455
18
Medikal hakkında inceleme başlatmıştır. Başsavcılık, 27.3.2008 tarihinde
incelemesini tamamlayarak “ticaret unvanı yazılı şirket sahibi ve sorumlu
müdürlerinin işledikleri iddia edilen suçların fezleke konusu soruşturma ile bağlantılı
olmadığı gibi bu ticari şirketler arasında örgütsel anlamda bir ilişkinin de bulunduğu
anlaşılmadığı, Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 5.3.2008 gün ve 2008/2 sayılı
Fezlekesinde yazılı ve bu ticari şirketler arasında işlendiği iddia edilen ihaleye fesat
karıştırmak, edimin ifasına fesat karıştırmak ve görevli kullanmak suçlarının Ceza
Muhakemesi Kanunu’nun 250. madde ile görevli ve yetkili Başsavcı Vekilliğinin
görevine giren suçlardan bulunmaması sebebiyle Başsavcı Vekilliğinin görevsizliğine,
evrakın bu suçları soruşturmakla görevli Sinop Cumhuriyet Başsavcılığına
gönderilmesine” karar vermiştir.
I.3.1.2. İdari Süreç
I.3.1.2.1. T.C. Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Raporu
Sinop ve çevrelerinde faaliyet gösteren devlet hastanelerinin çıkmış oldukları
ihalelerde usulsüzlük yapıldığına ilişkin hastane yöneticileri ve çeşitli birimlerde
çalışanları hakkında Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu’nca 5.4.2007 tarihinde inceleme
başlatılmıştır. Söz konusu inceleme 24.7.2007 tarihinde tamamlanmıştır.
Sinop Atatürk Devlet Hastanesi görevlilerince Sinmed firmasından yapılan alımlar
başta olmak üzere, doğrudan temin yöntemiyle yapılan satın almalarda usulsüzlük
olduğu iddiası da inceleme kapsamında ele alınmış ve konuya ilişkin olarak
hazırlanan Rapor’da;
- Sinop Atatürk Devlet Hastanesi Başhekimi Dr. Gürel A.’nın doğrudan temin
yapılacak satın alma konusunda bir firmanın lehine veya aleyhine sonuç
çıkarmaya yönelik bir görüşmesine veya menfaat sağlamaya çalışan bir
tutumuna rastlanmadığı ve söz konusu kişi hakkında 4483 sayılı “Memurların
ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun” kapsamında bir
işlem tayinine gerek olmadığı,
- Başhekim Yrd. Dr. Tutku T.’nin değişik tarihlerde Atlas Medikal yetkilisi
Mustafa G., Sinmed elemanı Şükrü İ. ve Sinmed yetkilisi Yakup D. ile yaptığı
telefon görüşmeleriyle ilgili olarak Dr. Tutku T.’nin söz konusu görüşmeleri adı
geçen firmaları kayırmak maksadıyla değil, acil bazı ihtiyaçların giderilerek
hastanece verilen hizmetlerin aksamasını önlemek amacıyla gerçekleştirdiği,
dolayısıyla adı geçen kişiye bir kusur atfedilemeyeceği, ancak Dr. Tutku T.’nin
1.1.2007-15.3.2007 tarihleri arasında Sinmed firmasından doğrudan temin
yoluyla yapılan satın almaların tamamında, Tutku T.’nin komisyon başkanı
olarak görev yaptığı bu alımlarla ilgili olarak usulüne uygun piyasa
araştırması yapmayıp tamamen Sinmed firmasının belirlediği fiyattan
satın alma yoluna gittiği, telefon görüşmelerinden de anlaşılacağı üzere adı
geçen şahsın Sinmed yetkilileriyle resmi sınırların dışında bir ilişki içerisinde
olduğu, dolayısıyla bahse konu alımlara ilişkin sorumluluğunun bulunduğu,
ayrıca Tutku Tanyel’in kişisel bazı harcamalarının adı geçen firma tarafından
karşılandığının anlaşıldığı, bu nedenle adı geçen şahsın görevi ile ilgili çıkar
sağladığı kanaatine ulaşıldığı ve hakkında 4483 sayılı Kanun kapsamında “Ön
İnceleme” yapılmasının uygun olacağı,
- Hastanenin satın alma biriminde memur olarak görev yapan Sibel Yalçın’ın
Sinmed firması yetkilisi Şükrü İ. ile arasında geçen telefon görüşmeleri
incelendiğinde adı geçen şahsın Sinmed firması lehine davranan ve bu firmayı
08-74/1180-455
19
başka firmalar karşısında kayıran bir tutum içerisinde olduğu, dolayısıyla Sibel
Y.’nin adı geçen firmadan doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda
gerekli piyasa araştırmasının yapılmaması, Sinmed firmasının belirlediği
fiyattan satın alma yapılması hususlarında sorumluluğunun bulunduğu
gerekçesiyle adı geçen şahıs hakkında 4483 sayılı Kanun kapsamında “Ön
İnceleme” yapılmasının uygun olacağı,
- Hastanenin satın alma biriminde görevli Bayram K.’nın Samsun Tıp
firmasından Mehmet Ö., Grup Medikal’den Alper H. ile yaptığı telefon
görüşmeleri incelendiğinde, Bayram K.’nın adı geçen firmaları kayırmaya
yönelik vaatler içeren ve kendine menfaat sağlamaya çalışan ifadeler
kullandığı, söz konusu şahsın usulüne uygun piyasa araştırması yapmak
yerine aynı firmadan birkaç farklı teklif istediği anlaşıldığından Bayram K.
hakkında 4483 sayılı Kanun kapsamında “Ön İnceleme” yapılmasının uygun
olacağı,
- Osman Ö.’nün, Türkeli Devlet Hastanesi’nin 2007 yılı diyaliz su sistemi
ihalelerine ilişkin hazırlık sürecinde Sinmed firması ile irtibata geçerek Sinmed
yetkilisi Şükrü İ.’ye ihaleler hakkında bilgi aktardığı, ihaleyi Sinmed’e vermek
istediklerine ilişkin telefon görüşmeleri incelendiğinde adı geçen şahsın
sadece Sinmed firmasına yönelik ve rekabeti engelleyen bir şartname
hazırladığına ilişkin yeterli kanıt bulunamadığı, dolayısıyla bu konu hakkında
adı geçen şahıs hakkında 4483 sayılı Kanun kapsamında bir işlem tayinine
gerek olmadığı; ancak Osman Ö.’nün Türkeli Devlet Hastanesince
gerçekleştirilecek diyaliz ihalelerine ilişkin hazırlıklar esnasında Sinmed’in
ihaleye tek başına katılmasını amaçlayan bir çaba içerisinde olduğu,
dolayısıyla anılan firmayı kayırmaya yönelik tutum takındığı anlaşıldığından
adı geçen şahıs hakkında 4483 sayılı Kanun kapsamında “Ön İnceleme”
yapılmasının uygun olacağı
ifade edilmiştir.
I.3.1.2.2. Kamu İhale Kurumu
Rekabet Kurumu Başkanlığı’nın 12.6.2007 tarihli ve 2059 sayılı yazısı ile soruşturma
konusuna ilişkin olarak ilgisi sebebiyle Kamu İhale Kurumu’na bilgi verilmiştir.
Söz konusu Kurum 20.8.2007 tarihinde incelemesini tamamlayarak;
- İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 22.
maddesinde; ihalenin ve ihaleyi yapan idarenin belli olması, Kanun ve ilgili
mevzuat hükümlerine aykırılık iddialarının somut ve ciddi nitelikte olması, aynı
ihaleye ilişkin ve aynı konuda esas incelemesine geçilmiş ve sonuçlandırılmış
bir başvurunun olmaması, sözleşmenin imzalanmamış olması hallerinde
iddiaların incelenebilmesine geçilebileceğinin öngörüldüğü,
- İncelenen ihalede, Yönetmeliğin 22. maddesinde öngörülen iddiaların
incelenmesi için kabul koşullarının oluşmadığının anlaşıldığından iddiaların
incelenmesine geçilmesine gerek bulunmadığı,
- Anılan Yönetmeliğin 22/3. hükmü uyarınca Rekabet Kurumunun 12.6.2007
tarih ve 2059 sayılı yazısı ve eklerinin bir örneğinin Sağlık Bakanlığı ve
Yükseköğretim Kuruluna gönderilmesi
yönünde karar verilmiştir.
08-74/1180-455
20
I.3.2.Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
I.3.2.1. Genel Değerlendirme
İhale, mal veya hizmetlerin tahsisinin, önceden belirlenen kurallar çerçevesinde
alıcılar veya satıcılar arasındaki fiyat rekabetine göre yapıldığı bir sistemi ifade
etmektedir. Birçok ülkede olduğu üzere, şeffaflık, etkinlik gibi nedenlerle kamu alım
ve satımlarında, istisnalar olmakla birlikte, temel prensip ihale yönteminin
kullanılmasıdır. Ülkemizde kamu ihale uygulamalarında rekabetin sağlanması Devlet
İhale Kanunu ve Kamu İhale Kanunu, rekabetin korunması ise 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun kapsamında olduğu, bu Kanunların birbirlerine paralel
ve tamamlayıcı Kanunlar olduğu söylenebilir. Kamu alımlarında rekabetin
sağlanması, ürün ve pazar koşullarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilerek ihalenin
var olan koşullara göre tasarlanmasına bağlıdır. Bunun yanı sıra ihale sürecinde
etkin bir sonuç alınması, ihale süreçlerinde rakiplerin birbirleri ile rekabet karşıtı
anlaşmalar yapmasının önüne geçilmesine de bağlıdır. Ülkemizde kamu ihaleleri ile
ilgili yolsuzluk uygulamaları Devlet Memurları Kanunu, Ceza Kanunu ve Çıkar Amaçlı
Suç Örgütleriyle Mücadele Kanunu hükümleri çerçevesinde soruşturulabilmektedir.
Yürütülmekte olan soruşturma ise Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı’nın TCK
çerçevesinde yürüttüğü soruşturma kapsamında öne sürülen iddialar, deliller
toplanarak konunun rekabet boyutu incelenerek Rekabet Kanunu kapsamında
değerlendirilmesidir. Bu doğrultuda soruşturma raporunda, savcının iddiaları ile ilgili
olarak sadece teşebbüslerin aralarında anlaşarak rekabeti sınırlandırdığı haller
hedeflenerek bu yönde değerlendirmeler yapılmıştır.
Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar
ve eylemleri hukuka aykırı ve yasak” olduğu belirlenmiştir. İnceleme kapsamında
soruşturma konusu eylemlerin Rekabet Kanunu kapsamında olup olmadığı
değerlendirilirken tanımda yer alan rekabeti bozma amacı ve teşebbüsler arası
anlaşma hususlarına vurgu yapılacaktır. Değerlendirmelerde göz önünde
bulundurulacak diğer ilkeler Rekabet Kurulu’nun Gübre kararında8 ihale piyasalarında
rekabetin sınırlandırılmasına ilişkin koyduğu prensipler olacaktır. Bu kararda Rekabet
Kurulu;
- Teklifleri kazanan teşebbüsün sürekli olarak işi rakiplerine fason olarak
vermesi,
- Müzayedede, bir kısım tekliflerin diğer tekliflere nazaran çok yüksek olması ve
bu durumun herhangi bir maliyet farklılığı veya diğer şekillerde
açıklanamaması,
- Aynı teşebbüsün, belli bir bölge veya belli bir işte sürekli olarak ihaleyi
kazanan sağlayıcı konumunda olması,
- İhaleye yeni bir katılımcının katılması durumunda, teklif fiyatlarında
gözlemlenen düşmeler

8 Rekabet Kurulu’nun kimyevi gübre sektöründe faaliyet gösteren tesebbüsler hakkında aldığı 8.2.2002
tarih ve 02-07/57-26 sayılı kararına iliskin Danıstay 13. Dairesi’nin 28.2.2006 tarih, 2005/5669 E. ve
2006/1226 K. Sayılı ve 28.3.2006 tarih, 2005/5701 E. ve 2006/1554 K. sayılı iptal kararları üzerine ilgili
dosya yeniden degerlendirilerek 26.7.2007 tarih ve 07-62/738-266 sayılı Karar tesis edilmiştir.
08-74/1180-455
21
hallerinin var olması durumunda ihalelerde danışıklı ilişkilerin varlığından
bahsedilebileceğini belirtmektedir.
Savcılık Fezlekesi ve İddianamesi’nde yer verilen birçok iddia Kamu İhale
Kanunu’nda bir alım yöntemi olarak düzenlenen doğrudan temin ve pazarlık usulüne
ilişkindir. Bu nedenle öncelikle bu alım yöntemlerinin tanımları verilecek, bu alım
yöntemlerinin pazardaki etkilerinin, teşebbüslerin kendi aralarındaki ve teşebbüslerin
hastanelerle olan ilişkilerinin anlaşılması amacıyla bu uygulamaların kimi detaylarına
yer verilecektir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21. maddesinde Pazarlık Usulü
yoluyla alım yöntemine ilişkin aşağıdaki ifadeye yer verilmektedir.
“Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:
a) Açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale
sonucunda teklif çıkmaması.
b) Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve
beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya
çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.
c) Savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin
ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.
d) İhalenin, araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri üretime
konu olmayan nitelikte olması.
e) İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve
karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte
belirlenememesi.
f) (Ek: 4964/ 14 md.) İdarelerin yaklaşık maliyeti elli milyar Türk Lirasına kadar
olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları.
(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir.
Ancak, bu bentlere göre yapılacak ihalelere en az üç istekli davet edilmelidir.”
Aynı Kanun’un 22. maddesinde düzenlenen Doğrudan Temin yoluyla alıma ilişkin ise
şu ifadelere yer verildiği görülmektedir.
“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilan yapılmaksızın ve teminat
alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir.
a) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin
tespit edilmesi.
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip
olması.
c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve
standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl
sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek
sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması.
d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin on beş milyar,
diğer idarelerin beş milyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama
faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
e) İdarelerin ihtiyacına uygun taşınmaz mal alımı veya kiralanması.
08-74/1180-455
22
f) Özelliğinden dolayı stoklama imkanı bulunmayan ve acil durumlarda
kullanılacak olan ilaç, tıbbi sarf malzemeleri ile test ve tetkik sarf malzemesi
alımları.
g) Milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülen uyuşmazlıklarla ilgili
davalarda, Kanun kapsamındaki idareleri temsil ve savunmak üzere Türk veya
yabancı uyruklu avukatlardan ya da avukatlık ortaklıklarından yapılacak hizmet
alımları.
h) (Ek: 5020/28 md.) 4353 sayılı Kanunun 22 nci ve 36 ncı maddeleri uyarınca
Türk veya yabancı uyruklu avukatlardan hizmet alımları.
ı) (Ek: 5763/35 md.) Türkiye İş Kurumunun, 25.6.2003 tarihli ve 4904 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) ve (c) bentlerinde sayılan görevlerine ilişkin
hizmet alımları ile 25.8.1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun
48 inci maddesinin yedinci fıkrasında sayılan görevlerine ilişkin hizmet alımları,
Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu
maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale
yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat
araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.”
Yukarıda yer verilen açıklamalar ve tanımdan, soruşturma konusu ile ilgili olarak
doğrudan temin ya da pazarlık usulü ile alım yapacak sağlık kuruluşlarının piyasa
araştırması ve/veya alıma üç istekliyi çağırması gerekmektedir. Bu zorunluluk
nedeniyle aşağıda açıklanacak bazı nedenlerle medikal firmaların pazar
araştırmasında, doğrudan tekliflerde ya da nadir olmakla birlikte ihalelerde hastane
tarafından yasal yükümlülüklerin yerine getirilmiş gibi gösterilmesini teminen
hastanelere verilmek üzere birbirlerinden teklifler alabildikleri görülebilmektedir. Bu
durum teşebbüslerin rekabetin sınırlandırılması amacıyla kullanabilecekleri bir araç
olabileceği gibi hastanelerin mal alım süreçlerinin hızlı çalışmasını ya da bir takım
pazar aksaklıkları nedeniyle mal alım süreçleri önündeki engellerin ortadan
kaldırılmasını teminen kullanabilecekleri bir araç olarak da değerlendirilebilecektir.
İnceleme kapsamında bu ayrım ihale ve sağlık sektörünün özellikleri dikkate alınarak
rekabet hukuku prensipleri çerçevesinde değerlendirilecektir.
Kamu İhale Kanunu’na göre Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde bulunan
idarelerin 30.595 YTL, diğer idarelerin 10.195 YTL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil
ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin
alımlarda ihtiyaçların ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini
usulü ile tedariki mümkündür. Yine idarelerin yaklaşık maliyeti 101.986 YTL’ ye kadar
olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarında pazarlık usulü ile ihale
yapılabilmektedir.
Yukarıda yer verilen sınırları aşmayan meblağlarda sağlık kuruluşları tarafından
yapılan alımlar genellikle, ihtiyacın acil olması, alım konusu mal ve hizmetlerin özgün
nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin belirlenememesi,
alım konusu malın seri üretime konu olan bir mal olmaması ya da söz konusu ürünü
yalnızca tek bir firmanın ürettiğinin tespit edilmesi, ürünün stoklamaya müsait
olmaması gerekçeleri ile yapılmaktadır.
Yukarıda değinilen gerekçelerle özellikle doğrudan temin usulü ile nüfus itibarıyla
küçük il ve ilçelerde hacim olarak az yapılan alımlarda rekabetçi ihale ya da alım
koşullarının oluşmasının önünde yapısal birtakım engellerin bulunduğu
görülmektedir. Şöyle ki; küçük il ve ilçelerde belirli seviyeye kadar bilgi birikimi,
08-74/1180-455
23
uzmanlık ve bunun yanı sıra sermaye gerektiren işlerde çok sayıda medikal
firmasının faaliyet göstermesi mümkün olamamaktadır. Bu durum küçük hacimli
alımlarda özel bir önem arz etmektedir. Yasal prosedürlerin yerine getirilmesi, malın
uzak mesafelerden taşınması, ürünün tanıtımının ve satışının yapılması için birçok
masraf yapılması gerekmekte, bu da satılacak malın oldukça büyük bir kısmını
oluşturabilmektedir. Bu masraflardan kaçınabilmek ve alımın yapılabilmesini
sağlamak amacıyla bu tipteki alımlar için sağlık kuruluşları bulunulan yörede faaliyet
gösteren medikal firma ile irtibata geçip söz konusu ürünleri bu kanalla temin etme
yoluna gidebilmekte, yasal zorunluluk olarak ortaya çıkan diğer firmalardan teklif
alınması işini de alımın yapıldığı firmalara yükleyebilmektedirler.
Soruşturma kapsamında sağlık kuruluşlarının alımlarına ilişkin özellikle laboratuar
malzemeleri satan firmalarının ara alımlarında birbirlerinden teklif ya da yaklaşık
maliyet talep etmelerinin sebebi olarak, hastanelerin İhale Kanunu’nun 22.
maddesinin (a) bendinde yer alan “ihtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi
tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi” ya da (b) bendinde yer alan “ sadece
gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması” hükümleri
uyarınca ya da aynı maddenin (d) bendinde yer alan “Büyükşehir belediyesi sınırları
dahilinde bulunan idarelerin on beş milyar, diğer idarelerin beş milyar Türk Lirasını
aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama,
seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar” hükmü uyarınca ihaleye çıkmaları ve bu süreçte
hastanelerin pazar araştırması yapma yükümlülüğünün bulunmasıdır. Yapılan
incelemelerde hastanelerin bu yükümlülüğü diğer firmalardan teklif alarak yerine
getirdikleri görülmüştür.
Sağlık kuruluşları ilgili mevzuat çerçevesinde ve Sağlık Bakanlığı’nın 03.12.2003
tarih, 22254 sayı 2003/139 No’lu “Kit Karşılığı Cihaz Edinme Uygulaması” konulu
genelgesi özelinde laboratuar malzemesi satın almaktadırlar. Bu doğrultuda bir yıl
boyunca kullanılacağı planlanan laboratuar kitleri için ihaleye çıkılmakta, eğer
öngörülenden az kit alınmış ise bir yıllık sürenin dolmasına kadar geçecek süre için
laboratuar cihaz ve kitlerini sağlayan firmadan kit temin edilmesi zorunluluğu ile
karşılaşılmaktadır. Soruşturma tarafları ile yapılan görüşmelerde; böyle bir zorunluluk
karşısında sağlık kuruluşları temin etme durumunda bulundukları ürünlerin alımını
genellikle Kamu İhale Kanunu’nun doğrudan temini düzenleyen 22. maddesinin (d)
bendi uyarınca gerçekleştirdiklerinde bu ürün için ihale yetkilisi tarafından piyasada
fiyat araştırması yapma yükümlülüğünün yürütülemez bir hal aldığı, bu yükümlülüğün
laboratuar kitlerini satan firmalara sadece yasal yükümlülüklerin göstermelik olarak
gerçekleştirilmesini sağlamak için devredilmesi ile sonuçlandığı ve bu firmaların da
tanıdıkları, çeşitli şekillerde iş ilişkisinde bulundukları kimi zaman da rakip konuma
gelebildikleri diğer medikal firmalardan hastaneye verilmek üzere teklif alabildikleri
belirtilmiştir.
Soruşturma kapsamında tarafların sıklıkla birbirlerine yaklaşık maliyet
göndermelerinin tespit edilmesi nedeniyle ihale süreçlerinde sağlık kuruluşları
tarafından yaklaşık maliyet talep edilmesinin ekonomik ve yasal gerekçeleri hakkında
bilgi verilmesi ihtiyacı doğmuştur.
Mal Alım İhaleleri ve Yaklaşık Maliyetler
Yaklaşık maliyet ile mal alımı ihalelerinde uygulanacak temel ilkeler Kamu İhale
Kurumu’nun Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde (Yönetmelik)
düzenlenmektedir. Söz konusu Yönetmelik 14.8.2007 tarih ve 26613 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanmıştır.
08-74/1180-455
24
Yönetmelik’in “Temel İlkeler” başlıklı 4. maddesinde açık ihale usulü ile belli istekliler
arasında ihale usulünün temel usul olduğu, pazarlık usulü ile doğrudan temin yoluyla
ihtiyaçlarının karşılanması hususunun ise ancak Kanun’da belirtilen özel hallerde
mümkün olduğu ifade edilmektedir.
İdarelerce ihtiyaç duyulan malların en uygun fiyatla temin edilebilmesi, tedarik
edilecek malın bedelinin doğru tespit edilebilmesine bağlıdır. Fiyat tespit işi ise
yaklaşık maliyetin belirlenmesi suretiyle belirlenmeye çalışılmaktadır.
Yönetmelik’in 6. maddesinde “ihale yapılmadan önce idare tarafından, söz konusu
Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihtiyaç konusu malın yaklaşık
maliyetinin tespit edileceği; idarelerin ihale konusu alımın yaklaşık maliyetini dikkate
alarak ihalenin eşik değerin altında kalıp kalmadığını belirleyeceği” ifade
edilmektedir. Maddenin devamında ise yaklaşık maliyetin Yönetmelik’te belirtilen
esas ve usuller uyarınca ayrıntılı miktar ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle
gerçekçi bir biçimde tespit edileceği ve dayanaklarıyla birlikte hesap cetvelinde
gösterileceği; idarelerce ihale öncesi tespit edilen yaklaşık maliyetin ilan
edilmeyeceği ve ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmayacağı
belirtilmektedir.
Yaklaşık maliyetin nasıl belirleneceği konusu da Yönetmelik’in 7. maddesinde
düzenlenmiştir. Buna göre idareler yaklaşık maliyeti tespit ederken geniş kapsamlı bir
araştırma yaparlar. Bu amaçla idare, tedarik edilecek malın özelliklerine göre ve söz
konusu malın özelliklerini belirtmek suretiyle (malın cinsi, sınıfı, miktarı, teslim süresi
vb.) valilik, belediye, ticaret odası, sanayi odası, meslek odaları, üretim ve satış
yapan kamu kuruluşları ile borsa ve özel sektör kuruluşlarından fiyat
isteyebilmektedir. Ayrıca bunların yanında idare, piyasada ihale konusu malı üreten
veya pazarlayan gerçek ve tüzel kişilerden proforma fatura isteyebilir.
Söz konusu araştırmanın sonucunda idare, elde edilen bilgi ve belgeleri topluca
değerlendirerek en doğru maliyeti tespit etmeye çalışır. Ancak idareler, gerçek piyasa
fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında sapmalara sebep
olabilecek fiyat bildirimleri ile proforma faturalarını gerekçeleri hesap cetvelinde
belirtmek suretiyle dikkate almazlar.
İdareler ihtiyaç duyulan mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmışsa alımın
hangi para biriminden yapıldığına göre farklı metot izlenir. Şayet alım YTL’ye göre
yapılmışsa geriye dönük olarak son 5 (beş) yılın, yoksa alımı yapılan yılların
fiyatlarını tablo haline getirerek geçmiş yılların fiyatları TÜİK tarafından yayımlanan
aylık ÜFE (2003 = 100 - grup, alt grup ve en alt düzeydeki grupların yer aldığı-
ÜFE’deki alıma konu malın içinde bulunduğu en alt düzeydeki grubun satırındaki
endeks) üzerinden ( daha önceki dönemdeki alımın yapıldığı tarihin içinde bulunduğu
ay yayımlanan bir önceki ayın endeksi başlangıç olarak alınarak) yaklaşık maliyetin
belirlendiği tarih itibarıyla (yaklaşık maliyetin belirlendiği tarihin içinde bulunduğu ay
yayımlanan bir önceki ayın endeksi esas alınır) güncellenir ve aritmetik ağırlıklı
ortalaması alınır. Bulunan bu değerler tabloya işlenir. Şayet alım döviz cinsinden
yapılmışsa o zaman geçmiş yılların fiyatlarının aritmetik veya ağırlıklı ortalaması esas
alınır.
I.3.2.2. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Veriler
Önaraştırma sürecinde Bizim Medikal, İlmed, Sinmed, Karadeniz Laboratuar, Siber
Tıp Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Gür-Med Medikal Özel Sağlık Teşhis Tedavi
Merkezleri Ltd. Şti., Grup Medikal, Karadeniz Tıp Ticaret Ltd. Şti., Nova Medikal
08-74/1180-455
25
İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ve Kalyon Medikal Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’de
yerinde inceleme ve yerinde incelemeyi takiben anılan şirketlerin yetkilileri ile
görüşme yapılmıştır. Bu süreçte, yerinde inceleme yapılan teşebbüslerde,
önaraştırma konusuna ilişkin, ihbar başvurusunda iletilen belgeler haricinde,
herhangi bir bilgi ve belge bulunamamıştır.
Bununla birlikte, haklarında önaraştırma açılan teşebbüslere ilişkin Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığı tarafından yürütülmüş olan incelemenin varlığı göz önüne alınarak,
anılan Başsavcılık’tan 20.6.2007 tarih ve 2144 sayılı yazı ile işbu önaraştırmanın
konusunu da kapsadığı düşünülen fezleke talep edilmiş 22.6.2007 tarihinde
2007/347 sayılı İddianame’nin ve 2007/2 sayılı Fezleke’nin birer nüshası elden teslim
alınmıştır.
2007/347 sayılı İddianame’de, haklarında soruşturma yürütülen teşebbüs
yetkililerinin, tıbbi cihaz ve sarf malzemeleri ihalelerinde ortak fiyat belirleme, ihaleleri
kimin alması gerektiği gibi konularda yaptıkları telefon görüşmelerinin bant kayıtları
yer almaktadır. Fezleke’nin ve İddianame’nin incelenmesi sonucunda, haklarında
önaraştırma yapılan teşebbüslerden bazılarının yetkililerince ve/veya çalışanlarınca
yapılan ve incelemenin konusunu oluşturan telefon görüşmeleri tespit edilmiştir.
I.3.2.3. Soruşturma Sürecinde Elde Edilen Deliller
Soruşturma kapsamındaki teşebbüslere 1-15.6.2008 tarihlerinde yerinde incelemede
bulunulmuş ve teşebbüs yetkililerinin konuya ilişkin beyanlarına başvurulmuştur.
1. Delil
22.01.2007 günü saat: 10:02 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (İlmed Yetkilisi)
Alper D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Alper’in Şükrü’ye “Kim geldi”
Şükrü’nün Alper’e “Sinop” “İtiraz için yaa” Alper’in Şükrü’ye “İş olsun diye geldi” “Ula
kim yapabilir o işi yaa, her babayiğidin harcı değil ki” şeklinde görüşme yapılmıştır
(Tape No: 13).
2. Delil
23.01.2007 günü saat: 14:57 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Kadriye İ.
(Sinmed Çalışanı) isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Kadriye’nin Şükrü’ye
“Sibel ablayla konuştum da bu enjektörler vardı ya” “Onların adetlerini bildirdi, 30 bin,
4 bin olarak” “Onlara şey istiyo teklifler,” “Yarın tarihli, fiyat farklı yazcağım mı”
Şükrü’nün Kadriye’ye “Yok” “Aynı fiyat, malzemeleri de Mehmet'e söyle temin etsin
bir an önce” Kadriye’nin Şükrü’ye “Bi de şey demiş sana mı söylemiş hatırlamıyo,
eldivene yapışmayan flaster” “Medifor ve benzeri olabilir dedi, 130 kutu, 19 bir tarihli
istiyo onu da, ona ne kadar diyim” Şükrü’nün Kadriye’ye “Onun fiyatını bilmiyorum,
BERAT'dan sormak lazım, Mehmet'e sor, kimden sipariş verdiyse ordan fiyatını
alalım onun üstüne yüzde (….) yazarsın” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No :
15).
3. Delil
15.02.2007 günü saat: 09:58 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed Şirket
Sahibi) Yakup D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Şükrü’nün Yakup’a “Abi
bu Taşköprü’nün Dializ cihazı alımı vardı ya” “Ona ECE kendi girecekmiş öyle karar
vermiş” “(Ece Pazarlama Müdürü) Hamza Bey yine yok, şehir dışında da, öyle not
08-74/1180-455
26
bırakmış ECE olarak biz gireceğiz demiş” “Bi kere daha girmişlerdi bu ihale iptal
olduydu o zaman” Yakup’un Şükrü’ye “Öyle mi tamam girsinler tamam, Karabük'de bi
şey var mı, Karabük'le uğraştırmasınlar beni, Karabük'ü konuş da bugün Karabük ile
ilgili gideceğim aloo” “Karabük'e itiraz mitiraz olmuş, şartname değiştirmeye
çalışıyorlarmış eğer bize yetki vermeyeceklerse yalandan uğraşmayalım, onu söyle”
Şükrü’nün Yakup’a “Tamam arıyım, o zaman” Yakup’un Şükrü’ye “Ara bana hemen
bilgi ver” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 163).
15.02.2007 günü saat: 10:02 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Ece Tıbbi Ürünler Pazarlama Müdürü)
Hamza isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Şükrü’nün Hamza’ya “Şey diycem
bu Taşköprüye kendiniz girecekmişsiniz herhalde” Hamza’nın Şükrü’ye “He Erol bey
öyle söyledi abi Taşköprünün ihaleye biz daha önce girdik biliyosun iptal oldu”
“Tekrar şimdi biz girelim dedi, sıkıntı olur dedi, peki Erol bey dedim” Şükrü’nün
Hamza’ya “Peki şeyle ilgili sıkıntı varmı Karabük ile ilgili siz mi gireceksiniz yoksa biz
mi gireceğiz onla ilgili bi şey varmı bilgi var mı” Hamza’nın Şükrü’ye “Karabük İl
Sağlık Müdürlüğünü diyorsun herhaldi sen” Şükrü’nün Hamza’ya “Evet” Hamza’nın
Şükrü’ye “He orası Safranbolu alacak abi biz oraya biz gireceğiz” Şükrü’nün
Hamza’ya “Tamam, bi de şu Durağan'ın sözleşmesini yapacağız abi yarın
Durağan'da problem yok” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No : 164).
15.02.2007 günü saat: 10:05 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Yakup D. isimli kişinin yaptıkları
görüşmede özetle; Şükrü’nün Yakup’a “Abi Karabük'e de biz gireceğiz diyo”
Yakup’un Şükrü’ye “Öyle mi, o zaman bırak, bırak kendileri mi girecekmiş” Şükrü’nün
Yakup’a “… Erol Bey öyle demiş” Yakup’un Şükrü’ye “Öyle dediyse şartnameyi boz,
değiştirsinler o zaman” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 165).
4. Delil
12.02.2007 günü saat: 17:02 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Samsun Tıp
Çalışanı) Mehmet adlı kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Mehmet’in Şükrü’ye “… şu
şey aradı beni, (Hastane Çalışanı) Bayram abi de” “Bana bi şeyler yapın diyo yaa, ne
yapacağız ona” Şükrü’nün Mehmet’e “MSN den görüşelim abi” Mehmet’in Şükrü’ye
“Tamam ben geçiyom işyerine de, ofiste misin sen” Şükrü’nün Mehmet’e “Tamam
açarım ben” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 151).
5. Delil
06.03.2007 günü saat: 18:34 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Samsun Tıp
Çalışanı) Mehmet Ö. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Şükrü’nün Mehmet’e
“Abi şu cerrahi aletleri düşündüm de ona sen gir ya” “Ona sen gir abi, Cerrahi aletler
yerel ilandan çıktıya fiyatlar yüksek müksek çıkar iptal olur bişey olur ona ben hiç
uğraşmayım sen gir” Mehmet’in Şükrü’ye “Tamam tamam öyle yaparız olmazsa ya”
Şükrü’nün Mehmet’e “Bu şimdi Ayancığın fiyatlarına baktım da abi, sana orda bi
kalem kalmış gözüküyor normalde söyledi mi çocuklar?” Mehmet’in Şükrü’ye “Yok
karşılaştırmadım bi kalem mi?” Şükrü’nün Mehmet’e “537' kalem 537 milyonluk bi
kalemin var 117 fiyat olarak sadece o sana kalmış gözüküyo diğerleri şeyde samsun
medikal de gözüküyo” Mehmet’in Şükrü’ye “Almaz Grup Medikal komnet dağıtmış ya
(Anlaşılmadı) problem değil onları hallederiz” Şükrü’nün Mehmet’e “He MSN'nen
açıkmı” “Aç ben sana gönderiyim şu fiyat karşılaştırmasını” şeklinde görüşme
yapılmıştır (Tape No: 352).
08-74/1180-455
27
6. Delil
08.02.2007 günü saat: 20:47 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Ömer Ş.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (İlmed Yetkilisi) Sedat D. (ve Sinmed
Sahibi Yakup D.) isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Sedat’ın Ömer’e “… şimdi
Yakup'la beraberiz de” “Yani çok acil bi toplantı yapmamız icap ediyomuş, istensin bi
öngörüşme yap” Yakup’un Ömer’e “Çözeceğimiz çok şey var bi karar vermemiz lazım
bazı konularda onun için diyorum” “Roche’un toplantısı var diyo (İlmed Yetkilisi)
Sedat Abi” Ömer’in Yakup’a “Abi pazartesi Samsun'a geleyim ben, Samsun'da
toplanalım abi” Yakup’un Ömer’e “Tamam pazartesi mutlaka o zaman gel de abi
görüşelim” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 113).
13.02.2007 günü saat: 10:52 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Ömer Ş.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed Sahibi) Yakup D. isimli kişinin
yaptıkları görüşmede özetle; Yakup’un Ömer’e “tamam şimdi bi faks çekiyorum da,
direk sana ulaşırsa iyi olur özel notlar filan da var” Ömer’in Yakup’a “Hadi çabuk
çek çıkıyorum çünkü” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 153).
7. Delil
17.01.2007 günü saat: 16:23 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Sahibi) Yakup D. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Karabük İl Sağlık
Müdürü) Ali Utkan T. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Ali Utkan’ın Yakup’a
“Ya bu Karadeniz firması dediğinin üzerinde Sinop kaşesi varmış” “Sinop şeysi
varmış amblemi yazısı varmış telefonu adresleri varmış” Yakup’un Ali Utkan’a “A
olurmu öyle saçmalık ya abi ya orda sizin şeydeki ee şeydeki söyle yaklaşık
maliyetlerin üstüne bakın abi sen varmışla etmişle olurmu çıkarttır Selçuğa baksın
hepsine ben toplamadım ki” “Ya unutmuş ta sı varmı ya ben nerden bile bilirim ki
nerden onlar yaklaşık maliyet topladı abi onlara Samsun firmalarından hepsinden
yaklaşık maliyet gitmiş olması lazım” “Eminim ya ben sen şey diyecem ben yaklaşık
maliyetin nereden alındığını bilemem ki komisyon topluyor diyeceksin senin sorunun
değil ki o” “Sen İTA amirisin yaklaşık maliyetin nerden alındı o benim işim değilki ben
takip etmem öyle şeyleri Müfettiş bey diyeceksin” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape
No : 6).
8. Delil
01.03.2007 günü saat: 14:33 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Sahibi) Yakup D. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Atlas Sahibi) Ahmet G.
isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Yakup’un Ahmet’e “Aloo, istiyosan yine de
senin üstene yetki alabilirim yani” Ahmet’in Yakup’a “Ya, olur benim için mahsuru
olmaz yani” Yakup’un Ahmet’e “Farketmez yani, direk o işle sen muhatap olmuş
olursun” “Tamam o zaman senin üstüne alıyorum yetkiyi” Ahmet’in Yakup’a “bizim
yaklaşık değerlerimiz de, yukardan aşağı (…), bi tek SİFİLİSE EFŞTENBAYRA (…)
vermişiz abi” Yakup’un Ahmet’e “Eh hayret, neyse önemli değil tamam ya ortalaması
önemli” Ahmet’in Yakup’a “Ya EFŞTENBAY 500 test zaten hocam” Yakup’un
Ahmet’e “Çok önemli değil …” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No : 258).
9. Delil
09.03.2007 günü saat: 12:42 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Sahibi) Yakup D. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Münif İslamoğlu
Hastanesi Başhekimi) Kayhan Y. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Yakup’un
Kayhan’a “Şimdi bu (Med-Kim Yetkisi) Kemal aradı da beni”, “Yav evet yav fiyatı
düşük vermişler” “… yanlış verdik bilmem ne diyolar, ben dedim vermesini
08-74/1180-455
28
biliyosunuz getirin cihazı kurun madem öyle dedim” “Yok Ayhan beyle görüşte, işte
teklifimizi geri çekelim bilmem ne, niye veriyosun” Kayhan’ın Yakup’a “Teklifi şöyle,
bize yeniden bir faks çeksinler” “Şu tarihde gönderilen fiyat tarafımızdan yanlış
gönderilmiştir, fiyatımız şudur diye bi rakam yazsınlar,” Yakup’un Kayhan’a “Tamam
ben arıyım da söyliyim o zaman” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 379).
10. Delil
09.03.2007 günü saat: 14:47 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Sahibi) Yakup D. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Kastmonu İl Sağlık
Şube Müdürü) Yüksel U. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Yüksel’in Yakup’a
“Yaklaşık maliyet için bana isim versene bi kaç tane nerelere faks geçiyim” Yakup’un
Yüksel’e “Ben sana faks çektiriyim hemen” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No:
381).
11. Delil
21.02.2007 günü saat: 14:12 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Hastane
Çalışanı) Bayram K. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Samsun Tıp
Çalışanı) Mehmet Ö. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Bayram’ın Mehmet’e
“Senin dediğin doğruymuş, ben o cihazlarlan beraber yaptıydım cihazları çıkardım”
Mehmet’in Bayram’a “Şimdi bizim fiyatımız (…..) YTL, muhtemel SİNMED'in 29 olur,
(…..) da şey vermiş olsa Bahadır ortalama (…..)” Bayram’ın Mehmet’e “Mehmet,
(Sinmed Şirket Müdürü) Şükrü geldi zaten yanıma o dedi bana, sen ordan cihazları
çıkar dedi, cihazları çıkarınca (…..) e iner dedi, dediği gibi oldu yani tamam” “He he
Şükrü yanımda, tamam ona göre bi karar vereceğiz” şeklinde görüşme yapılmıştır
(Tape No: 211).
12. Delil
23.02.2007 günü saat: 19:39 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Hastane
Çalışanı) Bayram K. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Samsun Tıp
Çalışanı) Mehmet Ö. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Bayram’ın Mehmet’e
“İyidir, tamam o iş” “He he 7 günlük bi şeye koydum, ayın 8 inde” “Ona göre şey
yaparsın, tamam” “Şükrü'ye de haber vereyim, vereyim dimi onlan zaten, Şükrü'nün
haberi olur zaten yaa” Mehmet’in Bayram’a “Tamam Bayram abi görüşürüz
sağolasın” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 234).
02.03.2007 günü saat: 18:06 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Bayram K.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Mehmet Ö. isimli kişinin yaptıkları
görüşmede özetle; Bayram’ın Mehmet’e “Bugün faks çektim belki unutur, munutur
diye, ilave çektim” “… şeyle beraber mi girecesiniz SİNMED hanginiz alıyı, nasıl
yapacağınız” Mehmet’in Bayram’a “Ben şimdi Şükrü ile konuştum da, şey dedim
ona,” “Pazartesi günü konuşuruz dedim, Şükrü dedim yetiştirmem gereken ihaleler
var, bu şeyle ilgili hiç şey yapmadık yani, bunu pazartesi görüşürüz dedim daha, onu
bi netleşdiririz dedim” Bayram’ın Mehmet’e “İyi Bahadır'da aradı bugün, daha bi şey
yok dedim vallaha, bilgisi haberi de yok onu söyleyim sana” Mehmet’in Bayram’a
“Hee ama KİK de yayınlanmış abi” Bayram’ın Mehmet’e “KİK e vermedim ki”
Mehmet’in Bayram’a “Kamu İhale Kurumuna vermişsiniz, orda bi şey var yani”
Bayram’ın Mehmet’e “Hayır ilanı vermedim ben, ihale tarihi orda çok farklı, sen ben
anladım ben senin dediğini, ben onu ne yapıyom biliyon mu, orda yazıyom ilanı orda
matbu var siz bilmezsiniz onu” “KİK de matbu yer var, orda yazıyorum ben, taa ihale
tarihini ben çok şey yapıyorum, ama ben ilana vermedim oraya” şeklinde görüşme
yapılmıştır (Tape No: 284).
08-74/1180-455
29
13. Delil
07.03.2007 günü saat: 17:20 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Hastane
Çalışanı) Bayram K. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Samsun Tıp
Çalışanı) Mehmet Ö. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Bayram’ın Mehmet’e
“Yav saat 4 e doğru medikal galeri aradı, o da duymuş nerden duyduysa artık”
Mehmet’in Bayram’a “O Aydın'la, Alper'e gidiyo(anlaşılmadı)” Bayram’ın Mehmet’e
“Vallaha 4 de bi şey yaptı şartnameyi gönderebilir misin, dedim şartname dedim,
bende bi yere salladım dedim, sonra gönderirim dedim, şey göndermiş, yani
gönderildi yani şartname de” Mehmet’in Bayram’a “Sade medikal galeri mi”
“Bahadır almadı mı” Bayram’ın Mehmet’e “Başka yok başka” “ (Sinmed Sahibi)
Yakup giriyo mu şeye” Mehmet’in Bayram’a “Sen gir dedi ben geleceğim” “Yok
girmiycek ben geleceğim” Bayram’ın Mehmet’e “Hee iyi, ona göre şey yaparsın”
Mehmet’in Bayram’a “Ben söylerim yaa, ona girmesinler” Bayram’ın Mehmet’e “Ben
bilmem artık haberin olsun onun için” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 358).
14. Delil
07.03.2007 günü saat: 19:14 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Hastane
Çalışanı) Bayram K. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Samsun Tıp
Çalışanı) Mehmet Ö. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Mehmet’in Bayram’a
“Bu şartname bedeli sizin hastanede yatıyordu dimi” Bayram’ın Mehmet’e “Geçici
teminatı, şartnameyi yatırabilirsin bizim orda, benim yanımda” “Oldu, şeyleri biliyo
musun fiyatları” “Senin verdiğin fiyatlar işte yaa, anla” Mehmet’in Bayram’a
“Ortalaması düşmedi mi” Bayram’ın Mehmet’e “Düşmüştür biraz işte, o kadar fazla
değil yani, SİNMED den aldım, bi de ticaret odasından aldım, bi Bahadır düşürdü
biraz işte” Mehmet’in Bayram’a “25 in altına inmiş midir” Bayram’ın Mehmet’e “Şimdi
galiba yaa, hatırlayamadım yaa, keşke, yarın sabahta yazarsın yaa, kimse yoksa”
Mehmet’in Bayram’a “Yarın sabah erken çıkmam lazım yaa, ben o zaman iki tane
şey ayarlarım da ona göre hallederiz” Bayram’ın Mehmet’e “İstersen gidip geliyim
daireye ama bayağı zaman sürür” Mehmet’in Bayram’a “Neyse yav ona tamam şey
yapmayız” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No : 359).
15. Delil
17.01.2007 günü saat: 16:16 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Sahibi) Yakup D. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Karabül İl Sağlık Eski
Müdürü) Ali Utkan T. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Ali Utkan’ın Yakup’a
”Ya demişler ki” “Niye hepsi Sinop firması bu tip ürünlerin bölge bayilikleri orda felan
desek olurmu” Yakup’un Ali Utkan’a “Niye öyle diyorsunuzki niye ne oldu” Ali Utkan’ın
Yakup’a “Ne diyelim yani niye hep Sinop tan alınmış fiyatlar başka yerden alınmamış
demişler” Yakup’un Ali Utkan’a ”Bu tür ihale Kastamonu dan da almadınızmı”
“Karabükte bu tür yapan iş yapan Karabük yakın çevrede ordan başka yer yok
diyeceksin” “Başka nerden Samsundan fiyat alınmışmı İlmetin milmetin vardır orda
İlmetin felan vardır abi fiyatları orda” “Tabi vardır orda yaklaşık maliyeti içinde
Karadeniz laboratuarın vardır” “Kim o gelenin adı ne” Ali Utkan’ın Yakup’a “Ahmet B.”
Yakup’un Ali Utkan’a “Tamam tamam oldu” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape
No:5).
16. Delil
16.02.2007 günü saat: 10:49 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Samsun Tıp
Çalışanı) Mehmet Ö. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Mehmet Ö.’nün
08-74/1180-455
30
Şükrü’ye “He Şükrü ben bu yaklaşık maliyetleri, bizimkileri doldurdum sana fakslıyım
şimdi” “Sende bizimkilerine göre üç aşağı beş yukarı bazılarını aşağı, bazılarını
yukarı yaklaşık maliyet verirsin” “Bende hastaneye de fakslıycam, yani sende
fakslarsan yaklaşık maliyetler düşük çıkmaz” “Ben şeyi fakslıyorum Şükrü şeyleri
sana senin dikkatine, bu benim atacağım fiyatlar attığım fiyatlar ben bunu hastaneye
de fakslıycam tamam mı” “Şartnameleri de şeye Bayram'ın mail adresi varmı sende
yaa” Şükrü’nün Mehmet Ö.’ye “Bayram'ın mail adresi (…) mu, öyle bi şey yaa” “Dur
bana mail gelmişti MSN de bi bakıyım da bayramın ki ne imiş eeee, (…)” “Tamam
ben bu şartnameyi sana da mail atıyım mı” Mehmet Ö.’nün Şükrü’ye “İyi olur abi”
şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 176).
12.02.2007 günü saat: 17:02 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Mehmet Ö. kişinin yaptıkları görüşmede
özetle; Mehmet’in Şükrü’ye “Şey diycem yaa, şu şey aradı beni, Bayram abi de”
“Bana bi şeyler yapın diyo yaa, ne yapacağız ona” Şükrü’nün Mehmet’e “MSN den
görüşelim abi” Mehmet’in Şükrü’ye “Tamam ben geçiyom işyerine de, ofiste misin
sen” Şükrü’nün Mehmet’e “Tamam açarım ben” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape
No: 151).
17. Delil
30.01.2007 günü Sinmed firmasından Ece firmasına gönderilen faksta, Karabük İl
Sağlık Müdürlüğü tarafından Safranbolu Devlet Hastanesinin ihtiyacına binaen 3 adet
hemodiyaliz cihazı alımı işi için yaklaşık maliyet tespit yazısı ve teknik şartnamesi
olduğu, aynı tarihte Ece firmasına hitaben Sinmed yetkilisi Yakup D. imzalı
gönderilen bir yazının alt bölümünde not olarak “telefon görüşmelerimiz takip
edilmekte olduğundan yazılı haberleşelim” ibaresinin bulunduğu anlaşılmıştır.
18. Delil
31.01.2007 günü saat: 12.10 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Ece Pazarlama
Müdürü) Hamza isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Şükrü’nün Hamza’ya
“Buna ne yazacağız abi fiyat sizin yazdığınız yere” Hamza’nın Şükrü’ye “Yaklaşık
maliyet mi” “(…..) yaz abi” Şükrü’nün Hamza’ya “Tamam” şeklinde görüşme yaptıkları
tespit edilmiştir (Tape No: 62).
19. Delil
14.01.2007 günü saat: 14:53 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Ali İhsan Ç. isimli kişinin yaptıkları
görüşmede özetle; Ali İhsan’ın Şükrü’ye “Naptın abi bu şey belli oldumu hemoglom
için neyin ne olacağı” Şükrü’nün Ali İhsan’a “Ha o firma aradı da yetki medikal”
“Geçen gün beni aradılar dün daha doğrusu biz dediler yanlış (Anlaşılmadı)
bilmeyerek bir işe kalkıştık diyo adam Turan diye birisi varmış o yapmış bu işi ihaleye
giren” “Dedim yani siz bu işe girerken kendiniz isteyerek girdiniz
(anlaşılmadı)yapacak bir şey yok koyun cihazları çalıştırın işletme maliyeti sizin
karınızı karşılıyorsa yaparsınız karşılamıyorsa teminatınızı kendiniz yakarsınız dedim
adamlara yok yani yapacak bir şey yok şu an onlar öyle gidecek o cihazları bi şekilde
yani ne gerekiyorsa yapılacak” “… ya sonuçta ee ne yapılacağını ben sana başka bir
yerden arar söylerim bu telefon dan birşey diyemiyorum şimdi” Ali İhsan’ın Şükrü’ye
“Tamam abi yani şimdi bende bi soruyum da Yakup abi şimdi tam net bize
söylemiyor şöyle yapacaz böyle yapacaz diye net bişey” Şükrü’nün Ali İhsan’a “Ha
yok Bişey yapacanız diye değil yani normal biz işleyiş tarzında işleyeceğiz ama
08-74/1180-455
31
adamların işinin yürümemesi lazım abi başka bir şey değil” Ali İhsan’ın Şükrü’ye
“Öyle abi bende zaten ona canım sıkıldı aşağı tüpleri getirmiş(anlaşılmadı)tüplerini
de getirmişler şimdi adamlar tamam mı” Şükrü’nün Ali İhsan’a “Yani normalde biz
kan sayım tüpünü ha Yüksel bey taşıyın der rica eder taşırız ama normalde
taşımamamız lazım” “Ya aslında burda adamın teklif mektubunda teklif ettiği marka
Citi dekır marka kontroldür burda komisyonun sen niye bu markayı teklif ettin de bu
markayı getirdin diye sorması lazım ama orda da adamın kaçamak cevabı da var
cihazda aynı marka olabilir diye yazıyordu şeyde şartnamede” “Şubat ayında Şubat
ayında bitmeyen kontrollere iade diyeceksiniz yenisini isteyeceksiniz bakalım geliyor
mu” Ali İhsan’ın Şükrü’ye “Öyle öyle yapacaz abi şimdi ben şimdi kontrollerin hepsini
yaklaşık yirmi tane felan kontrol var kontrolleri getirmişler tarihi geçmiş bunların diye
geri gönderttireceğim ben bunları” “He işte yani sizde ordan artık baskı yaparsınız
kontrol bulamazlar abi bu adamlar” “Tabiki canım verecek abi ben onun cihazını
bozacağım zaten yani verecek o bi kere ayda bikere haftada bi kaç kere gelecek
zaten iki tane cihaz bizde on tane cihaz var abi mecbur gelecekler” Şükrü’nün Ali
İhsan’a ”Tabi canım iyi neyse Yakup abi bişey söyler size de ben bu telefondan
birşey söylemeyim bu telefon iyi değil” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 1).
20. Delil
12.02.2007 günü saat: 13.32 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Çalışanı) Abdullah isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (İlmed Yetkilisi) Alper
D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Alper’in Abdullah’a “Şimdi Yakup abi de
burda da” “Cihazların seri numaralarını” Abdullah’ın Alper’e “Tire 15 abi yalnız
yukardakinin şöyle bir durumu var eee onun ben sana plakayı bulup söylemem lazım
niye diyeceksin hani yaş küçültme olayından sizden plaka geldiydi hala üstünde o var
heralde” “He he yani onu geçen sene mi ne yaptıydık” şeklinde görüşme yapılmıştır
(Tape No: 144).
12.02.2007 günü saat: 14.13 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Çalışanı) Abdullah G. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (İlmed Yetkilisi)
Alper D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Abdullah’ın Alper’e “İntegra abi
Boyabatta kurulu şu an Özel Uğurluya koyacaktık” “Koymadık ama Özel Uğurluda Pe
800 var” “Şimdi sana hangi cihaz seni ilgilendiriyor ordaki Pe 800 mü” Alper’in
Abdullah’a “Abi yok Pe eee İntegra 800” Abdullah’ın Alper’e “Sinop Sağlık
Müdürlüğünde ki ikinci Pm 5 yaşında ama kuruma 1 yaşında diye verildi cihaz, bu
şekil belirtiyim mi” Alper’in Abdullah’a “Ya bak senin oraya verdiğin önemli değil”
“Reel Reel bilgiler lazım şimdi bize” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 147).
12.02.2007 günü saat: 14:24 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Çalışanı) Abdullah G. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (İlmed Yetkilisi
Alper D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Alper’in Abdullah’a “Amma karman
çorman işleriniz var ya” “Sinop Devlet (Anlaşılmadı) ne o 4 yaşında” Abdullah’ın
Alper’e “İki senesi var üç seneden beri orda cihaz iki sene de öncesi var cihazın abi
yalnız oraya sıfır diye verildi şu an hiç görünmüyor orda” şeklinde görüşme yaptıkları
tespit edilmiştir (Tape No: 148).
20.01.2007 günü saat: 13:07 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (İlmed Yetkilisi)
Alper D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Alper’in Şükrü’ye “İiii hazırladın mı
ihaleni” Şükrü’nün Alper’e “Hazır sayılır da daha sizin şeyden Bekman dosyanız falan
gelmedi işte” Alper’in Şükrü’ye “Şükrü şey peki gelen giden varmı oraya” “İhaleye”
Şükrü’nün Alper’e “Valla bilmiyom abi yani” Alper’in Şükrü’ye “Kim satın almış”
08-74/1180-455
32
Şükrü’nün Alper’e “Hürmet var” “Niye aldılar onu da bilmiyorum Atlas var biz varız”
Alper’in Şükrü’ye “Atlas niye almış ki iş olsun” Şükrü’nün Alper’e “Ya abi ne olacak iş
olsun” Alper’in Şükrü’ye “(Anlaşılmadı) konuştunuz mu peki öbür tarafla” Şükrü’nün
Alper’e “MSN den görüşelim mi” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 11).
30.01.2007 günü saat: 16:44 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Alper D. isimli kişinin yaptıkları
görüşmede özetle; Alper’in Şükrü’ye “… geçen pazartesi gününden beri döneceksin
bana” Şükrü’nün Alper’e “Ha o zamandan bu yana haberler iyi değil abi” “İhaleyi
yeniden yapıyorlar da” “İptal o” Alper’in Şükrü’ye “Neden” Şükrü’nün Alper’e “O
Karışık söylerim şey şu geçen sene Kaglo metre şartnamesi vardıya” “Bir iki madde
vardı problemli” Alper’in Şükrü’ye “Evet evet” Şükrü’nün Alper’e “Onun şartname
varmı sende” “Nasıl olması gerekiyorsa bana bi onu fakslayabilirimsin abi yada”
Alper’in Şükrü’ye “O şartnamede düzelmesi gerekenler” Şükrü’nün Alper’e He he”
Alper’in Şükrü’ye “Tamam okey” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 55).
21. Delil
16.02.2007 günü saat: 16:40 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Atlas
Sahibi) Ahmet G. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Ahmet Hilmi U. isimli
kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Ahmet Hilmi’nin Ahmet’e “Ya şimdi şeye Erbaaya
gittiğimizde ne kadar hız istiyolar, ne şekilde istiyo başhekimle konuşalım da ona
göre bi şartname verelim, ben bugün konuştuk” Ahmet’in Ahmet Hilmi’ye “… abi
şimdi ordan geçen senenin fiyatların öğreneceğiz tamam mı” “Ben onların geçen
senenin fiyatlarına göre yüzde üç, beş iskonta yapacağım” Ahmet Hilmi’nin Ahmet’e
“Aynı şartname ile mi” Ahmet’in Ahmet Hilmi’ye “Yok yok, bize tek şartname çıkacak
yani tek şartname çıkacak rekabet olmıycak ki biz bu işten para kazanalım, hep
beraber kazanalım yani” Ahmet Hilmi’nin Ahmet’e “Yav şimdi ee şartnameyi işte ne
hazırlanacak ne yapılacak başhekime ona göre söyliyceğiz, hangi şartnameyle
çıkacağız” Ahmet’in Ahmet Hilmi’ye “EKZİM şartnamesi ile çıkacak, yarım saatte
sonuç istiyorum diyecek HBS, HİV, HCV, yani Zile'nin sattığı gibi bizi satmıycak
onu demek istiyorum” “Biliyorum dedim ya ben sana Nisan gibi ihaleye çıkmayı
düşünüyolar” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No : 181).
22. Delil
25.01.2007 günü saat: 15:47 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Atılım Çalışanı)
Mustafa K. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Mustafa’nın Şükrü’nün
Mustafa’ya “Bi de Ayancık'tan size faks geldi” “Abi onları ben vermiştim şey
yaparsanız ben yazıyım” Mustafa’nın Şükrü’ye “Senden mi fiyat alıyım şey yapıyım,
senin dediğin fiyatımı atıyım” Şükrü’nün Mustafa’ya “He he ben verdim çünkü
malzemeyi” Mustafa’nın Şükrü’ye “Tamam, tamam oldu kardeş hadi görüşürüz”
şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 26).
23. Delil
19.02.2007 günü saat: 19:44 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Vezirköprü
Hastanesi Müdürü) Ömer Faruk İ. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle;
Şükrü’nün Ömer Faruk’a “Ya bugün bi fiyat istediniz ya gözler için” “O her yere
gittimiydi abi” Ömer Faruk’un Şükrü’ye “Yok göndermedim, size geldi BERAT'a geldi,
SAMSUN TIP a gönderdim, nereye gönderdim bide SİSTEM medikale” Şükrü’nün
Ömer Faruk’a “Mutlaka ihale mi olacak” Ömer Faruk’un Şükrü’ye “Hı hı ihale olacak,
08-74/1180-455
33
Hilmi abi geldi bugün, biriylen” Şükrü’nün Ömer Faruk’a “İlker mi, Yüksel mi” Ömer
Faruk’un Şükrü’ye “Bilmiyom yaa, SEMBOL, SEMBOL, SEMBOL'le geldi” şeklinde
görüşme yapılmıştır (Tape No : 197).
24. Delil
19.02.2007 günü saat: 19:36 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Odak Yetkisi)
Salim G. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Salim’in Şükrü’ye “Daha hala
işyerindeyiz abi, abi bana bi yaklaşık maliyet göndermişsin Vezirköprü Devlet
Hastanasi için” “Şimdi abi burayı nasıl organize etmeyi düşünüyosun, burayla sen
görüştün mü, Faruk bey var orda dimi hastane müdür yardımcısı mıydı” “Sen
görüştün mü, yani bi paket yapıp hemen küt verecekmiyiz yoksa bunlar bir ihaleye
çıkacaklar” Şükrü’nün Salim’e “İhale abi, burası ne kedar tutuyo ki, çok tutar” Salim’in
Şükrü’ye “Burası tutar yine 15 - 20 bin dolar tutar” “Çünkü bi ara onlar şey diyorlardı,
doğrudan teminle alalım diyorlardı, ondan sonra demek ki doğrudan teminden
vazgeçtiler ihaleye döndüler, şimdi ihale yapacaklarsa abi orda doktor Sibel hanım
var” “Peki Samsundan kimi çağırdılar, bugün sizi çağırdılar mı Sinop'dan” Şükrü’nün
Salim’e “Bugün Hilmi abi gitti niye” “(Berat Yetkilisi) Hilmi S.’yi aradım akşamleyin
hatta ben onu ne oldu, ne görüştün diye” “Vereceğiz dedi, nerden vereceksin dedim,
senden alacağım dedi” Salim’in Şükrü’ye “Hilmi abi kim abi” Şükrü’nün Salim’e
“Gözcü değil sarfçı” Salim’in Şükrü’ye “O da Samsun'dan Vezirköprü'ye gitmiş bugün
görüşmüş hastaneyle falan yaklaşık maliyet topluyolarmış, başka firmalara falan
fakslamışlar herhaldi” Şükrü’nün Salim’e “Yoo bana faksladı da, Hilmi abi beni aradı
ben gidiyorum dedi, sen bi yere fakslama dedi, ben sana fakslamıştım zaten o
zaman” Salim’in Şükrü’ye “Yani öyle üçüncü el yaparsak kurtarır mı sence bu” “Ha
ozaman şöyle yapabiliyoz, yani ben şimdi bunun şartnamelerini, kendi şartnamelerimi
yazdırabiliyorum abi” “Ben kendi şartnamelerimi yazdırırım, bizim şartnamelere göre
bunun ihalesi çıkar” “Sende gider ihalene girersin abi” “İdareyi ben tanımıyorum,
idarede biliyosun ….. oluyo biliyosun dimi” Şükrü’nün Salim’e “Ben çok iyi tanıyorum
zaten yarın görüşeceğim ve Hilmi abinin önce niyetini öğreneceğim ne niyeti var onu
öğreneceğim” Salim’in Şükrü’ye “Anladın mı abi şimdi biliyosun idereler şey
yapabiliyo işte gaste ilanı yapıyo kimseye duyurmuyo kendi arasında ihale yapıyo,
bilmem neyapıyo bu tür bi tezgah işi varsa, anladın mı” “Hilmi abiyi o anlamda
kullanalım, sen bu tezgahın içinde olamayacaksan yada sen veremeyeceksen, Hilmi
abi üzerinden aktaralım ama yok abi öyle bi şey yok, biz normalde öyle bile olsa biz
hallederiz diyosan” Şükrü’nün Salim’e “Ben hallederim abi” Salim’in Şükrü’ye
“Hallederim diyosan, Hilmi abiye bizim hiç bir nokta da ihtiyacımız yok, yani doktor
benim arkadaşım, bizim arkadaşımız tamam mı abicim, bizim şartnamelerimizi
yazacak kızcağız bizim şartnamelerimize göre de ihalesi çıkacak” Şükrü’nün Salim’e
“Tamam abi çıksın, ben yarın teklifleri de görüşürüm, yapmayalım teklif yapalım diye
de görüşürüm Faruk'la” Salim’in Şükrü’ye “Teklif yapalım ikiye üçe bölelim, adetleri
düşelim yine aynı adetlerde hepsini birden kullanmıycak ki” “Aynı miktarlarda iki ay
sonra bi daha doğrudan temine çıkar abi, anladın mı dediğimi” Şükrü’nün Salim’e
“Niye olmasın olur tabi de” “9600 küsüs 9629 oldu” Salim’in Şükrü’ye “20 milyar
yapar abi, bak şimdi iki teklif yapsan 20 milyar yapar anladın mı, araya bir ay iki ay
sonra bi teklif daha yaparsın 9 10 milyarlık anladın mı abi” “Konuyu kapatırsın”
“Hepsini almış olur, şimdi ihaleye çıkması dert abi, anladın mı yani dent yine değil
şöyle değil ben bunun şartnamesini veririm, şartnamesine göre çıkar zaten uyan yok
abi, ben iki tane teklif ayarlar götürürüm burdan, işi bitirir gelirim yani anladın mı,”
“Ama hani bu işler idari kısımla hallocak bi tarafı varsa sen idari kısımla bunu üçe
08-74/1180-455
34
böldür abi ikisini şimdi fatura edip verelim birini de iki ay sonra verelim konuyu
kapatalım, sen bence böyle yap işi bitirelim abi” Şükrü’nün Salim’e “Çıkart, ona göre
de ben adamla ona göre görüşeyim diyeyim bu bu kadar tutuyo” Salim’in Şükrü’ye
“Derim ki sana abi örnek veriyom derim ki sana abi 15 bin dolar tutuyo, 15 bin dolar
ne yar 22 milyar yapar, he sen buraya üç fatura yapacaksın sende para
kazanacaksın, öyle değil mi abi” Şükrü’nün Salim’e “Tamam o zaman bana maliyet
bildir, satış çıkar” Salim’in Şükrü’ye “Maliyetini çıkartıyom, doktora da şeyini kataloğu
ile şartnameleri de her ihtimale karşı gönderiyorum, çünkü konuştum göndereceğim
diye kızla” Şükrü’nün Salim’e “Orda fako seti falan da vardı herhalde” Salim’in
Şükrü’ye “Abe FAKO SETİ falan varda kimin FAKOSU bilmiyoruz ki bilmiyoz ki yaa”
“30 derece fako tipi var 10 tane, 7.0 var, ben bu 7.0 a falan fiyat vermiyom sana” “6.0
a fiyat vermiyom, ha burda fako seti var, tübink set var abi 30 tane” Şükrü’nün
Salim’e “Ama ben yarın bi öğreneyim, hatta şimdi arayım Faruk abiyi de şeyi
öğreneyim, nerelere çekmişler” Salim’in Şükrü’ye “Tamam sen bi detaylandır da abi
ondan sonra konuşalım” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No : 196).
25. Delil
08.02.2007 günü saat: 21:45 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Seden Medikal
Elemanı) İdris D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; İdris’in Şükrü’ye “ “Abi şey
ıı bu (anlaşılmıyor) tüpü varya” “Alım, napacağız onu” Şükrü’nün İdris’e “Onu ben
yazdım yaa” İdris’in Şükrü’ye “Yada senden mi alacağız ne yapacağız, bişe söyle”
Şükrü’nün İdris’e “Ona ben (…..) e (…..) yazmışım onu başka Samsun'dan da
istediler siz kendiniz buluyosanız yazın” “Sen o zaman üstünde at bu seferde (…..)
ye (…..) falan yaz” “Şartname geldi mi sana” İdris’in Şükrü’ye “Bana şartname
gelmedi abi” Şükrü’nün İdris’e “Bana da gelmedi de orda çeşitli istiyo doktor, onu
öğrenmen lazım yarın” İdris’in Şükrü’ye “Şey Sibel'e sordum altın olmuycak dedi,
diğerleri aynı dedi, bende fazlada üstelemedim” Şükrü’nün İdris’e “Ben işte altın diye
yazdım, bi de altın olmayan başka bi şey varda doktorun istediği değil” İdris’in
Şükrü’ye “Altın olmayan istiyomuş doktor,” Şükrü’nün İdris’e “O zaman abi altın
yazacağın, (…..) yazacağın başka bi şey yok, bende altın yazdım (…..) yazdım,
adam ister alır ister almaz çünkü başka bi şey yok” şeklinde görüşme yapılmıştır
(Tape No : 114).
26. Delil
07.02.2007 günü saat: 08:51 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Seden Medikal Yetkilisi) İdris D. isimli
kişinin yaptıkları görüşmede özetle; İdris’in Şükrü’ye “Abi en yüksek ne kadar
atılabiliyo buna şeye, ee jele, biliyomusun, en yüksek ne kadar atabiliriz, maliyete
(…....) falan geliyo kargo margo işte (……..) falan” Şükrü’nün İdris’e “Yav (……..)
yazarsın daha fazla bişe yazamazsın ki” İdris’in Şükrü’ye “Tamam o zaman ben
(……..) yazıyım” Şükrü’nün İdris’e “İyi oldu” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No:
104).
27. Delil
21.02.2007 günü saat: 14.51 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (İmir Kimya
Çalışanı) Fevzi Y. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Şükrü’nün Fevzi’ye
“Nereye faksladın bilmiyorum ama ortalıkta yok” Fevzi’nin Şükrü’ye “Özlem'e sordum
biraz önce fakladım diyo, ben fakladıktan sonra aradı beni Şükrü bey dedi” Şükrü’nün
Fevzi’ye “Bana da öyle dedi, aşağı ki hastaneye sordum orda yok, yukarı ki
08-74/1180-455
35
hastaneye sordum Bayram'ın orda zaten faks orda da yok” Fevzi’nin Şükrü’ye
“Bayram'a fakslıyo zaten” “Neyse oraya konuşuruz o zaman şöyle yapalım”
Şükrü’nün Fevzi’ye “Şey yapalım, sen kaç kaç yazdıydın” Fevzi’nin Şükrü’ye
“Viskolastiğe ne mi verdim, Viskolastiğe geçen (…..) verdiydim” “Evet, 3 milyon
dalton, 5 milyon dalton sadece hilon civi de var başkasında yok” Şükrü’nün Fevzi’ye
“Vistose sıfır sekiz” Fevzi’nin Şükrü’ye “Vidi viskin ki 5 – 6 milyon değil, 4 milyon
dalton” Şükrü’nün Fevzi’ye “Visko sitesi 4.8. m pas” “25 derece, 0.85” “Yüzde bir
nokta 14” “Ya atmadığım için adamları en azından egale edelim, yani ben biliyorum
kimin ne fiyat vereceğini oraya” “Tamam ben senin attığın fiyatları atıyım da sen
teklifini birer milyon daha yükseltirsin senin teklif ortada (anlaşılmadı) herhaldi”
Fevzi’nin Şükrü’ye “Ben Özcan'ı arayıp şimdi organizasyonu yapıyorum” şeklinde
görüşme yapılmıştır (Tape No: 213).
21.02.2007 günü saat: 18:11 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (İmir Kimya
Yetkilisi) Fevzi Y. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Şükrü’nün Fevzi’ye “Ben
yazdım abi, bana gönderdi şey” “Eee o şekilde yazdım gönderdiği gibi” Fevzi’nin
Şükrü’ye “Yarın son zaten dimi” Şükrü’nün Fevzi’ye “Yav bu şartnamedeki 4 adet
visibıl enjektör ve her bir lens için kartuş diyo ya” Fevzi’nin Şükrü’ye “Yok yok orda
bizim ampfoldırlarımız var, orda sıkıntı yok, o tamam onların hepsi fiyatın içinde”
şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 215).
28. Delil
22.02.2007 günü saat: 17:32 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Deltamed)
Muhittin isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Şükrü’nün Muhittin’e “… ben şeyi
söyleyecektim bu Türkeli de su sistemi ihalesi çıktı yerel gasteyle ayın üçünde” “3
Martta yarın dosyasını alacam gönderecem bilginiz olsun diyorum” Muhittin’in
Şükrü’ye “Hee Türkeliye sen giriyon demi” Şükrü’nün Muhittin’e “Ya işte ben mi
girerim sizmi girersiniz bilmiyorum” Muhittin’in Şükrü’ye “Ben sizin gireceğinizi
biliyorum sizin takip ettiğinizi biliyorum” Şükrü’nün Muhittin’e “He takip ediyorum da
verirseniz girecez” Muhittin’in Şükrü’ye “Ne demek verirseniz o nası söz vermem
diyen bir erkek çıkarmı öyle” “Ne kadar ki” Şükrü’nün Muhittin’e “KDV dahil (…..)”
“Sonradan servis mervis bişey derken yeni bişey olur ya” Muhittin’in Şükrü’ye “İlk 9.5
milyarya filtre şu bu biz deriz bu bu alın diye” “Öyle öyle biraz biraz kazanılır” şeklinde
görüşme yapılmıştır (Tape No: 224).
29. Delil
05.03.2007 günü saat: 20:59 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan İdris D. isimli
kişinin yaptıkları görüşmede özetle; İdris’in Şükrü’ye “Bu şekerin markası ne
Striblerin” Şükrü’nün İdris’e “Eu ee Eumet” İdris’in Şükrü’ye “Şey hangi sınıfa giriyor
abi bu” Şükrü’nün İdris’e “Ek (Anlaşılmadı) C sınıfı 2 A ”İdris’in Şükrü’ye “Tamam abi
abi fiyat ne veriyosun” Şükrü’nün İdris’e “Buna (……...) lira fiyat geldi” İdris’in
Şükrü’ye “Sen bana kaça veriyon” Şükrü’nün İdris’e “Valla (…..), (…..) bin lira felan”
İdris’in Şükrü’ye “Ben kaç lira atıyorum” Şükrü’nün İdris’e “Valla ben Roş markayı
kendim teklif ettim yani ne atarsanız atın farketmez ben benim öbür verdiğim kendi
verdiğim fiyatı yüksek” “(Anlaşılmadı) (…..) felan atabilirsiniz” “Atabilirsin ben
kendimde yazdım başka marka yazdım daha yüksek yazdım söyleyim” İdris’in
Şükrü’ye “Kesin (…..) atıyorum abi sen ona göre ayarlarsın abi belgeleri ne yapacaz
sabah sen dükkana bırakabilirmisin bizim ya da nasıl yapıyoruz” “Abi idrara ne
08-74/1180-455
36
atıyoruz napıyoruz” Şükrü’nün İdris’e “(…..) yaz (…..) yaz” İdris’in Şükrü’ye “Tamam
ben (…..), (…..) atıyorum sende kendini ayarlıyorsun” şeklinde görüşme yapılmıştır
(Tape No: 332).
05.03.2007 günü saat: 21:03 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan İdris D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede
özetle; İdris’in Şükrü’ye “Abi şu fiyatta şey yapsam ben (…..) atıyorum şey şekeri
son” Şükrü’nün İdris’e “Sen bilirsin yani benim için benim attığım fiyat normal attığım
fiyat ondan yüksek söyliyim ben” İdris’in Şükrü’ye “Tamam abi ben (…..) atıyorum
sen ona göre ayarla bida değiştirmiyorum” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No:
333).
30. Delil
30.01.2007 günü Grup Medikal tarafından Sinop Atatürk Devlet Hastanesine çekilen
faksta, 300 adet infizyon pompa seti için Grup Medikal, Korulu Grup ve Akademi
Medikal firmalarının tekliflerinin bulunduğu, söz konusu tekliflerin Grup Medikal
tarafından hazırlandığı ve diğer firmalar adına Sinop Atatürk Devlet Hastanesine
fakslandığı, teklifler Grup Medikal tarafından hazırlandığından en düşük teklifin Grup
Medikal’ce verildiği anlaşılmıştır (Tape No: Faks 1).
31. Delil
08.02.2007 günü saat: 21:45 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan İdris D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede
özetle; İdris’in Şükrü’ye “Abi şey ıı bu (anlaşılmıyor) tüpü varya” “Alım, napacağız
onu” Şükrü’nün İdris’e “Onu ben yazdım yaa” İdris’in Şükrü’ye “Yada senden mi
alacağız ne yapacağız, bişe söyle” Şükrü’nün İdris’e “Ona ben (…..) e (…..)
yazmışım onu başka Samsun'dan da istediler siz kendiniz buluyosanız yazın” “Sen o
zaman üstünde at bu seferde (…..) ye (…..) falan yaz” “Şartname geldi mi sana”
İdris’in Şükrü’ye “Bana şartname gelmedi abi” Şükrü’nün İdris’e “Bana da gelmedi de
orda çeşitli istiyo doktor, onu öğrenmen lazım yarın” İdris’in Şükrü’ye “Şey Sibel'e
sordum altın olmuycak dedi, diğerleri aynı dedi, bende fazlada üstelemedim”
Şükrü’nün İdris’e “Ben işte altın diye yazdım, bi de altın olmayan başka bi şey varda
doktorun istediği değil” İdris’in Şükrü’ye “Altın olmayan istiyomuş doktor,” Şükrü’nün
İdris’e “O zaman abi altın yazacağın, 50 milyon yazacağın başka bi şey yok, bende
altın yazdım (…....) yazdım, adam ister alır ister almaz çünkü başka bi şey yok”
şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 114).
İdris D. ile Şükrü İ.’nin görüşmesinin ardından Seden Medikal yetkilisi İdris’in kulak
ventilasyo tüpü (altın) ile ilgili fiyat teklifini Sinop Atatürk Devlet Hastanesine
faksladığı, Şükrü’nün ise aynı ürünü hem altın hem gümüş olarak fiyat teklifini
Sinmed olarak Sinop Atatürk Devlet Hastanesine faksladığı, ayrıca Medilab ve Makro
medikal adınada Sinop Atatürk Devlet Hastanesine teklif faksladığı, Şükrü’nün
İdris’in vereceği fiyatı bilmesi ve diğer iki firmanın fiyat tekliflerini kendisinin
hazırlaması sebebiyle en düşük teklifi Sinmed adına verdiği anlaşılmıştır. (Tape No:
Faks 5).
32. Delil
Şükrü İ. ile Yüksel K. arasında yapılan görüşmeden sonra Samsun Medikal’e ait faks
telefonundan Sinmed firmasına faks çekildiği, söz konusu faksta Sinop Atatürk Devlet
Hastanesinin 07.02.2007 tarihli ve yaklaşık maliyet konulu Sinmed’e hitaben yazılmış
bir yazı olduğu, yazıda da malzeme listesi ile listenin el yazısı ile fiyatlandırılmış
olduğu ve Samsun Medikal’in kaşesinin basılı olduğu anlaşılmıştır (Tape No: Faks:8).
08-74/1180-455
37
33. Delil
(Sinmed Sahibi) Yakup D.’nin kullandığı (…) numaralı telefonun 30.1.2207 günü saat
16:32’de takibi esnasında Sinmed firmasından (…) numaralı Ece Tıbbi Ürünler
firmasına faks çekildiği, çekilen faksın içeriğinin Karabük Devlet Hastanesi’nin
ihtiyacına binaen 3 adet hemodiyaliz cihazı alımı için yaklaşık maliyet tespit yazısı ve
Teknik şartnamesi olduğu, aynı gün saat 16:39’da Ece firmasına hitaben 30.1.2007
tarihli Yakup D. tarafından imzalı ve Sinmed firması kaşeli, altına not olarak “telefon
görüşmelerimiz takip edilmekte olduğundan yazılı haberleşelim” şeklinde faks
çekildiği anlaşılmıştır (Tape No: Faks: 2).
34. Delil
(Sinmed Sahibi) Yakup D.’nin kullandığı (…) numaralı telefonun 9.2.2207 günü saat
12:21’de takibi esnasında Atatürk Devlet Hastanesine ait (…) numaralı telefona faks
çekildiği, çekilen ekli faksın içeriğinde Atatürk Devlet Hastanesine hitaben Kulak
Ventilasyon tüpü (Gümüş) 20 adet, tutar kısmında (…....) YTL yazılı MAKRO
MEDİKAL firmasına ait kaşe basılmış ve imzalanmış teklif yazısı olduğu
anlaşılmaktadır (Tape No :Faks: 6 ).
Sinmed Sahibi) Yakup D.’nin kullandığı (…) numaralı telefonun 9.2.2207 günü saat
12:26’da takibi esnasında Atatürk Devlet Hastanesine ait (…) numaralı telefona faks
çekildiği, çekilen ekli faksın içeriğinde Atatürk Devlet Hastanesine hitaben kesilmiş,
MEDİ-LAB firmasına ait fatura içeriğinde Ventilasyon tüpü (Gümüş) 20 adet, tutar
kısmında (……) YTL yazılı MEDİ-LAB firmasına ait kaşe basılmış ve imzalanmış
teklif yazısı olduğu anlaşılmaktadır (Tape No :Faks: 7 ).
35. Delil
17.02.2007 günü saat: 13:28 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Samsun
Medikal) Yüksel K. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Yüksel’in Şükrü’ye “Bu
şey bi liste yaklaşık maliyet gönderdim” Şükrü’nün Yüksel’e “Abi orda (Anlaşılmadı)
zaten yüksek çıkıyor da geri kalanlanınıda doğrudan temin yapılacak olanlar var”
“Sen onları o şekilde ayarla Fibrılları ayırıp ihaleye çıksınlar Kulak, Burun, Boğaz
malzeme deki bi sürü uyduruk kaydırık marka var de” Yüksel’in Şükrü’ye “Onları da
Mustafa bey kullanmaz de onları doğrudan temin sat” Şükrü’nün Yüksel’e “Tamam
canım ben onunla hergün gidip görüşüyorum ya satınalmayla” “Hasan abiye söyle”
şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 185).
Şükrü İ. ile Yüksel K.arasında yapılan görüşmeden sonra Samsun Medikal’e ait faks
telefonundan Sinmed firmasına faks çekildiği, söz konusu faksta Sinop Atatürk Devlet
Hastanesinin 07.02.2007 tarihli ve yaklaşık maliyet konulu Sinmed’e hitaben yazılmış
bir yazı olduğu, yazıda da malzeme listesi ile listenin el yazısı ile fiyatlandırılmış
olduğu ve Samsun Medikal’in kaşesinin basılı olduğu anlaşılmıştır (Tape No: Faks:8).

36. Delil
01.03.2007 günü saat: 17:06 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Sekreteri) Kadriye İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Murat (Karadeniz
Lab.) isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Kadriye’nin Murat’a “Ha bu Trabzon
için aradım da ne diyecektin bununla ilgili bana “ Murat’ın Kadriye’ye “Ha fiyat
verebilirmisiniz diyecektim de neyle ilgili gelmiş biyokimya mı” “Hormonda gelmiş”
“He he 31 kalemde şey sanırım” Kadriye’nin Murat’a “Yaklaşık maliyet demiş”
08-74/1180-455
38
“Sizemi verecez fiyat orayamı direk” “Oraya Trabzona fakslayabilirmisiniz fiyat verip
ben söylesem sana” “Ha yani yan proforma gibi birşey istiyorsun” “Tamam
hazırladığın bi şey varsa” “MSN' den de gönderebilirsin faksta çekebilirsin ben
üzerindemi verdiğin fiyatlarımı yazıyım” “İstersen verdiğim fiyatları ver sen ben senin
vereceğin şeyleri veriyim” “Olur tamam sen benim vereceğim fiyatları düzenle ben
sana burdan fakslarım” Murat’ın Kadriye’ye “Tamam MSN' den ben sana
gönderiyim o zaman” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 260).
37. Delil
19.6.2008 tarihinde Bizim Medikal’de yapılan inceleme esnasında şirkette Eleşkirt
Devlet Hastanesi Baştabipliği’nin 2006/24688 Kayıt No’lu “Kit Karşılığı Biyokimya Oto
analizör Alım İhalesi”ne ilişkin olarak Nova Medikal ile Hür-Med firmalarının yaklaşık
maliyet konulu proforma faturaları bulunmuştur.
38. Delil
23.02.2007 günü saat: 10:24 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Şirket Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Sinmed çalışanı
ile aralarında yaptıkları görüşmede özetle; Şükrü’nün çalışanına “Eee hastaneye
proforma verdim ya şimdi bi tane bizim ki” “Ona diğer başkaları da hazırlanacak, ama
hepsi tarihsiz olacak, bizimkini de tarihsiz yeniden çıkartırsın” şeklinde görüşme
yapılmıştır (Tape No: 226).
39. Delil
05.03.2007 günü saat: 21:03 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (Sinmed
Müdürü) Şükrü İ. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan (Seden Medikal) İdris
D. isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; İdris’in Şükrü’ye “Abi şu fiyatta şey
yapsam ben (….) atıyorum şey şekeri son” Şükrü’nün İdris’e “Sen bilirsin yani benim
için benim attığım fiyat normal attığım fiyat ondan yüksek söyliyim ben” İdris’in
Şükrü’ye “Tamam abi ben (….) atıyorum sen ona göre ayarla bida değiştirmiyorum”
şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 333).
40. Delil
15.02.2007 günü saat: 18:08 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan (İlmed
Yetkilisi) Alper D. isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Mustafa (Sade
Medikal) isimli kişinin yaptıkları görüşmede özetle; Mustafa’nın Alper’e “… abi
devlette atmamız gereken fiyatı söyle de ihaleye girelim en azından” Alper’in
Mustafa’ya “O ne demek Mustafa, ne demek atmak istediğiniz fiyat falan” Mustafa’nın
Alper’e “Hayır, hayır bizim atmamız ne gerekiyosa onu söyle, ihaleye girelim en
azından, dosya aldım şimdi” Alper’in Mustafa’ya “Mustafa ben seni ararım …”
şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 171).


41. Delil
14.03.2007 günü saat: 11:16 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Ahmet G.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Celil Uğur G. (Mega-Mar) isimli kişinin
yaptıkları görüşmede özetle; Ahmet’in Celil’e “Abi Polatlının ihalesine bize yardımcı
olmak için teklif vermen olabilir mi” Celil’in Ahmet’e “Eee yapabiliriz, tabi elimizden ne
geliyosa yaparım, Ahmet bey” Ahmet’in Celil’e “Ben o zaman şartnameyi aldırıyorum
08-74/1180-455
39
abi sizin için olur mu” “Şey MEGAMAR olarak mı aldırıyım” Celil’in Ahmet’e
“MEGAMAR olarak aldır” şeklinde görüşme yapılmıştır (Tape No: 412).
42. Delil
Sinop Sulh Ceza Mahkemesinin 14.03.2007 tarih ve 2007/148 sayılı arama, el koyma
ve inceleme kararı, Sinop Sulh Ceza Mahkemesinin 14.03.2007 tarih ve 2007/150
sayılı arama, el koyma, inceleme ile parmak izi ve kriminal incelemeye izin verilmesi
kararı, Sinop Sulh Ceza Mahkemesinin 16.03.2007 tarih ve 2007/153 sayılı arama ve
el koyma kararları gereğince Sinmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti’nde yapılan
aramalarda;
a) Kastamonu Şerife Bacı Devlet Hastanesine hitaben Berat Medikal Alet İlaç San.
Ltd. Şti., Samsun Tıp San.Tic. Ltd. Şti., Karadeniz Lab. Ger. San. ve Ltd. Şti. adına
hazırlanmış 12.01.2007 tarihli 3 adet proforma fatura (teklif) ele geçirilmiş
b) Sinop Atatürk Devlet Hastanesine hitaben Karadeniz Lab. Ger. San. ve Ltd. Şti.
adına hazırlanmış 12.03.2007 tarih ve 000770 nolu proforma fatura ele geçirilmiş,
c) Kastamonu Şerife Bacı Devlet Hastanesine hitaben Berat Medikal Alet İlaç San.
Ltd. Şti. adına 19.03.2007 tarih ve 112 sayılı proforma fatura ele geçirilmiş,
d) Berat Medikal Alet İlaç San. Ltd. Şti, Samsun Tıp Tic.San. Ltd. Şti, İlmed İlaç
Medikal Ltd. Şti, Zirve Medikal Tıbbi Aletler ve Medikal Malz.Tic. Rahmi P., Sembol
Med.Alet İlaç ve San. Ltd. Şti., Akademi Medikal Paz. Ltd. Şti, Üçler medikal Eğt. Hiz.
İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti şirketlerine ait değişik miktarlarda kaşeli ve boş proforma
fatura ve bazılarına ait fotokopileri,
Omit Optik Medikal İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti, Odak Tıbbi Malz. Salim G., Berat
Medikal Alet İlaç San. Ltd. Şti, Medi-Lab Tıbbi Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketlerine
ait amblemli ve adresli değişik miktarlarda bazıları kaşeli boş A4 kağıtlar,
Atılım Tıbbi Malz. San.Tic. Ltd. Şti, Makro Medikal Tıbbi Cerrahi Cihaz ve Malz Fevzi
Y., Samsun Tıp Tic. San. Ltd. Şti, Karadeniz Lab. Ger. San. ve Ltd. Şti, Sembol Med.
Alet İlaç ve San. Ltd. Şti., Berat Medikal Alet İlaç San. Ltd. Şti, Medeks Tıbbi Ger.
Ltd. Şti, Bilgisu Bilgis. Sist. ve Proje Üretimi şirketlerine ait ağızları kaşeli
kullanılmamış çeşitli miktarlarda boş zarflar,
Medi-Lab Tıbbi Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketine ait koçanlar halinde boş sevk
irsaliyesi, boş fatura, boş proforma faturalar,
Berat Medikal Alet İlaç San. Ltd. Şti şirketine ait koçan halinde boş proforma
faturalar,
Karadeniz Lab. Ger.S Ltd. Şti’ne ait koçan halinde boş proforma faturalar,
e) Üzerinde Medeks Tıbbi Ger. San. Tic. Ltd. Şti. yazılı kaşe, üzerinde Bilgisu Bilgis.
Sistemleri ve Proje üretimi sağlık inşaat San. Tic. Ltd. Şti. yazılı kaşe, Karadeniz Lab.
Gereçleri San ve Tic. Ltd. Şti. yazılı kaşe, üzerinde SSK malıdır satılmaz ibareli kaşe,
Karadeniz Lab. Gereçleri San ve Tic. Ltd. Şti. ibaresi farklı yazılmış kaşe, Medeks
Tıbbi Ger. San. Tic. Ltd. Şti. ibaresi farklı yazılmış kaşe, Medeks Tıbbi Ger. San. Tic.
Ltd. Şti. ibaresi farklı yazılmış kaşe, üzerinde SSK malıdır satılmaz ibareli kaşesi
(kaşe üzerindeki yazısı düşmüş ), Medilab Tıb. Ür. S Ltd. Şti. yazılı kaşe,
Üzerinde …./…./200 aslı idaremizce görülmüştür yazılı kaşe, Üzerinde Medeks Tıbbi
Ger. San. Tic. Ltd. Şti. ibaresi farklı yazılmış kaşe, üzerinde Berat Medikal Alet İlaç
San. Tic. Ltd. Şti yazılı kaşe ve üzerinde Karadeniz Lab. Gereçleri San ve Tic. Ltd.
Şti. farklı yazılmış kaşe
08-74/1180-455
40
bulunduğu, Savcılık’tan alınan İddianame’den anlaşılmaktadır.
43. Delil
Sinop Sulh Ceza Mahkemesinin 14.03.2007 tarih ve 2007/148 sayılı arama, el koyma
ve inceleme kararı, Sinop Sulh Ceza Mahkemesinin 14.03.2007 tarih ve 2007/150
sayılı arama, el koyma, inceleme ile parmak izi ve kriminal incelemeye izin verilmesi
kararı, Sinop Sulh Ceza Mahkemesinin 16.03.2007 tarih ve 2007/153 sayılı arama ve
el koyma kararları gereğince Atlas Medikal Elkt. Paz. ve Yat. Ltd. Şirketinde yapılan
aramada:
a) Ünye Devlet Hastanesinin 22.02.2007 tarihli Laboratuar sarf malzemesi (600 test
hbsag, 800 test Hıv, 300 test anti hbs, 800 test hcb) alımı ile ilgili Ünye Devlet
Hastanesinin 20.02.2007 tarihli teklif yazısına istinaden Atlas Med. Elkt. Paz. ve Yat.
Ltd. Şti., Ekolab L Bilgi Sist. Tic. Ltd. Şti., Tepe Medikal ve Lab. Ürn. Paz. Dış.
Tic. Ltd. Şti. adlarına hazırlanmış 2’şer adet teklif mektupları,
b) Ünye Devlet Hastanesinin 16.02.2007 tarihli teklife davetiyle 20.02.2007 tarihinde
yapılacak olan Laboratuar sarf malzemeleri (1000 test serbest t3, 1000 test serbest
t4, 1000 test tsh) doğrudan temini için Atlas Med. Elkt. Paz. ve Yat. Ltd. Şti., Ekolab
Lab. ve Bilgi Sist. Tic. Ltd. Şti., Tepe Medikal ve Lab. Ürn. Paz. Dış. Tic. Ltd. Şti
adına hazırlanmış 3 adet teklif mektupları,
c) Ünye Devlet Hastanesinin 31.01.2007 tarihli yaklaşık maliyet fiyat isteği üzerine
Atlas Med. Elkt. Paz. ve Yat. Ltd. Şti., Ekolab L Bilgi Sist. Tic. Ltd. Şti., Tepe
Medikal ve Lab. Ürn. Paz. Dış. Tic. Ltd. Şti adına hazırlanmış 3 adet yaklaşık maliyet
bildirimi,
d) Ünye Devlet Hastanesinin 30.01.2007 tarihli teklife davetiyle 01.02.2007 tarihinde
yapılacak olan Laboratuar sarf malzemeleri (500 test serbest t3, 500 test serbest t4,
500 test tsh) doğrudan temini için Atlas Med. Elkt. Paz. ve Yat. Ltd. Şti., Ekolab
L Bilgi Sist. Tic. Ltd. Şti., Tepe Medikal ve Lab. Ürn. Paz. Dış. Tic. Ltd. Şti adına
hazırlanmış 3 adet teklif mektupları
bulunduğu, Savcılık’tan alınan İddianame’den anlaşılmaktadır.
44. Delil
19.02.2007 günü saat: 11.12 sıralarında (…) numaralı telefonu kullanan Şükrü İ.
isimli kişi ile (…) numaralı telefonu kullanan Sibel Y. isimli kişi arasında; Sibel’in
Şükrü’ye “Şeyi soracam ya, bu stapler Karadeniz, Alper Medika, Berattan gelmiş”
“Ondan sonra e Karadenizde kalıyo bu sen teklif verdin mi buna” Şükrü’nün Sibel’e
“Yok ben bi senin yanına uğrayacağım abla onun için geliyorum ben şimdi “Sibel’in
Şükrü’ye “Çünkü şey seninde teklifin olması lazım bunda “ şeklinde görüşme
yapılmıştır (Tape No: 192).
Ayrıca, 16.02.2007 tarihinde saat 09:50’de Karadeniz Tıp’a ait faks telefonundan
Atatürk Devlet Hastanesi’ne aynı anda Karadeniz Tıp, Alper Medika ve Berat Medikal
firmalarının teklifleri fakslanmıştır (Faks No:9).
45. Delil
28.2.2005 tarihli Medtıp’tan Sinmed’e çekilen faksta, Medtıp’ın Cide Devlet
Hastanesine gönderdiği yaklaşık maliyet bilgileri bulunmaktadır. Söz konusu faksın
sonundaki notta ise, Sinmed’den aynı maliyet bilgilerinin, Cide Devlet Hastanesinden
gelecek yaklaşık maliyet talebine cevap olarak gönderilmesi istenmektedir. Bunun
08-74/1180-455
41
akabinde Sinmed firması Cide Devlet Hastanesine, aynı yaklaşık maliyet bilgilerini
göndermiştir.
46. Delil
Sinmed’de yapılan incelemelerde, 21.10.2005 tarihli, Sinmed’den ve Sembol’den 75.
Yıl Devlet Hastanesine çekilmiş yaklaşık maliyet bilgileri içeren fakslar bulunmuştur.
47. Delil
Sinmed’de yapılan incelemelerde, Sinop Atatürk Devlet Hastanesi’nin doğrudan
temin yoluyla alacağı tıbbi sarf malzeme için teklif sunan Berat Medikal, Grup
Medikal ve Sinmed’in tekliflerini içeren fakslar bulunmuştur. Benzer şekilde Berat
Medikal ve Sinmed firmalarının Kastamonu Rehabilitasyon Merkezinin ihalesine
gönderdikleri yaklaşık maliyetler Sinmed’de bulunmuştur. Berat’a ait kaşe ve
proforma faturaların Sinmed’de bulunduğu dikkate alındığında, hastaneye gönderilen
Berat’a ait teklifin Sinmed’de hazırlanmış olduğu anlaşılmaktadır.
48. Delil
19 Nisan 2005 tarihli, MedTıp’tan Karadeniz Laboratuar’a gönderilen faksta,
Çatalzeytin Devlet Hastanesinin bir ihalesi için yaklaşık maliyet bilgileri yer
almaktadır. Söz konusu faksın sonunda,
“bu fiyatların aynısını Çatalzeytin Devlet Hastanesine fakslamanızı aslını da
postayla yollamanızı arz ederim”
notu bulunmaktadır. Bu faksın ardından, Karadeniz Laboratuar firmasının da
kendisine Hastanece gönderilmiş olan yaklaşık maliyet talebini, MedTıp’ın yazdığı ve
kendilerinden de yazmasını istediği fiyatlarla cevapladığı anlaşılmaktadır.
49. Delil
Karadeniz Laboratuar’da yapılan incelemelerde, Sinmed ve Karadeniz Laboratuar
tarafından Karabük İl Sağlık Müdürlüğüne fakslanmış olan kit karşılığı cihaz alımı
ihalesine ilişkin yaklaşık maliyet bilgileri bulunmuştur. Benzer şekilde, her iki firma
tarafından Ayancık Devlet Hastanesine ve Vezirköprü Devlet Hastanesine gönderilen
yaklaşık maliyet tabloları da bulunmuştur.
50. Delil
Karadeniz Laboratuar’da yapılan incelemelerde, Bizim Medikal ve Karadeniz
Laboratuar tarafından Bulancak Devlet Hastanesine fakslanmış olan kit karşılığı
cihaz alımı ihalesine ilişkin yaklaşık maliyet bilgileri bulunmuştur.
I.3.2.4. Teşebbüslerin Savunmaları
I.3.2.4.1. Sinmed
Sinmed’in ilk yazılı savunmasında;
- İlk olarak, soruşturmanın açılmasına kaynaklık eden 2007/347 sayılı
İddianame’nin ve 2007/2 sayılı Fezleke’nin birer nüshasının savunmalarının
tam yapabilmeleri için kendilerine gönderilmesi gerektiği,
- Sinmed’in, soruşturmaya konu olaylardan sonra ortaklık yapısında ve
yetkililerinde değişiklik olduğu, bu yüzden hali hazırda kendilerinin telefon
görüşmelerinin içeriğinden haberdar olmadıkları, Sinop Savcılığı’nın Sinmed’in
Şirket Müdürü olan Gonca D.’nin bilgi ve görüşüne hiç başvurmadığı, Gonca
D.’nin ise olaylarla ilgisi bulunmadığı,
08-74/1180-455
42
- Sinmed’in tıbbi sarf ve laboratuar cihaz ve malzemelerinin üreticisi ya da
ithalatçısı olmadığı, bu ürünlerin ithalatçı ya da üreticileri ile bayilik ilişkisi
içinde çalıştığı, bu nedenle iddia olunan 4. madde kapsamındaki eylemleri
gerçekleştirmesinin olanaklı olmadığı, Sinmed’in ihalelere girebilmesi için
üretici ya da ithalatçı firmalardan yetki belgesi almak zorunda olduğu, bu
zorunluluğun kamu ihale mevzuatından kaynaklandığı, dolayısıyla girilmek
istenen ihaleler öncesinde üretici veya distribütör firmalar ya da bölge bayileri
ile görüşme yapılmasının bir zorunluluk olduğu, bu firmalardan ihaleye
hazırlanacak teklif için maliyetlerin belirlenebilmesi bakımından fiyat talep
edilmesinin bir zorunluluk olduğu ifade edilerek soruşturmaya telefon
konuşmasının içeriğinin bilinmemekle birlikte konuşmaların bu minvalde
yapılmış olabileceği,
- Soruşturma açıldığına dair bildirimde yer alan 22 firmadan 12 şirket ile hiçbir
alışverişin olmadığı diğer 10 firmanın ise yukarıda ifade edildiği üzere
şirketlerinin faaliyet gösterdiği alanda ihale konusu mal ve cihazları üreten ithal
eden ya da bu ürünlerin Türkiye distribütörü olan firmalar olduğu, Sinmed’in
ise bu firmaların Sinop bayisi olduğu
ifade edilmiştir. Teşebbüsün ikinci yazılı ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Soruşturma Raporu’nda yer verilen 50 adet delilin tamamının Sinop
Cumhuriyet Savcılığı’nın Fezleke’sinden alındığı, söz konusu delillere Ankara
11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam etmekte olan ceza davasında da yer
verildiği, şirketlerinden alınan evrakların izinsiz ve usulsüz alındığı,
- Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre delillere ilişkin takdir yetkisinin
mahkemede olduğu, delile konu olan bazı dinleme kayıtlarının izinsiz dinleme
neticesinde elde edildiği ve bu nedenle gösterilen delillerin hukuka uygun
olmadığı, Soruşturma Raporu’nun kanıtlanmamış iddialara ve hukuk dışı
yollarla elde edilmiş delillere dayanarak hazırlandığı,
- Soruşturma Heyeti’nin şirket merkezlerine gelerek sordukları telefon
konuşmaları ile sorulara cevap verildiği, ancak kendisine telefon açan kamu
görevlisinin niye telefon açtığı konusunda bir araştırma yapılmadığı,
- Mal ve hizmet sattığımız kamu kuruluşlarının hiçbirinde “rekabeti engelleyici
davranışlar” da bulunup bulunmadıkları konusunda bir araştırma yapılmadığı,
şayet rekabeti engellemişseler nasıl bir çıkar temin ettiklerinin ortaya
konulmadığı,
- Yaklaşık maliyete ilişkin olarak Soruşturma Heyeti’nin kamu kurumlarından
görüşlerine başvurmadığı, şayet başvurulsaydı “diğer firmalarla birlikte
yaklaşık maliyetleri tespit etme” gibi bir iddianın yersiz olduğunun görüleceği,
kamu kurumlarının alım ihalelerinde firmalardan yaklaşık maliyete ilişkin teklif
almak gibi bir zorunluluğun olmadığı, yaklaşık maliyetin düşük ya da yüksek
olmasının oluşacak ihale fiyatları üzerinde bir etkisinin olmadığı,
- Firmalarının kendi sattıkları ürünler bakımından yüksek yaklaşık maliyet tespit
etmek gibi bir olanağın bulunmadığı, söz konusu ürünlerin bütçe uygulama
talimatlarında fiyatlarının belirlenmiş olduğu,
- Kamu İhale Kanunu’nun doğrudan temin usulüne ilişkin 22. maddesinin
Soruşturma Heyeti’nce eksik ve yanlış değerlendirildiği,
08-74/1180-455
43
- Soruşturma konusundaki iddiaların kanıtlanmadığı, Rapor’da firmalarına ilişkin
pazardaki rekabetin nasıl engellendiği ve bu hususta firmalarının nasıl bir çıkar
sağladığına ilişkin belgeye ve incelemeye yer verilmediği,
- Firmalarının adli süreç nedeniyle ekonomik olarak zor durumda kaldığı
ifade edilmiştir.
I.3.2.4.2. Sembol Medikal
Sembol Medikal’in birinci yazılı savunmasında özetle;
- Sembol Medikal’in Samsun, Sinop, Ordu, Giresun, Amasya, Tokat ve Çorum il
ve ilçelerinde göz teşhis-tedavi cihazları ve ameliyatı sarf malzemeleri satışı ile
ilgili olarak bölge bayilikleri ve çeşitli distribütörlükleri bulunan bir firma olduğu,
- Kendilerine gönderilen bildirimde belirtilen husus, olay ve kişilerle hiçbir
alakasının olmadığı, haklarında açılan bir dava da bulunmadığı, hatta
ifadelerine bile başvurulmadığı,
- Soruşturmaya konu olan ihale ve tekliflerin şirketlerinin faaliyet konusu ile ilgili
olmadığı, soruşturmaya konu bulunan ihale ürünlerinin hangi firmalardan
tedarik edildiği veya ihalelerin kimlerde kaldığı, ihalelere hangi firmaların
katıldığı araştırılırsa kendilerinin bu iddiaların dışında olduğunun anlaşılacağı
ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Daha önceki ifade ve savunmalarında hangi delil ve tespitlere istinaden, neyle
suçlandıklarını bilmemekle beraber yerinde inceleme esnasında sadece
Fezleke’de yer alan telefon görüşmesi (Tape No: 197) ile ilgili kendilerinin
ifadelerine başvurulduğu, diğer delillere ilişkin yerinde inceleme esnasında
herhangi bir soru yöneltilmediği, söz konusu Rapor’un kendilerine tebliğ
edilmesiyle diğer evrak ve delillerden haberdar olabildikleri,
- Sırasıyla 23. Delil’de bahsi geçen ihaleye Berat Medikal ile beraber
gitmelerinin tamamen tesadüf olduğu ve bu ihaleye beraber iştirak etmek gibi
bir durumun söz konusu olmadığı, anılan ihaleye beraber iştirak etmek için
değil, ihale şartnamesini incelemek adına hastanede bulundukları, kendilerinin
hastaneye 19.2.2007 tarihinde gitmelerine rağmen ihalenin yapıldığı tarihin
10.5.2007 tarihi olduğu,
- 46. Delil’de bahsi geçen ve Sinmed’e çekilen faksın doğru olduğu, o dönemde
firmalarında stajyer olarak çalışan Yunus G. tarafından çekildiği,
- Bahsi geçen faksa ilişkin olarak ilgili hastanenin kendileri dışındaki firmalardan
da muammen bedel istediği, Sinmed’in de göz teşhis ve tedavi cihazlarını
satmaları sebebiyle kendilerine başvurduğu ve kendilerinden fiyat isteminde
bulunduğu, anılan faksı kendilerin sehven hastane yerine Sinmed’e
gönderdikleri ancak bu firmayla hiçbir görüşme yapılmadığı ve ihaleye beraber
katılınmadığı,
- 46. Delil’de bahsi geçen proforma faturaların Sinmed firmasına taraflarınca
verilmediği gibi, bu firmanın bu proformaları ne şekilde tedarik ettiğini de
bilmedikleri,
08-74/1180-455
44
- Söz konusu Delil çerçevesinde alımı yapılan beş kalem tıbbi cihazın sadece
birinin alımına karar verildiği fakat bunun da ihalesinin iptal edildiği, bu vesile
ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri
ifade edilmiştir.
I.3.2.4.3. Samsun Tıp
Teşebbüsün ilk yazılı savunmasında özetle;
- Samsun Tıp’ın 2002 yılında kurulmuş ve TYCO Sağlık A.Ş.’nin Amasya Sinop
ve Samsun ili ve ilçelerinin bayisi olan bir firma olduğu belirtilmekte ve bu
bölgedeki ihalelere Sinop İli haricinde Samsun Tıp olarak katıldığı ifade
edilmektedir. Sinop ilinde bölgenin uzak oluşu ve zamandan kazanmak adına
2005 Nisan ayından itibaren Sinmed firmasına satış yaparak bu bölgedeki
ihalelere Sinmed firması ile katıldığı,
- Soruşturma bildiriminde belirtilen 23 firmadan sadece Sinmed ile Sinop’un
bulundukları bölgeye uzaklığından ve alacaklarının çeklendirilerek ticari
döngünün hızlandırılmasından dolayı çalışıldığı,
- Şükrü İ.’nin Mehmet Ö.’yü arayarak bazı sıkıntılarından dolayı konuşma
konusu cerrahi alet ihalesine giremeyeceklerini belirttiği, bunun üzerine
Samsun Tıp firmasının kendisinin (……….) YTL alış bedelli aletlere (……...)
YTL vererek ihaleye iştirak ettiği, ihale sonlanmadan dosyalara el konulduğu,
%(…)’lik kar marjıyla verilen teklifin fahiş bir kar içermediği, elde edilen gelirin
büyük bir kısmının ihale yol ve personel masraflarına gittiği,
- Ayrıca şirketlerinin 2005 yılında da Rekabet Kurumunca incelendiği, şirket
dosyalarının Rekabet Kurumunun denetimine her zaman açık olduğu,
şirketlerinin yanlış değerlendirmeler sonucu madden ve manen büyük bir
sıkıntı içinde olduğu, kendilerinin sektöre girmesi ile birlikte fiyatlarda da çok
büyük düşüşler yaşandığı öne sürülerek değerlendirmenin itinayla yapılması
gerektiği
ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında ise özetle;
 Şirket ortağı olan Mehmet Ö.’nün Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından
yapılan yargılamada ilk celsede tahliye edildiği,
 Şirketlerinin ya da ortaklarının Rekabet Kurumunca gönderilen Soruşturma
Raporunda belirtilen suçlamalarla ilgileri bulunmadığı,
 Açıklanan nedenlerden dolayı Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam
eden davanın sonucunun beklenmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
I.3.2.4.4. Samed Samsun Medikal
Teşebbüsün ilk yazılı savunmasında özetle;
- Samed Samsun Medikal’in tıbbi sarf malzemesi ve laboratuar ürünleri ile ilgili
alım ihalelerine katılan bir firma olmadığı, genel ticari faaliyetlerinin tıbbi
ürünler ithalatı ve radyoloji ürünlerinin üretimi olduğu, özel ihaleler dışında
(büyük çaplı devlet alımları) genellikle tıbbi sarf malzemesi ve laboratuar
ürünleri ile ilgili alımlara katılmadıkları,
08-74/1180-455
45
- Şirketlerinin, soruşturma bildiriminde ifade edilen “… 4054 sayılı Kanun
kapsamında ihlal niteliğinde olabilecek telefon görüşmeleri saptanmıştır”
ifadelerine karşın kesinlikle böyle görüşmelerin yapılmadığı,
- Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2007/347 sayılı İddianamesi ve 2007/2
sayılı Fezlekesi ile ilgili olarak Samed Samsun Medikal firma yetkililerinin ne
şüpheli ne de tanık olarak ifade vermedikleri, sorguya tabi tutulmadıkları,
bilgilerine başvurulmadığı, bu dosyalarla ilgili olarak şirketlerinin resmi kayıtlı
belge ve bilgilerinin araştırılmamış, incelenmemiş ve soruşturmaya tabi
tutulmamış olduğu, savcılık tarafından soruşturmaya tabi tutulan firmalar ile
bağlantımız olmadığından, koordinasyonun içerisinde bulunulmadığının
belirlendiği
ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması hakkında Kanun’un 45. maddesinde yer
alan “ … Bu Kanunu ihlal ettiği belirlenlere yazılı savunmalarını 30 gün içinde
Kurula göndermeleri tebliğ edilir…” hükmüne ve soruşturma raporunun sonuç
kısmında yer alan “…Samed Samsun Medikal Elektronik Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’ (Samed) nin 4054 sayılı Kanunun 4. maddesini ihlal etmedikleri… ”
şeklindeki ifadelere yer verilerek şirketlerinin 4054 sayılı Kanunu ihlal ettiği
yönünde bir tespit yapılmadığından yazılı savunmalarının istenmemesi ve ilgili
mali tabloların gönderilmemesi gerektiği
belirtilmiştir.
I.3.2.4.5. Odak Tıbbi Malzeme
Teşebbüsün ilk yazılı savunmasında özetle;
- Odak Tıbbi Malzeme’nin sadece oftamoloji alanında faaliyet gösterdiği ve
yalnızca göz tedavisinde kullanılan ürünlerin pazarlama, satış ve ithalatını
yaptığı, soruşturma konusu ile ilgili olarak Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı
tarafından herhangi bir savunmalarına ya da bilgilerine başvurulmadığı, Sinop
Cumhuriyet Başsavcılığı iddianamesinde ve yapılan önaraştırma kapsamında
araştırılan ihalelerden soruşturma bildiriminin tebliği tarihi itibarıyla yalnızca 2
(iki) ihaleye katılınmış olduğu, bu ihalelerin hiçbirisinde ilgili kurumca
firmalardan muhammen bedel istenmemiş olduğu ve kendileri tarafından da
yaklaşık maliyet verilmediği, ihalelerin takibinin abonesi olunan “sağlıkbank”
web sitesinden yapıldığı, söz konusu ihaleler ile ilgili de bu siteden
yaralanılarak haberdar olunduğu, gerekli belgeler hazırlanarak ve sadece
uzmanlık alanı olan göz ürünlerine yönelik teklif verilerek ihaleye girildiği,
- Şirketlerinin Karadeniz bölgesinde sadece müşterileri olan birkaç firmayı
tanıdığı, hakkında soruşturma açılan diğer firmalarla herhangi bir ilişkilerinin
bulunmadığı, şirketlerinin Karadeniz bölgesinde değil Ankara’da mukim bir
şirket olduğu, anılan ihalelerin sonuçlarına bakıldığında toplam yaklaşık
(……….) YTL civarında bir yekûnun bulunduğu ve bunun diğer medikal
alımları ile karşılaştırıldığında çok ufak bir meblağ olduğu
belirtilmiştir.
08-74/1180-455
46
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise Soruşturma Heyeti tarafından
şirketleri hakkında yapılan değerlendirmelere katılındığı ifade edilmiş ve 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlal etmedikleri yönünde karar verilmesi talep edilmiştir.
I.3.2.4.6. Sade Medikal
Teşebbüsün ilk yazılı savunmasında özetle;
- Şirketlerinin, Seac, Radim Group Delta markalarının Türkiye’de tek yetkili
satıcılığını ve dağıtıcılığını yapmakta olduğunu, şirketin Türkiye genelinde
yaklaşık 20 bayiliği bulunduğu, bu bayilerin çeşitli bölgelerde şirketlerinin
ürünlerini pazarlama gayreti içerisinde olduğu, şirketlerinin bayi toplantılarında
pazarlama satış ve stratejilerinin bayilerle birlikte belirlendiği fakat yerel
satışlarda bayilerin satış koşullarına kendilerinin karar verdiği, kendilerinin
sadece satılan malın en yüksek fiyatını belirlediklerini bunun dışında
şirketlerinin teknik servis eğitim ve garanti gibi lojistik hizmetleri üstlendikleri,
- Satışında bulundukları ürünlerle ilgili olarak Türkiye genelinde bir fiyat
istikrarının bulunduğu, fiyatlardaki ufak tefek değişikliklerin coğrafi koşulların
etkisiyle ortaya çıktığı, şirketlerinin 2004 yılında pazara girişiyle birlikte ilgili
kalemlerde ciddi fiyat düşüklüklerinin yaşandığı ve suçlamaların kabul
edilmediği
ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise; şirketleri hakkında
düzenlenen soruşturma raporuna aynen katılındığı, şirketleri bünyesinde çalışan ve
kendisinin de ayrı bir firması bulunan Mustafa D. ile İlmed yetkilisi Alper D. arasındaki
konuşmanın konusunun ilgili hastanenin ihalesine verilecek şeker stribine ait fiyat
konusunda olduğu, şeker stribinin şirketlerinin satışında bulunduğu bir ürün olmadığı,
bu ürünlerin Mustafa D.’nin kendisi tarafından temin edilen bir malzeme olduğu
kanısını taşıdıkları, dolayısıyla bu konuşma ile şirketlerinin herhangi bir ilgisinin
bulunmadığı ifade edilerek şirketlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’a muhalif bir davranışının olmadığının tespiti ile soruşturma raporu
doğrultusunda karar verilmesi talep edilmiştir.
I.3.2.4.7. Megamar
Megamar’ın ilk yazılı savunmasında özetle; şirketlerinin 2000 yılında kurulmuş
olduğu ve ticaret unvanında yazdığı şekliyle tıbbi görüntüleme alanında faaliyet
gösterdikleri, tıbbi sarf malzemesi ve laboratuar satışı konusunda hiçbir faaliyetinin
olmadığı, ayrıca Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nde başta olmak üzere Türkiye’nin
hiçbir bölgesinde hiçbir tıbbi sarf ve laboratuar malzemesi ihalelerine teklif
vermedikleri gibi anılan ihalelerin şartnamelerini dahi almadıkları ifade edilmiştir.
Teşebbüs, ilk yazılı savunma dışında başka savunma göndermemiştir.
I.3.2.4.8. Medi-Lab
Şirketin ilk yazılı savunmasında; öncelikle Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı’nca
düzenlenen Gündoğusu Operasyonu ve akabinde açılan soruşturma dosyası içeriği
incelendiğinde Medi-Lab’ın herhangi bir şekilde adının geçmediğinin anlaşılacağı,
şirketlerinin faaliyetlerinin az olup 2006 yılında yalnızca 2 (iki) defa doğrudan alım
gerçekleştirdikleri, Medi-Lab’ın son üç yılda herhangi bir ihale almış hatta herhangi
bir ihaleye katılmış olmadığından şirketlerinin diğer medikal şirketleri ile koordinasyon
halinde olduğundan bahsedilemeyeceği ifade edilerek suçlamalar reddedilmiştir.
08-74/1180-455
47
Medi-Lab ilk yazılı savunma haricinde başka bir savunma göndermemiştir.
I.3.2.4.9. Medeks
Medi-Lab tarafından yapılan savunmanın aynısı Medeks için de tekrarlanmıştır.
I.3.2.4.10. Korulu Grup
Korulu Grup’un ilk yazılı savunmasında,
- Korulu Grup’un sahiplerinin Koray U. ve Kerem Ö. olduğu,
- Şirketin merkezinin Ankara’da bulunduğu, Samsun’da Grup Medikal ile
şirketlerinin aynı ofisi kullandıkları ve faks numaralarının da aynı olduğu,
- Sinop Devlet Hastanesi’nin doğrudan temin usulü ile alacağı pompa infizyon
setlerinin alımı ile ilgili bu hastanenin satın alım birimine fiyat tespitine ilişkin
yaklaşık maliyet fakslandığı, çekilen faksın şirketlerinin Samsun şubesinin
kullanmakta olduğu faks cihazından çekildiği,
- Muhammen bedele esas teklif verilmiş olup doğrudan temin usulü ile ara alıma
asıl teklif verilmediği, gönderilmiş olan faksın yan teklif olmadığı, şirketlerince
ürünün hastaneye satılabilecek fiyatı olduğu, şirketlerinin 4054 sayılı Kanun’da
yer verilen yasaklayıcı eylemler içinde bulunmadığı
ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Şirket veya şirket çalışanı hakkında açılmış bulunan herhangi bir savcılık
soruşturması veya davasının bulunmadığı,
- Şirketin tüm resmi veya resmi olmayan yazışmalarda kullandığı kendine ait
fakstan muhammen bedele esas teklif yollanmasında ne tür hukuka aykırılığın
bulunduğunun anlaşılamadığı,
- Şirketleri ile Grup Medikal’in kullanmış oldukları telefon ve faks numaralarının
ortak olduğu, bu cihazdan Sinop Devlet Hastanesi’nin doğrudan temin usulü
ile alacağı pompa infüzyon setleri için bedel fakslandığı, bu faks ile
muhammen bedele esas teklif verilmiş olup, doğrudan temin usulü ile ara
alıma asıl teklif verilmediği, gönderilmiş olan faksın yan teklif olmayıp
hastaneye satılabilecek gerçek fiyatı olduğu, amacın rekabeti engellemek ve
Grup Medikal’in ihaleye almasını sağlamak olmadığı
belirtilmiştir.
I.3.2.4.11. Grup Medikal
Grup Medikal’in yazılı savunmasında, şirketleri hakkında Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığı soruşturması kapsamında isnat edilen herhangi bir suçun bulunmadığı,
sadece şirkette çalışan bir elemanın görüşmesine istinaden bu eleman hakkında
soruşturma yapıldığı, Sinop Atatürk Devlet Hastanesi ile şirketlerinin arasındaki tek
ilişki doğrudan temin usulü ile mal satışı olduğu, Sinop Atatürk Devlet Hastanesi’nin
şu anda kullanmakta olduğu 8 adet Hospira marka pompa infizyon cihazının Hospira
firmasının bayisi olan Berat Medikal tarafından hastanece açılan ihale neticesinde
(3000 set karşılığında) kurulduğu, Grup Medikal’ce bu cihazların mülkiyetinin
31.03.2006 tarihinde devralındığı, yine bu cihazların çalışmasında kullanılan pompa
setlerinin Karadeniz bölgesindeki satış yetkisinin de şirketleri tarafından devralındığı,
Sinop Atatürk Devlet Hastanesi’nce alınan pompa infizyon setlerinin bitmesi üzerine
08-74/1180-455
48
2007 yılında yapılacak sarf ihalesine kadar gerekli olacak setlerin alımı için hastane
tarafından şirketlerinin arandığı ve doğrudan temin yoluyla 300 adet pompa setinin
alınacağının bildirildiği, taraflarından pompa setlerinin yaklaşık maliyetlerinin
bildirilmesinin talep edildiği ve bu bedelin hastaneye fakslandığı yani işlemin bir satış
işlemi olduğu bilgilerine yer verilmiştir.
Savunmada ayrıca Grup Medikal’in Hospira marka pompaların Karadeniz
bölgesindeki tek satıcısı olduğu, bu pompalara Hospira marka setler dışında başka
setlerin uymadığı, dolayısıyla hastanenin bunu Grup Medikal’den almak zorunda
olduğu, önceki ihalede alınan pompa setlerinin bitmesi ve bir dahaki ihaleye kadar
yetmeyecek olması nedeniyle hastanenin doğrudan temin yoluyla ara alım yoluna
başvurduğu, en uygun fiyat teklifinin şirketleri tarafından verilebileceğinin kesin
olması nedeniyle başka şirketlerin alıma katılmalarının engellenmesi yolundaki
girişimlerin akla ve mantığa aykırı olduğu, bu alımla ilgili olarak oluşan şartların Kamu
İhale Kanunu’nun 22/a ve b maddelerine uymasına rağmen hastanenin doğrudan
temin usulü ile alımı 22/d maddesine göre yapmaya çalıştığı, hastanenin bu
tutumunun başka firmalardan bu malın alımı için fiyat teklifi temini bulunamadığı için
hem hastaneyi hem de kendilerini zor duruma düşürdüğü, 2005 yılındaki yapılan
ihale kapsamında şirketlerinin alınan 3000 adet setin %20’si oranında yani 600 adete
kadar malzemeyi hastane talep ettiğinde vermekle yükümlü olduğundan Grup
Medikal’in malı (……..) YTL zararla hastaneye temin ettiği ve zararına yapılan bir
satışta rekabetin engellendiğinden bahsetmenin mümkün olmayacağı ifadelerine yer
verilmiştir.
Savunmada Korulu Grup ile ilgili olarak ise, Sinop Devlet Hastanesi’nden yapılan
doğrudan temin ile pompa infizyon setinin alımında Korulu Grup tarafından satın
alma görevlilerine piyasa fiyat tespitinde yardımcı olmak ve onları talepleri
doğrultusunda yaklaşık maliyet gönderildiği, Korulu Grup ve Akademi Medikal
tarafından gönderilen fiyatların yaklaşık maliyete esas teşkil eden teklifler olduğu
belirtilmiştir.
Grup Medikal’in ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada şirketleri
ya da şirket çalışanları hakkında takipsizlik kararı verildiği,
- Soruşturmaya konu 300 adet pompa infüzyon setinin hastane tarafından
doğrudan temin usulü ile alındığı, doğrudan temin usulünün bir ihale yöntemi
değil, bir alım şekli olduğu, anılan yöntemin kamu kurumlarının acil
ihtiyaçlarının giderilmesi için kullanıldığı, bu yöntemde ihale komisyonunun
olmadığı, teminat alınmadığı, tek yerine getirilmesi gereken şartın piyasa
araştırması yapılıp muhammen bedelin belirlenmesi olduğu, ihaleyi yapacak
kurumun en az üç firmadan fiyat araştırması yaparak bedeli belirleyebildiği,
doğrudan teminde şirketlerden temin alınmasının amacı kimin en düşük teklif
vereceğini tespit etmek değil, o ürünün piyasa değerini tespit etmek olduğu,
- Bir önceki sene önceki ihale döneminde bahse konu ürün için en uygun teklifi
kendilerinin vererek ihaleyi kazandıkları, bu ihale döneminde piyasa
araştırması yapıldığı, sonraki doğrudan temin yoluyla alımda da aynı ürünü bir
önceki ihale fiyatı ile hastaneye verdikleri,
- Şirketin rekabeti engelleyici eylemde bulunduğu iddia edilen satış işleminde
zarar ettiği,
08-74/1180-455
49
- Doğrudan alımlarda alıcıların satıcılara ulaşması amaçlandığından rekabetçi
engelleyici davranışların satıcı şirketler tarafından gerçekleştirilmesinin
mümkün olmadığı,
- Doğrudan temin usulünün bir ihale yöntemi olmaması nedeniyle soruşturma
raporunda yer verilen “Grup Medikal yetkililerinin ihaleyi kazanabilmek için
yanında iki yan teklif daha hazırladığı … anlaşılmaktadır” ifadelerinin gerçeği
yansıtmadığı,
- Tüm kanunlarda şahısların işlemiş oldukları eylemlerden ötürü sorumlu
tutulabilmeleri için gerçekleştirdikleri eylemde kusurlu (kast veya taksir) olması
gerektiği, kendilerinin anılan olayda kusurunun söz konusu olmadığı,
- Hastaneye Korulu Grup ve Akademi Medikal tarafından verilen teklifler asıl
teklif olmayıp muhammen bedele esas olmak üzere verilen proforma faturalar
olması vesilesiyle bir rekabet ihlali kanıtı olamayacağı
ifade edilmiştir.
I.3.2.4.12. Karadeniz Laboratuar
Yapılan ilk yazılı savunmada; Sinop Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan
İddianamede Karadeniz Laboratuar yetkilisi Murat B. ile ilgili olarak, sadece alt bayisi
olan Sinmed firması yetkilisi Kadriye İ. ile bayilik ilişkisi gereği yaptığı telefon
görüşmesi ile Karadeniz Laboratuar ortağı Ömer Ş. ile yaptığı telefon
görüşmelerinden hareketle ihalelerde birlikte hareket edildiği şeklinde soyut iddiaların
yer aldığı, yapılan telefon görüşmeleri incelendiğinde bu iddiaları destekleyen hiçbir
ifadenin yer almadığı, ayrıca Ömer Ş. hakkında savcılık tarafından hakkında
kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, Murat B.’nin Sinmed firması
yetkilisi Kadriye İ. ile yaptığı görüşmenin tamamıyla bayilik ilişkisi gereği yapılan bir
görüşme olduğu, Ömer Ş. ile de kendisinin Karadeniz Laboratuar’ın ortağı olması
sebebiyle görüştüğü, bu görüşmelerde rekabet hukuku anlamında ihlal niteliğinde
kabul edilebilecek bir hususun bulunmadığı ifade edilmiştir.
Yaklaşık maliyetlerin belirlenmesine ilişkin olarak, yasal olarak yaklaşık maliyetlerin
firmaların etkisiyle oluşturulmadığı, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan fiyat
bildirimlerinin ve proformaların değerlendirmeye alınmayacağı hususunun mevzuatta
açıkça düzenlendiği dolayısıyla yaklaşık maliyetin firmalar tarafından belirlendiğinin
kabulünün mümkün olamayacağı gibi rekabet hukuku bakımından da yaklaşık
maliyetlerin yüksek belirlendiğinden bahisle rekabet ihlalinden bahsetmenin de
mümkün olmayacağı, firma yetkilisi Murat B.’nin hangi eylemleri ile yaklaşık maliyeti
yüksek belirlediğinin de ortaya konması gerektiği ifade edilmiştir.
Yaklaşık maliyetin tespitinin ertesinde ihale ilanından sonra hangi fiyatın verileceğinin
teşebbüslerce aralarında konuşulmak suretiyle tespit edildiği ve teşebbüslerce
ihaleleri kazanacak firmaların anlaşma yoluyla tespiti iddialarına yönelik ise
savunmada; hakkında soruşturma açılan firmalardan sadece Sinmed’in kendilerinin
bayisi olduğu, Sedat D. ve Ömer Ş.’nin ortakları olduğu ve kendilerinin İlmed ve Bizim
Medikal’in ortakları oldukları belirtilmekte, Karadeniz Laboratuar’ın faaliyet gösterdiği
ilgili ürün ve coğrafi pazarda en az (…-…) rakibi bulunduğu, bu firmanın tamamıyla
ekonomiklik ilkesi çerçevesinde maliyet fayda ve kar esasına göre çalıştığı, kaldı ki
ihale mevzuatı çerçevesinde ihalelere teklif edilen fiyatların piyasa ve geçmiş yıl
fiyatları ile uyumlu olup olmadığı, teklif edilen ürünlerin de gerekli şartları sağlayıp
sağlamadığı ilgili komisyonlarca denetlendiği ve buna göre teklifin kabulüne ya da
reddine karar verildiği, hal böyle iken soruşturma konusu ile ilgili olarak iddiaların
08-74/1180-455
50
somut bir şekilde ispatının gerektiği, konunun adli bir konu olduğu ve konuyla ilgili
olarak herhangi bir mahkeme hükmünün de bulunmadığı ve bu yönüyle de olayların
değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Soruşturma Raporu’nun “Dosya Evreleri” başlıklı kısmında dile getirilen Maliye
Bakanlığı’nın, Kamu İhale Kurumu’nun, Samsun ve Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığı’nın konuya ilişkin değerlendirmelerinde Karadeniz Laboratuar’a
ilişkin herhangi bir inceleme başlatılmasına gerek duyulmadığının belirtildiği ve
bunun da Karadeniz Laboratuar lehine değerlendirilmesi gerektiği,
- Dosya kapsamında Samsun, Sinop, Karabük, Kastamonu, Trabzon ve
Amasya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’ne yazılan yazıların cevaplarının ise
Karadeniz Laboratuar’ın savunma hakkını engellemiş olması sebebiyle anılan
soruşturma kapsamında değerlendirilemeyeceği,
- Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 2007/322 E. No’su ile devam eden
davada Karadeniz Laboratuar’ın ne yetkilisinin ne de çalışanına ilişkin bir
mahkeme hükmünün olmadığı, Sağlık Bakanlığı müfettişlerince yapılan
incelemede ise Karadeniz Laboratuar’a ilişkin bir yargıya rastlanmadığı,
- Soruşturma Raporu’nda Karadeniz Laboratuar’a yönelik 36., 42., 48., 49. ve
50. Delil’lerde yer verilen belgelerin Yakup D’nin gerçekleştirdiği işler olup
diğer ortakların söz konusu belgelere ilişkin bir bilgisinin mevcut olmadığı,
- Karadeniz Medikal’e ilişkin olarak da taraflar arasında ortak çıkarın
sağlanmasına yönelik olarak birlikte hareket edilmesinden bahisle anılan
firmanın ortak kontrol edilen bir oluşum ve buna bağlı olarak bu firmanın
rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkisinin bulunduğu sonucuna varmanın hatalı
olduğu,
- Ortak girişimlerde tarafların ortak çıkarının var olup olmadığının ortaya
konmasının gerektiği, Karadeniz Laboratuar’ın birçok firmanın münhasır
bayiliğini yaptığı, dolayısıyla Karadeniz Laboratuar ve diğer firmaların
münhasır bir şekilde kendi bölgelerinde faaliyet gösterdiği,
- Karadeniz Laboratuar ile ortakları olan firmaların bayiliğini yapmış oldukları
ürün ve markaların farklı olduğu, ayrıca bölgenin coğrafi yapısının firmaların
diğer bölgelerde faaliyet göstermesini ekonomik kılmadığı,
- Karadeniz Laboratuar’ın rakipler arasında koordinasyon doğuran eylemleri
gerçekleştirmek amacıyla kurulmadığı, farklı ürün grupları nedeniyle böyle bir
amaca gerek olmadığı, Sinmed firmasının Karadeniz Medikal’e ait evrakları
kendi işlerinde kullanmasının Yakup D.’nin tek başına yaptığı bir iş olduğu,
mevcut durum itibarıyla da Karadeniz Laboratuar’ın ekonomik olarak zor
durumda bulunduğu
ifade edilmiştir.
I.3.2.4.13. İlmed
İlmed tarafından yapılan ilk yazılı savunmada özetle; soruşturmaya dayanak olan
Fezleke’de sadece, İlmed firmasının sahiplerinden olan Sedat D.’nin, kendisinin de
pay sahibi olduğu Karadeniz Laboratuar’ın ortaklarından olan Yakup D. adlı şahıs ile
yaptığı telefon görüşmeleri çerçevesinde ihalelerde birlikte hareket edildiği şeklinde
08-74/1180-455
51
soyut iddialara yer verildiği, yapılan telefon görüşmeleri incelendiğinde ise bu iddiayı
destekleyen hiçbir ifadeye yer verilmediği belirtilmiştir.
Buna ek olarak Sedat D.’nin Yakup D. ile olan görüşmelerin tamamıyla ortak oldukları
Karadeniz Laboratuar’a ait borçların ödenmesine ilişkin olduğu, bunun dışında
haklarında soruşturma açılan diğer hiçbir teşebbüs yetkilisi ile yapılmış bir görüşme
olmadığı, ayrıca firma yetkilisi Alper D.’nin soruşturma kapsamında yaptığı telefon
görüşmeleri, müvekkil firmanın alt bayisi olan Sinmed firması yetkilileri ile yaptığı
görüşmeler olduğu, yapılan konuşmaların alt bayilik ilişkisine yönelik olduğu ifade
edilmiştir.
Yaklaşık maliyetlerin belirlenmesine ilişkin olarak, yasal olarak bu maliyetlerin
firmaların etkisiyle oluşturulmadığı, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan fiyat
bildirimlerinin ve proformaların değerlendirmeye alınmayacağı hususunun mevzuatta
açıkça düzenlendiği dolayısıyla yaklaşık maliyetin firmalar tarafından belirlendiğinin
kabulünün mümkün olamayacağı gibi rekabet hukuku bakımından da yaklaşık
maliyetlerin yüksek belirlendiğinden bahisle rekabet ihlalinden bahsetmenin de
mümkün olmayacağı, firma yetkilisi Murat B.’nin hangi eylemleri ile yaklaşık maliyeti
yüksek belirlediğinin de ortaya konması gerektiği ifade edilmiştir.
Yaklaşık maliyetin tespitinin ertesinde ihale ilanından sonra hangi fiyatın verileceğinin
teşebbüslerce aralarında konuşulmak suretiyle tespit edildiği ve teşebbüslerce
ihaleleri kazanacak firmaların anlaşma yoluyla tespiti iddialarına yönelik ise
savunmada; hakkında soruşturma açılan firmalardan sadece Sinmed’in kendilerinin
bayisi olduğu, Sedat D. ve Ömer Ş.’nin ortakları olduğu ve kendilerinin İlmed ve
Bizim Medikal’in ortakları oldukları belirtilmekte, İlmed’in faaliyet gösterdiği ilgili ürün
ve coğrafi pazarda en az (…-…) rakibi bulunduğu, bu firmanın tamamıyla
ekonomiklik ilkesi çerçevesinde maliyet fayda ve kar esasına göre çalıştığı, kaldı ki
ihale mevzuatı çerçevesinde ihalelere teklif edilen fiyatların piyasa ve geçmiş yıl
fiyatları ile uyumlu olup olmadığı, teklif edilen ürünlerin de gerekli şartları sağlayıp
sağlamadığı ilgili komisyonlarca denetlendiği ve buna göre teklifin kabulüne ya da
reddine karar verildiği, hal böyle iken soruşturma konusu ile ilgili olarak iddiaların
somut bir şekilde ispatının gerektiği, konunun adli bir konu olduğu ve konuyla ilgili
olarak herhangi bir mahkeme hükmünün de bulunmadığı ve bu yönüyle de olayların
değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Soruşturma Raporu’nun “Dosya Evreleri” başlıklı kısmında dile getirilen Maliye
Bakanlığı’nın, Kamu İhale Kurumu’nun, Samsun ve Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığı’nın konuya ilişkin değerlendirmelerinde İlmed’e ilişkin herhangi bir
inceleme başlatılmasına gerek duyulmadığının belirtildiği ve bunun da İlmed
lehine değerlendirilmesi gerektiği,
- Dosya kapsamında Samsun, Sinop, Karabük, Kastamonu, Trabzon ve
Amasya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’ne yazılan yazıların cevaplarının ise
Karadeniz Laboratuar’ın savunma hakkını engellemiş olması sebebiyle anılan
soruşturma kapsamında değerlendirilemeyeceği,
- Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 2007/322 E. No’su ile devam eden
davada İlmed’in herhangi bir yetkilisi ya da çalışanına ilişkin mahkeme
kararının bulunmadığı, Sağlık Bakanlığı müfettişlerince yapılan incelemede ise
İlmed’e ilişkin bir yargıya rastlanmadığı,
08-74/1180-455
52
- Soruşturma Raporu’nda 40. Delil’de yer alan konuşmalara ilişkin olarak
taraflar arasında rekabeti sınırlandırıcı bir anlaşmanın bulunup bulunmadığı
konusunda yeterli delil bulunamadığının ifade edildiği,
- Karadeniz Medikal’e ilişkin olarak da taraflar arasında ortak çıkarın
sağlanmasına yönelik olarak birlikte hareket edilmesinden bahisle anılan
firmanın ortak kontrol edilen bir oluşum ve buna bağlı olarak bu firmanın
rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkisinin bulunduğu sonucuna varmanın hatalı
olduğu,
- Ortak girişimlerde tarafların ortak çıkarının var olup olmadığının ortaya
konması gerektiği, İlmed’in birçok firmanın Samsun, Amasya, Kastamonu ve
Çorum illerinde münhasır bayiliğini yaptığı, dolayısıyla İlmed’in ve diğer
firmaların münhasır bir şekilde kendi bölgelerinde faaliyet gösterdiği, istisnai
olarak farklı ürün gruplarında ve farklı markalarla iki ürün grubunun bayiliğini
yaparak birkaç ihaleye katıldığı,
- Karadeniz Laboratuar’ın rakipler arasında koordinasyon doğuran eylemleri
gerçekleştirmek amacıyla kurulmadığı, farklı ürün grupları nedeniyle böyle bir
amaca gerek olmadığı, Sinmed firmasının Karadeniz Medikal’e ait evrakları
kendi işlerinde kullanmasının Yakup D.’nin tek başına yaptığı bir iş olduğu,
Sedat D.’nin Karadeniz Laboratuar’ında mevcut hisselerini devrettiği
ifade edilmiştir.
I.3.2.4.14. Ece Tıbbi Ürünler
Teşebbüs tarafından yapılan birinci yazılı savunmada; kendilerinin Fresenius marka
hemodiyaliz cihazları ve sarf malzemelerinin Türkiye’nin 53 ilinde pazarlama ve satış
yapma hakkına sahip bir işletme olduğu, ana bayi sıfatıyla alt bayilik anlaşması
yapmaya yetkili olduğu, anılan ürünler dışında başkaca bir alanda faaliyet
gösterilmediği, Sinmed firmasının Sinop ili ve çevre illerinde firmalarının alt bayisi
sıfatıyla görev yaptığı, bu anlamda kendilerinin Sinmed’e alt bayilik verdiği illerde
açılan ihalelere Fresenius markasını temsilen katılmasına yetki verildiği, ihale
mevzuatı çerçevesinde bir markayı temsilen sadece bir şirketin ihaleye girebileceği,
Fresenius markasını temsilen iki farklı firmanın ihaleye girmesi durumunda iki şirketin
birden ihaleden çıkarılacağı ve tekliflerinin değerlendirmeye dahi alınmayacağı,
Hamza B’nin yaptığı görüşmelerden ilkinin ihaleye kendi şirketlerinin gireceğine ilişkin
açıklama olduğu, ikinci telefon görüşmesinin ürünün yaklaşık maliyetine güncel değer
bilgilendirmesi olduğu, dolayısıyla ihalelere girmesi için yetkilendirilen bir teşebbüs ile
rekabet etmesinin mümkün olmadığı gibi tek bir marka üzerinden ortak pazar
yaratılmasının da mümkün olmadığı, soruşturma kapsamında yer alan 22 firmanın ise
çok farklı pazarlarda faaliyet gösteren firmalar olduğu, birçoğu ile herhangi bir ihalede
karşı karşıya dahi gelinmediği ifade edilmiştir.
Teşebbüs, ilk yazılı savunma haricinde başka savunma göndermemiştir.
I.3.2.4.15. Deltamed
Teşebbüs tarafında yapılan ilk yazılı savunmada; Deltamed’in medikal pazarda teknik
servis veren bir firma olduğu, sağlık kuruluşlarının mal alımı için açılan ihalelere
girmediği ve fiyat belirleme işlerine katılmadığı, ihalelere girmediği için Devlet’in sağlık
kuruluşları ile doğrudan ticari ilişkisi bulunmadığı ve bu kurumlara fatura kesmediği,
yaptıkları işin tıbbi cihazları satan firmalara bakım ve onarım garantisi ile ilgili olarak
hizmet sağlanması olduğu dolayısıyla iş ilişkisinin cihazları satan kuruluşla kurulduğu,
08-74/1180-455
53
dolayısıyla inceleme konusu diğer firmalarla bir rekabet ilişkisinin bulunmadığı, bu
bağlamda soruşturma kapsamında bulunan Bizim Medikal, Ece Tıbbi Ürünler, İlmed,
Sinmed firmalarına teknik servis hizmeti verildiği, dolayısı ile herhangi bir şekilde
rekabeti sınırlandırmalarının da mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Teşebbüs, ilk yazılı savunma haricinde başka savunma göndermemiştir.
I.3.2.4.16. Bizim Medikal
Bizim Medikal tarafından yapılan ilk yazılı savunmada, konuyla ilgili olarak yapılan
soruşturmada Bizim Medikal ortağı olan Ömer Ş.’in Yakup D. adlı şahısla firma
alacağı konusunda görüştükleri bunun dışında başkaca bir görüşme yapmadıkları
gerekçesiyle Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Ömer Ş. hakkında kovuşturma
yapılmamasına karar verildiği, Savcılık tarafından hazırlanan İddianame’de Ömer Ş.
ile ilgili olarak herhangi bir hususa yer verilmediği ifade edilmiştir.
Yaklaşık maliyetlerin belirlenmesine ilişkin olarak, yasal olarak bu maliyetlerin
firmaların etkisiyle oluşturulmadığı, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan fiyat
bildirimlerinin ve proformaların değerlendirmeye alınmayacağı hususunun mevzuatta
açıkça düzenlendiği dolayısıyla yaklaşık maliyetin firmalar tarafından belirlendiğinin
kabulünün mümkün olamayacağı gibi rekabet hukuku bakımından da yaklaşık
maliyetlerin yüksek belirlendiğinden bahisle rekabet ihlalinden bahsetmenin de
mümkün olmayacağı, firma yetkilisi Murat B.’nin hangi eylemleri ile yaklaşık maliyeti
yüksek belirlediğinin de ortaya konması gerektiği ifade edilmiştir.
Yaklaşık maliyetin tespitinin ertesinde ihale ilanından sonra hangi fiyatın verileceğinin
teşebbüslerce aralarında konuşulmak suretiyle tespit edildiği ve teşebbüslerce
ihaleleri kazanacak firmaların anlaşma yoluyla tespiti iddialarına yönelik ise; Bizim
Medikal’in hakkında soruşturma açılan firmalardan sadece Med-Kim firmasının kendi
bölgesinde bayiliğini yaptığı, Ömer Ş.’in ayrıca diğer firmalardan Karadeniz
Laboratuar’ın ortaklarından olduğu, İlmed’in ise bayisi olunan Roche Diagnostik ve
Beckman Coulter firmalarının bayiliğini yaptığından bu sebeple diyalogları olduğu,
bunun dışında hakkında soruşturma açılan hiçbir firma ile ticari ilişkisi bulunmadığı,
Bizim Medikal’in tıbbi sarf ve laboratuar malzemeleri ile ilgili olarak Trabzon, Giresun,
Rize, Artvin, Ordu, Gümüşhane, Erzurum, Ağrı, Ardahan, Kars, Iğdır il ve ilçelerinde
faaliyet gösterdiği ve çeşitli ithalatçı firmaların bayisi olduğu, bu ilgili ürün ve coğrafi
pazarda en az (…-…) rakibi bulunduğu, bu firmanın tamamıyla ekonomiklik ilkesi
çerçevesinde maliyet fayda ve kar esasına göre çalıştığı, kaldı ki ihale mevzuatı
çerçevesinde ihalelere teklif edilen fiyatların piyasa ve geçmiş yıl fiyatları ile uyumlu
olup olmadığı, teklif edilen ürünlerin de gerekli şartları sağlayıp sağlamadığı ilgili
komisyonlarca denetlendiği ve buna göre teklifin kabulüne ya da reddine karar
verildiği, hal böyle iken soruşturma konusu ile ilgili olarak iddiaların somut bir şekilde
ispatının gerektiği, konunun adli bir konu olduğu ve konuyla ilgili olarak herhangi bir
mahkeme hükmünün de bulunmadığı ve bu yönüyle de olayların değerlendirilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Soruşturma Raporu’nun “Dosya Evreleri” başlıklı kısmında dile getirilen Maliye
Bakanlığı’nın, Kamu İhale Kurumu’nun, Samsun ve Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığı’nın konuya ilişkin değerlendirmelerinde Bizim Medikal’e ilişkin
herhangi bir inceleme başlatılmasına gerek duyulmadığının belirtildiği ve
bunun da Bizim Medikal lehine değerlendirilmesi gerektiği,
08-74/1180-455
54
- Dosya kapsamında Samsun, Sinop, Karabük, Kastamonu, Trabzon ve
Amasya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’ne yazılan yazıların cevaplarının ise Bizim
Medikal’in savunma hakkını engellemiş olması sebebiyle anılan soruşturma
kapsamında değerlendirilemeyeceği,
- Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 2007/322 E. No’su ile devam eden
davada Bizim Medikal’in ne yetkilisinin ne de çalışanının yer aldığı, Sağlık
Bakanlığı müfettişlerince yapılan incelemede ise Bizim Medikal’e ilişkin bir
yargıya rastlanmadığı,
- Soruşturma Raporu’nda 37. Delil’de belirtilen alım ihalesiyle ilgili olarak Nova
Medikal ile Hür-Med firmalarının yaklaşık maliyet konulu proforma faturalarını
Bizim Medikal’e göndermesinin, yaklaşık maliyetin nasıl çıkabileceği
konusunda bu firmaya önceden tahmin sağladığı iddiasının anılan Rapor’da
yer alan yaklaşık maliyetin nasıl hesaplandığı konusunda ifadelerle çeliştiği,
- İdarenin yaklaşık maliyetin belirlenmesi esnasında gerçek piyasa fiyatlarını
yansıtmayan fiyat bildirimlerini dikkate almayacağının mevzuatta yer almakta
olduğu, dolayısıyla firmaların rakiplerin verdiği yaklaşık maliyeti biliyor
olmasının idarenin belirlediği yaklaşık maliyeti bilmesi anlamına gelmediği,
- Yaklaşık maliyetin ihaleye katılacak firmalar açısından bilinmesinin ise anılan
yaklaşık maliyetin üzerinde bir fiyat atma riskini ortadan kaldırmaktan başka
bir avantaj sağlamamakta olduğu,
- 37. Delil’e konu olan olayda Bizim Medikal’in idarenin belirlediği fiyatı
bilmediği, ihaleyi başka bir firmanın kazandığı, rakip olduğu söylenen Hür-Med
firmasının aynı sektörde faaliyet göstermesine rağmen farklı ürün gruplarının
satışını yaptığı, dolayısıyla ihalelerde kıyasıya rekabet yaşandığı, söz konusu
olayda rekabet kısıtlanmışsa diğer firma olan Hür-Med hakkında da bir işlem
yapılmasının gerektiği,
- Söz konusu olayın yaklaşık maliyetin tespiti yönünde bir anlaşma olarak
değerlendirilemeyeceği, Bizim Medikal’in üretici bir firma olmayıp bayiliğini
firmaların kendisine verdiği fiyatlar üzerine işletme maliyeti ve kârını koyarak
ihalelere katıldığı,
- Karadeniz Medikal’e ilişkin olarak da taraflar arasında ortak çıkarın
sağlanmasına yönelik olarak birlikte hareket edilmesinden bahisle anılan
firmanın ortak kontrol edilen bir oluşum ve buna bağlı olarak bu firmanın
rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkisinin bulunduğu sonucuna varmanın hatalı
olduğu,
- Ortak girişimlerde tarafların ortak çıkarının var olup olmadığının ortaya
konması gerektiği, Bizim Medikal’in birçok firmanın Trabzon, Rize, Giresun,
Artvin, Gümüşhane, Erzurum, Ağrı illerinde münhasır bayiliğini yaptığı,
dolayısıyla Bizim Medikal ve diğer firmaların münhasır bir şekilde kendi
bölgelerinde faaliyet gösterdiği,
- Karadeniz Laboratuar’ın rakipler arasında koordinasyon doğuran eylemleri
gerçekleştirmek amacıyla kurulmadığı, farklı ürün grupları nedeniyle böyle bir
amaca gerek olmadığı, Sinmed firmasının Karadeniz Medikal’e ait evrakları
kendi işlerinde kullanmasının Yakup D.’nin tek başına yaptığı bir iş olduğu,
Bizim Medikal’in Karadeniz Laboratuar’ında mevcut hisselerini devrettiği
ifade edilmiştir.
08-74/1180-455
55
I.3.2.4.17. İmir Kimya
İmir Kimya tarafından yapılan ilk yazılı savunmada; öncelikle Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığınca hazırlanan fezleke ve iddianame hakkında hiçbir bilgi ve belgeye
sahip olunmadığı, dolayısıyla iddiaların dayanağı ve inandırıcılık kabiliyeti hakkında
da bir görüşe sahip olunmadığı bu nedenle bu belgelerin kendilerine ulaştıktan sonra
ayrıntılı bir savunma hazırlanacağı bildirilmektedir. Ayrıca soruşturma bildiriminde yer
alan iddialar ile ilgili olarak şirketlerinin herhangi bir ilişkisi bulunmadığı kendileri ile
ilgisi bulunmayan kişilerin ferdi olarak yaptıkları görüşmelerden de şirketlerinin
sorumlu tutulamayacağı ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle; soruşturma heyeti
tarafından şirketleri hakkında yapılan değerlendirmelere katılındığı ifade edilmekte,
dosya kapsamında yer alan delillerde adı geçen kişinin ilgili dönemde firmaları ile
herhangi bir bağının mevcut olmadığı bu nedenle bu kişi tarafından yapılan
görüşmelerin firmalarını bağlamadığı ifade edilerek 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal etmedikleri yönünde karar verilmesi talep edilmiştir.
I.3.2.4.18. Berat Medikal
Berat Medikal tarafından yapılan ilk yazılı savunmada, firmalarının Sinop, Samsun,
Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Amasya, Tokat ve Çorum il ve ilçelerinde faaliyet
gösteren, bayilikleri ve distribütörlükleri olan bir şirket olduğu, Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığınca hazırlanan fezleke sonucunda haklarında herhangi bir dava
açılmadığı, bu kapsamda suç teşkil edecek bir telefon görüşmelerinin bulunmadığı,
Sinop ilinde verilmiş bir ihale teklifi bulunmadığı dolayısıyla bazı medikal firmaları ile
birlikte hareket edildiği iddialarının doğru olmadığı, tedarikçi firma olmaları sebebiyle
ihalelere hangi firma katılırsa katılsın distribütörün bildirdiği fiyatlara göre fiyat teklifi
hazırlanmakta olduğu, Sinop ilinde soruşturmaya konu bulunan ihale ürünlerinin hangi
firmalardan tedarik edildiği araştırılırsa firmalarından çok cüzi miktarda mal temin
edildiğinin görülebileceği belirtilerek suçlamaların kabul edilmediği ifade edilmiştir.
Teşebbüs, ilk yazılı savunma haricinde başka savunma göndermemiştir.
I.3.2.4.19. Atlas Medikal
Atlas Medikal’in savunmasında, soruşturma bildiriminde isnat edilen iddialarla
kendilerinin bir ilgisinin bulunmadığı, soruşturma bildiriminde yer verilen iddiaların
TCK’nın 235. maddesinde belirtilen ihaleye fesat karıştırma hallerine girmekte olduğu,
bu iddialarla ilgili olarak sonucun açılacak ceza davası sonucunda verilecek yargı
kararı ile belirleneceği, Rekabet Kurumu’nun bu yargılama sonucuna göre hareket
etmesinin yerinde olacağı ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Soruşturma Raporu’nun 71. sayfasında yer verilen ortak girişim ile ilgili 41 delil
hakkındaki yorum ile yine Soruşturma Raporu’nun 72. sayfasında yer verilen
yan tekliflere ilişkin değerlendirmelerin birbiri ile çelişki içerisinde olduğu,
- Firmalarının Abbott’dan cihaz temin ederek ihalelere girdiği, cihazın
mülkiyetinin Abbott’da olması nedeniyle ürün fiyatlarının Abbott tarafından
belirlendiği ve firmalarının bu fiyatlar üzerinde etkisi olmadığı, dolayısıyla bir
kartel anlaşması ile de fiyatları yükseltmelerinin mümkün olmadığı,
- Rapor’da “Ünye Devlet Hastanesi için Ekolab Ltd. teklifi hazırlandığı
anlaşılmaktadır” denildiği, Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre ihalelerde
08-74/1180-455
56
ortaklık hisse beyanı vererek ortak olunan iki şirkette de hakim ortak
olunmadığı durumlarda teklif verilebileceği, doğrudan alımlarda ise ortaklık
hisse beyanı istenmediği, Ekololab Ltd.’nin ortağı olduğu firma olduğu,
hastanelerin acil ihtiyacını karşılaması amacıyla bir önceki ihale fiyatından az
olması şartıyla doğrudan temin usulüne gidebildikleri,
- Rapor’da “iyi niyetle yapılmış olsa dahi” denilmesine ve teklifin iyi niyetle
yapılmış olabileceğinin vurgulanmasına rağmen, firmalarının
cezalandırılmasının öngörülmesi “şüphe sanık lehine yorumlanır” şeklindeki
evrensel kuralın göz ardı edildiğinin gösterdiği,
- Ankara ve Sinop Cumhuriyet Başsavcılıklarınca yapılan incelemelerde Atlas
Medikal’in yer almadığı ve anılan incelemelerin neticesinde görevsizlik
kararının verildiği, şirketlerinin hakkında şu ana kadar rekabet ihlaline ilişkin
olarak Rekabet Kurulu bünyesinde herhangi bir ceza uygulaması yoluna
gidilmediği
ifade edilmiştir.
I.3.2.4.20. Atılım Medikal
Atılım Medikal’in ilk yazılı savunmasında; firmalarının Samsun, Ordu, Giresun,
Amasya il ve ilçelerinde sağlık kurumlarının talepleri doğrultusunda ihalelere girdiği,
Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan fezleke ile ilişkilerinin
bulunmadığı, haklarında herhangi bir dava da açılmadığı, kendilerinin Sinop
bölgesinde çalışmaları bulunmadığı, Sinop bölgesinde satış yapan firmalara mal
tedarikinde de bulunmadıkları dolayısıyla haklarında suç teşkil edebilecek bir telefon
konuşmasının da gerçekleştirilmediği ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle;
- Atılım firmasının laboratuar malzemeleri alanında faaliyet gösterdiği, Rapor’da
yer verilen telefon görüşmesini tam olarak hatırlamadığı,
- Ancak ihalelerde kimi zaman sarf malzemeleri de istendiği için bu ürünler
konusunda bazen sarf malzemesi alanında faaliyet gösteren firmalardan fiyat
talep edilebildiği, söz konusu fiyatın ise anılan firmadan ürün alırsak ne kadara
alabileceğimiz yönünde olduğu,
- Sinmed firmasının da laboratuar ürünü için kendisinden teklif istemiş
olabileceği, zira küçük çaplı ihalelere bizzat katılmanın ekonomik olmayıp,
ihaleye katılmayı düşünen başka firmalara bu yönde yetki verebildikleri ve
bunun da bölgede olağan bir durum olduğu,
- Sinmed’de bulunan firmalarına ait zarfların ise anılan firmaya kimi zaman zarf
içerisinde çek veya bazı belgeler gönderildiği, aksi durumda Sinmed’de
kendilerine ait birçok zarfın bulunmasının gerekeceği
ifade edilmiştir.


I.3.2.4.21. Akademi Medikal
Akademi Medikal tarafından yapılan ilk yazılı savunmada, soruşturma bildiriminden
Sinop ilinde yürütülen savcılık soruşturması ile bağlantılı bir inceleme olduğunun
anlaşıldığı, firmalarının Sinop ili ile hiçbir ticari bağlantısının bulunmadığı, bugüne
08-74/1180-455
57
kadar Sinop ilinde herhangi bir sağlık kuruluşuna medikal malzeme temin edilmediği,
hiçbir sağlık kuruluşunun malzeme alım ihalesinin firmalarında kalmadığı, kendilerinin
genel olarak reçete ve raporunu getiren hastalara perakende satış yaptıkları, bu
sebeple isnat edilen eylemlerin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise özetle; şirketlerinin katılmış
olduğu Sinop ilindeki ihaleler de dahil herhangi bir ihaleye katılmadığı, Sinop ili
dahilinde yüklenilmiş bir ihale bulunmadığı, sadece Sinop Devlet Hastanesi’nin
doğrudan temin usulü ile alacağı pompa infüzyon setlerinin alımı ile ilgili fiyat tespitine
ilişkin muammen bedel yollandığı, hastane satın alma biriminin talebi doğrultusunda
bu teklifin Sinop iline gitmekte olan Grup Medikal elemanlarıyla kapalı zarf içinde
yollandığı, fakat işin aciliyetine mukabil satın alma memurlarınca teklifin fakslanması
talebine binaen Grup Medikal şirketinden fakslandığı ifade edilmiştir.
I.3.2.4.22. Bıçakçı Ticaret (Seden Medikal)
Durmuş B. tarafından yapılan ilk yazılı savunmada; firmalarının Sinop’un Erfelek
ilçesinde olmasından dolayı firmalarından Sinop Ticaret ve Sanayi Odası’nca birim
fiyat talep edilmediği, kendilerinin de Sanayi ve Ticaret Odası’na birim fiyat vermediği,
firmalarının diğer medikal firmaları ile ürün fiyatları hakkında görüşme yapmadıkları,
kendilerinin bugüne kadar sağlık kuruluşları ile daima kamu yararı ve hizmet gereğini
ön planda tutarak çalıştıklarını, firmalarının hiçbir kuruluşla ve hiçbir kişiyle fiyat tespiti
konusunda herhangi bir telefon konuşmasının ya da yüz yüze konuşmanın
yapılmadığı, firmalarının sağlık kuruluşlarında tıbbi cihaz ihalelerine girmediği, sadece
sarf malzemesi ihalelerine iştirak edildiği ifade edilmiştir.
Teşebbüsün ikinci ve üçüncü yazılı savunmalarında ise; 2007 yılı içerisinde medikal
sektördeki satışlarının toplamının yaklaşık (………..) YTL olduğu, kendilerinin tıbbi
cihaz alanında bir faaliyetleri olmadığı, soruşturma raporundaki iddiaların, ilgili
dönemde kısa süre önce firmalarında çalışmaya başlayan İdris D. adlı şahsın şirket
sahibi olarak bilgileri dışında ve aralarında aslen husumet bulunan Sinmed yetkilisi ile
yapmış olduğu telefon görüşmelerine dayandırıldığı, Gündoğusu operasyonu
kapsamında yapılan soruşturma neticesinde firmaları hakkında açılan bir davanın
mevcut olmadığı ifade edilmiştir.
I.3.2.4.23. Med-Kim
Med-Kim tarafından gönderilen savunma yazısında özetle;
- Yetkililerinden Kemal Y.’nin Karadeniz Laboratuar’ın Yetkilisi Yakup D. ile
yaptığı telefon görüşmesini rekabeti bozma ve ihaleye fesat karıştırma olarak
nitelendirilemeyeceği,
- Şirketlerinin Türkiye çapında faaliyet gösteren, bir takım yabancı tıbbi cihaz
üreticisi firmaların Türkiye distribütörlüğünü ya da yetkili satıcılığını yapan bir
firma olduğu,
- Tüm Türkiye çapında faaliyet gösterdiklerinden şirketlerinin açılan ihalelerin
tamamına kendisinin katılmasının fiilen mümkün olmadığı zira yapılan kit
karşılığı ihalelerde, firmaya ait cihazların hastanelere kurulumu ve kitlerin
teslimi ile hizmetin bitmediği, ayrıca teknik servis, lojistik destek ve uzman
personel sorumluluğunun ihaleyi kazanan şirketlere ait olduğu,
- Yukarıda yer verilen nedenlerle Türkiye çapında faaliyet gösteren şirketlerin
bayilik kurarak bayileri aracılığıyla ihalelere katıldığı; ihalenin bayilerine
kalması durumunda bayilerinin ihale konusu ürünü kendilerinden aldığı,
08-74/1180-455
58
- Bayilerinin sene başında belirlenen satış kotaları doğrultusunda planlama
yapıldığından, bayilerinin hangi kurumun ihalesine katıldığı ya da katılacağı
hususunun şirketlerinin görevi olduğu,
- İhaleye çıkacak kuruluşların ihaleye çıkmadan önce ihtiyaç duyulan
malzemenin yaklaşık maliyetini belirleyebilmek için biz ve bizim gibi
distribütörlerden fiyat sorgulaması yaptığı, talep gelmesi halinde kendilerinin
de uhdesinde bulunan ürünlerin fiyatlarını ilgili kuruluşlara bildirdikleri,
- Şirketlerinin tüm bayilerine cihaz ve kit bazında aynı liste fiyatı uyguladığı,
ihaleye katılan firmalar açısından ise teklif edecekleri fiyatların belirlenmesinde
maliyet unsurunun önemli olduğu, maliyet unsurunun ise ihaleyi yapacak
kuruluşta firmanın cihazının önceden var olup olmadığına göre değişiklik
gösterdiği,
- Telefon görüşmesinin içeriği ile ilgili olarak Ümraniye Cumhuriyet
Başsavcılığı’na 26.7.2007 tarih ve 002643 sayı ile savunmalarını sundukları
ifade edilmiştir. Söz konusu savunma yazısında ise özetle;
- Yetkilisinin Yakup D. olduğu Sinmed firmasının kendilerinin bayisi olan
Karadeniz Laboratuar’ın alt bayisi olduğu,
- Hastanelerde birçok tahlilin yapıldığı tıbbi cihazların çalışabilmesi için kit
denilen ve her test için ayrı kullanılması gereken malzemelerin söz konusu
olduğu, her cihazın kiti de farklılık gösterdiğinden bir marka ve tipteki cihaza
başka marka ve tipteki cihazın kitinin kullanılamadığı,
- Tutanak’ta yer alan söz konusu görüşmelerinin Kastamonu Devlet
Hastanesi’nin yapacağı ihale ile ilgili olduğu, telefon görüşmesinde “panel
ayarlat” dememe rağmen bu sözünün “paran ayarlat” olarak kayıtlara geçtiği,
- 9.3.2007 tarihli Yakup D. ile olan telefon görüşmesinde ifadelerinin 7.3.2007
tarihinde hastaneye sundukları tekliflerinin tek ve son teklif olduğu, Kuruma
göndermiş oldukları teklifte düzeltme istemişlerse de kendileri tarafından hiçbir
düzeltme yapılmadığı gibi yeni bir teklif de verilmediği
ifade edilmiştir.
Teşebbüs, ilk yazılı savunma haricinde başka savunma göndermemiştir.
I.3.2.5. Savunmaların Değerlendirilmesi
I.3.2.5.1. Ortak Hususların Değerlendirilmesi
Savunmalarda bazı teşebbüslerin diğer adli ve idari süreçlere, yaklaşık maliyete,
soruşturmada yer verilen delillerin usulsüz ve kanuna aykırı olarak elde edildiğine,
savunma hakkına ve Karadeniz Laboratuar’a ilişkin olarak benzer savunmalar yaptığı
gözlemlenmiştir. Söz konusu hususlara ilişkin değerlendirmelere bu bölümde yer
verilecektir.

I.3.2.5.2. Diğer Adli ve İdari Süreçler Hakkında Değerlendirme
Soruşturma konusu ile ilgili olarak değişik idari ve adli makamların da konuya ilişkin
incelemeleri olmuştur. Ancak, her idari veya adli birim kendi mevzuatları
çerçevesinde incelemelerde bulunarak bir yargıya varmıştır. Rekabet Kurumu da
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde incelemelerde
08-74/1180-455
59
bulunmaktadır. Diğer adli ve idari birimlerinden mevzuatları kapsamında taraflara
herhangi bir suç ya da ihlal isnadının olmaması 4054 sayılı Kanun kapsamında da
olamayacağı anlamına gelmemektedir. Zira bir eylemin herhangi bir kanunu ihlal
etmemiş olması diğer tüm kanunları da ihlal etmediği anlamına gelmemektedir.
I.3.2.5.3. Yaklaşık Maliyete İlişkin Değerlendirme
Yaklaşık maliyetin ne olduğuna ve nasıl hesaplandığına ilişkin bilgilere yukarıda
ayrıntılı bir biçimde yer verildiğinden burada tekrar değinilmeyecektir.
Ancak yaklaşık maliyete ilişkin aşağıda ifade edilen hususun burada tekrar
edilmesinde fayda görülmüştür. Firmalardan ve ilgili ticaret odalarından gönderilen
yaklaşık maliyet bilgisi ve ihaleye çıkacak birimin kendi iç çalışmaları sonucunda elde
edilecek ürün piyasa fiyatının yüksek çıkması, ihaleye katılacak firmalara daha
yüksek bir fiyat verme imkanı sağlamaktadır. Örneğin yaklaşık piyasa değeri 10 YTL
çıkan bir ürün için firmalar 10 YTL’ye kadar fiyat atabilecekken aynı ürünün yaklaşık
piyasa değerinin 7 YTL olması halinde söz konusu ihalenin dışına çıkmamak için
firmalar 7 YTL’ye kadar fiyat atabilecektir. Bu nedenle ihale öncesi firmaların arzu
ettikleri durum ürünün piyasa değerinin yüksek çıkmasıdır. Bu açıklamalara paralel
olarak soruşturma kapsamında, bazı teşebbüslerin yaklaşık maliyetin yüksek çıkması
yönündeki çabası ve işbirliği gözlemlenmiştir.
Her ne kadar teşebbüsler ihalelere bizzat katılmasa bile teşebbüslerin rakip
teşebbüslere yaklaşık maliyet konulu proforma faturalarını fakslamaları veya bu
yönde bilgi vermeleri, ihalede rekabetçi bir yapının oluşmamasına yardımcı olma
veya kendisinin katılacağı başka bir ihale için rakiplerinden de proforma faturalarını
kendisine gönderilmesinin yolunu açmaktadır. Böylece teşebbüsler arasında bu
yönde karşılıklı yardımlaşmalar gözlemlenmektedir.
I.3.2.5.4. Delillere İlişkin Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 14 ve 15 inci maddelerindeki yetkiler dahilinde soruşturma
heyeti olarak teşebbüslere gidilmiş ve delillerde yer verilen telefon görüşmelerinin
içeriği şirket yetkililerine tek tek sorulmuştur. Söz konusu görüşmelerde şirket
yetkilileri kendisine sorulan tüm telefon görüşmelerini doğrulayarak içeriği hakkında
ayrıntılı açıklamalar da bulunmuşlardır. Yerinde inceleme esnasında yapılan
görüşmelerde söz konusu telefon görüşmeleri teşebbüs yetkililerince de
yalanlanmamıştır. Ayrıca bahse konu İddianame, Ağır Ceza Mahkemesi tarafından
kabul edilmiş ve delillerin yasa dışı yollardan elde edildiğine dair bir mahkeme
kararına vakıf olunmamıştır. Bilakis, telefon dinleme tutanaklarının üst kısmında
bahse konu dinlemelerin hangi tarih ve sayılı mahkeme kararı ile yapıldığına dair
bilgiler yer almaktadır. Teşebbüsler de delillerin yasa dışı yollardan elde edildiğine
dair bir mahkeme kararı veya anılan iddiaları ciddiye alacak başka bir delili, bulguyu
Kuruma sunmamıştır.
Yapılan yerinde inceleme 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddeleri çerçevesinde
gerçekleştirilmiş, inceleme öncesi taraflara konuya ilişkin detaylı bilgiler verilerek,
kanuni haklar çerçevesinde firmada inceleme yapılacağı ve gerek duyulan evrakın
örneğinin alınacağı ifade edilmiştir. Şirket temsilcileri de hiçbir zorluk çıkarmaksızın
inceleme yapılmasına ve evrak alınmasına izin vermişler ve konuya ilişkin
sorularımızı cevaplandırmışlardır. Bu bağlamda yapılan yerinde incelemenin usulsüz
olduğu iddiasının yersiz olduğu teşebbüslere ait tutanaklar incelendiğinde
görülmektedir. Yerinde incelemede tespit edilen her belge teşebbüs yetkililerinin
imzası ve firma kaşesi vurularak alınmış, alınan evrakın bir örneği de firma
08-74/1180-455
60
temsilcilerine bırakılmıştır. Dolayısı ise savunma yazılarında iddia edilenin aksine
teşebbüslerde yapılan incelemeler ve alınan evraklar hukuka ve usulüne uygundur.
I.3.2.5.5. Savunma Hakkına İlişkin Değerlendirme
Soruşturma kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde, hazırlanan
önaraştırma raporunun değerlendirilmesi sonucunda Sembol Medikal hakkında
soruşturma açılmasına karar verilmiştir. İlgili karar, Kanunda belirtildiği üzere 15 gün
içerisinde taraflara bildirilmiş ve taraflardan ilk yazılı savunmalarını 30 gün içerisinde
göndermeleri istenmiştir. Soruşturma kararına dayanak olan iddiaların türü ve niteliği
hakkında yeterli bilgi bildirim yazısı ile taraflara ayrıntılı bir şekilde gönderilmiştir.
Önaraştırma raporu ise Kurum içi yapılan bir iç yazışma niteliğinde olması sebebiyle
taraflara tebliğ edilmemiştir. Tarafların ilk yazılı savunmaları, Kanun’un 43, 44 ve 45.
maddeleri uyarınca soruşturma safhası sonucunda hazırlanacak olan soruşturma
raporunda yer almakta, tamamlanan soruşturma raporu ise Kurul üyeleri ile birlikte
taraflara da tebliğ edilmektedir. Söz konusu Soruşturma Raporu ise tüm delil ve
evrakla beraber ilgili tarafa tebliğ edildiğinden tarafların savunma haklarının
kısıtlandığından bahsetmek mümkün görülmemiştir.
I.3.2.5.6. Karadeniz Laboratuar’a İlişkin Değerlendirme
Karadeniz Laboratuar’a ilişkin değerlendirmelere Karar’ın ilgili kısımlarında yer
verildiği için bu değerlendirmeler burada tekrar edilmeyecektir.
Ancak, soruşturma kapsamında, Karadeniz Laboratuar’ın Med-Kim ile yapmış olduğu
bayilik sözleşmesinden Kastamonu, Artvin, Sinop, Ordu, Rize, Giresun, Amasya,
Trabzon, Samsun, Gümüşhane illerinde bayilik sözleşmesine konu ürünleri satmaya
yetkili olduğu anlaşılmaktadır (Samsun’da aynı zamanda ortaklardan İlmed, Trabzon
ve Rize’de yine ortaklardan Bizim Medikal faaliyet göstermektedir). Her ne kadar
birbirlerinin faaliyet gösterdiği alanlarda fiili olarak faaliyet göstermiyor olsalar da
Karadeniz Laboratuar’ın ortaklarından olan Bizim Medikal ve İlmed’in de birbirlerinin
faaliyet gösterdiği coğrafi pazar ve ürün pazarında var olmalarının önünde ekonomik
ve fiili bir engel bulunmaması nedeniyle potansiyel rakip oldukları değerlendirmesi
yapılmıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde aynı pazarda yüksek pazar payına sahip
rakip teşebbüslerin yine bu pazarda faaliyet göstermekte olan bir başka şirket
bünyesinde bir araya gelmeleri rekabet hukuku ile bağdaşır görülmemiştir.
Deliller bölümünde (36., 42., 48., 49. ve 50. deliller) yer alan belgelerden anlaşılacağı
üzere, Karadeniz Laboratuar firması hem yaklaşık maliyetlerin tespiti hem de
doğrudan teminlerde yan teklif sağlama aşamasında ortaklarının sahip olduğu
firmaların davranışlarının koordine edilmesine, ihaleye verilecek tekliflerde rekabetin
sınırlandırılmasına neden olabilmektedir. 36. delilde, Trabzon’daki bir ihale için
yaklaşık maliyetlerin sunulması aşamasında Sinmed firmasından yaklaşık maliyet
talep edilerek Kamu İhale Kanunu’nca ihalelerin rekabetçi olmasını sağlamak
amacıyla oluşturulan sistemin çalışmasının engellendiği görülmektedir. 42. delilde yer
alan bilgilerden Sinmed firmasında sağlık kuruluşlarının alımlarında kullanılmak
üzere Karadeniz Laboratuar’a ait resmi evrakın bulunduğu anlaşılmaktadır. 48.
delilde, Sinmed’de bulunan Çatalzeytin Devlet Hastanesi’ne gönderilmek üzere
MedTıp’tan Karadeniz Laboratuar’a gönderilen faks metniyle bu hastanenin alımına
ilişkin yaklaşık maliyetlerin rekabet sürecinin dışında belirlendiği anlaşılmaktadır. 49.
delilde Karabük İl Sağlık Müdürlüğünün kit karşılığı cihaz alımı ihalesinde kullanılmak
üzere bu kuruluşa gönderilen Sinmed ve Karadeniz Laboratuara ait yaklaşık
maliyetlerle yine ihalelerdeki rekabetçi sürecin engellendiği tespit edilmiştir. 49.
delilden aynı sürecin Ayancık ve Vezirköprü Devlet Hastaneleri ihaleleri için de
08-74/1180-455
61
gerçekleştiği anlaşılmaktadır. 50. delilde yer alan bilgilerden Bulancak Devlet
Hastanesi alımına ilişkin Bizim Medikal’in ve Karadeniz Laboratuar’ın koordinasyon
halinde yaklaşık maliyetleri belirleyerek ihale sürecindeki rekabetin sınırlandırıldığı
sonucuna varılmaktadır. Ayrıca, Karadeniz Laboratuar ve İlmed’de yapılan
incelemelerde alınan belgeler incelendiğinde; Karadeniz Laboratuar ve İlmed’in,
İlmed ve Sinmed’in aynı ihalelere girdikleri anlaşılmaktadır. Örneğin, 21.11.2006
tarihinde Samsun Gazi Devlet Hastanesince yapılan “hormon oto analizörleri kitleri”
ihalesinde Karadeniz Laboratuar ve İlmed ayrı teklifler sunmuştur. Söz konusu
dönem itibarıyla Karadeniz Laboratuar’ın ortaklarından olan Sedat D. aynı zamanda
İlmed’in yönetiminde görev yapmaktadır.
Yukarıda yer verilen delillere savunma olarak, söz konusu belgelerin Yakup D.’nin tek
taraflı tasarrufu olduğu ve diğer ortakların bundan haberdar olmadığı ifadelerine yer
verildiği görülmektedir. Oysa 36. Delil’de Trabzon’daki bir ihale için yaklaşık
maliyetlerin verilmesi aşamasında Sinmed firmasından yaklaşık maliyet talep edilerek
Kamu İhale Kanunu’nca ihalelerin rekabetçi olmasını sağlamak amacıyla oluşturulan
sistemin çalışmasının engellendiği görülmektedir. Trabzon’da faaliyet gösteren Bizim
Medikal’in söz konusu durumdan haberdar olmadığını, yine benzer şekilde yukarıda
yer verilen diğer delillerle ilişkilendirilebilecek başkaca durumlardan ise diğer
ortakların haberdar olmayacağını düşünmek son derece güçtür. Ayrıca söz konusu
tasarrufta sadece Yakup D. bulunmamış, yukarıda yer verildiği gibi Samsun Gazi
Devlet Hastanesi ihalesine Karadeniz Laboratuar ile birlikte İlmed ayrı ayrı teklifler
vermişler, yani ikisi de aynı ihaleye katılmışlardır. Yine 50. delilde yer alan bilgilerden
Bulancak Devlet Hastanesi alımına ilişkin Bizim Medikal’in ve Karadeniz
Laboratuar’ın koordinasyon halinde yaklaşık maliyetleri belirleyerek ihale sürecindeki
rekabetin sınırlandırıldığı sonucuna varılmaktadır.
Savunmada tarafların birbirlerinin bölgelerinde faaliyet göstermediği iddia edilse de
yukarıda yer verilen örneklerden rakiplerin birbirlerinin bölgelerinde faaliyet gösterdiği
ve ihalelere katıldığı gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra tarafların coğrafi olarak
birbirlerinin pazarlarına girmesinin önünde de teknik ya da ticari bir engel olmadığı
görüşüne varılmıştır.
Ayrıca, Rekabet Kurumu’nun bugüne kadarki kararları dikkate alındığında iki rakip
arasında kurulan ortak girişimlere şüpheyle bakılmış ancak bir rakibin pazardan
çıkması haline ortak girişimlere izin verilmiştir. Özetle, rakipler arasında kurulan fakat
rakiplerin de aynı faaliyetlere devam ettiği ortak girişimler rekabeti kısıtlayıcı
davranışlara potansiyel olarak sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu açıklamalar çerçevesinde, Karadeniz Laboratuar ortak girişim anlaşmasının,
anlaşmaya taraf olan ve tıbbi sarf malzemeleri ile laboratuar cihaz ve malzemeleri
pazarında faaliyet gösteren Sinmed, İlmed ve Bizim Medikal arasında rekabeti
ortadan kaldırabilecek nitelikte bir anlaşma olduğu, bu yönüyle 4. madde kapsamında
rekabeti bozucu, sınırlayıcı veya engelleyici etkiler doğurabileceği sonucuna
ulaşılmıştır.

I.3.2.5.7. Teşebbüs Bazında Delillerin ve Savunmaların Değerlendirilmesi
I.3.2.5.7.1. Atılım Medikal
22. delilde yer alan telefon görüşmesinden, Atılım Medikal müdürünün ihalede
verilecek fiyatlar konusunda Sinmed yetkilisinden bilgi aldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca,
08-74/1180-455
62
42. delilde bahsedildiği üzere Atılım Medikal’e ait kaşeli boş zarflar Sinmed’de
yapılan aramada bulunmuştur.
17.6.2008 tarihinde Atılım Medikal’de yapılan yerinde incelemede, şirket yetkilisi
Mustafa K.’ya söz konusu telefon görüşmesinin içeriği sorulmuştur. Mustafa K.
tarafından aşağıdaki cevap verilmiştir:
“O alım sarf malzeme alımıydı. Bizim de bu alanda yeterli tecrübemiz olmadığı
ve malzemeleri Sinmed’den aldığımız için hastaneye ne fiyat vermemiz
gerektiğini söz konusu firmaya sorduk galiba. Ancak bahse konu alım işini tam
olarak hatırlamamaktayım. Şükrü İ.’nin bahsettiği “oraya malzemeyi biz verdik”
mealindeki açıklama nedir tam olarak bilmemekteyim. Hastanenin bize teklif
sorduğunu nereden öğrendiğini de bilmemekteyim. Bu durum sıkça
olmaktadır. Çünkü sarf ihalelerine sık girmemekteyiz.”
Ayrıca yapılan incelemede, teşebbüs yetkilisine Sinmed’de bulunan ve Atılım
Medikal’e ait boş zarfların orada bulunmasının sebebi hakkında açıklamalar
istenmiştir. Mustafa K.
“Bazen aramızdaki ticari ilişkiler nedeniyle firmamıza ait zarf içerisinde çek
göndermekteyiz. Söz konusu zarfların bu sebeple orada kaldığını
düşünmekteyim.”
açıklamasında bulunmuştur.
Konuşmanın geçtiği dönemde Sinmed müdürü olan Şükrü İ.’nin konuya ilişkin
açıklaması aşağıdadır;
“Tape No: 26 olan ve Atılım çalışanı Mustafa K. ile aramızda geçen telefon
görüşmesinde ise Atılım’ın bölge bayiliği kapsamında olan bir ürünün
pazarlaması için çalışma yapmıştım. Bu görüşme (…….) YTL’lik bir doğrudan
temin işi ile ilgilidir. Bu ürünün hastanelere tanıtımı için gerekli işlem maliyetleri
(ürün tanıtımı) Atılım’ın bulunduğu şehirden dolayı daha da yüksek olacaktır.
Bu nedenle ürün çalışmasını biz yaptık. Bizim satmamız gereken ürün bizden
fiyat istedi.”
Yapılan yerinde incelemelerde, yukarıda bahsi geçen Ayancık Devlet Hastanesi
alımının belgelerine ulaşılmaya çalışılmış fakat bulunamamış, teşebbüs yetkilisinden
talep edilmiş, teşebbüs yetkilisince bu evraklar temin edilememiştir. Atılım Medikal’in,
Savcılık İddianamesi’nde suç delili olarak bulunan tek telefon görüşmesinin yukarıda
metni verilen görüşme olduğu, Rekabet Kurulu’nun 02-07/57-26 sayılı Gübre
kararında yer verilen ilkeler çerçevesinde Atılım Medikal ile soruşturma kapsamında
yer alan diğer teşebbüsler ile sürekli olarak işlerin birbirlerine devredilmesi ya da
benzeri uygulamaların tespit edilememesi, şirketin verdiği tekliflerin çeşitli ihalelerde
verdiği tekliflerle medikal sektörde birçok ürünün farklı koşullarda alınması dolayısıyla
karşılaştırma olanağının bulunamaması, telefon görüşmesi yapılan şirket ile Atılım
Medikal’in yoğunluklu olarak aynı şehirlerde faaliyet göstermiyor olmaları, ihalelerin
kazanılması ya da paylaşılması bakımından bir süreklilik ilişkisinin telefon görüşmesi
yapan firmalar arasında kurulamıyor olması, yapılan alımın (……) YTL’lik bir alım
olması ve bu alım ile ilgili Samsun’da bulunan bir şirketin işlem maliyetlerinin yüksek
olacağı gerekçesiyle Sinop firmasına yetki verilerek bu işin gördürülmesi
açıklamasının ekonomik olarak makul bir gerekçe olduğu ve Ayancık Devlet
Hastanesinin yapmış olduğu alım için Sinmed’le aralarında yapılmış olan bir
anlaşmanın varlığını ispat edecek yeterli delil bulunamadığı dikkate alındığında, elde
08-74/1180-455
63
var olan bilgiler ışığında Atılım Tıp’ın 4054 sayılı Kanun anlamında bir ihlal içinde
bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
I.3.2.5.7.2. Atlas Medikal
8. delilde yer alan telefon görüşmesinden, Sinmed ile Atlas Medikal’in ihalelere kimin
ne şekilde katılacağı ve ihalelerde ne fiyat verdiği ile ilgili görüşmeler yaptığı
anlaşılmaktadır.
Samsun’da kurulu şirketin faaliyet alanı laboratuar malzemelerinin alımı ve
pazarlanmasıdır. Atlas Medikal Abbott firmasının laboratuar malzemelerinin alt
bayiliğini yürütmektedir. Yukarıda yer verilen delilin içeriği hakkında görüşmenin diğer
tarafı olan Sinmed firması yetkilileri aşağıdaki açıklamayı yapmışlardır.
“Kastamonu Devlet Hastanesi’nin mikrobiyoloji laboratuarı hizmet alım ihalesi
vardı. İhale şartnamesinde istenilen şeyleri hiçbir firmanın tek başına
karşılama şansı yoktu. Bu ihaleye katılabilmek için Ahmet G. ile görüştüm.
İhaleye kanun gereği ya ortak girişim şeklinde ya da yetkilendirme şeklinde
katılabilecektik. Fakat daha sonra muhtelif nedenlerden dolayı anlaşamadık.
Ben o ihaleye katılmadım, Atlas’ın ne yaptığını bilmiyorum.”
Kamu İhale Kanunu’nun “Ortak Girişim” başlıklı 14. maddesinde konuyla ilgili olarak
aşağıdaki açıklamalar yer verilmektedir.
“Ortak girişimler birden fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından iş ortaklığı veya
konsorsiyum olarak iki türlü oluşturulabilir. İş ortaklığı üyeleri, hak ve
sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere, konsorsiyum üyeleri ise,
hak ve sorumluluklarını ayırarak işin kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili kısımlarını
yapmak üzere ortaklık yaparlar. İş ortaklığı her türlü ihaleye teklif verebilir.
Ancak idareler, işin farklı uzmanlıklar gerektirmesi durumunda, ihaleye
konsorsiyumların teklif verip veremeyeceğini ihale dokümanında belirtirler.
İhale aşamasında ortak girişimden kendi aralarında bir iş ortaklığı veya
konsorsiyum yaptıklarına dair anlaşma istenir. İş ortaklığı anlaşmalarında pilot
ortak, konsorsiyum anlaşmalarında ise koordinatör ortak belirtilir. İhalenin iş
ortaklığı veya konsorsiyum üzerinde kalması halinde, sözleşme imzalanmadan
önce noter tasdikli iş ortaklığı veya konsorsiyum sözleşmesinin verilmesi
gerekir. İş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan, gerçek
veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve
müteselsilen sorumlu oldukları, konsorsiyum anlaşma ve sözleşmesinde ise,
konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin, işin hangi kısmını taahhüt
ettikleri ve taahhüdün yerine getirilmesinde koordinatör ortak aracılığıyla
aralarındaki koordinasyonu sağlayacakları belirtilir.”
Madde metninden de anlaşılacağı üzere ortak girişimler ihale konusu alımın farklı
uzmanlıklar gerektirmesi durumunda bu uzmanlık sahibi firmaların iş ortaklığı kurarak
ihaleye birlikte girmelerini olanaklı kılmaktadır. Yapılan incelemelerde hizmet alım
ihalelerinde tüm kalemlere birlikte teklif verme zorunluluğundan dolayı farklı alanlarda
uzmanlaşmış ya da farklı ürünlerin satışı ile iştigal eden firmaların birlikte teklif
verdikleri görülebilmektedir. Sinmed yetkilisinin ifade ettiği bir diğer husus yetki
alınarak ihaleye girilmesidir. İhale’de istenen tüm ürünlerin tek bir şirket tarafından
temin edilmesi gerekliliği olan hizmet alım ihalelerinde firmaların birbirlerinden yetki
alabildikleri görülmüştür. Dolayısıyla Sinmed yetkilisi tarafından yapılan açıklama
makul ve anlamlı bulunmaktadır. Konuşma kaydına konu alıma ilişkin tarafların
birbirlerine yaklaşık maliyet ile ilgili bilgi vermesinin, rakipler arası anlaşma yoluyla
08-74/1180-455
64
ihalelerin paylaşılması ya da yine rakipler arası anlaşma ile ihale bedelinin yüksek
çıkmasına yönelik olmadığı, bu bilgi paylaşımının ihaleye yönelik kurulan ortaklığın
menfaatlerinin korunmasına yönelik olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca taraflar söz
konusu ihale özelinde birbirlerine rakip olmadıkları için yaklaşık maliyetlere ilişkin
görüşme yapmalarının rekabeti sınırlandıran bir durum yaratmayacağı sonucuna
varılmıştır.
21. delil de Atlas Medikal Sahibi Ahmet G. ile Ahmet Hilmi U. arasında geçen
görüşmeden sağlık kurumunun çıkacağı ihalenin teknik şartnamesi hakkında
görüştükleri, şartnamenin Atlas Medikal’in ürünlerine göre hazırlanması için
koordinasyon kurulduğu görülmektedir.
Yukarıda da açıklandığı üzere Rekabet Kanunu’nun 4. maddesi rekabeti sınırlandıran
teşebbüsler arası anlaşmaları yasaklamaktadır. 21. delil’de yer alan konuşmanın
içeriğinden Atlas Medikal’in ihale şartnamesinin hazırlanması ile ilgili konuşması
pazarda faaliyet gösteren başka rakip bir firma ile ilişkilendirilememektedir.
Dolayısıyla söz konusu konuşmanın bir delil olarak Rekabet Hukuku kapsamında
değerlendirmesi mümkün görülmemiştir.
41. delil de Atlas Medikal’in, Polatlı’daki bir ihale için Megamar’dan yardım istediğini
göstermektedir. Ayrıca, 43. delilde belirtildiği üzere, Atlas Medikal’de yapılan
aramalarda ihalelerde kullanılan başka firmalara ait yan teklifler bulunmuştur.
Konuyla İlgili Ahmet G. ile yapılan görüşmede aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir;
“Megamar ve yetkilisi Celil U. ile ortak girişim olarak Polatlı’daki ihaleye girme
niyetimiz vardı. Bu amaçla ortak girişimden bağımsız olarak bir şirkete birlikte
ortak olmak içinde girişimde bulunmuştuk. Biz esasen tomografi cihazlarını
bilmekteydik. Celil Bey ise emar işlerinde uzmandır. Polatlı’da ilk başta emar
ve tomografi, mamografi, kemik dansitometrisi ihalesi vardı. Ortak girişim
olarak Celil Uğur ile girmek istedik. Konuşmada geçen “yardımcı olmak” ifadesi
bunun içindir. Zira ortak girişim söz konusu olduğunda ortak girişimin
taraflarının şartnameleri ayrı olarak alması gerekmektedir.
Hastane’nin 2005 Haziran ayındaki 4 firmanın katıldığı ihalede tomografi için
(raporlama dahil olmak üzere) (……) YTL verilmiştir ve ihale bizde kalmıştır.
21 Mart 2007 de yenilenen ihalede raporlama hariç almak üzere tomografi için
(…) YTL, kemik dansitometresi ve mammografi için ise (…) YTL verilmiştir.
Fiyat uygun görülmedi ya da hakkımda soruşturma başladığı için Başhekim
uygun görmedi ve ihaleyi iptal etti. 2 ay sonra ihale tekar yenilendi. Aynı
ürünler için (…) YTL teklif verildiğini biliyorum. Bu fiyatı da Başhekim kabul
etmedi. Fiyat en son (...) YTL istenmesine rağmen (…) YTL olarak oluşmuştur.
Bu fiyat ise kâr edebildiğimiz bir fiyat olmamakla birlikte şirketin döndürülmesi
için yapılmış bir anlaşmadır.”
Telefon görüşmesi hakkındaki Ahmet G.’nin açıklamaları konuya açıklık
getirmektedir. Ahmet G., söz konusu ihalede Megamar’la birlikte ortak girişim kurma
niyetlerinin olduğunu ifade etmiştir. Ortak girişim olarak girecek firmaların ayrı ayrı
şartname alması nedeniyle Ahmet G.’nin Megamar namına şartname alacağı telefon
görüşmesinde belirtilmektedir. Ayrıca, Polatlı’daki bahsi geçen ihaleye Atlas
Medikal’in tek başına girdiği ve bu ihalenin iptal edildiği elde edilen belgelerden
anlaşılmaktadır. Bu nedenle, 41. delildeki telefon görüşmesinin bir ihale paylaşımını
belgelemediği, ortak girişim kurma konusunda bir konuşma olduğu sonucuna
varılmıştır.
08-74/1180-455
65
Ayrıca yapılan incelemede, teşebbüs yetkilisine şirketlerinde Savcılıkça yapılan
aramada bulunan ve başka firmalara ait fiyat tekliflerinin bulunmasının sebebi
hakkında açıklamalar istenmiştir. Mustafa G.:
“Hastaneler genellikle yıllık ihaleler yapmaktadır. İhaleyi kazandığımızda
cihazımızı kurmaktayız. Bu cihazlarda bizim sarf malzemelerimiz çalıştığı için,
ihale miktarı sarfın bitmesi durumunda hastaneye acil gerekli olan malzemeleri
de biz vermek durumunda kalmaktayız. Ancak hastane usule uysun diye
bizden 2 adet daha teklif bulmamızı isteyebilmektedir. Bu durumda ihtiyaç
hemen karşılansın ve hastane mağdur olmasın diye yan teklif bulmak zorunda
kalabiliyoruz. Savcılıkça yapılan operasyon sırasında şirketimizde bulunan
Ekolab ve Tepe Medikal firmalarına ait teklifler de bununla ilgilidir. Ünye Devlet
Hastanesi ve Sinop Atatürk Devlet Hastanesi için proforma fatura (iki teklif
daha) bulmak durumunda kaldık. Sektörde de genel uygulama bu yöndedir.”
açıklamasında bulunmuştur.
Atlas Medikal’de bulunan ve özellikle doğrudan teminlerde idarenin talebi
doğrultusunda alındığı öne sürülen diğer firmalara ait yan teklifler dikkat çekmektedir.
Ekolab ve Tepe Medikal firmalarına ait tekliflerin Ünye Devlet Hastanesi için
hazırlandığı anlaşılmaktadır. Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde sektörde
yaygın olarak diğer firmalardan yan teklif alındığı tespit edilmiştir. Ancak,
teşebbüslerce yapılan açıklamalarda, yan tekliflerin idarece talep edildiği vurgusu
yapılmaktadır. Bu noktada rakip firmaların birbirleri için yan teklif vermeleri
irdelenmelidir. Yan teklifler idarece istense dahi suistimallere imkan tanıyacak
mahiyettedir. Mevzuata uygunluk için rakip teşebbüslerin birbirleri için teklif
sunmaları, rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar sonucu rakiplerin danışıklı teklif
sunmalarından kesin olarak ayırt edilmemektedir. Ayrıca, iyi niyetli olsa dahi
göstermelik teklif sunmanın hem mevzuata uygun hem de etik olarak doğru bir eylem
olmadığı düşünülmektedir. Bu nedenle kamu alımlarında rekabetin var olduğu
izlenimi veren yan teklifler 4054 sayılı Kanunla bağdaşmamaktadır. Bu şekilde,
verecekleri teklifleri hakkında birbirlerini bilgilendirmeleri yoluyla bir anlaşma
içerisinde olan firmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna
varılmıştır. Bu kapsamda, Atlas Medikal’in rekabeti ihlal ettiği kanaatine varılmakla
beraber, idarenin söz konusu fiildeki payı ve rekabetin kısıtlanması etkisinin az
olması gibi unsurlar da değerlendirmede dikkate alınmıştır.
Değerlendirme kısmının başında da izah edildiği üzere ihale mevzuatından
kaynaklanan sebeplerle sağlık kuruluşları kit karşılığı cihaz alım ihalelerine çıkmakta,
planlanandan fazla kit kullanılması halinde bu fazlanın ekonomik nedenlerden ötürü
cihazı satan firma tarafından temin edilmesi gerekmektedir. Bu gibi durumlarda sağlık
kuruluşlarının ihale mevzuatına uyum sağlanması için gerekli olan pazarlık yoluyla ya
da doğrudan temin usullerinin bir gerekliliği olan piyasa araştırmalarını ve diğer
teklifleri çeşitli sebeplerden dolayı medikal firmalarına yükledikleri görülmektedir.
Atlas Medikal’in faaliyet konusunun tıbbi cihaz ve buna bağlı hizmetlerin sunumu
olduğu, yukarıda bahsedilen durum ile karşılaşabildikleri dolayısıyla bu teşebbüsün
sorumluluğu değerlendirilirken göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Atlas Medikal’in, soruşturma kapsamında incelenen iddialardan yalnızca Ünye Devlet
Hastanesi için hazırlanan Ekolab ve Tepe Medikal firmalarına ait teklifler dolayısıyla
4054 sayılı Kanunu ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. Söz konusu iddia ile ilgili ayrıntılı
değerlendirme bu kararın ilgili bölümünde yer aldığından konu tekrar ayrıntılı olarak
tartışılmayacaktır. Diğer yandan Atlas Medikal’in, Kamu İhale Mevzuatında da yeri
08-74/1180-455
66
olan, ihalelere yönelik “ortak girişim” hakkında Soruşturma Heyetince yapılan
yorumun yine Soruşturma Heyetince yapılan yan tekliflere yönelik yorum ile çeliştiği
iddiası anlaşılamamıştır.
Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi doğrudan veya dolaylı olarak
rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran
yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve
teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini hukuka aykırı ve yasak kılmaktadır.
Soruşturma raporunda da Atılım Medikal’in Ünye Devlet Hastanesi alımı için
kullanılmak üzere Ekolab ve Tepe Medikal firmalarından teklif alması fiilinin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. Fiile ilişkin
açık tespit, teşebbüsün “şüphe sanık lehine kullanılır” iddialarının geçerli ve makul bir
savunma olarak kabul edilmesini engellemektedir.
Diğer yandan teşebbüsün savunmasında ve 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde
yer verildiği üzere Kurul anılan Karar’ında cezanın takdirine ilişkin gerçekleşen veya
gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususları dikkate almıştır.
I.3.2.5.7.3. Akademi Medikal
30. delilde yer alan faks metninden, Grup Medikal firması yetkililerinin, ihaleyi
kazanabilmek için kendi teklifinin yanına iki yan teklif daha hazırladığı ve bu teklifleri
faks çektikleri anlaşılmaktadır. Korulu Grup ve Akademi Medikal firmalarının kendi
namlarına yan teklif verilmesine izin verdiği anlaşılmaktadır.
16.6.2008 tarihinde Akademi Medikal’de yapılan yerinde incelemede, şirket yetkilisi
Hasan A.’ya 30. delildeki proforma fatura hakkında bilgi sorulmuştur. Hasan A.
tarafından aşağıdaki cevap verilmiştir:
“2007 yılı öncesinde ve 2007 yılı başında ihaleye katılacak olan firmalara
yaklaşık maliyet için proforma faturalarını verdiğimiz oluyordu. Örneğin
İlmed’e, Grup Medikal’e zaman zaman proforma fatura vermiştik. Grup
Medikal’den fakslandığı belirtilen Akademi Medikal’e ait faturadaki imza ve
yazı tarafıma ait değildir. Zaten Akademi Medikal olarak infüzyon pompa seti
satışımız söz konusu değildir. Grup Medikal benden boş fatura elde edip,
faturanın içeriğini kendisi doldurmuş olabilir.
Firmaların birbirlerine proforma fatura vermesi zaman zaman yapılmaktadır.
Söz konusu uygulama hem firmalara hem de ihaleye çıkacak hastanelere
yardımcı olmak amacıyla birçok firma tarafından yapılmaktadır. “
Bu ifadelerle teşebbüsün, ikinci yazılı savunmadaki ifadelerinin çeliştiği
gözlemlenmiştir. 16.6.2008 tarihinde Grup Medikal’de yapılan yerinde incelemede,
şirket müdürü Koray U.’ya 30. delildeki faks hakkında bilgi sorulmuştur. Koray U.
tarafından aşağıdaki cevap verilmiştir:
“2005 yılında Abbott 3000 adet set karşılığı 8 adet İnfüzyon Pompa cihazını
Sinop Atatürk Devlet Hastanesi ihalesine iştirak ederek kurmuştur. Söz konusu
dönemde Abbott’un bayisi Berat Medikal’di. 31.03.2006 tarihinde Grup Medikal
şirketi bölgedeki 360 adet infüzyon pompa cihazının mülkiyetini Abbott’dan
satın almıştır. 2007 yılında hastanedeki infüzyon pompa setlerinin bitmesinden
ötürü hastane doğrudan alım yöntemiyle 300 adet pompa seti alınacağını ilan
etmiştir. Hastane yönetimi mevcut mevzuat çerçevesinde (ara alım yöntemi)
ihaleye çıkmaksızın doğrudan Grup Medikal’den alabilecekken ya da bütün
ihaleler için aldığı malın %20’sine kadar artırıma da gidebilecekken bu
08-74/1180-455
67
yöntemleri tercih etmemiş, takdir yetkisini kullanarak yaklaşık maliyet belirleme
yöntemini benimsemiştir. Grup Medikal ile Korulu Grup’un satın alma
departmanı farklıdır. Söz konusu iki departmanın birbiriyle ilişkisi söz konusu
değildir. Her iki departmanı ile ilgili bilgiler bende toplanmaktadır. Benim
yokluğun döneminde söz konumu alıma ilişkin her iki şirket de muhammen
bedele ilişkin fiyat vermiştir. Anılan alıma ilişkin sadece Grup Medikal nihai
teklif vermiştir. Muhammen bedele ilişkin olarak ise de biz sattığımız ürün
bedelinin üzerine otomatik bir oran ekleyip muhammen bedeli belirlemekteyiz.
Ancak söz konusu alımda hastane yönetimi değişik firmalara yaklaşık maliyet
için faks çekmiştir. Grup Medikal olarak biz işi kolaylaştırmak için hastanenin
yaklaşık maliyet talep ettiği Akademi Medikal’e gittik. Akademi Medikal’in
yaklaşık maliyet teklifini kapalı zarfta aldık. O sırada telefon görüşmesinde de
belirtildiği üzere işin aciliyetine binaen hastane yönetimi bizden yaklaşık
maliyetleri fakslamamızı istedi. Biz de Grup Medikal olarak hem Grup
Medikal’in, hem Korulu Grup’un hem de Akademi Medikal’in yaklaşık maliyet
tekliflerini faksladık. Söz konusu ihale ile ilgili ek olarak şunu belirtmek isterim.
Söz konusu ihaleye konu mal hastane de bulunması zorunlu bir mal olup
Bütçe Uygulaması Talimatına tabidir ve ürünün bedeli devlet tarafından
belirlenmektedir. Bu nedenle anılan ürünle ilgili muhammen bedelin bir
ehemmiyeti söz konusu değildir. Muhammen bedel hiçbir şekilde devletin
belirlediği fiyatının üzerine çıkamaz ama aksi mümkündür.”
Yapılan yerinde incelemelerden ve teşebbüslerin yazılı savunmalarından Grup
Medikal ile Korulu grubun aynı şahıslar tarafından kontrol edildiği, Akademi
Medikal’in ise ortopedi malzemeleri satan, hastane alımlarıyla ilgisi olmayan, reçete
ve raporunu getiren hastalara perakende satış yapan bir firma olduğu bilgisi
alınmıştır.
Grup Medikal yaptığı savunmada, hastanenin mülkiyetlerinde bulunan ve yapılan
ihale ile hastaneye kurulan cihazda kullanılmak üzere 300 adet ek sarf malzemesine
ihtiyaç duyulduğunu, bu marka pompa infüzyon cihazlarında başka marka ve tür
pompa setlerinin kullanılmasının mümkün olmadığını ve yapılan ihale sözleşmesi
gereğince ihale miktarının (3000 adet) %20 oranında malzemenin hastanenin talep
etmesi halinde hastaneye vermekle yükümlü olduklarını, konuya ilişkin satışı ihalede
oluşan birim fiyattan verdikleri, malın 2005 yılı fiyatı ile temin edildiğinden dolayı
kendilerinin bu satıştan (………) YTL zarar ettiğini, hiçbir şirketin bu kadar küçük bir
alım için teklif vermeyeceği, hastanenin seçtiği alım yöntemi dolayısıyla teklif
almasının bir zorunluluk olduğunu, bu durumun kendilerini de zor duruma
düşürdüğünü ifade etmiştir.
Yapılan değerlendirmede, teşebbüslerin yan teklif bulmalarının bir zorunluluk olarak
ortaya çıktığının kabul edilmesinin mümkün olmadığı, kamu çalışanlarının diğer bir
deyişle alımlar ile bağlantılı sağlık kuruluşu çalışanlarının seçtikleri alım yöntemi ile
ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesinin ya da bu yükümlülüğü medikal
firmalarına yüklemelerinin firmaların yan teklif bulmalarını mazur gösterecek bir
savunma olmadığı, firmaların yan teklif bulmayı reddetmeleri halinde hastane
görevlilerinin Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü alımların daha rekabetçi olmasını
sağlayacak prosedürü işletmek zorunda kalacakları fakat firmaların yan teklif bulmayı
kabul ederek bu sureci engelledikleri ve ihalelerin rekabetçi olduğu izleniminin
doğurdukları bunun ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir rekabet
ihlali olduğu sonucuna varılmıştır. Benzer uygulama ilişkin Atlas Medikal hakkında
08-74/1180-455
68
yapılan tarafların sorumluluğuna ilişkin değerlendirme Akademi Medikal için de
geçerlidir.
I.3.2.5.7.4. Berat Medikal
2. delilde yer alan telefon görüşmesinden ihaleler öncesi Sinmed ve Berat Medikal’in
ihalelerde verilecek teklifler ile ilgili görüşmeler yaptığı ve ihale fiyatlarını birbirlerine
sorarak belirlediği anlaşılmaktadır.
Medi-Lab sahibi ve telefon görüşmesinin yapıldığı dönemde Sinmed şirket müdürü
olan Şükrü İ.’dan Medi-Lab’da yapılan yerinde incelemede 2. Delil’de yer alan teyp
kaydı hakkında bilgi istenmiş ve aşağıdaki cevap alınmıştır.
“Sibel Y. Sinop Atatürk Devlet Hastanesi’nde Satın Almada Görevli memurdur.
Bizden daha önce enjektörler için birer adet fiyat almışlardı. Aynı malzemeler
için adet sayılarını değiştirerek teklifte bulundular. Ben daha önce verdiğimiz
fiyatların aynısının tekrar yazılıp fakslanmasını söyledim. Ayrıca bir başka
teklif olan flaster yapışmayan eldiven için de teklif istenmiş. Ürünü hastaneye
teklif vermek istedim, ancak ürünün fiyatını bilmediğim için mal tedarik ettiğim
Berat Medikal’den fiyat sormamız gerektiğini ifade ettim.”
Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde tıbbi sarf malzemesi alımlarında
Sinmed’in Samsun’da bulunan Berat Medikal ile ticari bir ilişkisinin olduğu
görülmüştür. Bu doğrultuda teyp kaydı konusu şirket içi konuşmanın Sinop Atatürk
Devlet Hastanesi’nin ihtiyacını karşılamak amacıyla Sinmed’in Berat Medikal’den mal
alımı ile ilgili olduğu kabul edilebilir. Berat Medikal’in doğrudan satışı niye
gerçekleştirmediği ise şöyle açıklanabilecektir: Öncelikle yerel firmalar bölgelerinde
bulunan hastanelerin ihtiyaçlarını daha kolay takip edebilmektedirler, ikinci olarak
yapılan satışlarla ilgili olarak tıbbi sarf malzemeleri depoları medikal firmalara satışı
yaparak satışla ilgili tahsilatı daha çabuk gerçekleştirmektedirler, üçüncü olarak ise
yerel medikal firmaları ile anlaşılması halinde daha önce de değinildiği üzere satışla
ilgili olarak oluşacak yolculuk masrafları vb. işlem maliyetlerinden kaçınılabilmektedir.
Bu açıklanan nedenlerle göreceli olarak daha büyük tıbbi sarf malzemesi satışı
yapan firmalar alımların hacmine göre yerel firmalarla çalışabilmektedir. Dolayısıyla
konuyla ilgili Şükrü İ. ile yine Sinmed çalışanı Kadriye İ. arasından gerçekleştirilen
görüşmenin rekabeti sınırlandıran rakipler arası bir anlaşmanın delili olarak
değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmaktadır.
42. delilde belirtildiği üzere, Berat Medikal’e ait kaşe, proforma faturalar, zarf ve A4
kağıtların Sinmed’de bulunması, yan teklif hazırlamak için Sinmed ve Berat Medikal
arasında bir koordinasyonun varlığına işaret etmektedir. Gelinen bu aşamada
Sinmed ile Berat Medikal arasındaki işbirliğinin niteliğinin ortaya konması
gerekmektedir.
44. delilden Berat Medikal’in Sinmed ile aynı ihaleye teklif gönderdiği, bu teklife ilişkin
faksın rakibi olan Sinmed firmasından gönderildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, üçüncü bir
firma olan Alper Medika’ya ait fiyat teklifi de aynı fakstan gönderilmiştir. Tüm bu
faksların yan teklif için kullanıldığı anlaşılmaktadır. 47. delil ile Sinmed’de bulunan ve
Berat Medikal’e ait dokümanlar birlikte düşünüldüğünde Sinop Atatürk Devlet
Hastanesinin doğrudan temin ile satın almak istediği sarf malzemesi için verilen
tekliflerin, tek elden ve Sinmed tarafından hazırlandığı kanaatine varılmıştır.
17-18.6.2008 tarihlerinde Berat Medikal’de yapılan yerinde incelemelerde, şirket
çalışanı Zafer D.’ye ve Şirket Müdürü Hilmi S.’ye 42. ve 44. deliller hakkında
açıklamaları sorulmuştur. Hilmi S. tarafından aşağıdaki cevap verilmiştir:
08-74/1180-455
69
“Sinop’taki hastaneye gittiğimiz bir dönem orada çantamızı unuttuk. Bu
nedenle kaşemiz, zarflarımız gibi şirkete ait dokümanlar orada kaldı. Ancak
faturaların orda kalmasının mümkün olmadığını düşünüyorum.”
Zafer D. ise:
“Sinop’taki hastaneye gittiğimiz bir dönem orada çantamızı unuttuk. Bu
nedenle kaşemiz, faturalarımız, zarflarımız gibi şirkete ait dokümanlar orada
kaldı. Bizde bazı ürünlerde yetki verdiğimiz Sinmed firmasına bize ait çantayı
almasını ve saklamasını rica ettik. Biz bir sonraki gidişimizde söz konusu
malzemeleri almayı planlıyorduk. Ancak tam o dönemde Savcılık operasyon
yaptı ve bize ait malzemeleri Sinmed’de bulup el koydu. Hastanelere
gönderilen teklifleri tam olarak hatırlamamaktayım. Pazarlık usulü ile yapılan
bir alım ise onlara ait kayıtları saklamamaktayız. “ şeklinde cevaplamıştır.
Berat Medikal’in rakibinin işyerinden sağlık kuruluşu alımı için faks göndermesinin
ardından kısa bir süre içersinde diğer bir medikal firmanın aynı cihazdan teklif
göndermesi gerekçesiyle Berat Medikal tarafından yapılan açıklamanın makul ve
doğru bir açıklama olmadığı sonucuna varılmıştır. Soruşturma Heyetince Berat
Medikal tarafından şirket kaşelerinin Sinmed’in kullanımına sunulmak üzere orada
bırakıldığı ya da bu firma tarafından Sinmed’e verildiği sonucuna varılmakla birlikte
Sinmed ve Berat Medikal’in bu kaşeyi ihaleleri paylaşmak amacıyla kullanıp
kullanmadıkları bilgisine ulaşılamamıştır.
Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulunca Sinop Devlet Hastanesi’nde yapılan incelemelerde
1 Ocak 2007 ve 15 Mart 2007 tarihleri arasında Sinop Devlet Hastanesi’nce yapılan
toplam 18.523 YTL’lik 7 adet doğrudan alımın beşinde Sinmed firmasının yanı sıra
Berat Medikal’in de teklif verdiği anlaşılmaktadır. Teftiş Kurulunca bu alımların
hepsinin Sinmed firmasından yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda da yer verildiği üzere ilgili delilden alıma ilişkin faksların ya da diğer bir ifade
ile tekliflerin peş peşe sağlık kuruluşuna gönderildiği anlaşılmakta, bunun ise Sinmed
firması tarafından gerçekleştirildiği sonucuna varılmaktadır. Her ne kadar eylem
Sinmed firması tarafından gerçekleştirilmiş olsa dahi Berat Medikal’in şirket kaşesini
Sinmed’de bırakarak kendi namına ihalelere yan teklif vermesine icazet verdiği
dolayısıyla hastane alım personelinin buna göz yumması ya da gözden kaçırması
durumlarından bağımsız olarak Berat Medikal’in alımlarda rekabetçi bir süreç
oluşuyor izleniminin oluşmasına katkı sağlaması nedeniyle bu firmanın 4054 sayılı
Kanunu ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. Şöyle ki Berat Medikal bu eylemi ile Kamu
İhale Kanunu’nun öngördüğü alımların daha rekabetçi olmasını sağlayacak
prosedürün sağlıklı bir şekilde işlediğinin izlenimini verecek bir uygulamaya izin
vermiş olmakta ve doğrudan teminlerde Sinmed firmasının rekabetçi olmayan bir
şekilde sağlık kuruluşlarına mal temin etmesine olanak sağlamaktadır.
I.3.2.5.7.5. Bizim Medikal
37. delilde belirtildiği üzere, 19.6.2008 tarihinde Bizim Medikal’de yapılan inceleme
esnasında şirkette Eleşkirt Devlet Hastanesi Baştabipliği’nin 2006/24688 Kayıt No’lu
“Kit Karşılığı Biyokimya Oto analizör Alım İhalesi”ne ilişkin olarak Nova Medikal ile
Hür-Med firmalarının yaklaşık maliyet konulu proforma faturaları bulunmuştur.
Bulunan bu faturalara ilişkin olarak, Eleşkirt Devlet Hastanesi’nin Bizim Medikal’den
anılan ihale konusu ürünler için yaklaşık maliyet talep ettiği, Bizim Medikal’in de Nova
Medikal’den ve Hür-Med’den temin ettiği yaklaşık maliyet konulu proforma faturalarla
08-74/1180-455
70
birlikte kendi yaklaşık maliyet konulu proforma faturaları adı geçen hastaneye
gönderdiği anlaşılmaktadır.
Söz konusu proforma faturalar incelendiğinde, örneğin glukoz malzemesi için birim
fiyat başına Hür-Med’in (….) YTL, Nova Medikal’in (….) YTL, Bizim Medikal’in de
(….) YTL yazdığı anlaşılmaktadır.
Bahse konu ihaleye Bizim Medikal’de katılmış ve nihai teklif olarak glukoz malzemesi
için birim başına (….) YTL yazılmıştır. Ancak söz konusu ihale Elbir Medikal adlı
firmada kalmış, ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklifi ise Bizim Medikal vermiştir.
Söz konusu ihale öncesi Hür-Med ile Nova Medikal’in yaklaşık maliyet konulu
proforma faturalarını Bizim Medikal’e göndermesi, yaklaşık maliyetin nasıl
çıkabileceği konusunda önceden tahmin sağlamaktadır. Zira ihalelerde hastaneler
firmalarla birlikte ticaret odalarından ve hastanelerden de yaklaşık maliyete ilişkin
bilgi istemektedirler. Ticaret odaları da yaklaşık maliyet konusunda firmalara
başvurduğundan anılan firmalar rakiplerinin yaklaşık maliyetini öğrenmesi halinde
ticaret odasının da yaklaşık maliyet tespitini tahmin edebilmektedir. Hastaneler de bir
önceki yıl aldığı ürün fiyatlarının üzerine ÜFE oranlarını ekleyip yaklaşık maliyet
tespiti yaptığından hastanelerin de yaklaşık maliyet tespitleri tahmin edilebilir
durumdadır. Bu halde bir firmaya, sadece rakiplerinin yaklaşık maliyet konusunda ne
fiyatı verileceğinin tahmin edilmesi kalmaktadır. Yukarıda örneğine yer verilen
uygulamada ise firmalar yaklaşık maliyet konulu proforma faturalarını birbirlerine
yollayarak ihalede fiyatın ne verileceği konusunda birbirlerini bilgilendirmektedir.
Daha önce hakkında verilen bilgilerden anlaşılacağı üzere Bizim Medikal, özellikle
Trabzon, Giresun, Ordu ve Rize gibi Doğu Karadeniz bölgesindeki birçok hastanede
faaliyet göstermektedir. Bölgenin en önemli firmalarından olan Bizim Medikal’in
karşısında ihalelere rakip olarak katılan diğer bir firma da Hür-Med’dir. Ağrı-Eleşkirt
Devlet Hastanesi’nde yapılan kit karşılığı cihaz temini ihalesi öncesinde idarece
yaklaşık maliyetin tespiti yapılmak istenmiştir. Bu aşamada, elde edilen belgelerden,
açık ihaleler öncesinde gizli tutulması gereken ve ihale dosyalarında önemli bir yer
tutan yaklaşık maliyet bilgilerinin, Hür-Med ve Nova Medikal firmalarından, Bizim
Medikal tarafından alındığı anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle Bizim Medikal firması
birçok ihalede rakip olarak karşısına çıkan Hür-Med firmasının yaklaşık maliyet için
Eleşkirt Devlet Hastanesine verdiği teklifleri öğrenmiştir. Konuya ilişkin yapılan
açıklamada, hastanelerin yaklaşık maliyet bulmada zorlanabildikleri ve bu nedenle
diğer firmalardan yaklaşık maliyet bilgilerinin alındığı ifade edilmiştir. Ancak, büyük
meblağlar tutabilen ihalelerde, mahremiyetine özen gösterilmesi gereken ve tekliflerin
geçerli olup olmamasında önemli olan yaklaşık maliyet bilgilerinin rakipler arasında
bilinmesi, hatta rakibi adına yazılması ve idarelere gönderilmesi rekabetçi bir ihale
yapısıyla bağdaşmamaktadır.
36. delilde bahsedilen Karadeniz Laboratuar’ın ortağı olan Bizim Medikal, laboratuar
hizmetleri sunan rakipleriyle birlikte rekabeti sınırlandıran bir oluşum kurmuşlardır.
Berat Medikal, İlmed, Sinmed ve Bizim Medikal’in değişik zamanlarda içinde
bulunduğu bu oluşum ayrı bir başlık altında toplu olarak değerlendirilmiştir.
Karar kapsamında Bizim Medikal’in faaliyet gösterdiği alan, savunma yazısında ifade
edildiği gibidir. Savunma yazısında, Bizim Medikal’in münhasır bayilik ilişkisi olduğu
ifade edilse de, söz konusu firmanın faaliyet bölgesi olan Trabzon’daki bir ihaleye
verilecek yaklaşık maliyetlerin sunulması aşamasında Sinmed firmasından yaklaşık
maliyet talep edilerek Kamu İhale Kanunu’nca ihalelerin rekabetçi olmasını sağlamak
amacıyla oluşturulan sistemin çalışmasının engellendiği görülmektedir (36. Delil).
08-74/1180-455
71
Yine “Deliller” bölümünde (36., 42., 48., 49. ve 50. deliller) yer alan belgelerden,
Karadeniz Laboratuar firmasının hem yaklaşık maliyetlerin tespiti hem de doğrudan
teminlerde yan teklif sağlama aşamasında ortaklarının sahip olduğu firmaların
davranışlarının koordine edilmesine, ihaleye verilecek tekliflerde rekabetin
sınırlandırılmasına neden olabileceği anlaşılmaktadır. 50. delilde yer alan bilgilerden
Bulancak Devlet Hastanesi alımına ilişkin Bizim Medikal’in ve Karadeniz
Laboratuar’ın koordinasyon halinde yaklaşık maliyetleri belirleyerek ihale sürecindeki
rekabetin sınırlandırıldığı sonucuna varılmıştır.
Yukarıda yer verilen ifadelerden firmaların zaman zaman (şayet söz konusu ise)
münhasırlık ilişkisine sadık kalmadığı, yaklaşık maliyetlere ne yazılması gerektiği
konusunda görüştükleri ve birbirlerine yaklaşık maliyet konulu proforma faturaları
faksladıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca, Rekabet Kurumu’nun geçmiş kararları dikkate
alındığında iki rakip arasında kurulan ortak girişimlere şüpheyle bakılmış ancak bir
rakibin pazardan çıkması halinde ortak girişimlere izin verilmiştir. Özetle, rakipler
arasında kurulan fakat rakiplerin de aynı faaliyetlere devam ettiği ortak girişimlerin
rekabeti kısıtlayıcı davranışlara potansiyel olarak sahip olduğu düşünülmektedir. Bu
örneklerden rakiplerin birbirlerinin bölgelerinde faaliyet gösterdiği ve ihalelerle ilgili
bilgi alış verişinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Bizim Medikal’in yaklaşık maliyetler
konusunda diğer firmalar ile danışıklılık içerisinde olduğu değerlendirilmiş ve Bizim
Medikal’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmıştır.
I.3.2.5.7.6. Deltamed
28. delilde Sinmed müdürü Şükrü İ. ve Deltamed yetkilisi Muhittin Y. ile diyaliz ile ilgili
olarak Türkeli’de bulunan sağlık kuruluşunun ihalesine kimin gireceğine ilişkin
bilgilendirme yapıldığı görülmektedir.
10.6.2008 tarihinde Deltamed’de yapılan yerinde incelemede, şirket yetkilisi Muhittin
Y.’ye 28. delildeki telefon görüşmesi hakkında bilgi sorulmuştur. Muhittin Y.
tarafından aşağıdaki cevap verilmiştir:
“Deltamed, laboratuarlarda kullanılan Fresenius marka su arıtma cihazlarının
bakım ve onarımı alanlarında Sinmed’e hizmet sunmaktadır. Sinmed,
Fresenius marka su arıtma cihazlarını hastanelere kurmakta, anılan cihazların
bakım ve onarımı biz yapmaktayız. Sinmed ile ilgili diyalogumuzun sebebi
budur. Telefon görüşmemiz Türkeli Devlet Hastanesi ihalesine ilişkindir. Ben
Türkeli ihalesi için Ece Tıbbi Ürünler nezdinde kendilerine destek olacağımı
belirtmek amacıyla ilgili ifadeyi kullandım. Şirketimiz ne ilgili bölgede ne de
başka bölgelerde ihalelerde teknik servis dışında ilgili ürünlerle ilgili ihalelere
girmemektedir.”
Halihazırda Medi-Lab’ın sahibi olan Şükrü İ. söz konusu konuşma ile ilgili olarak
aşağıdaki açıklamaları yapmıştır;
“Deltamed’den Muhittin Bey’le aramızda geçen görüşme için de şunları
söyleyebilirim. Deltamed, distile su cihazı satan bir firmadır. Türkiye’de
yapılacak diyaliz su sistemi alımı ihalesi vardı. Muhittin Bey bu ihale için
firmamıza ürün satışı yapacağını söyledi. Ben de bu işe girmeye niyetim
olmadığı için “verirseniz girerim” dedim. Aramızdaki dostluğa binaen “veririz
tabi ne demek” dedi. Sonuçta ben ihaleye katılmadım. Teklif de vermedim.
Deltamed’den de herhangi bir yetki talebinde bulunmadım.”
08-74/1180-455
72
Yapılan incelemelerde tarafların ifade ettiği üzere Sinmed ile Deltamed arasında
sağlık kuruluşlarına kurulan laboratuar sistemlerinin çalıştırılmasına yönelik olarak
distilize su cihazlarının alımına ve bakımına ilişkin ticari bir ilişkinin bulunduğu,
Deltamed’in sağlık kuruluşlarının laboratuar hizmetleri alımına ilişkin ihalelere yönelik
bir faaliyetinin bulunmadığı, söz konusu konuşmanın içeriğinin sağlık kuruluşlarının
tıbbi sarf ya da laboratuar malzemesi alımlarında rekabeti sınırlandıran bir
anlaşmanın kurulmasına yönelik olmadığı, Sinmed’in Sinop bölgesinde bayisi olarak
faaliyet gösterdiği Ece Tıbbi Ürünler’den Türkeli’de yapılacak alım için yetki alınması
ve bunun koordinasyonuna yönelik rutin bir görüşme olduğu, bu doğrultuda tarafların
ifadelerinin anlamlı ve tutarlı olduğu dolayısıyla bu delilin rakipler arasında rekabeti
sınırlandıran bir anlaşmanın varlığını ortaya koyan bir unsur olmadığı sonucuna
varılmıştır.
I.3.2.5.7.7. Ece Tıbbi Ürünler
3. delilde yer alan telefon görüşmelerinden Ece Tıbbi Ürünler ile İlmed’in ihalelere
kimin katılacağı konusunda birbirlerini bilgilendirdikleri anlaşılmaktadır.
Yukarıda da değinildiği üzere Sinmed firması Ece Tıbbi Ürünler firmasının satışını
yaptığı Fresenius markalı diyaliz cihaz ve sarf malzemelerinin Sinop bayiliğini
yapmaktadır. Ece Tıbbi Ürünler, alımların büyüklüğüne göre kısmen kendisi ihale
süreçlerine dahil olabilmektedir. Daha önce de değinildiği üzere ihale mevzuatından
kaynaklanan nedenlerle sağlık kuruluşlarının alımlarına teklif verecek firmalar teklif
verdikleri ürünlerle ilgili olarak bu ürünlerin ana dağıtıcısı ya da üreticilerinden yetki
almak zorundadırlar. 3. delilde yer verilen şirket içi görüşmenin bölgede yapılacak
ihalelerle ilgili olarak Ece Tıbbi Ürünler’den yetki alınmasına ilişkin ve bayilik
dağıtıcılık ilişkisinde ihaleye katılım sürecinin doğal ve olağan bir parçası olduğu
anlaşılmış ve bu delile dayanılarak tarafların rekabeti sınırlandırdıkları sonucuna
varılmamıştır.
18. delilde yer alan telefon görüşmesinden Sinmed firması ile Ece Tıbbi Ürünler’in
ihalelere verilecek yaklaşık maliyet tekliflerini ortaklaşa kararlaştırdıkları
anlaşılmaktadır.
33. Delil’de yer alan faks metninden Sinmed ile Ece firmalarının ihalelerle ilgili
yaklaşık maliyetler konusunda görüşme yaptıkları anlaşılmaktadır.
Söz konusu konuşma için ilgili dönemde Sinmed müdürü Şükrü İ. aşağıdaki
açıklamayı yapmıştır.
“Ece Pazarlama Müdürü Hamza B. ile aramızda geçen telefon görüşmesine
ilişkin ise şunları söyleyebilirim. Ben o teklifi Sinop Ticaret Odası’na vermiştim.
O ürünü Ece satmaktaydı. Ticaret Odasına yardımcı olmak için Ece ile
görüştüm. Konu bundan ibarettir. Söz konusu ihaleye biz girmedik.”
Ece Tıbbi Ürünler çalışanı Hamza B. ise konuyla ilgili şu açıklamaları getirmektedir;
“Sinmed’le olan ilişkimiz 2007 yılı itibarıyla bitmiştir. Bu tarihten önce Sinop
ilindeki ihalelerde yetki verdiğimiz bir şirketti. Girecekleri ihalelerin öncesinde
yaklaşık maliyetler konusunda bilgi almaktaydı. İhaleye atacakları fiyatlar
konusunda ise bir bilgimiz bulunmamakta onlar kendi durumlarına göre
fiyatlarını belirlemekteydi. Yaklaşık maliyetler konusunda hastaneye
verecekleri teklifleri istemektedir. Çünkü döviz kuru değişimleri nedeniyle
fiyatlar ve yaklaşık maliyetler konusunda bilgileri daha az olduğu için bizden
bilgi almaktadır. Bazen yaklaşık maliyet için yeterli sayıda teklif bulunamadığı
08-74/1180-455
73
için Sinmed ile beraber yaklaşık maliyet bilgisi verdiğimiz hastaneler
bulunmuştur. Ancak hiçbir zaman aynı ihaleye teklif vermedik. Sinmed yetkilisi
ile yapılan telefon görüşmesinde de yapılması düşünülen bir ihale için kimin
gireceği konusunda görüştük. Zira aynı ihaleye girmemiz yasaktır. Bizim
girmememiz durumunda kendileri girmek istemiştir. Bu nedenle bize girip
girmeyeceğimizi sormuştur.”
Yukarıda da değinildiği üzere Sinmed, Ece Tıbbi Ürünler’in diyaliz ürünlerinin
Sinop’ta alt bayiliğini yapmaktadır. İhaleye girilmesi ve ihalenin Sinmed’de kalması
halinde Ece Tıbbi Ürünler tarafından satış güncel fiyatlar üzerinden Sinmed’e
gerçekleştirilecektir. Yaklaşık maliyetlerin belirlenmesi aşamasında yapılacak teklifle
ilgili olarak bayi dağıtıcı arasında bu tip bir ilişkinin kurulması olağan ve makul olarak
değerlendirilmiştir.
I.3.2.5.7.8. Grup Medikal
30. delilde yer alan fakstan, Grup Medikal firması yetkililerinin, alım yöntemi olan
doğrudan temin usulünde, kendi teklifinin yanına iki yan teklif daha hazırladığı ve bu
teklifleri faks çektikleri anlaşılmaktadır. Korulu Grup ve Akademi Medikal firmalarının
kendi namlarına yan teklif verilmesine izin verdiği anlaşılmaktadır.
16.6.2008 tarihinde Grup Medikal’de yapılan yerinde incelemede, şirket müdürü
Koray U.’ya 30. delildeki faks hakkında bilgi sorulmuştur. Koray U. tarafından
aşağıdaki cevap verilmiştir:
“2005 yılında Abbotte 3000 adet set karşılığı 8 adet İnfüzyon Pompa cihazını
Sinop Atatürk Devlet Hastanesi ihalesine iştirak ederek kurmuştur. Söz konusu
dönemde Abbottte’nin bayisi Berat Medikal’di. 31.03.2006 tarihinde Grup
Medikal şirketi bölgedeki 360 adet infüzyon pompa cihazının mülkiyetini
Abbotte’dan satın almıştır. 2007 yılında hastanedeki infüzyon pompa setlerinin
bitmesinden ötürü hastane doğrudan alım yöntemiyle 300 adet pompa seti
alınacağını ilan etmiştir. Hastane yönetimi mevcut mevzuat çerçevesinde (ara
alım yöntemi) ihaleye çıkmaksızın doğrudan Grup Medikal’den alabilecekken
ya da bütün ihaleler için aldığı malın %20’sine kadar artırıma da
gidebilecekken bu yöntemleri tercih etmemiş, takdir yetkisini kullanarak
yaklaşık maliyet belirleme yöntemini benimsemiştir. Grup Medikal ile Korulu
Grup’un satın alma departmanı farklıdır. Söz konusu iki departmanın birbiriyle
ilişkisi söz konusu değildir. Her iki departmanı ile ilgili bilgiler bende
toplanmaktadır. Benim yokluğun döneminde söz konumu alıma ilişkin her iki
şirket de muhammen bedele ilişkin fiyat vermiştir. Anılan alıma ilişkin sadece
Grup Medikal nihai teklif vermiştir. Muhammen bedele ilişkin olarak ise de biz
sattığımız ürün bedelinin üzerine otomatik bir oran ekleyip muhammen bedeli
belirlemekteyiz. Ancak söz konusu alımda hastane yönetimi değişik firmalara
yaklaşık maliyet için faks çekmiştir. Grup Medikal olarak biz işi kolaylaştırmak
için hastanenin yaklaşık maliyet talep ettiği Akademi Medikal’e gittik. Akademi
Medikal’in yaklaşık maliyet teklifini kapalı zarfta aldık. O sırada telefon
görüşmesinde de belirtildiği üzere işin aciliyetine binaen hastane yönetimi
bizden yaklaşık maliyetleri fakslamamızı istedi. Biz de Grup Medikal olarak
hem Grup Medikal’in, hem Korulu Grup’un hem de Akademi Medikal’in
yaklaşık maliyet tekliflerini faksladık. Söz konusu ihale ile ilgili ek olarak şunu
belirtmek isterim. Söz konusu ihaleye konu mal hastane de bulunması zorunlu
bir mal olup Bütçe Uygulaması Talimatına tabidir ve ürünün bedeli devlet
tarafından belirlenmektedir. Bu nedenle anılan ürünle ilgili muhammen bedelin
08-74/1180-455
74
bir ehemmiyeti söz konusu değildir. Muhammen bedel hiçbir şekilde devletin
belirlediği fiyatının üzerine çıkamaz ama aksi mümkündür.”
Bu konuyla ilgili olarak Akademi Medikal ile ilgili yapılan değerlendirme kısmında
yeterli açıklamaya yer verilmiş, bu açıklamanın tekrarına burada ihtiyaç
duyulmamıştır.
Teşebbüsün söz konusu savunmalarına ilişkin olarak öncelikle vurgulamak gerekir ki
4054 sayılı Kanun, ihlalin tespiti bakımından teşebbüslerin satış fiyatlarına ve bunun
sonucunda uğradıkları zarar ve elde ettikleri kârlarla ilgilenmemektedir. Bahse konu
Kanun’un amaçlarından biri, serbest piyasa içerisinde yer alan aktörlerin fiyatlarını
özgürce belirleyebilmesi, fiyat tespiti aşamasında rakiplerle bir anlaşma ya da
koordinasyon ilişkisine girmemesidir. Söz konusu anlaşma veya koordinasyonun
ihalelerde ya da doğrudan teminlerde olması 4054 sayılı Kanun’u 4. maddesinin ihlali
bakımından farklılık arz etmemektedir.
Teşebbüsün savunmasında, doğrudan teminlerde kurumların yapması gereken şeyin
fiyat araştırması yoluyla bedelin belirlenmesi olduğu ifade edilmiştir. Akademi Medikal
yetkilisi, yerinde inceleme sırasında tutulan tutanakta; Grup Medikal’e zaman zaman
proforma fatura verdiklerini, Grup Medikal’den fakslandığı belirtilen Akademi
Medikal’e ait faturadaki imza ve yazının tarafına ait olmadığını, zaten Akademi
Medikal olarak infüzyon pompa seti satışlarının söz konusu olmadığını, Grup
Medikal’in kendilerinden boş fatura elde edip, faturanın içeriğini Grup Medikal’in
doldurmuş olabileceğini ifade etmiştir.
Piyasa araştırmasını kurumların yapması, bu amaçla başvurulan firmaların kendi
fiyatlarını özgürce belirleyip ilgili kuruma göndermesi ve bu sürecin neticesinde ürün
fiyatının belirlenmesi gerekirken, yukarıda ifade edildiği üzere bu süreç Grup
Medikal’in müdahalesi sonucu gerçekleşmemiş, Grup Medikal’in, bu amaçla Korulu
Grup’tan ve Akademi Medikal’den ürüne ilişkin fiyatların yer aldığı proforma faturaları
alarak ilgili kuruma faks çektiği anlaşılmıştır. Piyasa araştırmasının ilgili ürünün
piyasa bedelini belirlemek olduğu ve bu amaçla bu ürünü satan firmalara
başvurulması gerektiği, oysa olayda bu ürünü satmayan bir firmadan fiyat alınarak ya
da anılan firmanın boş proforma faturaları üzerine fiyat yazarak ilgili kuruma faks
çekilmesi, söz konusu piyasa araştırmasının kağıt üzerinde usulen yapıldığını ortaya
koymaktadır. Ayrıca, Korulu Grup ile Grup Medikal aynı kişiler tarafından kontrol
edilmektedir. Böylece söz konusu piyasa araştırması adı üzerinde piyasadan değil
sadece Grup Medikal üzerinden yapılmış olmaktadır. Soruşturmada iddialara ve
ifadelere yer verilmesine rağmen söz konusu firma yukarıdaki süreci ve hakkındaki
ifadeleri açıklayamamıştır. Savunma yazısında Grup Medikal olarak bir önceki
ihalede en uygun teklifi verdiklerini ve ihaleyi kazandıklarını ifade etmektedir. Böyle
bir durum söz konusuyken Grup Medikal’in doğrudan alıma ilişkin sürece müdahale
etmesinin gereği açıklanamamaktadır. Olması gereken Grup Medikal’in sadece kendi
fiyatlarını ilgili kuruma fakslaması, diğer firmaların fiyat belirlemesi ve fakslaması
sürecine dahil olmamasıdır.
Bu eylemi gerçekleştiren şirket yetkililerin ticaret mevzuatının temel ilkelerinden olan
“basiretli bir iş adamı gibi davranma” sorumluluğa sahip olduğu düşünüldüğünde
anılan eylem nedeniyle kusurunun olmadığı söylenemeyecektir. Ayrıca yine hukuk
düzenimizin temel ilkelerinden biri de “kanunu bilmemek mazaret değildir” ilkesidir.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası
08-74/1180-455
75
anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasak” olduğu belirtilmektedir. Kanun’un bu hükmü dikkate
alındığında savunmada ifade edildiği üzere bir anlaşmanın ihlal olup olmadığının
değerlendirilmesinde kasıt unsurunun göz önünde bulundurulmadığı
söylenebilecektir. 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinde
idari para cezası verilirken dikkate alınacak hususlar belirlenirken 5326 sayılı
Kabahatler Kanunu’na atıf yapıldığı görülmektedir. 5326 sayılı Kabahatler
Kanunu’nun 9. maddesinde ise “Kabahatler, kanunda açıkça hüküm bulunmayan
hallerde, hem kasten hem de taksirle işlenebilir.” denilmektedir. Dolayısıyla kastın
olmadığından bahisle ihlalin olmadığının öne sürülmesinin geçerli bir savunma
olmadığı sonucuna varılmıştır.
Teşebbüsün diğer adli süreçlere ilişkin yapmış olduğu savunma ise ortak savunmalar
kısmında değerlendirilmiştir.
I.3.2.5.7.9. İlmed
40. delilden de Sade Medikal çalışanının ihalede teklif edeceği fiyatları İlmed
yetkilisinden istediği anlaşılmaktadır. Ayrıca, Akademi Medikal’de tutulan tutanakta,
söz konusu şirketin yetkililerince İlmed’e proforma fatura verildiği belirtilmektedir.
Benzer şekilde İlmed’de tutulan tutanakta da önceki dönemlerde hastanelerin talep
etmesi nedeniyle yan teklif bulmak durumunda kaldıkları kabul edilmektedir.
16.6.2008 tarihinde İlmed’de yapılan yerinde incelemede, satış müdürü Alper D.’ye
40. delildeki telefon görüşmesi hakkında bilgi sorulmuştur. Alper D. tarafından
aşağıdaki cevap verilmiştir:
“O konuşma “şeker stribine” ilişkin olup Mustafa D. söz konusu ürünü bizden
yetki alarak satmak istemiştir. Sektörde yetkilendirme sıkça karşılaşılan bir
durumdur. Zira yönetimsel sebeplerle ve ekonomik gerekçelerle her ihaleye
katılmamız mümkün olmamaktadır. Bu durumlarda bizden yetki isteyen diğer
medikal firmalar için ana firmadan yetki istemekteyiz. Ayrıca sektörü daha iyi
bilmemiz sebebiyle Mustafa D. ne fiyat atması gerektiğini de öğrenmek
istemiştir. Ancak konuşma metninde olduğu gibi fiyatı vermedik. Çünkü ihaleye
biz katılmayı planlıyorduk ve katıldık.”
Konuyla ilgili olarak yapılan yerinde incelemelerde ve soruşturma kapsamında elde
edilen bilgi ve belgelerden taraflar arasındaki sürecin nasıl işlediği, ihalelere birlikte
teklif verilip verilmediği ve taraflar arasında rekabetin sınırlandıran bir anlaşma
bulunup bulunmadığı hususunda yeterli delil bulunamamıştır.
36. delilde bahsedilen Karadeniz Laboratuar’ın ortağı olan İlmed, laboratuar
hizmetleri sunan rakipleriyle birlikte rekabeti sınırlandıran bir oluşum kurmuştur. Berat
Medikal, İlmed, Sinmed ve Bizim Medikal’in değişik zamanlarda içinde bulunduğu bu
oluşum “Karadeniz Laboratuar” adlı ayrı bir başlık altında toplu olarak
değerlendirilmiştir.
Teşebbüsün Karadeniz Laboratuar ve diğer adli süreçlere ilişkin yapmış olduğu
savunmalar ise ortak savunmalar kısmında değerlendirilmiştir.
I.3.2.5.7.10. İmir Kimya
27. Delil’de yer alan görüşmeden, görüşmenin olduğu dönemde Makro Medikal’in
sahibi olan, hali hazırda İmir Kimya çalışanı Fevzi Y. ile Sinmed müdürü Şükrü İ.’nin
yapılması planlanan bir doğrudan alım için aynı fiyatı verdikleri ve Fevzi Y.’nın
08-74/1180-455
76
ihaleye katılıp katılmamak konusundaki niyeti doğrultusunda ihale fiyatları hakkında
konuştukları anlaşılmaktadır.
17.6.2008 tarihinde İmir Kimya’da (Samsun Bölge Müdürülüğü) yapılan yerinde
incelemede, bölge müdürü Fevzi Y.’ye 27. delildeki telefon görüşmesi sorulmuştur.
Fevzi Yılmaz tarafından aşağıdaki cevap verilmiştir:
“O konuşma hastaneye teklif vermemizin ardından gerçekleşmiştir. Sinmed ve
bizim fiyatlarımız aynıymış. Bu sebeple Sinmed bizi aradı ve ne yapması
gerektiğini sordu. Çünkü Sinmed’e teklife konu ürünü biz temin etmekteyiz.
Diğer bir ifadeyle aynı marka ürün için teklif sunmuştuk. Konuşma, teklifi
vermemizin ardından gerçekleştiği için bizim yeni teklif sunmamızın mümkün
olmadığını söyledim ve isterse kendi fiyatını düşürebileceğini belirttim.
Konuşma bundan ibarettir.”
Dosya kapsamında İmir Kimya’ya ilişkin mevcut bulunan belgeler, şirketin Samsun’da
bulunan irtibat bürosundaki yetkilisi Fevzi Y.’ye aittir. Ancak, söz konusu belgelerin
kullanıldığı tarihte Fevzi Y.’nin İmir Kimya adına çalışmadığı tespit edilmiştir. Nitekim
belgelerde, Fevzi Y.’ye ait olan ve halihazırda kapanmış olan Makro Medikal
firmasının kaşesi bulunmaktadır. Söz konusu kaşenin ise Sinmed tarafından taklit
edildiği Fevzi Y. tarafından beyan edilmiştir. Dolayısıyla, soruşturma kapsamında
doğrudan ilgisi olmadığı tespit edilen ve mevcut belgelerin kullanıldığı tarih itibarıyla
Fevzi Yılmaz’la bir bağlantısı bulunmayan İmir Kimya’nın, 4054 sayılı Kanun’u ihlal
ettiğine ilişkin tespit yapılamamıştır.
I.3.2.5.7.11. Karadeniz Laboratuar
Berat Medikal ve Sinmed’in şirket sahiplerinin kurduğu Karadeniz Laboratuar’ın bir
dönemki ortakları arasında, çeşitli makinelerle her ölçekteki hastanelerde laboratuar
hizmetleri sunabilen Sinmed, İlmed ve Bizim Medikal şirketleri yer almıştır. Üç rakip
firmanın sahiplerince ortak olunan söz konusu şirket işbirliği doğurucu bir anlaşma
olarak değerlendirilmektedir. Berat Medikal, İlmed, Sinmed ve Bizim Medikal’in
değişik zamanlarda içinde bulunduğu bu oluşum ayrı bir başlık altında toplu olarak
değerlendirilmiştir.
7. delilde Sinmed yetkilisi Yakup D.’nin hastaneye verilecek yaklaşık maliyetler için
hastane yetkilisi ile görüştüğü anlaşılmaktadır. Yapılan görüşmede “Karadeniz
firması” denilerek Karadeniz Laboratuar’dan bahsedildiği anlaşılmaktadır. Karadeniz
Laboratuar'ın taraflar arasındaki işbirliği doğurucu etkisi değerlendirilirken 7. delilde
yer verilen bu ifade değerlendirileceği için burada konuyla ilgili bir değerlendirme
yapılmayacaktır.
36. delil’de yer alan Karadeniz Laboratuar çalışanı Murat adlı şahıs ile Sinmed
çalışanı Kadriye İ. arasında geçen görüşmeden Trabzon ilinde yapılacak bir ihale için
Sinmed firmasından yaklaşık maliyet talep edildiği anlaşılmaktadır.
16.6.2008 tarihinde Karadeniz Laboratuar’da yapılan yerinde incelemede, satış
müdürü Osman Ş.’ye 36. delildeki telefon görüşmesi sorulmuş ve Osman Ş.’den
aşağıdaki cevap alınmıştır:
“O konuşmada geçen Murat Bey halihazırda şirkette çalışmamaktadır. Bu
nedenle konuya ilişkin tam bir bilgi verememekle beraber bizim Trabzon’daki
bir ihale için proforma fatura göndermemiz mümkün değildir. Trabzon’da
sadece Vakfıkebir’de bir cihazımız bulunmaktadır. Bu cihaz eski alt
bayimizden kaldığı için biz devam ettirmekteyiz.”
08-74/1180-455
77
Bunlara ek olarak 48-49 ve 50. delilerde yer alan, Sinmed ve Bizim Medikal’in
menfaatine olmak üzere yaklaşık maliyet gönderilmesine ilişkin belgeler yine
Karadeniz Laboratuar’ın rekabeti sınırlandıran bir oluşum olarak değerlendirildiği
bölümde ele alınacaktır.
Teşebbüsün diğer adli süreçlere ilişkin savunması ortak savunmalar kısmında, ortak
girişime ilişkin savunması ise ayrı bir başlıkta değerlendirildiği için burada tekrar
edilmeyecektir.
Soruşturma kapsamında, Karadeniz Laboratuar’ın Med-Kim ile yapmış olduğu bayilik
sözleşmesinden Kastamonu, Artvin, Sinop, Ordu, Rize, Giresun, Amasya, Trabzon,
Samsun, Gümüşhane illerinde bayilik sözleşmesine konu ürünleri satmaya yetkili
olduğu anlaşılmaktadır (Samsun’da aynı zamanda ortaklardan İlmed, Trabzon ve
Rize’de yine ortaklardan Bizim Medikal faaliyet göstermektedir). Her ne kadar
birbirlerinin faaliyet gösterdiği alanlarda fiili olarak faaliyet göstermiyor olsalar da
Karadeniz Laboratuar’ın ortaklarından olan Bizim Medikal ve İlmed’in de birbirlerinin
faaliyet gösterdiği coğrafi pazar ve ürün pazarında var olmalarının önünde ekonomik
ve fiili bir engel bulunmaması nedeniyle potansiyel rakip oldukları değerlendirmesi
yapılmıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde aynı pazarda yüksek pazar payına sahip
rakip teşebbüslerin yine bu pazarda faaliyet göstermekte olan bir başka şirket
bünyesinde bir araya gelmeleri rekabet hukuku ile bağdaşır görülmemiştir.
Deliller bölümünde (36., 42., 48., 49. ve 50. deliller) yer alan belgelerden anlaşılacağı
üzere, Karadeniz Laboratuar firması hem yaklaşık maliyetlerin tespiti hem de
doğrudan teminlerde yan teklif sağlama aşamasında ortaklarının sahip olduğu
firmaların davranışlarının koordine edilmesine, ihaleye verilecek tekliflerde rekabetin
sınırlandırılmasına neden olabilmektedir. 36. delilde, Trabzon’daki bir ihale için
yaklaşık maliyetlerin verilmesi aşamasında Sinmed firmasından yaklaşık maliyet
talep edilerek Kamu İhale Kanunu’nca ihalelerin rekabetçi olmasını sağlamak
amacıyla oluşturulan sistemin çalışmasının engellendiği görülmektedir. 42. delilde yer
alan bilgilerden Sinmed firmasında sağlık kuruluşlarının alımlarında kullanılmak
üzere Karadeniz Laboratuar’a ait resmi evrakın bulunduğu anlaşılmaktadır. 48.
delilde, Sinmed’de bulunan Çatalzeytin Devlet Hastanesi’ne gönderilmek üzere
MedTıp’tan Karadeniz Laboratuar’a gönderilen faks metniyle bu hastanenin alımına
ilişkin yaklaşık maliyetlerin rekabet sürecinin dışında belirlendiği anlaşılmaktadır. 49.
delilde Karabük İl Sağlık Müdürlüğü’nün kit karşılığı cihaz alımı ihalesinde
kullanılmak üzere bu kuruluşa gönderilen Sinmed ve Karadeniz Laboratuara ait
yaklaşık maliyetlerle yine ihalelerdeki rekabetçi sürecin engellendiği tespit edilmiştir.
49. delilden aynı sürecin Ayancık ve Vezirköprü Devlet Hastaneleri ihaleleri için de
gerçekleştiği anlaşılmaktadır. 50. delilde yer alan bilgilerden Bulancak Devlet
Hastanesi alımına ilişkin Bizim Medikal’in ve Karadeniz Laboratuar’ın koordinasyon
halinde yaklaşık maliyetleri belirleyerek ihale sürecindeki rekabetin sınırlandırıldığı
sonucuna varılmaktadır. Ayrıca, Karadeniz Laboratuar ve İlmed’de yapılan
incelemelerde alınan belgeler incelendiğinde; Karadeniz Laboratuar ve İlmed’in,
İlmed ve Sinmed’in aynı ihalelere girdikleri anlaşılmaktadır. Örneğin, 21.11.2006
tarihinde Samsun Gazi Devlet Hastanesince yapılan “hormon oto analizörleri kitleri”
ihalesinde Karadeniz Laboratuar ve İlmed ayrı teklifler sunmuştur. Söz konusu
dönem itibarıyla Karadeniz Laboratuar’ın ortaklarından olan Sedat D. aynı zamanda
İlmed’in yönetiminde görev yapmaktadır.
Yukarıda yer verilen delillere savunma olarak, söz konusu belgelerin Yakup D.’nin tek
taraflı tasarrufu olduğu ve diğer ortakların bundan haberdar olmadığı ifadelerine yer
08-74/1180-455
78
verildiği görülmektedir. Oysa 36. delilde Trabzon’daki bir ihaleye verilecek yaklaşık
maliyetlerin verilmesi aşamasında Sinmed firmasından yaklaşık maliyet talep edilerek
Kamu İhale Kanunu’nca ihalelerin rekabetçi olmasını sağlamak amacıyla oluşturulan
sistemin çalışmasının engellendiği görülmektedir. Trabzon’da faaliyet gösteren Bizim
Medikal’in söz konusu durumdan haberdar olmadığını, yine benzer şekilde yukarıda
yer verilen diğer delillerle ilişkilendirilebilecek başkaca durumlardan ise diğer
ortakların haberdar olmayacağını düşünmek son derece güçtür. Ayrıca söz konusu
tasarrufta sadece Yakup D. bulunmamış, yukarıda yer verildiği gibi Samsun Gazi
Devlet Hastanesi ihalesine Karadeniz Laboratuar ile birlikte İlmed ayrı ayrı teklifler
vermişler, yani ikisi de aynı ihaleye katılmışlardır. Yine 50. delilde yer alan bilgilerden
Bulancak Devlet Hastanesi alımına ilişkin Bizim Medikal’in ve Karadeniz
Laboratuar’ın koordinasyon halinde yaklaşık maliyetleri belirleyerek ihale sürecindeki
rekabetin sınırlandırıldığı sonucuna varılmaktadır.
Savunmada tarafların birbirlerinin bölgelerinde faaliyet göstermediği iddia edilse de
yukarıda yer verilen örneklerden rakiplerin birbirlerinin bölgelerinde faaliyet gösterdiği
ve ihalelere katıldığı gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra tarafların coğrafi olarak
birbirlerinin pazarlarına girmesinin önünde de teknik ya da ticari bir engel olmadığı
görüşüne varılmıştır.
Ayrıca, Rekabet Kurumu’nun geçmiş kararları dikkate alındığında iki rakip arasında
kurulan ortak girişimlere şüpheyle bakılmış ancak bir rakibin pazardan çıkması haline
ortak girişimlere izin verilmiştir. Özetle, rakipler arasında kurulan fakat rakiplerin de
aynı faaliyetlere devam ettiği ortak girişimlerin rekabeti kısıtlayıcı davranışlara
potansiyel olarak sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
I.3.2.5.7.12. Korulu Grup
30. delilde yer alan fakstan, Grup Medikal firması yetkililerinin, bir alım şekli olan
doğrudan temin usulünde kendi teklifinin yanına iki yan teklif daha hazırladığı ve bu
teklifleri faks çektikleri anlaşılmaktadır. Korulu Grup ve Akademi Medikal firmalarının
kendi namlarına yan teklif verilmesine izin verdiği anlaşılmaktadır.
Korulu Grup’ta yapılan yerinde incelemede tutulan tutanağa ilişkin bilgilere, firmanın
savunmalarına ve konuyla ilgili değerlendirmelere, daha önce Akademi Medikal ve
Grup Medikal başlıkları altında yer verildiğinden burada tekrar değinilmemiştir.
I.3.2.5.7.13. Megamar
41. delil Atlas Medikal’in, Polatlı’daki bir ihale için Megamar’dan için yardım istediğini
göstermektedir. Megamar’ın da bu talebe olumlu cevap verdiği anlaşılmaktadır.
Megamar’da yapılması düşünülen yerinde inceleme, söz konusu şirketin adresine iki
defa gidilmesine rağmen kimsenin bulunamaması nedeniyle gerçekleşememiştir.
Benzer şekilde, Megamar hakkındaki delil olan telefon görüşmesinde, Celil U. ile
konuşan Ahmet G. de, alacakları için ulaşmaya çalıştığı Megamar firması yetkililerine
ulaşamadığını, adreslerinde olmadıklarını ve edindikleri bilgilere göre Celil U.’nun
medikal işini bıraktığını ifade etmiştir. 41. delil ile ilgili olarak Ahmet G’nin yapmış
olduğu açıklamaların tekrarından kaçınarak, Atlas Medikal’e ilişkin bölümde yapılan
değerlendirmeler Megamar için de yapılabilir. Bunun haricinde Megamar hakkında
başka bir delil bulunmaması ve 41. delil hakkında Atlas Medikal yetkililerince yapılan
açıklamaların makul bulunması nedenleriyle Megamar’ın 4054 sayılı Kanun’u ihlal
etmediği sonucuna varılmıştır.

08-74/1180-455
79
I.3.2.5.7.14. Medeks
Sinmed’in sahibi olan Yakup D.’nin, ihalelerden yasaklanmış medikal firması olan
Medeks’in 31. delilde olduğu gibi yaklaşık maliyetler için teklif sunmada kullanıldığı
anlaşılmaktadır.
Medeks’te yapılan yerinde incelemede tutulan tutanağa ilişkin açıklama, şirketlerin
sahibinin aynı olması nedeniyle Sinmed’de tutulan tutanakta yer almaktadır. Konuya
ilişkin Yakup D.’nin açıklamasına aşağıda yer verilmektedir.
“Medeks Tıbbi Gereçler Ltd. Şti. benim ilk kurduğum firmadır. Şuan Sinmed’in
faaliyet gösterdiği alanda 1994-2003 yılları arasında faaliyet göstermiştir. 2003
yılında aldığı bir ihaleden yasak cezası nedeniyle (kaldı ki bir yıl sonra
kalkmış) faaliyet yapamaz haline gelmiştir. Bu yasak cezası bitmesine rağmen
ben o dönemde Sinmed’i kurduğum için Medeks atıl durumda kaldı. Bu
operasyonla hiçbir ilgisi yoktur, tek bir konuşma da adı dahi geçmemiştir.
Kamu ya da özel hiçbir kuruluşun ihalelerine teklif vermemiştir. Mal alıp,
satmamıştır. Şirketin adresi Sinema Cad. 8/10, Sinop’tur.”
Sinmed sahibi Yakup D. tarafından sahip olunan Medeks firmasının sağlık
kuruluşlarının alımlarına ilişkin yaklaşık maliyet göndermesi rakipler arası bir eylem
olmaması nedeniyle bu durum bir Rekabet Hukuku sorunu olarak
değerlendirilememekte, konunun ihale mevzuatı ve uygulamaları doğrultusunda
çözüme kavuşturulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
I.3.2.5.7.15. Medi-Lab
Sinmed’in sahibi olan Yakup D.’nin ortağı olduğu medikal firması Medi-Lab’ın 31.
delilde olduğu gibi yaklaşık maliyetler için teklif sunmada kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Medi-Lab’da yapılan yerinde incelemede tutulan tutanağa ilişkin açıklamalara,
şirketlerin adreslerinin aynı bina olması nedeniyle Sinmed’de tutulan tutanakta yer
verilmektedir. Bu tutanakta yer alan Yakup D. ‘nin konuya ilişkin açıklamasına
aşağıda yer verilmektedir.
“Sinmed’de bulunan ve suç delili olarak iddia edilen kaşeler bir Sinmed,
Medeks, Medi-Lab, Bilgi Su, Karadeniz Laboratuar, Berat Medikal
firmasınındır. Berat dışındaki beş firmanın tamamı da benim sahibi ya da
ortağı olduğum firmalardır. Ben ofis olarak Sinmed’in merkezini kullanıyor,
birçok yazışmamı buradan yapıyordum. Bu kaşeler benim resmi
yazışmalarımda kullanılan aletlerdir. Bir kaşe ile ihaleye fesat karıştırılmaz.
İhale de kaşe kullanmak diye mecburiyet söz konusu değildir.”
Yakup D.’nin ifadesinden Medi-Lab’ın da sahibi ve kendi kurmuş olduğu bir şirket
olduğu anlaşılmaktadır. Sinmed sahibi Yakup D. tarafından sahip olunan Medi-Lab
firmasının sağlık kuruluşlarının alımlarına ilişkin yaklaşık maliyet göndermesi rakipler
arası bir eylem olarak değerlendirilememesi nedeniyle bu tip davranışlar ve
sahiplikler rekabet hukuku sorunu olarak değerlendirilmemiş ve konunun ihale
mevzuatı ve uygulamaları doğrultusunda çözüme kavuşturulması gerektiği sonucuna
varılmıştır.
I.3.2.5.7.16. Med-Kim
9. delilde yer alan ifadelerden, Med-Kim’in hastaneye vermiş olduğu fiyat teklifinin
düşük olduğunu düşünen Sinmed yetkilisi ve hastane müdürünün aralarında
08-74/1180-455
80
konuşarak Med-Kim’den fiyatını düzelterek tekrar göndermesinin istenmesine karar
verilmiştir.
Med-Kim ortağı ve yetkilisi Kemal Y. konuya ilişkin olarak Ümraniye Cumhuriyet
Başsavcılığına verdiği yazılı savunmasında aşağıdaki ifadelere yer verdiği
görülmektedir.
“09.03.2007 tarihli “İletişimin Dinlenmesi ve Kayda Alınmasına İlişkin
Tutanak’taki” görüşmeye gelince, tutanakta geçen ifadelerim suç görüşmesi
değildir. Ekte sunduğum üzere, 07.03.2007 tarihinde sunduğumuz teklif, tek ve
son tekliftir. Kuruma göndermiş olduğumuz teklifte, düzeltme istenmişse de
tarafımızdan hiçbir düzeltme yapılmadığı gibi, yeni bir teklif de verilmemiştir.
Konu ile ilgili bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu, hiçbir düzeltme olmadığı
görülecektir. Zaten, bu türden yaklaşımlar, şirketimizin kurumsal yapısına da
son derece aykırıdır.
Kaldı ki telefon görüşmelerinde bahsi edilen malzemeler hastane tarafından
alınmamış, 16.03.2007 tarihli ihale de feshedilmiştir. Dolayısıyla, tarafımdan
isnat edilen suçların işlenmiş olması ihtimali asla söz konusu değildir.
Suçlamada yer alan örgütten ne kastedildiği tarafımdan anlaşılmadığı gibi,
ihale dahi yapılmadığından ihaleye fesat karıştırmam, herhangi bir kişiyi tehdit
etmem ya da nufuz kullanmam da söz konusu değildir. “
Konuya ilişkin Sinmed yetkilisi Yakup D. ise aşağıdaki ifadelerde bulunmuştur.
“Tape No: 379 olan ve Münif İslamoğlu Hastanesi Müdürü Kayhan Y. ile
aramızda geçen görüşmenin açıklaması şu şekildedir. Hastane de benim o
dönem cihazım vardı. Cihazımdaki kitlerin bitmesi ve ihalenin yetişememesi
üzerine yaklaşık 5 bin YTL civarında kit alımı için teklife çıkılmıştı. Med-Kim
firması gelen teklifin şartlarını okumadan hastaneye teklif vermiş, bunun
üzerine Kayhan Bey de beni arayınca ben de “madem ucuz teklif verdiler,
getirsinler kursunlar” dedim. Kayhan Bey firma ile görüşmüş, firma tekliflerinin
yanlış olduğunu ve tekliflerini geri çekeceğini söylemiştir.”
Yukarıda içeriğine yer verilen telefon görüşmesi ile ilgili olarak o dönem hastanede
bulunan cihazın kapalı devre bir cihaz olduğu (sadece kendi marka kitlerle
çalışabildiği), hastanenin ihtiyacı olan kitleri Med-Kim firmasından temin etmesinin
mümkün olmamasına ve İhale Kanunu’nun doğrudan temine ilişkin 22. maddesi
uyarınca birden fazla teklif alma zorunluluğu bulunmamasına rağmen Med-Kim
firmasından teklif istendiği anlaşılmaktadır. Med-Kim ile yapılan görüşmelerde
şartname okunmadan Med-Kim çalışanları tarafından hastanenin talebini karşılamak
üzere hastaneye teklif gönderildiği, bu teklifi Yakup D.’nin talepleri doğrultusunda
değiştirilmediği ve Med-Kim’in Sinop’ta doğrudan faaliyet gösteren bir firma olmadığı
hususu da dikkate alınarak verilen bu teklif bir yan teklif olarak değerlendirilmemiştir.
Med-Kim hakkında başka bir delil bulunmadığı için, söz konusu firmanın 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılamamıştır.
I.3.2.5.7.17. Odak Tıbbi Malzeme
24. delilde yer alan telefon kayıtlarından ihalelerle ilgili sunulacak yaklaşık maliyetler
ile ilgili Odak Tıbbi Malzeme, Berat Medikal ve Sinmed firmasının birbirleriyle
görüştükleri anlaşılmaktadır.
08-74/1180-455
81
12.6.2008 tarihinde Odak Tıbbi Malzeme’de yapılan yerinde incelemede, şirket sahibi
Salim G’ye 24. delildeki faks hakkında bilgi sorulmuştur. Salim G. tarafından
aşağıdaki cevap verilmiştir:
“Sinmed benim müşterimdir. Vezirköprü ile ilgili konuşmamda (Tape No: 196)
Sinmed Şirket Müdürü Şükrü İ.u açık ihaleye çıkmış bir iş için benden yaklaşık
maliyet istedi. Ama ben kendisine yaklaşık maliyet vermedim. Çünkü Şükrü İ.
benim müşterim, bu nedenle o işi ben kendim yapmak istedim ve hastane
idaresini aradım. Hastane idaresi de (Ömer Faruk İ.) bana böyle bir alımın
olmadığını, bunu nerden öğrendiğimizi söyledi. Biz de işimiz gereği haberimiz
olduğunu söyledik. Hastanenin beni devre dışı bırakacağını anladığım için ben
de son çare olarak benden yaklaşık maliyet istemek için faks çeken Şükrü İ.’yi
aradım. Malzemeyi satabilmek için Şükrü İ.’den işin açık ihale ile değil de
doğrudan alımla yapılabilmesi için neler yapılabileceğini konuştum. Doğrudan
o dönemde 9600 YTL olan limitini aştığı için iki sefer de doğrudan teminle
verip veremeyeceğimiz konusunda kendisiyle görüş alış verişi yaptım. Zira,
ihale açık ihale ile yapılması halinde benim maliyetim artacaktı. Söz konusu
ihaleye katıldım, ihale açık ihale usulle oldu. İhale bedeli toplam yaklaşık
500.000 YTL idi, 6.300 YTL’lik kısmı ben de kaldı.”
Salim G. tarafından Kuruma gönderilen savunmada kendilerinin sadece Sinop ve
Samsun’da iki ihaleye katıldıkları ve soruşturma kapsamında bulunan çoğu firmayı
tanımadıkları belirtilmiştir. Şükrü İ.’nun ifadesinde ise Salim G. ile yapılan ve
Vezirköprü Devlet Hastanesindeki bir ihaleyi konu edinen görüşme, fiyat toplama
amaçlı olarak ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar Salim G’nin
“Hepsini almış olur, şimdi ihaleye çıkması dert abi, anladın mı yani dent yine
değil şöyle değil ben bunun şartnamesini veririm, şartnamesine göre çıkar
zaten uyan yok abi, ben iki tane teklif ayarlar götürürüm burdan, işi bitirir
gelirim yani anladın mı”
ifadelerine açıklık getirmemektedir. Zira daha önce belirtildiği üzere hastanelerin acil
ihtiyaçlarının karşılanması ve aynı zamanda mevzuata uygunluk sağlanması
gayesiyle, tek temin kaynağı olan bir firmadan idarece iki tane yan teklif istenmesi
söz konusu değildir. Aksine, açık ihale olmaksızın bir alım yapılması için idareyle
anlaşma, şartnameyi tek firmanın alabileceği şekilde ayarlama ve nihayetinde iki adet
yan teklif bulma planı uygulamaya konulmaya çalışılmaktadır. İki adet teklif
ayarlayabilme konusunda bir zorluk çekmeyeceği anlaşılan Salim G’nin rekabeti
kısıtlayıcı amaç içinde bulunduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Ancak, belgede
bahsi geçen Vezirköprü Devlet Hastanesi’nin malzeme alımı açık ihaleyle yapılmıştır.
Bu durumda iki adet yan teklif gerekmemektedir. Dolayısıyla, Salim G’nin rekabeti
kısıtlayıcı etki ya da amacı taşıyan herhangi bir anlaşma içinde bulunduğu tespiti
yapılamamaktadır.
I.3.2.5.7.18. Sade Medikal
40. delilden Sade Medikal’in ihalede teklif edeceği fiyatları İlmed yetkilisinden istediği
anlaşılmaktadır.
Konuya ilişkin olarak Sade Medikal’de yapılan yerinde incelemede tutulan tutanakta
şirket Müdürü Bekir S. tarafından aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir.
08-74/1180-455
82
“Görüşmeyi yapan Mustafa D. eskiden bizde çalışıyordu. Ancak, şu anda
bizim için çalışmamaktadır. Bizim için çalıştığı dönemde kendine ait ve
laboratuar cihazları satan bir başka firması da bulunuyordu. İlmed çalışanı ile
yaptığı görüşmeyi de kendi firması namına yapmış olabilir. Zira konuşmada
“devlet hastanesi” ihalesi için konuşulduğu anlaşılıyor. Biz ise firma olarak
geçen yıl Samsun devlet hastanesi ihalesine hiç giremedik.”
40. delilde yer alan konuşmada yer alan ihale ile Sade Medikal’in bir ilişkisi
bulunmaması, söz konusu konuşmanın Sade Medikal çalışanı Mustafa D.’nin Sade
Medikal’den bağımsız diğer faaliyetleri ile ilgili olması ve konuya ilişkin İlmed çalışanı
Alper D.’nin açıklamaları göz önünde bulundurularak 40. delilde yer alan ifadelerin
rekabetin sınırlandırılması amacını veya etkisini taşıyan bir anlaşmanın unsuru olarak
değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
I.3.2.5.7.19. Samed Samsun Medikal
35. delilde yer alan faks metninden Samsun Medikal ile Sinmed’in ihalelere
sunacakları yaklaşık maliyet teklifleri ile ilgili birbirlerini bilgilendirdikleri ve birbirlerinin
adına teklif verdikleri anlaşılmaktadır. 32. delilde yer verilen faks metninden yine
Samsun Medikal ile Sinmed’in ihalelere sunacakları yaklaşık maliyet teklifleri ile ilgili
birbirlerini bilgilendirdikleri ve birbirlerinin adına teklif verdikleri anlaşılmaktadır. 35.
delilde yer alan Sinmed müdürü Şükrü İ. ile Samsun Medikal çalışanı Yüksel K.
arasındaki görüşmeden ve bu görüşmenin ardından çekilen faks metninden iki
firmanın sağlık kuruluşunun tıbbi malzeme alımı için koordine oldukları ve birbirlerine
yaklaşık maliyet gönderdikleri anlaşılmaktadır.
17.6.2008 tarihinde yapılan incelemede Samed Samsun Medikal’de yapılan yerinde
incelemede tutulan tutanakta, şirket Genel Müdürü Ömer A. tarafından:
“Samed’in konvensiyonel yüksek frekans röntgen cihazlarının x-ray
jeneratörlerinin imalatı; elektrik, elektronik, aksamlarının yapımı, alım ve
satımı; anılan ürünlerin ithalatının ve ihracatı vb. alanlarda faaliyet gösterdiği,
Samed’in tıbbi sarf veya laboratuar sarf alanlarında faaliyetlerin olmadığı, bu
alanda faaliyet gösteren firmalarla da herhangi bir ilişkilerinin olmadığı,
Samsun Cumhuriyet Savcılığı’nın Fezleke’sinde yer alan “Samsun Medikal”
adlı firmanın kendilerinden farklı ve bağımsız bir firma olduğu,
Anılan Fezleke’de “Samsun Medikal” yetkilisi/çalışanı olduğu ifade edilen
Yüksel Kılıç’ın kendi firmalarıyla herhangi bir bağının olmadığı, söz konusu
kişinin kendilerinden faklı ve bağımsız bir firma olan “Samsun Medikal”in
ortaklarından olduğu
ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen savunmalardan, hakkında soruşturma açılan Samed Samsun
Medikal firmasının, delillerde ismi geçen Samsun Medikal firmasından ayrı olduğu
anlaşılmaktadır. Yüksel Kılıç’ın çalışmadığı Samed Samsun Medikal firmasının,
hakkında hiçbir delil olmadığı ve faaliyet alanının farklı olduğu tespit edildiğinden,
dosya kapsamında 4054 sayılı Kanunu ihlal etmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında dile getirdiği hususlara ilişkin
değerlendirmede şunlar söylenebilecektir. Hakkında soruşturma yürütülen tarafların
4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin belirlenmesi yetki ve görevi 4054 sayılı
Kanun’un 27. ve 48. maddelerinde düzenlendiği üzere Rekabet Kurulu’na verilmiştir.
08-74/1180-455
83
Hazırlanan ve tebliğ edilen rapor Kanun’un 43. maddesi uyarınca yetkilendirilen
Soruşturma Heyetinin görüş ve kanaatlerini içermektedir. Dolayısıyla Kurul
Soruşturma Heyetince yapılan değerlendirmelerle bağlı olmaksızın Kanun’da
öngörülen prosedür çerçevesinde karar vermektedir. Bu çerçevede Rekabet Kurulu
soruşturma raporunda 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği ifade edilen teşebbüslerin
Kanunu ihlal etmediği sonucuna varabileceği gibi, yine soruşturma raporunda ihlal
değerlendirmesi yapılmayan bir teşebbüsün de Kanunu ihlal ettiği sonucuna
varabilecektir. Kurgusal olarak örnek mukabilinden verilen bu ikinci durumun
gerçekleşmesi halinde Samed temsilcileri tarafından ifade edildiği şekilde tutum
belirlenmesi sonucunda yine 4054 sayılı Kanun’un “Tebligat ve Cevap Verme”
başlıklı 45. maddesinde düzenlenen tarafların savunma haklarının kullanılması
mümkün olmayacaktır. Dolayısıyla Samed yetkililerince 4054 sayılı Kanun’un 42.
maddesinin tarafların savunmalarının alınmasına ilişkin yorumun doğru ve yerinde
olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
I.3.2.5.7.20. Samsun Tıp
4. delilde yer alan telefon görüşmesinden Sinmed ve Samsun Tıp’ın ihalelerle ilgili
gelişmelerden birbirlerini haberdar ettikleri anlaşılmaktadır. 11. delilden Sinmed ile
Samsun Tıp’ın ihalelerle ilgili ihale şartları konusunda hastane çalışanı aracılığıyla
görüştükleri anlaşılmaktadır. 12. delilde yer alan hastane çalışanı Bayram K. ile
Samsun Tıp çalışanı Mehmet Ö. arasında yapılan görüşmeden Samsun Medikal ile
Sinmed’in görüşme konusu ihaleyi paylaştıkları anlaşılmaktadır. 13. delilde yer
verilen görüşmeden 12. delilde anılan ihale ile ilgili olarak ihaleye kimin nasıl
katılacağına ilişkin hastane görevlisi ile koordinasyon kurulduğu anlaşılmaktadır. 14.
delilde yer alan konuşmadan da 11-12-13. delillerden ihale ile ilgili ortalama maliyete
ilişkin detayların konuşulduğu anlaşılmaktadır. 16. delilde de yaklaşık maliyetler
konusundaki danışıklı durum net olarak ortaya konulmaktadır. İhalelerin
değerlendirilmesi aşamasında önemli olan ve tekliflerin geçerli olup olmamasında bir
kriter olarak kullanılan yaklaşık maliyetin düşük çıkmaması için Samsun Tıp firması
ve Sinmed arasında bir anlaşma yapılmakta ve bu niyet açıkça zikredilmektedir.
Samsun Tıp’ta yapılmak istenen yerinde inceleme, ilgili teşebbüsün adresinde
kimsenin bulunmaması sebebiyle yapılamamıştır. Teşebbüs tarafından yapılan ilk
savunmada, tasfiye halinde olduklarının bildirilmesi dikkate alındığında, firmanın
kapanmış olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, Sembol Medikal firmasında tutulan
tutanakta Samsun Tıp hakkında:
“Söz konusu firmanın iflas ettiği konusunda bilgilerimiz mevcut. Borçları
nedeniyle mahkemede anılan firmanın davalarının devam ettiğini bilmekteyiz.
Firma resmi olarak kapanmasa da faaliyetlerine sona erdirmiştir. Daha önce
faaliyet gösterdiği yeri de kapattıklarını ve söz konusu yerin başka bir şahsa
devredildiğini bilmekteyiz.”
bilgileri verilmiştir.
16. delile ilişkin olarak, Sinmed’de yapılan incelemede Şükrü İ.tarafından:
“Kurum alımlarının sağlanması amacıyla ben maliyetlere ilişkin teklif vermek
istiyorum. Bu ürünlerin satışını yapan Samsun Tıp’la görüştüm. Aynı zamanda
hastane de Samsun Tıp’a sormuş. Mehmet Bey de kendi yazdığı ortalama
fiyatları bana bildireceğini “buna göre altında ya da üstünde yazarsın” ibaresini
kullandı. “
açıklaması yapılmıştır.
08-74/1180-455
84
Açık ihale usulünde önem arz eden yaklaşık maliyetin düşük çıkmaması için Samsun
Tıp ve Sinmed firmalarının aralarında anlaşma yapmaları yukarıda bahsedilen
delillerden anlaşılmaktadır. Ayrıca, söz konusu durum yaklaşık maliyet bulmakta
zorlanan hastaneler için bu bilgileri temin etmekten farklılaşmaktadır. Zira firmalarca,
sadece yaklaşık maliyetin gönderilmesi talep edilmemekte, ayrıca yaklaşık maliyetin
düşük çıkmaması için kendi gönderdikleri maliyetlere yakın fiyatların gönderilmesi
istenmektedir. Sinmed tarafından yapılan savunma konuya açıklık getirmemektedir.
Bu noktada kamu ihalelerinde, Sinmed ve Samsun Tıp firmalarının ihale öncesi
yaklaşık maliyetleri belirleyerek, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği
sonucuna varılmıştır.
Samsun Tıp firmasınca gönderilen ikinci yazılı savunmada, şirket ortağı olan ve
Soruşturma Raporunda hakkında bazı delillerin de bulunduğu Mehmet Ö.’nün adli
yargıda devam eden davada ilk celsede tahliye olduğu belirtilerek suçsuz oldukları
yönünde bir vurgulama yapılmıştır. Öncelikle belirtmek gerekir ki, devam etmekte
olan dava ile Rekabet Kurumu’nca yürütülen soruşturma arasında önemli farklılıklar
bulunmaktadır. Farklı kurumlarca farklı kanunların uygulanmasının söz konusu
olduğu anılan dava ve soruşturmada, bazı delillerin ortak kullanılması sonuçların ve
kararların aynı olmasını gerektirmemektedir. Rekabet Kurumu’nca yürütülen
soruşturmada adli yargıda devam eden davada taraf olmayan şirketler olduğu gibi
elde edilen bilgi, belge ve deliller de farklılaşmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti için yapılan incelemeler ve
değerlendirmeler adli yargıda yapılan değerlendirmelerden ayrı unsurlar içermektedir.
I.3.2.5.7.21. Bıçakçı Ticaret (Seden Medikal)
25. Delil’de yer alan görüşmeden Sinmed müdürü Şükrü İ. ile Seden Medikal çalışanı
İdris D. arasında geçen görüşmeden hastanenin doğrudan alımı için verilecek teklifler
hakkında görüştükleri anlaşılmaktadır. 26. delilde yer alan 25. delilde yer verilen
görüşmenin devamı olarak şahısların doğrudan alımla ilgili fiyatlar üzerinde
konuştukları anlaşılmaktadır. 29. delilde yer alan Sinmed müdürü Şükrü İ. ile Seden
Medikal çalışanı İdris D. arasında geçen görüşmeden Sinmed’in Seden Medikal’e
yapacağı satış için fiyat bilgilerini konuştukları anlaşılmaktadır. 3. delilde yer alan faks
metninden Seden Medikal ve Sinmed’in ihaleyi kazanabilmek için kendi teklifinin
yanına iki yan teklif daha hazırladığı Medi-Lab ve Makro Medikal adına iki yan teklif
daha hazırladığı anlaşılmaktadır.
25., 26. ve 29. delillerdeki konuşmalara ilişkin olarak Şükrü İ.:
“Tape No: 114 olan ve Seden Medikal çalışanı İdris D. ile aramızda geçen
telefon görüşmemde Seden Medikal bizden ürün talep etmektedir. Bu firma
bizi sürekli şikayet etmektedir. Bu nedenle kendileriyle ilişkimiz iyi değildir. Ben
de kendisine geçiştirmek için yalan yanlış bir sürü şey söyledim. Kendilerine
mal satmadım. Aynı kişiyle Tape No: 104’de kayıtlı telefon görüşmemizle ilgili
olarak şunları söyleyebilirim. Söz konusu ihale (…)-(…) YTL’lik EKG jeli alımı
işidir. Kendisi bana fiyat danıştı, ben de “(…)-(…)YTL” yazarsın dedim. Ben bu
alıma teklif vermedim.” açıklamasını yapmıştır.
Daha önce de ifade edildiği üzere, Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu’nca hazırlanan
raporda; 75 günlük sürede, Sinop Devlet Hastanesi tarafından doğrudan temin
yoluyla ve Sinmed’den yapılan toplam 18.523 YTL’lik alımın dökümanlarında Sinmed
firmasının yanında teklif veren firmalar arasında Seden Medikal de bulunmaktadır.
Soruşturma sürecinde bulunan diğer belgelerle birlikte düşünüldüğünde, Sinmed ve
Seden Medikal’in, özellikle doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda birbirlerine yan
08-74/1180-455
85
teklif vermek için anlaştıkları tespit edilmiştir. Söz konusu durumun da 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlali olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca, yapılan yerinde incelemede, Seden Medikal’in medikal sektöründen çıktığı ve
balık ağları ile ilgilenmeye başladığı görülmüştür. Söz konusu firmanın, savcılık
tarafından yapılan soruşturma sonrasında ihalelere girmediği, firmanın küçük ölçekli
bir firma olduğu, bu ölçekte bir firmanın sistemli bir şekilde ihaleleri paylaşmak gibi bir
ekonomik gücü bulunmadığı, ancak yan teklif vererek ihale sürecinin sağlıklı işlediği
izleniminin sağlanmasına olanak tanıdığı, şirket sahibi ile yapılan görüşmede delil
konusu konuşmaların şirket sahibinden habersiz olarak yapıldığı ifadelerine yer
verildiği görülmüş ve ayrıca delile ilişkin alımın çok düşük meblağlı olduğu hüküm
tesisinde dikkate alınmıştır.
I.3.2.5.7.22. Sembol Medikal
23. delilden, Vezirköprü’deki bir ihaleye, Berat Medikal ile birlikte gidildiği
anlaşılmaktadır. 42. delilde belirtildiği üzere, Sinmed’de yapılan aramalarda Sembol
firmasına ait kaşeli boş proforma faturalar ve A4 kağıtlar bunmuştur. Bahsi geçen
dokümanların yan teklif hazırlamada ve sunmada yeterli olduğu düşünüldüğünde
Sembol Medikal ve Sinmed arasında yan teklif hazırlama konusunda bir danışıklılık
olduğu anlaşılmaktadır. 46. delilden Sembol Medikal’in hastaneye gönderdiği faksı,
Şükrü İ’nin dikkatine Sinmed firmasına gönderdiği anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle
her iki firmanın danışıklı olarak yaklaşık maliyetleri tespit ettikleri anlaşılmaktadır.
17.6.2008 tarihinde Sembol Medikal’de yapılan yerinde incelemede, şirket sahibi
Metin G.’ya 30. delildeki faks hakkında bilgi sorulmuştur. Metin G. tarafından
aşağıdaki cevap verilmiştir:
“Vezirköprü Devlet Hastanesi ihale aşamasındaydı. Benim de ihalede ne tür
istendiğini ve ihale listesini görmek istemiştim. Ancak, o dönemde araç
problemim vardı. Berat Medikal’den Hilmi S.’nin de bölge hastanesine gittiğini
öğrendim. Ben de aracım olmadığı için kendisiyle beraber hastane ihalesi için
Vezirköprü’ye gittim. Gittiğim de ihalede istenen ürünlerin benimle ilgisi
olmadığını öğrendim. İhaleye katılmadım, herhangi bir teklif de vermedim.”
Teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında bahsedilen savunma hakkına ilişkin
değerlendirmelere ortak savunmalar kısmında yer verilmiştir. Söz konusu savunmada
bahsedilen delile ilişkin iddialar değerlendirildiğinde, 23. delilden, Vezirköprü’deki bir
ihaleye, Berat Medikal ile birlikte gidildiği anlaşılmaktadır. İhaleye katılma niyetinde
olan firmaların beraber ihale şartnamesini incelemeleri ve beraber yolculuk etmeleri
aralarında ihaleye ilişkin olarak görüş alışverişinde bulunma, dolayısıyla diğer tarafın
ihaleye ilişkin politikasını öğrenme ve buna göre hareket etme imkanını
doğurmaktadır. Bu davranışların tek başına bir rekabet ihlali olduğu sonucunun
çıkarılmasına yeterli delil teşkil etmediği düşünülmektedir. İlgili delil dosya
kapsamında yer alan diğer delillerle birlikte değerlendirilmiş ve bu delile Sinmed,
Sembol Medikal, Berat Medikal arasındaki yakın ilişkinin bir göstergesi olduğu
kanaatiyle yer verilmiştir.
46. delilde Sinmed’e çekilen faksın doğru olduğu teyit edilmekte, ancak bu faksın
yanlışlıkla hastane yerine Sinmed’e gönderildiği ifade edilmektedir. Oysa söz konusu
delildeki faks metni incelendiğinde, anılan proforma faturanın Sinmed Şirket Müdürü
olan “Şükrü İ.’nin dikkatine” olarak doldurulduğu anlaşılmaktadır. Hastaneye
gönderilmek istenen proformanın hastane adı yerine Sinmed yetkilisinin adının
yazılması basit bir hatayla izah edilemeyeceği ortadadır. Söz konusu proforma fatura
08-74/1180-455
86
Sembol Medikal’in ihale öncesi yaklaşık maliyetler konusunda Sinmed’i
bilgilendirdiğini ortaya koymaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, dosya konusu olayda ihalenin gerçekleşmiş olup
olmamasıyla değil, söz konusu ihale nedeniyle tarafların ihaleye ilişkin rekabetin
sınırlandırılmasına neden olan ya da olabilecek şekilde bilgi alışverişi içinde olup
olmamasıyla ilgili olarak ele alınmaktadır. Bu nedenle ihale hiç gerçekleşmese dahi
tarafların rekabeti kısıtlayacak bir biçimde aralarında bilgi alışverişinde
bulunmalarının başlı başına bir ihlal niteliğinde olduğu göz ardı edilmemelidir.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan, Sembol Medikal’in hem yan teklif hem de
yaklaşık maliyetler konusunda Sinmed firması ile danışıklılık içerisinde olduğu ve
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmıştır.
I.3.2.5.7.23. Sinmed
2. delilde yer alan telefon görüşmesinden ihaleler öncesi Sinmed ve Berat Medikal’in
ihalelerde verilecek teklifler ile ilgili görüşmeler yaptığı ve ihale fiyatlarını birbirlerine
sorarak belirlediği anlaşılmaktadır. 3. delilde Ece Tıbbi Ürünler ile Sinmed’in ihalelere
kimin katılacağı konusunda birbirlerini bilgilendirdikleri görülmektedir. Bu delile ilişkin
değerlendirme Ece Tıbbi Ürünler’e ait bölümde yapıldığından burada tekrar
edilmeyecektir. 4. delilde yer alan telefon görüşmesinden Sinmed ve Samsun Tıp’ın
ihalelerle ilgili gelişmelerden birbirlerini haberdar ettikleri anlaşılmaktadır. 5. delilde
yer alan telefon görüşmesinden Sinmed ile Samsun Tıp’ın ihaleler ve ihale fiyatları ile
ilgili bilgi alışverişinde bulunduğu anlaşılmaktadır. 8. delilde yer alan telefon
görüşmesinden Sinmed ile Atlas Medikal’in ihalelere kimin katılacağı ve ihalelerde ne
fiyat verdiği ile ilgili görüşmeler yaptığı anlaşılmaktadır. 10. delilden Sinmed’in İl
Sağlık Müdürü’ne yaklaşık maliyetler konusunda yardımcı olduğu ve yaklaşık maliyet
göndermesi için firma isimleri konusunda yardımcı olduğu anlaşılmaktadır. 11.
delilden Sinmed ile Samsun Tıp’ın ihalelerle ilgili ihale şartları konusunda hastane
çalışanı aracılığıyla görüştükleri anlaşılmaktadır. 12. delilde yer alan hastane çalışanı
Bayram K. ile Samsun Tıp çalışanı Mehmet Ö. arasında yapılan görüşmeden
Samsun Tıp ile Sinmed’in görüşme konusu ihaleyi paylaştıkları anlaşılmaktadır. 13.
delilde yer verilen görüşmeden 12. delilde anılan ihale ile ilgili olarak ihaleye kimin
nasıl katılacağına ilişkin hastane görevlisi ile koordinasyon kurulduğu
anlaşılmaktadır. 14. delilde yer alan konuşmadan da 11–12–13. delillerden söz
konusu ihale ile ilgili ortalama maliyete ilişkin detayların konuşulduğu anlaşılmaktadır.
15. delilden, Karabük’teki ihale için tüm yaklaşık maliyetlerin Sinop’tan alındığı
vurgulanmaktadır. Bu da yaklaşık maliyet tespiti sırasında Sinmed’in, daha önceki
delillerle birlikte değerlendirildiğinde, Sinop’taki yakın medikalcilerle birlikte
davrandığına örnek oluşturmaktadır. Nitekim hastane müdürü de söz konusu
durumun nasıl açıklanabileceğini Sinmed yetkilisine sormaktadır. 16. delilde de
yaklaşık maliyetler konusundaki danışıklı durum net olarak ortaya konulmaktadır.
İhalelerin değerlendirilmesi aşamasında önemli olan ve tekliflerin geçerli olup
olmamasında bir kriter olarak kullanılan yaklaşık maliyetin düşük çıkmaması için
Samsun Tıp firması ve Sinmed arasında bir anlaşma yapılmakta ve bu niyet açıkça
zikredilmektedir. 18. delilde yer alan telefon görüşmesinden ise Sinmed firması ile
Ece Tıbbi Ürünler’in ihalelere verilecek yaklaşık maliyet tekliflerini ortaklaşa
kararlaştırdıkları anlaşılmaktadır. 22. delilde yer alan Sinmed Müdürü Şükrü İ. ile
Atılım Medikal yetkilisi Mustafa K. ile yapılan görüşmeden hastaneye yaklaşık maliyet
gönderilmesi için bu şahısların koordinasyon içinde oldukları anlaşılmaktadır. 23.
delilde yer alan görüşmeden sağlık kuruluşu yetkilisinin hastaneye alınacak
08-74/1180-455
87
malzemeyle ilgili olarak yaklaşık maliyet istenmesine ilişkin Sinmed yetkilisi Şükrü İ’yi
bilgilendirdiği görülmektedir. 24. delilde yer alan görüşmeden Sinmed müdürü Şükrü
İ. ile Odak Tıbbi Malzeme’nin sahibi Salim G.’nin göz ile ilgili sağlık kuruluşunun
alacağı malzemeler hakkında ihale şartnamesi ve ihaleye ne şekilde girileceği
hakkında konuştukları anlaşılmaktadır. 25. delilde yer alan Sinmed müdürü Şükrü İ.
ile Seden Medikal çalışanı İdris D. arasında geçen görüşmeden hastanenin doğrudan
alımı için verilecek teklifler hakkında görüştükleri anlaşılmaktadır. 26. delilde yer alan
25. delilde yer verilen görüşmenin devamı olarak şahısların doğrudan alımla ilgili
fiyatlar üzerinde konuştukları anlaşılmaktadır. 27. delilde yer alan görüşmeden Makro
Medikal sahibi fakat hali hazırda İmir Kimya çalışanı Fevzi Y. ile Sinmed müdürü
Şükrü İ.’nin yapılması planlanan bir doğrudan alım için aynı fiyatı verdikleri ve Fevzi
Y.’nin ihaleye katılıp katılmamak konusundaki niyeti doğrultusunda ihale fiyatları
hakkında konuştukları anlaşılmaktadır. 28. maddede yer alan Sinmed müdürü Şükrü
İ. ve Deltamed yetkilisi Muhittin ile diyaliz ile ilgili olarak Türkeli’de bulunan sağlık
kuruluşunun ihalesine kimin gireceğine ilişkin bilgilendirme yapıldığı görülmektedir.
29. delilde yer alan Sinmed müdürü Şükrü İ. ile Seden Medikal çalışanı İdris D.
arasında geçen görüşmeden Sinmed’in Seden Medikal’e yapacağı satış için fiyat
bilgilerini konuştukları anlaşılmaktadır. 3. delilde yer alan faks metninden Seden
Medikal ve Sinmed’in ihaleyi kazanabilmek için kendi teklifinin yanına iki yan teklif
daha hazırladığı Medi-Lab ve Makro Medikal adına iki yan teklif daha hazırladığı
anlaşılmaktadır. 32. delilde yer verilen faks metninden Samsun Medikal ile Sinmed’in
ihalelere sunacakları yaklaşık maliyet teklifleri ile ilgili birbirlerini bilgilendirdikleri ve
birbirlerinin adına teklif verdikleri anlaşılmaktadır. 33. delilde yer alan faks metninden
Sinmed ile Ece Tıbbi Ürünler’in ihalelerle ilgili yaklaşık maliyetler konusunda görüşme
yaptıkları anlaşılmaktadır. 34. delilde yer alan faks metninden Medi-Lab, Makro
Medikal ve Samsun Medikal firmalarına ait yaklaşık maliyetlere ilişkin tekliflerin yer
aldığı görülmektedir. 35. delilde yer alan Sinmed müdürü Şükrü İ. ile Samsun Medikal
çalışanı Yüksel K. arasındaki görüşmeden ve bu görüşmenin ardından çekilen faks
metninden iki firmanın hastane alımı için koordine oldukları ve birbirlerine yaklaşık
maliyet gönderdikleri anlaşılmaktadır. 36. delilde yer alan Karadeniz Laboratuar
çalışanı Murat adlı şahıs ile Sinmed çalışanı Kadriye İ. arasında geçen görüşmeden
Trabzon ilinde yapılacak bir ihale için Sinmed firmasından yaklaşık maliyet talep
edildiği anlaşılmaktadır. 31. delilde yer alan faks mesajından Sinmed tarafından
Seden Medikal’e ventilasyon ürünleri için fiyatların gönderildiği anlaşılmaktadır. 38.
delilde yer alan Sinmed müdürü Şükrü İ. ile diğer bir Sinmed çalışanı arasında geçen
görüşmeden Sinmed firması içinde proforma tekliflerin hazırlandığı anlaşılmaktadır.
39. delilden Sinmed müdürü Şükrü İ. ile Seden Medikal çalışanı İdris D. arasında
önceden belirtilen ihale için fiyatların görüşüldüğü anlaşılmaktadır. 45. delilde ifade
edildiği üzere Cide Devlet Hastanesi’nin piyasa araştırmasında MedTıp ve Sinmed
firmaları danışıklı hareket etmiştir. 46. delilden Sembol Medikal’in hastaneye
gönderdiği faksı, Şükrü İ.’nin dikkatine Sinmed firmasına gönderdiği anlaşılmaktadır.
Diğer bir ifadeyle her iki firmanın danışıklı olarak yaklaşık maliyetleri tespit ettikleri
anlaşılmaktadır. 47. delil ile Sinmed’de bulunan ve Berat Medikal’e ait dokümanlar
birlikte düşünüldüğünde Sinop Atatürk Devlet Hastanesi’nin doğrudan temin ile satın
almak istediği sarf malzeme için verilen tekliflerin, tek elden ve Sinmed tarafından
hazırlandığı kanaatine varılmıştır.
17.6.2008 tarihinde Sinmed’de yapılan yerinde incelemede, şirket yetkilisi Yakup
D.’ye Medeks firması ve kendilerine ilişkin deliller hakkında bilgi sorulmuştur. Yakup
D. tarafından aşağıdaki cevap verilmiştir:
08-74/1180-455
88
“…Medeks Tıbbi Gereçler Ltd. Şti. benim ilk kurduğum firmadır. Şuan
Sinmed’in faaliyet gösterdiği alanda 1994-2003 yılları arasında faaliyet
göstermiştir. 2003 yılımda aldığı bir ihaleden yasak cezası nedeniyle (kaldı ki
bir yıl sonra kalkmış) faaliyet yapamaz haline gelmiştir. Bu yasak cezası
bitmesine rağmen ben o dönemde Sinmed’i kurduğum için Medeks atıl
durumda kaldı. Bu operasyonla hiçbir ilgisi yoktur, tek bir konuşma da adı dahi
geçmemiştir. Kamu ya da özel hiçbir kuruluşun ihalelerine teklif vermemiştir.
Mal alıp, satmamıştır. Şirketin adresi Sinema Cad. 8/10, Sinop’tur...”
“…Tape No: 153 (delil no:6) 8ile ilgili Ömer Ş. ile yaptığım telefon
görüşmesinde geçen özel notlardan kasıt Karadeniz Laboratuar’a olan
borçlarımın ödenmesine ilişkin bir tekliftir.
Tape No: 258 (delil no: 8) olan ve Atlas’dan Ahmet G. ile aramızda geçen
görüşmenin açıklaması şu şekildedir. Kastamonu Devlet Hastanesi’nin
mikrobiyoloji laboratuarı hizmet alım ihalesi vardı. İhale şartnamesinde
istenilen şeyleri hiçbir firmanın tek başına karşılama şansı yoktu. Bu ihaleye
katılabilmek için Ahmet G. ile görüştüm. İhaleye kanun gereği ya ortak girişim
şeklinde ya da yetkilendirme şeklinde katılabilecektik. Fakat daha sonra
muhtelif nedenlerden dolayı anlaşamadık. Ben o ihaleye katılmadım, Atlas’ın
ne yaptığını bilmiyorum.
Tape No: 379 (delil no: 9) olan ve Münif İslamoğlu Hastanesi Müdürü Kayhan
Y. ile aramızda geçen görüşmenin açıklaması şu şekildedir. Hastane de benim
o dönem cihazım vardı. Cihazımdaki kitlerin bitmesi ve ihalenin yetişememesi
üzerine yaklaşık 5 bin YTL civarında kit alımı için teklife çıkılmıştı. Med-Kim
firması gelen teklifin şartlarını okumadan hastaneye teklif vermiş, bunun
üzerine Kayhan Bey de beni arayınca ben de “madem ucuz teklif verdiler,
getirsinler kursunlar” dedim. Kayhan Bey firma ile görüşmüş, firma tekliflerinin
yanlış olduğunu ve tekliflerini geri çekeceğini söylemiştir.
Tape No: 381 (delil no: 10) olan ve Kastamonu İl Sağlık Müdürü Yüksel U. ile
aramızda geçen görüşmenin açıklaması şu şekildedir. Müdür Bey, benden
yaklaşık maliyet sormak için firma isimleri istedi. Ben kendisini yardımcı
olabilmek için kendisine firma isimlerini faksladık.
Ayrıca Ece’ye gönderilmiş olan yaklaşık maliyet ile ilgili faksa ve
telefonlarımızın dinlendiğini belirttiğim yazımın sebebi Karabük İl Sağlık
Müdürlüğü’nün firmamızdan diyaliz cihazı için firmamızdan talebi olmuştur. Biz
Ece’nin ürünü sattığımız için bu nedenle Ece’ye faks çektik. Telefon
görüşmelerimizin dinlenildiğini biliyordum. Ticari bilgilerimizin bilinmesini
istemediğim için telefonla görüşmek istemedim…”
“…Tape No: 6 (delil no: 7), Bu konuyla ilgili müfettiş incelemesini yapmış,
kaşeyle ilgili böyle bir tespitte bulunmamıştır. Karabük’le ilgili herhangi bir ihale
söz konusu değildir. Soruşturmaya konu olan ihale 2005 yılında kazandığım
bir ihale ile ilgiliydi. O ihaleye Ankara’dan bir firma katılmıştı ve aramızda
(……...) lık işte (……….) YTL fiyat farkı vardı. Ben konuya ilişkin fikrimi Ali
Utkan Bey’e sordum…”
“(delil no: 31 ve 34)…Sinmed’de bulunan ve suç delili olarak iddia edilen
kaşeler bir Sinmed, Medeks, Medi-Lab, Bilgi Su, Karadeniz Laboratuar, Berat
Medikal firmasınındır. Berat dışındaki beş firmanın tamamı da benim sahibi ya
da ortağı olduğum firmalardır. Ben ofis olarak Sinmed’in merkezini kullanıyor,
08-74/1180-455
89
birçok yazışmamı buradan yapıyordum. Bu kaşeler benim resmi
yazışmalarımda kullanılan aletlerdir. Bir kaşe ile ihaleye fesat karıştırılmaz.
İhale de kaşe kullanmak diye mecburiyet söz konusu değildir. Berat’in
kaşesinin benim büromda bulunma sebebinin ne olduğunu tutuklandığım gün
bilmiyordum. Daha sonra çıktığımda Karadeniz Laboratuar’dan eski ortağım
olan Hilmi S.’nin bir ziyareti sırasında firmamıza bir fatura kestikten sonra
unuttuğu, çalışanlarımızın da kaybolmasın diye benim kaşelerimiz arasına
koyduğunu öğrendim…”
“(delil no: 36)…Sinmed firması olarak Trabzon’da yan teklif ya da teklif
atmadık…”
Sinmed’le ilgili değerlendirmelere, Sinmed’in diğer firmalarla yaptığı ve delil olarak
ortaya konan görüşmelere ilgili firmalara ait başlıklarda yer verilmiştir. Buna ek olarak
Sinmed firması hakkında yer alan belgelerden, firmanın doğrudan teminlerde yan
teklif sunma ve açık ihaleler öncesinde diğer firmalarla birlikte yaklaşık maliyetleri
tespit etme olarak iki davranışının, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olduğu
anlaşılmaktadır. Ayrıca, rakip firmalara ait; boş proforma faturalar, kaşeler, antetli
kağıtlar ve zarfların da rekabeti sınırlandıran bir uygulamanın aracı olarak kullanıldığı
tespit edilmiştir.
Sinmed firmasının savunma olarak sunduğu delillerle yaklaşık maliyete ilişkin
hususlara “ortak savunmaların değerlendirilmesi” kısmında cevap verilmiştir. Bu
nedenle burada aynı hususlar tekrar edilmeyecektir. Anılan firmanın iddialara ilişkin
dile getirdiği hususlar değerlendirildiğinde şunlar söylenebilir: Teşebbüsün birinci
yazılı savunmasında ve yerinde inceleme de tutulan tutanakta incelemeye konu
telefon görüşmelerini yalanlayan bir ifadesi söz konusu değildir. Soruşturma Heyeti
bu telefon görüşmeleri ve evrakla ilgili olarak Rapor’da görüşlerini ortaya koymuştur.
Soruşturma heyetinin ve tarafların savunmasında belirtilen görüşleri takdir edecek ve
karara bağlayacak makam Rekabet Kurulu’dur.
Yukarıda da yer verildiği gibi 4054 sayılı Kanun, soruşturma kapsamındaki
teşebbüslerin davranışları neticesinde hangi kurumun bundan zarar görüp
görmediğiyle değil serbest piyasa ekonomisinin temelini oluşturan rekabet ortamının
zarar görüp görmediği ile ilgilenmekte ve Rekabet Kurulu da değerlendirmelerini bu
yönde yapmaktadır. Ancak rekabetin sınırlanmasından oluşan zarar 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesinde yer verildiği üzere ihlalin tespiti halinde verilecek cezada
göz önüne alınacak bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Sinmed firmasının
ekonomik olarak kötü durumda olması yapmış olduğu eylemlerine ilişkin
sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Sinmed’in hem yan teklif hem de
yaklaşık maliyetler konusunda diğer firmalar ile danışıklılık içerisinde olduğu
değerlendirilmiş ve savunmada yer verilen iddiaların soruşturma raporunda varılan
Sinmed firmasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucunu
değiştirecek herhangi bir hususu içermediği kanaatine varılmıştır.
I.3.2.6. Karadeniz Laboratuar’ın Rekabet Kuralları çerçevesinde
Değerlendirilmesi
Karadeniz Laboratuar’ın rakipler arasında ve bu teşebbüslerin faaliyet gösterdiği
pazarda mal ve hizmet satışı ile iştigal etmek üzere kurulmuş bir şirket olması
nedeniyle bu oluşumun ortak girişimler bakımından gelişen rekabet hukuku
çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Çeşitli şekillerde gerçekleştirilen ortak
08-74/1180-455
90
girişim işlemleri, özelliklerine ve taraflarının niteliklerine bağlı olarak rekabet hukuku
bakımından farklı hüküm ve usullere göre kontrol edilmektedir. Ortak girişim işlemleri,
niteliğine göre taraflar arası bir anlaşma şeklinde değerlendirilebilecek ve varsa
neden olabileceği rekabet problemleri 4054 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleri
çerçevesinde incelenebilecekken, belli şartların varlığı durumunda birleşme veya
devralma sayılacak ve Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde Kurul’un iznine tabi
olabilecektir. Dolayısıyla, hangi durumlarda bir ortak girişim işleminin birleşme veya
devralma sayılacağının tanımlanması büyük önem arz etmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde ortak girişim kavramına yer verilmemiş olmakla
birlikte, 1997/1 sayılı Tebliğ’in (Tebliğ) mevcut 2(c) maddesi ortak girişim işlemlerini
“birleşmeler” ve “devralmalardan bağımsız bir kategori olarak şu şekilde
tanımlamaktadır:
“Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde
bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya
taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi
olmayan ortak girişimler (joint-venture).”
Tanımda yer verilen “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip
olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık” ifadesi bir ortak girişimin tam işlevsel olup
olmadığının tespiti için göz önünde bulundurulan kriterdir. Tam işlevsel olan ve aynı
zamanda koordinasyon doğurucu etkileri bulunmayan ortak girişim işlemleri birleşme
veya devralma sayılan hallerden birisini oluşturmaktadır. Bir başka ifadeyle, tam
işlevsel olmayan ya da tam işlevsel olsa bile taraflar arasında veya taraflarla ortak
girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkisi olan ortak girişim işlemleri
birleşme veya devralma sayılmayacaktır. Böyle bir durumun doğal sonucu ise 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde ilgili işlemin değerlendirilmesi olacaktır.
Karadeniz Laboratuar oluşumu, yukarıda değinildiği üzere tam işlevsellik (ortak
kontrol, bağımsız iktisadi varlık olma) ve taraflar ve ortak girişim arasındaki rekabetin
sınırlandırılması kriterleri aşağıda değerlendirilmektedir.
Bağımsız İktisadi Varlık Olma
Bir ortak girişimin Kanun'un 7. maddesi ve Tebliğ'in 2 (c) maddesi kapsamında
değerlendirilebilmesi için birinci koşul, ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık
olması, bir başka deyişle fonksiyonel bağımsızlığa sahip olmasıdır. Bu kapsamdaki
bir ortak girişimin bağımsız bir ekonomik birimin bütün işlevlerini sürekli olarak yerine
getirebilmesi için pazarda bağımsız bir sağlayıcı ve alıcı olarak davranması, ticari
politikalarını özerk bir şekilde belirleyebilmesi ve buna imkan verecek yeterli işgücüne
ve malvarlığına sahip olması gerekmektedir. Bu nedenle ortak girişimin başlıca
tedarik kaynaklarının veya müşterilerinin kurucu teşebbüsler olup olmadığı ve
faaliyetlerinin kurucu teşebbüslerin faaliyetleri ile bütünleşip bütünleşmediği önem
taşımaktadır.
Karadeniz Laboratuar ilk olarak Sentez Diagnostic Tıbbi Ürünler San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Sentez) adıyla 2003 yılında Samsun’da kurulmuştur. Anılan şirketin kurucu ortakları
ise Sinmed’in sahibi Yakup D. (%50) ve Berat Medikal’in sahibi Hilmi S.’dir (%50)9.
Anılan şirketin ana sözleşmesi’nde (Madde: 3) şirketin faaliyet alanı;
- Her türlü tıbbi malzemenin toptan ve perakende alım satımı, ithalat ve ihracatı,

9 21.7.2003 yılında Ticaret Sicil Gazetesi’nde “Sentez” adlı şirket unvanının “ Karadeniz Laboratuar” olarak
düzeltildiği ifade edilmektedir.
08-74/1180-455
91
- Her türlü ilacın alım satımı, ithalatı, ihracatı ve imalatı,
- Tıbbı cihazların alımı, satımı, ihracatı ve ithalatı bu cihazların yedek
parçalarının ve sarf malzemelerinin üretimi, ithalatı ve imalatı ve
- Her türlü sağlık gereçlerinin alımı, satımı, ihracatı, ithalatı ve imalatıdır.
Şirket ana sözleşmesinin “Yardımcı İşlemler” başlıklı bölümünde ise şirketin konusu
ile ilgili menkul, gayrimenkul, nakil vasıtası ve makineler alıp, satabileceği, kiraya
verebileceği; konusu ile ilgili büro açıp işletebileceği, büro kiralayabileceği; konusu ile
ilgili gerçek ve tüzel kişilerle birlikte yeni şirketler kurabileceği ve kurucu şirketlere
ortak olabileceği vb. hususlar ifade edilmiştir.
Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde laboratuar hizmetlerinin nihai
sunumu işi için esas teşkil eden unsurların laboratuar cihazları ve bunlara bağlı kit ve
sarf malzemelerini üreten ya da dağıtıcılığını yapan firmaların bayiliğinin alınması ve
bu alandaki alımlara yönelik sağlık kuruluşlarının çıktığı ihalelere yönelik deneyim ve
bilgi birikiminin olduğu görülmüştür. Daha önce de değinildiği üzere Karadeniz
Laboratuar, kuruluşundan sonra Med-Kim ile bayilik sözleşmesi yaparak bu firmanın
Karadeniz Bölgesindeki yetkili satıcısı konumuna gelmiştir. Med-Kim firması ise 1989
yılında İzmir’de kurulmuş tamamıyla laboratuar teşhis cihazlarının (kan tahlil, kan
sayım cihazı ve reaktifleri ile biyokimya tetkikleri) ithalatı, satışı, pazarlama ve teknik
servisi alanlarında faaliyet göstermekte olan yerleşik bir şirkettir. Diğer yandan
Karadeniz Laboratuar’ın kurucularından olan Yakup D.’nin uzun yıllardır çeşitli
medikal şirketlerde sağlık kuruluşlarının laboratuar cihaz ve kitleri alımlarıyla iştigal
eden ve bu alanda mesleki uzmanlığı bulunan bir şahıs olduğu bilinmektedir.
Karadeniz Laboratuarın Med-Kim firması ile yapmış olduğu bayilik sözleşmesi ve bu
şirketin kurucu ortaklarından olan Yakup D.’nin mesleki bilgi birikimi göz önünde
bulundurularak faaliyet konusu, maddi ve maddi olmayan mal varlıkları bakımından
laboratuar cihaz ve malzemelerinin satışı işi ile iştigal edebilecek bir şirket olduğu
sonucuna varılmıştır.
Bağımsız iktisadi varlık değerlendirmesinde göz önünde bulundurulan bir diğer ölçüt
ortak girişimin başlıca tedarik kaynaklarının veya müşterilerinin kurucu teşebbüsler
olup olmadığıdır. Yapılan incelemelerde Sinmed’in Karadeniz Laboratuar’ın bir
müşterisi olduğu görülmüş olmakla birlikte Karadeniz Laboratuar’ın sadece
ortaklarına mal tedarik eden bir şirket olduğunu söylemek mümkün görülmemektedir.
Şöyle ki, ortak girişimin işlerinin büyük bir çoğunluğunun bayilik sözleşmesi ile
yetkilendirildiği bölgelerde Sinmed ve diğer ortaklarından bağımsız olarak
gerçekleştirdiği, diğer bir ifade ile sağlık kuruluşlarının ihalelerine kendi başına girdiği
görülmüştür.
5.6.2008 tarihinde Sinmed’de gerçekleştirilen yerinde incelemede tutulan tutanakta
Yakup D., Sinmed’in medikal alanında faaliyet gösteren bir firma olduğunu,
Karadeniz Laboratuar’ın o dönem Med-Kim firmasının ürünlerinin Karadeniz bölge
bayisi olduğunu, anılan şirketi kurmalarının amacının Med-Kim’in distribütörlüğünü
almak olduğunu, zira Med-Kim’den distribütörlük alabilmek için bir yıl içerisinde
500.000 ABD Doları tutarında yatırım yapmaları gerektiğini, söz konusu yatırımı tek
başına yapamayacakları için güç birliği içine gittiklerini ifade etmiştir.
18.6.2008 tarihinde Berat Medikal’de yapılan inceleme neticesinde tutulan tutanakta
ise Hilmi S.; esas işlerinin sarf malzemelerinin satışını yapmak olduğunu ancak
laboratuar malzemelerinde de faaliyet göstermek istedikleri için söz konusu şirkete
ortak olduğunu ifade etmiştir.
08-74/1180-455
92
Yapılan bu değerlendirmeler ve yer verilen ifadeler doğrultusunda Karadeniz
Laboratuarın bağımsız bir ekonomik birimin bütün işlevlerini sürekli olarak yerine
getirebilmesi için pazarda bağımsız bir sağlayıcı ve/veya alıcı olarak davrandığı ve
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve Tebliğ'in 2 (c) maddesi kapsamında
değerlendirilebilmesi için gerekli olan bağımsız iktisadi varlık olma koşulunu yerine
getirdiği sonucuna varılmıştır.
Ortak Kontrolün Varlığı
Bir teşebbüs, başka bir teşebbüsün ticari politikalarının oluşumunu kendi menfaatleri
doğrultusunda yönlendirme imkanı elde ettiği takdirde, “belirleyici etki”nin ve
dolayısıyla “kontrol”ün sağlandığı varsayılmaktadır. Ortak kontrol, kısaca iki veya
daha fazla teşebbüsün bir diğer teşebbüsün karar alma mekanizmasında belirleyici
etkiye sahip olmasıdır ve veto haklarının kullanılması, oylamalarda ortak hareket
edilmesi ya da fiili kontrole sahip olunması gibi çeşitli yollarla sağlanabilir. Söz
konusu kontrol yolları, ortak girişimin tarafı olan ana şirketlerin ortak girişim üzerinde
eşit oy hakkına sahip olması, idari kadrolarda eşit miktarda temsilciye sahip
olunması, şirketin stratejik kararlarına veto etme hakkına sahip olunmasıdır. Veto
hakları genellikle ortak girişimlerin yönetim kurulu toplantısında, pay sahipleri
toplantısında ve danışmanlık kadroları bünyesinde tartışılan kararların kabulünde ya
da reddinde rol oynar.
Anılan sözleşmenin “Şirketin İdaresi ve Temsili” başlıklı 8. maddesinde şirketi müdür
veya müdürlerin temsil edeceği, ilk 30 (otuz) yıl için şirket müdürlerinin Yakup D. ve
Hilmi Sevindik olarak belirlendiği, şirket tarafından verilecek ve bütün belgelerin ve
yapılacak sözleşmelerin geçerli olabilmesi için şirketi ilzama yetkili müdürler Yakup D.
ve Hilmi S.’nin birlikte veya ayrı ayrı imzasının taşımasının şart olduğu ifade
edilmektedir. 9.7.2004 tarihi itibarıyla Ömer Ş. 5 yıllığına tek başına şirketi temsilen
yetkili kılınmıştır.
Ana Sözleşme’nin “Kanuni Hükümler” başlıklı 12. maddesine ise ana sözleşmede
kararlaştırılmayan hükümler hakkında Türk Ticaret Kanunu’nun hükümlerinin
uygulanacağı ifade edilmektedir. Söz konusu şirketinin ana sözleşmesi
değişmeksizin ileri tarihlerde ortalık yapısında birçok değişiklikler olmuştur. Ortaklıklar
yapısının değişmesine rağmen şirket ana sözleşmesine ilişkin hükümler geçerli
kalmıştır.
Buna göre 4.3.2004 tarihli Ortaklar Kurulu kararı ile Yakup D. ve Hilmi S. ortaklıktan
ayrılmışlar ve hisselerini Yusuf H. (%.....), Pervin U. (%.....) ve Fadime C.’ye (%....)
devretmişlerdir. Ardından 1.6.2004 tarihli Ortaklar Kurulu kararı ile şirketin ortaklık
yapısı tekrar değişikliğe uğramış ve hisselerin (%....)’sına Ömer Ş., (%....)’üne Yakup
D. sahip olmuştur. 17.5.2006 tarihli Ortaklar Kurulu kararı ile şirkete yeni ortaklar
alınmış ve yeni ortaklarla beraber şirketin o dönemdeki hissedarlık yapısı; Ömer Ş.
(%....), Yakup D. (%....), Sedat D. (%....) ve Davut A. (%....) şeklinde oluşmuştur.
13.4.2007 tarihli Ortaklar Kurulu kararı neticesinde, ortaklık yapısı Ömer Ş. (%....),
Sedat D. (…) ve Yusuf H. (%....) şeklinde değişmiştir. Mevcut durum itibarıyla
Karadeniz Laboratuar’ın hissedarları Osman Ş. ve Nahit E.’dir.
Tablo 2: Dönemsel Olarak Karadeniz Laboratuar’ın Hissedarlık Yapısı
Dönemler Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Yakup D. (Sinmed) (…) 1. Dönem
(21.7.2003) Hilmi S.(Berat Medikal) (…)
Yusuf H. (…)
Pervin U. (…)
2. Dönem
(4.3.2004)
Fadime C. (…)
08-74/1180-455
93
Ömer Ş. (…) 3. Dönem
(1.6.2004) Yakup D. (…)
Ömer Ş. (…)
Yakup D. (…)
Sedat D. (…)
4. Dönem
(17.5.2006)
Davut A. (…)
Ömer Ş. (…)
Sedat D. (…)
5. Dönem
(13.4.2007)
Yusuf H. (…)
Osman Ş. (…) 6. Dönem
Nahit E. (…)
Karadeniz Laboratuar’ın 1. Dönem Ana sözleşmesi incelendiğinde Yakup D.’nin ve
Hilmi S.’nin %(…-…) oranında hisseye sahip olduğu, aynı zamanda şirketin müdürleri
olarak yapılan sözleşmelere beraber veya ayrı ayrı imzaya yetkili oldukları
anlaşılmaktadır. Ayrıca ana sözleşmenin “Kanuni Hükümler” başlıklı 12. maddesine
ise ana sözleşmede kararlaştırılmayan hükümler hakkında Türk Ticaret Kanunu’nun
hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmektedir. Türk Ticaret Kanunu’nun 537.
maddesine limited şirketlerde şirket sözleşmesinde aksine bir hüküm olmadığı
müddetçe ortaya koyduğu sermaye miktarına göre ortağın oy hakkı olduğu, anılan
Kanun’un “Kararlar” başlıklı 536. maddesine göre ise ödenmiş sermayenin yarıdan
fazlasını temsil eden ortakların müzakere edilen husus lehine oy vermesi gerektiği,
aksi halde kararın hükümsüz olacağı ifade edilmektedir.
Yukarıda yer verilen ifadelerden anlaşılacağı üzere Karadeniz Laboratuar’ın bu
haliyle birinci dönem için Yakup D. ve Hilmi S. tarafından ortak kontrol edildiği
düşünülmektedir. Zira herhangi bir ortağın olumlu oy vermediği durumlarda şirket
karar alamayacak, alacağı kararlar ise hükümsüz sayılacaktır.
Ana sözleşmede yer alan hükümlerin değişmeksizin Karadeniz Laboratuar’ın
hissedarlık yapısında değişimler olduğu yukarıda ifade edilmektedir. Ortak kontrol
hususunun dönemsel olarak değerlendirildiğinde ise 2. dönemde hiçbir ortağın tek
başına stratejik kararları veto etme yetkisini haiz olmadığı anlaşılmaktadır. 3.
dönemde ise Bizim Medikal hissedarı Ömer Ş.’nin Karadeniz Laboratuar’da
%66,3’lük hissesi ile şirkette tek başına karar alabilme imkânına sahip olduğu
anlaşılmaktadır. 4. ve 5. dönemde ise hiç bir hissedarın tek başına karar alma imkânı
olmadığı, bununla birlikte hiçbir hissedarın da şirketin stratejik kararlarını tek başına
veto etme yetkisini haiz olmadığı anlaşılmaktadır. 6. dönemde ise şirketin tekrar iki
ortaklı yapıya döndüğü ancak şirkette tek yetkilinin Osman Ş. olduğu anlaşılmaktadır.
Söz konusu durumlar incelendiğinde şirkette 1. dönemde ortak kontrol söz konusu
iken 3. ve 6. dönemde şirketin tek hissedarının kontrolünde olduğu diğer dönemlerde
ise şirket üzerinde ortak veya tek kontrolünün söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu bakımdan, söz konusu oluşumun 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve Tebliğ'in 2
(c) maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için gerekli olan ortak kontrolün varlığı
unsurunun çok kısa bir süre için gerçekleştiği, bunun dışındaki dönemlerde ortak
kontrol unsurunun bulunmadığı, dolayısıyla bu koşulu taşımadığı sonucuna
varılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalara karşın taraflar arasında ortak çıkarların varlığının
kabulü ve tarafların bu ortak çıkarların sağlanmasına yönelik birlikte hareket
edeceklerinin kabulü halinde Karadeniz Laboratuar’ın taraflar arasında birlikte kontrol
edilen bir oluşum olduğu sonucuna varılabilecektir.
08-74/1180-455
94
Karadeniz Laboratuar’ın Ortakları Arasındaki Rekabeti Sınırlayıcı Amaç ve Etkisi
Yukarıda yer verilen tablodan görüleceği üzere Karadeniz Laboratuar yalnızca kısa
bir süre için Hilmi Sevindik ve Yakup D. arasında ortak kontrol edilmekte, bunun
dışındaki süreçlerde 3. ve 6. dönemler hariç olmak üzere Karadeniz Laboratuar’ın
İlmed, Bizim Medikal, Sinmed firmalarının sahipleri ya da kısa bir süre için bu
şirketlerle doğrudan ilişkileri olan şahıslar tarafından sahip olunduğu görülmektedir.
Bu açıklama çerçevesinde Karadeniz Laboratuar’ın İlmed, Bizim Medikal ve Sinmed
firmalarının sahiplerince uzun sayılabilecek bir dönemde sürekli bir şekilde birlikte
sahip olunduğu görülmektedir.
Bizim Medikal ve İlmed firmalarının Karadeniz bölgesindeki en büyük tıbbi cihaz
hizmetleri sunan firmalar olduğu bunun yanı sıra Sinmed firmasının Sinop ve
çevresinde büyük bir sağlayıcı olduğu bilinmektedir. Yapılan incelemelerde
Karadeniz bölgesinin en büyük tıbbi cihaz hizmet sağlayıcıları arasında bulunan ve
bu alanda faaliyet gösteren Roche ve Beckman vd. birçok cihaz üreticisinin bayileri
konumunda bulunan Bizim Medikal ve İlmed firmalarının birbirlerinin katıldığı
ihalelere hiç katılmadıkları ya da çok sınırlı sayıda karşı karşıya geldikleri tespit
edilmiştir. Bu bağlamda İlmed; Samsun, Amasya, Kastamonu, Çorum illerinde Bizim
Medikal ise Trabzon, Rize, Giresun, Artvin, Gümüşhane, Erzurum, Ağrı illerinde
faaliyet göstermektedir. Bu teşebbüslerin birbirleri ile karşılaşmamalarının sebebinin
cihaz üreticisi firmalarla münhasır çalışmalarından kaynaklanmadığı, hatta bu
firmalarla herhangi bir yazılı sözleşme çerçevesinde çalışmadıkları, Trabzon’da
faaliyet gösteren Bizim Medikal’in Samsun’daki bir ihaleye katılmasında ekonomik,
fiziki bir engel bulunmamasına karşın oluşan bu fiili durumun şirketlerin ticari
tercihlerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bölgede faaliyet gösteren ve pazarın en
büyük firmaları arasında bulunan rakip firmaların aynı faaliyet alanında ve bu iki
firmanın faaliyet gösterdiği coğrafi alanda faaliyet gösterecek ya da gösteren bir
başka firmada ortaklık ilişkisinde bulunmaları rekabetin sınırlandırması sonucunu
doğurmaktadır.
Şöyle ki; 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve Tebliğ'in 2 (c) maddesi kapsamında
değerlendirilebilecek ortak girişimler için bu ortak girişimin tarafı olan teşebbüslerin
kurduğu oluşumun rekabeti sınırlandıran amaç ve etkisinin bulunmaması
gerekmektedir. Rekabeti sınırlandıran amaç ve etkinin bulunup bulunmadığının
değerlendirilmesine ilişkin belirleyici faktör, ortak girişimin, taraflar arasındaki
rekabetçi davranışların koordinasyonuna sebebiyet verip vermediğidir. Hangi koşullar
altında bir ortak girişimin, bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların
koordinasyonunu amaçlamış ya da bu sonucu doğurmuş olacağı şu şekilde
belirlenmektedir:
- Ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki
etkinliklerinin önemsiz seviyede kalması veya ana teşebbüslerden sadece
birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam etmesi,
- Ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki
tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri
hallerinde bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski
bulunmamaktadır. İlk durum ana şirketlerin birbirleriyle veya ortak girişimle rakip
olmamalarını ifade etmektedir. Buna göre; ortak girişimin kendisini oluşturan
teşebbüslerin adına yeni faaliyetlere girişip girişmediğinin, şirketlerin ilgili pazarlarda
veya ilgili ürün pazarının üst veya alt pazarlarında ya da komşu pazarlarda faaliyet
gösterip göstermediğinin değerlendirilmesine gerek duyulmaktadır.
08-74/1180-455
95
Her ne kadar Karadeniz Laboratuar hakkında bu teşebbüsün Bizim Medikal, İlmed ve
Sinmed tarafından ortak kontrol edildiği söylenemese de ortak girişimler için rekabeti
sınırlandıran amaç ve etkinin varlığının belirlenmesine ilişkin temel ölçütlerin bu
oluşumun değerlendirilmesi bakımından doğru bir gösterge olduğu kanaatine
varılmıştır.
Bizim Medikal ve İlmed firmalarının 2006 yılı itibarıyla sırasıyla (……………) YTL,
(………….) YTL cirolarıyla Karadeniz bölgesinin en büyük tıbbi cihaz hizmet
sağlayıcıları arasında olduğu Sinmed’in ise (……………) YTL cirosuyla orta ölçekli bir
medikal firması olduğu yukarıda ifade edilmişti. Dolayısıyla, Karadeniz Laboratuar’ın
2006 yılı cirosunun (……………) YTL olduğu göz önünde bulundurulduğunda
yukarıda belirlenen “ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün
pazarındaki etkinliklerinin önemsiz seviyede kalması” ölçütünün karşılandığından
bahsetmek mümkün değildir.
Bu aşamada ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün
pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri ya da taraflardan birinin ilgili
ürün pazarından çıkması ölçütünün değerlendirilmesi gerekmektedir. Yukarıda da
ifade edildiği üzere Karadeniz Laboratuar’ın faaliyet alanı İlmed ve Bizim Medikal’in
faaliyet alanı olan tıbbi tanı cihazı ve ilgili hizmetlerinin satışı ile örtüşmektedir. Diğer
yandan Karadeniz Laboratuar’ın Med-Kim ile yapmış olduğu bayilik sözleşmesinden
Kastamonu, Artvin, Sinop, Ordu, Rize, Giresun, Amasya, Trabzon, Samsun,
Gümüşhane illerinde bayilik sözleşmesine konu ürünleri satmaya yetkili olduğu
anlaşılmaktadır. Her ne kadar birbirlerinin faaliyet gösterdiği alanlarda fiili olarak
faaliyet göstermiyor olsalar da Bizim Medikal ve İlmed’in de birbirlerinin faaliyet
gösterdiği coğrafi pazar ve ürün pazarında var olmalarının önünde ekonomik ve fiili
bir engel bulunmaması nedeniyle potansiyel rakip oldukları değerlendirmesi
yapılmıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde aynı pazarda yüksek pazar payına sahip
rakip teşebbüslerin yine bu pazarda faaliyet göstermekte olan bir başka şirket
bünyesinde bir araya gelmeleri rekabet hukuku ile bağdaşır görünmemektedir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki her ne kadar Karadeniz Laboratuar’ın sevk ve
idaresinde şirket ana sözleşmesinde taraflara ortak kontrol yetkisi veren veto hakkı
ve benzeri hakkı veren bir hükme rastlanamamış olsa dahi rakip firmaların ortak
çıkarlarından dolayı şirketin ortak menfaatler doğrultusunda yönetileceği sonucuna
varılmıştır. Bu kapsamda firmaların faaliyette bulunduğu Karadeniz bölgesi tıbbi cihaz
hizmetleri pazarındaki rakipler arası koordinasyon doğuran eylemlerin Karadeniz
Laboratuar üzerinden sürdürülmesi kolay ve uygulanabilir olacaktır. Karadeniz
Laboratuarın ortakları birbirleri ile rekabet eden firmalar olmaktan kolaylıkla
kaçınabileceklerdir. Bu kapsamda bu oluşum bünyesinde bulunan Bizim Medikal,
Sinmed ve İlmed’in sağlık kuruluşlarının ihalelerinde birbirlerine rakip olarak çıkmaları
beklenmemelidir. Bir ticari tercih olarak Bizim Medikal ve İlmed’in birbirlerinin
pazarına girmeme yönündeki davranışlarının Karadeniz Laboratuarın varlığı ile
birlikte sürdürülebilir bir zemine kavuştuğu anlaşılmaktadır.
Deliller bölümünde (36., 42., 48., 49. ve 50. deliller) yer alan belgelerden anlaşılacağı
üzere, Karadeniz Laboratuar firması hem yaklaşık maliyetlerin tespiti hem de
doğrudan teminlerde yan teklif sağlama aşamasında ortaklarının sahip olduğu
firmaların davranışlarının koordine edilmesine, ihaleye verilecek tekliflerde rekabetin
sınırlandırılmasına neden olabilmektedir. 36. delilde, Trabzon’daki bir ihaleye
yaklaşık maliyetlerin verilmesi aşamasında Sinmed firmasından yaklaşık maliyet
talep edilerek Kamu İhale Kanunu’nca ihalelerin rekabetçi olmasını sağlamak
08-74/1180-455
96
amacıyla oluşturulan sistemin çalışmasının engellendiği görülmektedir. 42. delilde yer
alan bilgilerden Sinmed firmasında sağlık kuruluşlarının alımlarında kullanılmak
üzere Karadeniz Laboratuar’a ait resmi evrakın bulunduğu anlaşılmaktadır. 48.
delilde, Sinmed’de bulunan Çatalzeytin Devlet Hastanesine gönderilmek üzere
MedTıp’tan Karadeniz Laboratuar’a gönderilen faks metniyle bu hastanenin alımına
ilişkin yaklaşık maliyetlerin rekabet sürecinin dışında belirlendiği anlaşılmaktadır. 49.
delilde Karabük İl Sağlık Müdürlüğünün kit karşılığı cihaz alımı ihalesinde kullanılmak
üzere bu kuruluşa gönderilen Sinmed ve Karadeniz Laboratuara ait yaklaşık
maliyetlerle yine ihalelerdeki rekabetçi sürecin engellendiği tespit edilmiştir. 49.
delilden aynı sürecin Ayancık ve Vezirköprü Devlet Hastaneleri ihaleleri için de
gerçekleştiği anlaşılmaktadır. 50. delilde yer alan bilgilerden Bulancak Devlet
Hastanesi alımına ilişkin Bizim Medikal’in ve Karadeniz Laboratuar’ın koordinasyon
halinde yaklaşık maliyetleri belirleyerek ihale sürecindeki rekabetin sınırlandırıldığı
sonucuna varılmaktadır. Ayrıca, Karadeniz Laboratuar ve İlmed’de yapılan
incelemelerde alınan belgeler incelendiğinde; Karadeniz Laboratuar ve İlmed’in,
İlmed ve Sinmed’in aynı ihalelere girdikleri anlaşılmaktadır. Örneğin, 21.11.2006
tarihinde Samsun Gazi Devlet Hastanesince yapılan “hormon oto analizörleri kitleri”
ihalesinde Karadeniz Laboratuar ve İlmed ayrı teklifler sunmuştur. Söz konusu
dönem itibarıyla Karadeniz Laboratuar’ın ortaklarından olan Sedat D. aynı zamanda
İlmed’in yönetiminde görev yapmaktadır.
Bu açıklamalar çerçevesinde, Karadeniz Laboratuar ortak girişim anlaşmasının
anlaşmaya taraf olan ve tıbbi sarf malzemeleri ile laboratuar cihaz ve malzemeleri
pazarında faaliyet gösteren Sinmed, Berat Medikal, İlmed ve Bizim Medikal arasında
rekabeti ortadan kaldırabilecek nitelikte bir anlaşma olduğu, bu yönüyle 4. madde
kapsamında rekabeti bozucu, sınırlayıcı veya engelleyici etkiler doğurabileceği;
ancak Karadeniz Laboratuar ana sözleşmesinde yer alan ve şirket ile kurucu ortaklar
arasındaki rekabetin sınırlanmasına neden olan ortak faaliyet alanları nedeniyle
ortaya çıkan, şirket ile kurucu ortaklar arasındaki koordinasyona son verilebilmesini
teminen; tüzel kişi ortakların hisselerini ekonomik bütünlükleri dışına devretmeleri
veya Karadeniz Laboratuar’ın faaliyet alanları ile tüzel kişi ortakların faaliyet
alanlarının tamamen ayrıştırılması gerekmektedir. Bu nedenle, Karadeniz
Laboratuar’a kuruluşundan itibaren ortak olan gerçek kişilerin ayrı ayrı ortağı olduğu
diğer firmalar olan Bizim Medikal, Berat Medikal, İlmed ve Sinmed’in 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda yapılan değerlendirmelere ek olarak Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı’nın
başlattığı sürecin ardından Karadeniz Laboratuar 2007 yılında ihalelerden yasaklı
konuma gelmiş, şirketin tıbbi cihaz ve ilgili malzemeleri tedarik ettiği Med-Kim firması
ile bayilik ilişkisi sona ermiş ve 2008 yılında şirketin ortaklık yapısı değişerek tasfiye
sürecine girmiştir. Mevcut ortaklık yapısı ve şirketin tasfiye süreci dikkate alınarak
Karadeniz Laboratuar hakkında yapısal bir önlem alınmasına gerek görülmemiştir.
Yukarıda her teşebbüs için yapılan hukuki değerlendirmeler çerçevesinde 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği belirlenen teşebbüslerin Kanun’un 16. maddenin
ikinci fıkrası gereğince idari para cezası ile cezalandırılmaları gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır. Ceza takdirinde;
- Sadece yan teklife ilişkin delillerin bulunduğu teşebbüsler için ilgili idarelerin
ihlaldeki etkili rolü, tekliflerin kullanıldığı kamu alımlarının meblağının düşük
olması,
- 4. madde kapsamında ihlal olarak değerlendirilen Karadeniz Laboratuar’ın
08-74/1180-455
97
kuruluş aşamasındaki ve daha sonraki ortaklarının, söz konusu teşebbüsü
kamu ihalelerinde rekabeti sınırlamak, kısıtlamak ve engellemek amacıyla
kullanmaları, Karadeniz Laboratuar’ın 2003 yılından faaliyette olması ve
ortaklarının piyasadaki gücü,
- Sinmed’in hem Karadeniz Laboratuar’ın kuruluşunda yer alması hem de diğer
teşebbüslerden yan teklif ve yaklaşık maliyet temin etmesindeki lider rolü,
- İlgili teşebbüslerin soruşturma sürecindeki davranışları ve incelemeye
yardımcı olmaları
dikkate alınmıştır.

J. SONUÇ
11.07.2007 tarih, 07-59/677-M sayılı Kurul kararı uyarınca Tıbbi Sarf Malzemeleri ve
Laboratuar Hizmetleri alanında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı
savunmalara, sözlü savunma toplantısındaki açıklamalara ve incelenen dosya
kapsamına göre;
1) Atılım Tıbbi Malzemeler San. Tic. Ltd. Şti., Deltamed Mühendislik Teknik
Servis Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti., Ece Tıbbi Ürünler ve Sistemleri Tic. Ltd.
Şti., İmir Kimya-Tıbbi Cihaz-Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Medeks Tıbbi
Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti., Medi-Lab Tıbbi Ürünler San. ve Tic. Ltd. Şti.,
Med-Kim Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti., Megamar Tıbbi Görüntüleme ve Turizm
Tic. Ltd. Şti., Odak Tıbbi Malzemeler, Sade Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti. ve
Samed Samsun Medikal Elek. San. ve Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal etmediklerine OYBİRLİĞİ ile,
2) Akademi Medikal Paz. Ltd. Şti., Atlas Medikal Elektronik Pazarlama ve Yatırım
Ltd. Şti., Berat Medikal Aletler İlaç Sanayi Tic. Ltd. Şti., Bizim Medikal Tıbbi
Gereçler İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., Bıçakçı Ticaret, Grup Medikal İnşaat Taahhüt
San. ve Tic. Ltd. Şti., İlmed İlaç ve Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti., Karadeniz
Laboratuar Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Korulu Grup Sağlık Hizmetleri İnş.
Taah. Mak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Samsun Tıp Tic. ve San. Ltd. Şti.,
Sembol Medikal Aletler İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sinmed Tıbbi Gereçler
San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine
OYÇOKLUĞU ile,
3) Bu ihlallerinden dolayı, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde yer verilen
hususlar dikkate alınmak suretiyle,
a) 2007 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin %(…)’ü oranında olmak
üzere
- Sinmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 190.384,79 YTL

b) 2007 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin %(…)’ü oranında olmak
üzere
- Berat Medikal Aletler İlaç Sanayi Tic. Ltd. Şti.’nin 87.947,94 YTL
- Bizim Medikal Tıbbi Gereçler İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.’nin 734.339,24 YTL
- İlmed İlaç ve Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 364.587,38 YTL

c) 2007 yılı mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin %(…)’i oranında olmak
üzere
08-74/1180-455
98
- Akademi Medikal Paz. Ltd. Şti.’nin 858,44 YTL
- Atlas Medikal Elektronik Pazarlama ve Yatırım Ltd. Şti.’nin 49.185,88 YTL
- Bıçakçı Ticaret’in 1.554,53 YTL
- Grup Medikal İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 11.352,28 YTL
- Korulu Grup Sağlık Hizmetleri İnş. Taah. Mak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin
7.836,59 YTL
- Samsun Tıp Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 1.754,07 YTL
- Sembol Medikal Aletler İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4.319,27 YTL
idari para cezası ile cezalandırılmalarına OYÇOKLUĞU ile,
d) Karadeniz Laboratuar Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne idari para cezası
uygulanmasına yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile
Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
























08-74/1180-455
99


Rekabet Kurulu’nun 19.12.2008 Tarih ve 08-74/1180-455 Sayılı Kararına



KARŞI OY GEREKÇESİ


Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bir takım tıbbi cihaz sağlayıcısı
firmaların, sağlık kuruluşlarınca gerçekleştirilen tıbbi cihaz ve sarf malzemesi
alım ihalelerini paylaştıkları, ihalelerde rekabetçi teklif sunulmasını
engelledikleri ihbarı üzerine Rekabet Kurumunca önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Aynı konuda polisin “Gündoğusu” adını verdiği operasyon üzerine
firma yetkilileri hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan Sinop Cumhuriyet
Başsavcılığınca hazırlık soruşturması yapılmış ve Ağır Ceza Mahkemesi’ne
dava açılmıştır.
Rekabet Uzmanları, firmalarda yerinde incelemede bulunmuş, bazı bilgi
ve belgeler elde etmiş, Sinop Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan fezleke, iddianame
ve dayanağı olan telefon dinleme tutanaklarını getirtmiş ve 23 firmanın
aralarında ihale paylaşımı yaparak Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
4. maddesini ihlal ettiklerini iddia ederek cezalandırılmalarına karar verilmesini
talep etmişlerdir.
Rekabet Uzmanları 76 adet delile dayanarak ihlalin sabit olduğunu iddia
etmektedirler. Bu delillerin 17 tanesi uzmanlar tarafından yerinde inceleme ve
soruşturma evresinde saptanmış, 59 adedi ise fezleke, savcılık iddianamesi
ekindeki telefon dinleme tutanaklarından oluşturulmuştur. Ön araştırma ve
soruşturmada elde edilen 17 delil ihlalin sabit görülmesine neden olabilecek
içerikte değildir. 59 adet telefon dinleme tutanaklarının hukukî geçerliliğe sahip
delil olup olmadığı ceza yargılaması sonunda açıklığa kavuşacak, belli olacaktır.
Ağır ceza mahkemesi, telefon konuşmalarının hukuka aykırı olarak elde edilmiş
delil olduğunu kabul etmesi ve hükmüne dayanak yapmaması durumunda,
Rekabet Kurulu’nun bu delillere itibarla Rekabet ihlalini sabit görmesi mümkün
olamayacaktır. Bu itibarla Rekabet Kurulu’nun doğru karar verebilmesi için
Ağır Ceza Mahkemesi’nin dava ile ilgili nihai kararını beklemesi uygun
olacaktır. Esasen bu 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu’nun 13. maddesi 3.
bendi hükmü uyarınca kanuni bir zorunluluktur. Anılan Kanunun 13. maddesi 3.
bendine göre; bir fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmış ise,
sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir. ANCAK, SUÇTAN DOLAYI
YAPTIRIM UYGULANAMAYAN HALLERDE KABAHAT
DOLAYISIYLA YAPTIRIM UYGULANIR. 23 Firma ve yetkilileri hakkında
08-74/1180-455
100
aynı ve tek fiillerinden dolayı hem ceza davası, hem de kabahat soruşturması
açılmıştır. İkisi birlikte yürütülmektedir. 4054 Sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un idari para cezası öngördüğü rekabet ihlali bir kabahattir ve
Kabahatler Kanunu kapsamında bir fiildir. O nedenle firmalar hakkında idari
para cezası, ancak suçtan dolayı Ağır Ceza Mahkemesi’nde ceza verilememesi,
yaptırım uygulanmaması halinde mümkün olabilecektir.
Yapılan soruşturma sonunda toplanan deliller, ihlalin sübutuna yeterli
olmadığından, ceza verilmesi yönündeki çoğunluk görüşü ve karara
katılmamaktayım.


M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi



Full & Egal Universal Law Academy