T.C. ... ...TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/138 Esas - 2022/397
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
... GEREKÇELİ KARAR
...TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/138 Esas
KARAR NO: 2022/397
HAKİM:...
KATİP: ....
ASIL DAVADA
DAVACI ....
DAVALI :....
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/02/2021
BİRLEŞEN ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2021/126 ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVACI : ....
DAVALI :....
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 01/03/2021
KARAR TARİHİ : 27/05/2022
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 27.05.2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 15.12.2017 tarihinde ... Villa işi adında sözleşme akdedildiğini, sözleşme konusunun "Mutfaklar - Bay Bayan Giysi Odaları Tezgahlar ... " olarak belirlendiğini, sözleşmenin imza altına alınmasının ardından işin yapılacağı yerde gerekli ölçüler alındığını ve ... marka ürünler için İtalya'da bulunan üretici firmaya siparişler verilerek üretime başlandığını, sözleşme bedeli olan 450.000 TL'nin 225.000 TL'sının nakit avans olarak kendilerine ödendiğini, kalan tutarlar içinse;
-30.01.2018 tarihli 75.000 TL tutarındaki çek,
-28.02.2018 tarihli 75.000 TL tutarındaki çek ve
-30.03.2018 tarihli 75.000 TL tutarındaki çek verilerek karşılandığını,
Karşılığında ise müvekkili şirket tarafından ... E1-0170263 Seri numaralı 450.000 TL değerinde, ... E1-0170264 Seri numaralı 27.000 TL değerindeki iki adet teminat çekinin vade tarihleri boş bırakılarak davalı tarafa teslim edildiğini, belirlenen tutara KDV dahil olmayıp KDV ödemelerinin fatura kesim tarihinde ödenmesi konusunda anlaşıldığını,
Üretime başlandıktan sonra kısa bir süre içerisinde, Giriş katı ana mutfak(kiler bölümü dolapları dahil), Ana Mutfak tezgahı-Belenco Spa Black tezgah, Bodrum katı mutfak, Bodrum katı mutfak Corian 1. Grup düz renkte tezgah üretimi yapıldığını, bu tutarların ödemesinin müvekkili şirket tarafından üretici firmaya ödendiğini, davalı şirketin projesini yapan ve sözleşmede de imzası bulunan ... aracılığıyla üretilmeyen kalemler açısından üretimin durdurulmasının talep edildiğini ve müvekkili şirket tarafından iyiniyetli olarak üretimin durdurulması konusunda İtalya'daki firmaya talimat verildiğini, davalı şirketle yapılan görüşmede üretimi yapılan malların farklı bir ev için daha sonra kullanılabileceği malların bedelinin belirlenerek kalan tutar için de müvekkili şirket mağazasından alışveriş yapılacağı konusunda anlaşıldığını, daha sonra yapılan görüşmelerde sözleşme konusu işin montajı yapılacak olan evin yıkıldığına ilişkin bilgi edinildiğini, şirketten sözleşme konusuna ilişkin bir talep olmadığı gibi müvekkili şirketin taleplerine geri dönüş yapılmadığını, davalı şirket tarafından ... 24. Noterliğinin 26.11.2020 tarih 22070 yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek "30.05.2018 tarihinde iş teslimi yapılması gerekirken, edimin yerine getirilmediği bu sebeple taahhüt edilen ürünleri işbu ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 7 gün içerisinde belirtilen adrese teslim edilmesini teslim edilmediği takdirde yine 7 gün içerisinde ödenen 450.000 TL.nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte belirtilen hesaba iade edilmesi" gerektiğinin bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından cevaben ... ... Noterliğinin 03.12.2020 tarih 37109 yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek "Üretilen malların şirket talimatı sebebiyle uzun bir süredir üretici firma deposunda beklemekte olması, üretici firmanın İtalya olması, COVID-19 salgını sebebiyle belirlenen kısıtlamalar ve yılbaşı tatili sebebiyle bu kadar kısa süre içerisinde teslimin mümkün olmadığı, bu iletişime geçilmesi halinde sözleşme ediminin uygun koşullarla gerçekleştirilebileceği" bildirildiğini ve şirket yetkilileriyle haricen de görüşme sağlandığını, müvekkili tarafından gerekli hesaplamalar çıkarıldığını, firmayla görüşüldüğünü ve Miele marka beyaz eşyalar için güncel fiyat alınarak davalı şirkete bildirildiğini, Fiyatların yüksek olduğu konusunda tarafımıza dönüş yapılmış ancak daha sonra konu hakkında görüşme yapılamadığını, bunun akabinde davalı şirket tarafından ... ... Noterliğinin 18.01.2021 tarih 01341 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, sözleşme ediminin yerine getirilmesi için ihtar yapılması halinde edim süresinin belirlenebilmesi için tüm koşulların değerlendirilmesi gerektiğini, Üretimine yıllar önce ara verilmesi istenen, İtalya'daki üretici firma deposunda bekleyen malların, yıl sonunda ve COVID salgınının ciddi anlamda tüm işleri aksattığı bir dönemde, sözleşmede teslim yeriyle hiçbir ilgisi bulunmayan bir adrese 7 gün içerisinde tesliminin istenmesi tamamen kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin davalının haksız işlemi sebebiyle üretmiş olduğu mallar uzun bir süredir üretici firma deposunda beklemekte olduğundan yüklü bir ardiye masrafı ödemek zorunda kaldığını, aynı zamanda Euro artışı, nakliye masraflarındaki artış KDVnin fatura kesilemediği için ödenmemesi sebepleriyle ciddi zararları doğduğunu, aynı zamanda ilk ihtar tarihinde üretici firmaya malların teslimi için hazırlık talimatı verildiğini sonrasında fesih öğrenildiğini ve müvekkilinin zor durumda bırakıldığını,
Müvekkili şirket tarafından ... İnş. Ve Tic. A.Ş'ye güvence oluşturmak maksadı ile müvekkil tarafından verilen ... E1-0170263 Seri numaralı 450.000 TL değerindeki ve ... El- 0170264 Seri numaralı 27.000 TL değerinde Teminat Çeklerinin vade tarihlerinin doldurularak bankaya ibraz edilmiş ve 11/02/2021 tarihinde karşılıksız işlemi yapıldığını, müvekkilince ... ... Ticaret Mahkemesinin 2021/30 Değişik İş sayılı dosyası üzerinden İhtiyati Tedbir kararı alındığını, davalı şirketin ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2021/30 Değişik İş sayılı dosyası ile 11.02.2021 tarihinde ihtiyati haciz isteminde bulunduğunu ve 16.02.2021 tarihinde talebin kabulüne karar verildiğini, kararın taraflarına usule uygun olarak tebliğ edilmeyip bu karardan, ... 30. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2296 E. Sayılı dosyasından müvekkili şirketin banka hesaplarına haciz tatbik edilmesiyle haberdar olunduğunu belirterek ;
Söz konusu çeklerden dolayı müvekkil şirketin davalı şirkete karşı borçlu olmadığının tespitine, ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2021/30 D.İş sayılı dosyasının işbu dava ile birleştirilmesine ve tedbir kararının iş bu dosyada karar kesinleşene kadar devamına, davalının haksız ve kötü niyetli olmasından dolayı çek tutarlarının %20sinden aşağı olmamak koşuluyla davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, davalı müvekkili şirket ile davacı ... şirketi arasında 14.12.2017 tarihli “Tedarik Sözleşmesi” akdedildiğini, bu sözleşme ile, müvekkili şirketin “... işi” nin yalnızca “Mutfaklar- Bay Bayan Giysi Odaları,Tezgahlar, Evye, Bataryalar ve Miele Beyaz Eşyalar”a ait işlerin 450.000,00 TL * KDV bedel karşılığında (Mutfaklar (Ana mutfak, bodrum kat, kiler) Bay Bayan giysi odaları, Tezgahlar, Evye ve Miele Cihazlar-Falmec marka davlumbaz) projeler, imalat detayları, seçilen marka ve tanımlarına cihaz listelerine göre T.C. mevzuatındaki tüm yasal ve idari düzenlemelere uygun şekilde, birinci sınıf işçilikle proje ve tanımlarına uygun şekilde yapılması anahtar teslimi usulü davacı ... şirketi tarafından taahhüt edilmiş olup, anılan sözleme gereğince davacı ... şirketine 450.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, sözleşme gereğince işin teslim tarihi 30.05.2018 (Sözleşme m.7) olduğu halde, davalı müvekkil şirketin tüm şifahen yaptığı uyarılara rağmen davacı ... şirketi tarafından taahhüt edilen edimlerin yerine getirilmediğini, konu ile ilgili olarak davacı ... şirketine 28.11.2020 tarihinde tebliğ edilen ... 24. Noterliğinin 26.11.2020 tarih ve 22070 yevmiye nolu ihtarnamesi - ile; “14.12.2017 tarihli “Tedarik Sözleşmesi” gereğince taahhüt ettiğiniz ürünleri iş bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde Oğulbey Mahallesi Oğulbey Küme Evleri No:408 Gölbaşı/... adresine teslim etmenizi, teslim etmediğiniz takdirde yine iş bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde sözleşme gereğince firmanıza ödenen 450.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte keşideci şirketin Halkbank TR47 0001 2009 6220 0010 2602 06 İban nolu hesabına iade edilmesini, aksi takdirde 14.12.2017 tarihli “Tedarik Sözleşmesi” gereğince edimlerinizi yerinde getirmediğinizden dolayı keşideci şirket tarafından sözleşmenin haklı olarak fesih edileceği ve haklı fesihten kaynaklanan tüm zararlar ile birlikte ödenen bedelin tahsili için yasal yollara başvurulacağı” hususunun ihtar edildiğini, anılan ihtarnameye rağmen davacı ... şirketinin edimlerini yerine getirmediği gibi sözleşme gereğince ödenen 450.000,00 TL iade edilmediğinden dolayı, davacı ... şirketine 20.01.2021 tarihinde tebliğ edilen ... 24. Noterliğinin 18.01.2021 tarih ve 01341 yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı müvekkil şirket tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davalı müvekkili şirket tarafından üretimin durdurulması yönünde davacı ... şirketine verilmiş bir talimat bulunmadığını, davacı ... şirketi her ne kadar dava dilekçesinde proje işlerini yapan ve sözleşmede imzası bulunan ... tarafından üretimlerin durdurulması istemi üzerine üretimin durdurulduğunu iddia etmiş ise de; taraflar arasındaki Tedarik Sözleşmesinin iki şirket arasında yapıldığı, ...'nin şirketi temsile ve şirket adına herhangi bir talimat vermeye yetkisinin bulunmadığı ve davalı müvekkil şirket tarafından da üretimin durdurulması yönünde herhangi bir talimat verilmediği göz önüne alındığında davacı ... Boyut şirketinden, sözleşme gereğince verilen 450.000,00 TL iş bedeli alacağı ile 27.000,00 TL teminat alacağı bulunduğunu, sözleşmenin haklı nedenle fesih edilmiş olmasından dolayı; davacı ... şirketine ödenen iş bedelinin tahsili amacıyla ... ... ... Şubesi E1-0170263 seri nolu ve 450.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibraz edildiğini ve çekin 447.330,00 TL'lik kısmının karşılıksız çıktığını, yine sözleşmenin 15. maddesi gereğince teminatı olarak verilen ve sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olmasından kaynaklanan ... ... ... ŞubesiE1-0170264 seri nolu ve 27.000,00 TL'lik teminat çeki alacağının sözleşmenin 13. maddesi gereğince tahsili amacıyla bankaya ibraz edildiğini ve çekin ...330,00 TL'lik kısmının karşılıksız çıktığını, davacı ... şirketinin karşılıksız çıkan toplam 471.660,00 TL'lik 2 adet çeki nedeniyle yapılan başvuru sonucunda 70.749,00 TL teminat karşılığında ... ... Ticaret Mahkemesi 2021/30 D. İş dosyası ile borçlunun “Menkul” ve “Gayrimenkul Malları” ile “Üçüncü Şahıslardaki Hak ve Alacaklarının” ihtiyaten haczine dair karar verilmiş ve ihtiyati haciz gereğince 17.02.2021 tarihinde ... 30. İcra Müdürlüğü 2021/2296 E. sayılı icra dosyası kapsamında davacı ... şirketinin “Menkul” ve “Gayrimenkul Malları” üzerine ihtiyati haciz şerhi işlendiğini belirterek ; Haksız ve yersiz menfi tespit davasının reddine, menfi tespit davasının haksız ve kötü niyetle açıldığı sabit olduğundan %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ... 7.asliye Ticaret Mahkemesi 2021/126 Esas, 2021/390 Karar sayılı dava dosyasında ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 14.12.2017 tarihli “Tedarik Sözleşmesi” akdedildiğini, sözleşme ile müvekkil şirketin “Willy Brandt Sokak 4958 ada 14 parsel villa işi” nin yalnızca “Mutfaklar- Bay Bayan Giysi Odaları, Tezgahlar, Evye, Bataryalar ve Miele Beyaz Eşyalar”a ait işlerin 450.000,00 TL + KDV bedel karşılığında (Mutfaklar (Ana mutfak, bodrum kat, kiler) Bay Bayan giysi odaları, Tezgahlar, Evye ve Mıele Cihazlar-Falmec marka davlumbaz) projeler, imalat detayları, seçilen marka ve tanımlarına cihaz listelerine göre T.C. mevzuatındaki tüm yasal ve idari düzenlemelere uygun şekilde, birinci sınıf işçilikle proje ve tanımlarına uygun şekilde yapılmasının anahtar teslimi usulü ile davalı şirket tarafından taahhüt edildiğini, sözleşme gereğince davalı şirkete 450.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, Sözleşme gereğince işin teslim tarihi 30.05.2018 olduğu halde, müvekkili şirketin tüm şifahen yaptığı uyarılara rağmen davalı şirketçe taahhüt edilen edimler yerine getirilmediğini, davalı şirkete 28.11.2020 tarihinde tebliğ edilen ... 24. Noterliğinince ihtarname keşide edildiğini, ihtarnameye rağmen davalı şirket edimlerini yerine getirmediğini, sözleşmenin feshedildiğini, fesih sonrası, davalı şirket aleyhine ... 30. İcra Müdürlüğü’nün 2021/1066 E. sayılı dosyası ile 450.000,00 TL’lik ilamsız icra takibi başlatıldığını, Davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, bunun üzerine, sözleşme haklı nedenle fesih edilmiş olduğundan davalı şirkete ödenen iş bedelinin tahsili amacıyla ... ... ... Şubesi E1-0170263 seri nolu ve 450.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibraz edildiğini, çekin 447.330,00 TL’lik kısmı karşılıksız çıktığını, Yine sözleşmenin 15.maddesi gereğince teminatı olarak verilen ve sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olmasından kaynaklanan ... ... ... Şubesi E1-0170264 seri nolu ve 27.000,00 TL’lik teminat çeki alacaklarının sözleşmenin 13. maddesi gereğince tahsili amacıyla bankaya ibraz edilen çekin ...330,00 TL’lik kısmı karşılıksız çıktığını, Davalı şirketin karşılıksız çıkan toplam 471.660,00 TL’lik 2 adet çeki nedeniyle yapılan başvuru sonucunda 70.749,00 TL teminat karşılığında ... ... Ticaret Mahkemesi 2021/30 D. İş dosyası ile borçlunun “Menkul” ve “Gayrimenkul Malları” ile “Üçüncü Şahıslardaki Hak ve Alacaklarının” ihtiyaten haczine dair karar verildiğini, ... ... Ticaret Mahkemesi 2021/30 D. İş dosyasından verilen 16.02.2021 tarihli ihtiyati haciz kararı, 17.02.2021 tarihinde ... 30. İcra Müdürlüğü 2021/2296 E. sayılı icra dosyası ile uygulanmış olup, icra dosyası kapsamında davalı şirketin “Menkul” ve “Gayrimenkul Malları” üzerine ihtiyati haciz şerhi işlendiğini belirterek, Müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki 14.12.2017 tarihli “Tedarik Sözleşmesi”nin haklı feshi gereğince davalı şirkete ödenen 450.000,00 TL iş bedelinin tahsil edilemeyen 447.330,00 TL’lik kısmının davalı şirketten temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle tahsiline, 14.12.2017 tarihli “Tedarik Sözleşmesi”nin haklı feshi gereğince, sözleşmenin 15.maddesi gereğince teminat olarak verilen ve sözleşmenin 13. maddesi gereğince sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olmasından kaynaklanan 27.000,00 TL’lik teminat çeki alacağının tahsil edilemeyen ...330,00 TL’lik kısmının davalı şirketten temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmenin feshinden sonra davacı şirketle yapılan görüşmede üretimi yapılan malların farklı bir ev için daha sonra kullanılabileceği malların bedelinin belirlenerek kalan tutar için de müvekkili şirket mağazasından alışveriş yapılacağı konusunda anlaşıldığını, Daha sonra yapılan görüşmelerde sözleşme konusu işin montajı yapılacak olan evin yıkıldığına ilişkin bilgi edinilmiş, şirketten sözleşme konusuna ilişkin bir talep olmadığı gibi müvekkili şirketin taleplerine geri dönüş yapılmadığını, müvekkili tarafından gerekli hesaplamalar çıkarılmış, firmayla görüşülmüş ve Miele marka beyaz eşyalar için güncel fiyat alınarak davacı şirkete bildirildiğini, davalı şirket tarafından ... ... Noterliğinin 18/01/2021 tarih 01341 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşme haksız olarak feshedildiğini, sözleşme ediminin yerine getirilmesi için ihtar yapılması halinde edim süresinin belirlenebilmesi için tüm koşulların değerlendirilmesi gerektiğini, Müvekkili şirketin, davacı şirketin haksız işlemi sebebiyle üretmiş olduğu mallar uzun bir süredir üretici firma deposunda beklemekte olduğundan yüklü bir ardiye masrafı ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirket tarafından ... İnş. Ve Tic. A.Şye güvence oluşturmak maksadı ile müvekkili tarafından verilen ... El-0170263 Seri numaralı 450.000 TL değerindeki ve ... E1-0170264 Seri numaralı 27.000 TL değerinde Teminat Çeklerinin vade tarihlerinin doldurularak bankaya ibraz edilmiş ve 11/02/2021 tarihinde karşılıksız işlemi yapıldığını, Karşılıksız işleminin öğrenilmesinin hemen ardından 12/02/2021 tarihinde müvekkilin maddi mal varlığında doğabilecek muhtemel zararların önlenmesi amacıyla ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/30 Değişik iş sayılı dosyası üzerinden İhtiyati Tedbir karan alındığını, Davalı şirket ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2021/30 Değişik İş sayılı dosyası ile 11/02/2021 tarihinde ihtiyati haciz isteminde bulunmuş ve 16/02/2021 tarihinde talebin kabulüne karar verildiğini, ... ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/2296 E. Sayılı dosyasından müvekkili şirketin banka hesaplarına haciz tatbik edilmesiyle haberdar olduklarını, müvekkilin ilgili çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti amacıyla ... ...Ticaret Mahkemesinin 2021/138E. Sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açıldığını belirterek davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Taraflar arasında yapılan 14.12.2017 tarihli “Tedarik Sözleşmesi’’. Sözleşmenin 13. Maddesinde “Tedarikçi işbu sözleşme ile tayin ve tespit edilen yükümlülükleri ve kanuni vecibelerini yerine getirmediği..... verilen 7 günlük süre içerisinde ihtarnamede belirtilen hususların kısmen veya tamamen yerine getirilmediğinin saptanması halinde herhangi bir kanuni merasime ve yeni bir ihtar ve tebligata gerek kalmaksızın sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedileceği teminatların irat kaydedileceği...” kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin 17. Maddesinde ; “İşveren, listede yazılmış olan hiçbir ürünü ya da işi Tedarikçiden onay almadan değiştiremez. Üretimi durduramaz, iptal edemez. İşveren, listede malzeme ve detay açıklaması yazılmış ve projelendirilmiş olan ürünler dışında, başka bir malzeme ve detay içeren ürünü talep ettiği takdirde, bunu yükleniciye yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.” Hükmü düzenlenmiştir.
-... ... Ticaret Mahkemesinin 2021/30 Değişik İş sayılı dosyasında verilen İhtiyati Tedbir kararı
-... 30. İcra Müdürlüğüne ait 2021/2296 E. sayılı takip dosyasında; ... ...Asliye Ticaret Mahkemesine ait 16.02.2021 tarih ve 2021/30 D. İş esas ve 2021/30 K. Sayılı kararıyla; dava konusu ... ... ... şubesine ait 11.02.2021 keşide tarihli E1-0170263 Seri numaralı 450.000 TL bedelli çek ile ... ... ... şubesine ait E1-0170264 Seri numaralı 27.000 TL bedelli çekler için vadesinde ödenmemesi ve alacağın rehinle temin edilmemesi nedeniyle 471.660,00.TL.lık tutarındaki alacağın temini için ihtiyati haciz kararı verildiği ve ihtiyati haciz alacaklısı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. tarafından mahkeme kararı sunularak haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.
-Dava konusu 2 adet çek
-Ticari defter ve kayıtlar
-... İnşaat ve Ticaret A.Ş. tarafından 4. Boyut İç Mimarlık Tasarım Proje Uygulama Ltd. Şti.ne gönderilen ... ... Noterliğine ait 26.11.2020 tarih ve 22070 yevmiye numaralı ihtarname davalı işveren tarafından davacı yükleniciye gönderilen ihtarname ile sözleşme konusu ürünlerin teslim edileceği adres — “Oğulbey Küme evleri No:408 Gölbaşı/...” olarak bildirerek yeni adrese 7 gün içerisinde teslim edilmesi ihtar edilmiş, aksi halde sözleşmenin feshedileceği bildirilmiş ve İhtarname 28.11.2020 tarihinde tebliğ edilmiştir.
-... İç Mimarlık Tasarım Proje Uygulama Ltd. Şti. tarafından ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.'ne ... 63. Noterliği'nden gönderilen 03.12.2020 tarih ve 37109 yevmiye numaralı cevabi ihtarname (28.11.2020 tarihinde tebliğ edilmiştir.)
-... İnşaat ve Ticaret A.Ş. tarafından 4. Boyut İç Mimarlık Tasarım Proje Uygulama Ltd. Şti.ne ... ... Noterliği'nden gönderilen 18.01.2021 tarih ve 011341 yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği belirtilmiştir.
-Tanık Beyanları
-Bilirkişi Heyet Raporu: Asıl dava dosyasında, Davalı işverence sözleşmenin feshinin haklı olduğunun kabul edilmesi ihtimalinde ; 27.000,00.TL.lık çeke yönelik menfi tespit isteminin yerinde olmayacağı, Ancak davalı işverence sözleşmenin feshinin haklı olmadığının kabul edilmesi halinde ise 27.000,00.TL.lık çeke yönelik menfi tespit isteminin yerinde olacağı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl Dava; Eser sözleşmesi kapsamında davacı /yüklenici tarafından davalı/işverene verilen teminat çekleri nedeni ile menfi tespit talebine ilişkin olup, Birleşen dava ise; sözleşmenin davacı/ işveren tarafından haklı nedenle feshedildiği iddiasına dayalı olarak, sözleşme kapsamında davalı/yükleniciye ödenen avansa karşılık teminat olarak verilen ve irad kaydedilen çekin karşılıksız çıkan kısmının tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır.
Asıl davada; davacı yüklenici, davalı iş sahibi, birleşen davada ise; davacı iş sahibi, davalı ise yüklenici sıfatına haizdir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, tanıklar dinlenilmiş, Bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre;
Asıl davada; davacı vekilince, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça haksız feshedildiği, davalı şirketin projesini yapan ve sözleşmede de imzası bulunan ... aracılığıyla üretilmeyen iş kalemleri açısından üretimin durdurulmasının talep edildiği, bu nedenle davacının temerrüdünün söz konusu olmadığı ileri sürülerek, davacı /yüklenici tarafından davalı/işverene verilen teminat çekleri nedeni ile menfi tespit talebinde bulunulduğu anlaşılmakta ise de;
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ( TMK ) 6. maddesi, “ Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. ” HMK.’nın “İspat yükü” başlığını taşıyan 190’ıncı maddesi: ''İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir, Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” hükmünü içermektedir.
Yukarıda belirtilen maddenin birinci fıkrasında, ispat yükünün belirlenmesine ilişkin temel kural vurgulanmıştır. Buna göre, bir vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükünü taşıyacaktır. İspat yükünün belirlenebilmesi için önce ilgili maddi hukuk kuralındaki koşul vakıaların doğru bir şekilde tespit edilmiş olması ve buna uygun somut vakıaların ortaya konulmuş olması gerekir. Her bir vakıa bakımından lehine hak çıkarma çerçevesinde ispat yükü kuralları belirlenir. Ancak kanunda özel olarak ispat yükünün belirlendiği hâllerde, genel kurala göre değil, kanunda belirtilen şekilde ispat yükü belirlenecektir.
Dava eser sözleşmesi kapsamında açılmış bulunmaktadır. Somut olayda, taraflar arasındaki akti ilişkinin varlığı ve eserin teslim edilmemiş olduğu hususu uyuşmazlık konusu bulunmamaktadır.
Davacı tarafça, davalı tarafın davalı şirketin projesini yapan ve sözleşmede de imzası bulunan ... aracılığıyla üretilmeyen kalemler açısından üretimin durdurulmasının talep edildiği buna göre davacının temerrüdünün söz konusu olmamasına rağmen sözleşmenin davalı tarafça haksız şekilde feshedildiği ileri sürülmektedir. Bu durumda verilen talimat uyarınca eserin üretiminin durdurulduğu/işin(Eserin) bu nedenle teslim edilmediğini ispat yükü davacı tarafın üzerindedir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin sözleşmenin 17. maddesinde “İşveren, listede yazılmış olan hiçbir ürünü ya da işi Tedarikçiden onay almadan değiştiremez. Üretimi durduramaz, iptal edemez. İşveren, listede malzeme ve detay açıklaması yazılmış ve projelendirilmiş olan ürünler dışında, başka bir malzeme ve detay içeren ürünü talep ettiği takdirde, bunu yükleniciye yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.” hükmü yer almakta olup, davacı tarafça sözleşme kapsamında kendisine üretimin durdurulması veya askıya alınması yönünde bir talimat verildiği hususu yazılı belge ile kanıtlanamamıştır.
Davacı vekilince işin durdurulması/ askıya alınması yönünde talimatın davalı şirketin projesini yapan ve sözleşmede de imzası bulunan ... aracılığıyla verildiği belirtilerek bu hususta tanık deliline başvurulmuş ise de, mahkememizce dinlenen Tanık ... yeminli ifadesinde; davalı adına belirtilen şekilde bir talimat vermediğini ifade etmiş olup, buna göre davacının ileri sürdüğü iddiasını gerek yazılı delil ile gerekse tanık delili ile kanıtlayamadığı, buna göre, eserin davacı tarafça süresinde teslim edilmemesi nedeni ile sözleşmenin 13.maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiği kanaatine varılmakla, asıl davanın reddine, davalı tarafın kötüniyet tazminatının ise yasal koşulları oluşmadığından reddine dair karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Birleşen dava bakımından yapılan değerlendirmede ise;
Az yukarıda ifade edildiği üzere, taraflar arasındaki sözleşmenin, asıl davada davacı/birleşen davada davalı olan yüklenicinin, teslim yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesi nedeni ile birleşen dosya davacısı tarafından haklı nedenle feshedildiği, birbirine uyumlu taraf kayıtlarına göre sözleşme konusu iş bedeli olan 450.000,00.TL'nın davacı işveren tarafından davalı yükleniciye ödendiği, davalı yüklenici tarafından da davalı işverene dava konusu olan 27.000,00.TL ve 450.000,00.TL'lik teminat çeklerinin verildiği anlaşılmakta olup, buna göre sözleşme kapsamında verilen avanslara karşılık olarak verilen teminat çeklerinden dava dışı bankaca ödenen yasal sorumluluk tutarları mahsup edildikten sonra bakiye kalan 471.660,00-TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği anlaşılmakla, belirlenen tutarların çeklerin bankaya ibraz tarihi olan 11.02.2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile (tarafların sıfatı nazara alınarak) davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Asıl davanın REDDİNE,
-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından Reddine,
-Asıl dava dosyasında; 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 80,70 TL harcın davacı tarafça yatırılan 8.145,97 TL'den mahsubu ile bakiye 8.065,27 TL'Nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
-Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 40.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiline, davalıya verilmesine,
-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
-HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
2- Birleşen dava yönünden davanın KABULÜNE, 471.660,00-TL'nin 11.02.2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Birleşen dava dosyasında; 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 32.219,00 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 8.054,78 TL'nin mahsubu ile bakiye ...164,22 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 40.633,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine,
-Yargılama giderlerinden olmak üzere, 59,30 TL başvuru harcı, 45,50 TL tebligat masrafı olmak üzere toplam 104,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/05/2022
Katip .... Hakim ...
E imzalıdır E imzalıdır