T.C. ... TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/45 Esas - 2021/403
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
... MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/45 Esas
KARAR NO: 2021/403
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 25/10/2016
DAVA TARİHİ: 16/11/2017
KARAR TARİHİ: 05/07/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 09.08.2016 tarihinde ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken, dava dışı ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römorka arkadan çarpması nedeniyle çift taraflı ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, davacınn muris ...'nin imam nikahlı eşi olduğunu, ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... plakalı aracın ise davalı ... ... ... Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu beyan ederek; 1.000,00 TL destek alacağının temerrüt tarihi olan 10.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; kazanın sigortalı araç sürücüsünün tam kusuruyla meydana geldiğini, bu nedenle zararın teminat dışı olduğunu, davacıınn müteveffa ile eylemli şekilde birlikteliğinin olup olmadığının, düzenli şekilde geçimini sağlayıp sağlamadığını ispatlaması gerektiğini, müteveffanın ücreti belirlenemiyorsa hesaplamada asgari ücretin baz alınması gerektiğini, somut olayda temerrüt olgusunun gerçekleşmediğini, kabul anlamına gelmemek şartıyla davacıınn yasal faiz isteminde bulunabileceğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... ... ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olup, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, müteveffanın emniyet kemeri takıp takmadığının, olayda hatır taşıması bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının sürekli ve düzenli bir şekilde müteveffadan yardım aldığını kanıtlamakla yükümlü olduğunu, somut olayda temerrüt koşullarının oluşmadığını, davacının ticari faiz isteminde bulunamayacağını beyan ederek davanınn reddini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
TALEP:
Davacı vekili Av... sunduğu dava dilekçesinde özetle; 17/08/2012 tarihinde meydana gelen ve kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucunda müvekkilinin desteği olan ...'nin vefat ettiğini, kaza sonrasında davacının vefat eden eşinin desteğinden yoksun kaldığını,davalı sigorta şirketi aleyhine ... Ticaret Mahkemesi'nin ...sayılı dosyasında açtıkları davada alınan 06/10/2017 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda dava dilekçesinde talep etmedikleri bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağı yönünden tahkikat aşaması bitirilerek sözlü yargılama günü verildiğinden, ıslah talebinde bulunamadıklarını beyanla değer artırım yönünden fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 34.978,45-TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 10/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline, dava dosyasının ... Ticaret Mahkemesi'nin ...sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili AV. .... sunduğu cevap dilekçesinde özetle; ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyada alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda davacı ...'ın müteveffanın eşi olduğu kabul edilerek tüm hesaplama yalnızca kendisi için yapıldığını ancak müteveffanın başka biri ile resmi nikahlı olarak evli olup boşanmanın gerçekleşmediğini, kazaya karışan araç sürücüsü müteveffa ...'nin tır şoförü olduğunu ve dava konusu kaza nedeni ile sosyal güvenlik kurumundan davacının geride kalanlarına bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin sorulması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Asıl ve Birleşen Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davaya konu kazada kusur durumu, murisin davacının desteği olup olmadığı, destek alacağı miktarı, temerrüt tarihi ve faizin türü noktasında toplandığı anlaşıldı.
Mahkememizin ... Esas, ... Karar , 08/01/2018 tarihli kararı ile Davalı ... Sigorta Aş yönünden davanın reddine, davalı ... ... ... Sigorta şirketi aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş, davalı ... ... ... Sigorta şirketi ile davacı vekilince kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26.Hukuk Dairesinin ... kararı ile "1982 T.C. Anayasa'sının 36 ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesi gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir. Başka bir deyişle taraflar dinlenmeden iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden hüküm verilemez. 6100 Sayılı HMK'nın 280. maddesi son cümlesi gereğince bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilmesi, 281/1 maddesi hükmüne göre de; tarafların bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri, hususları düzenlenmiştir. Dava konusu olayda mahkemece hükme esas alınan aktüerya konusunda uzman bilirkişiden alınan rapor davalı ... ... ... Sigorta Şirketine tebliğ edilmeden karar verilmiştir. Anayasa ve HMK ile koruma altına alınan hukuki dinlenilme ve savunma hakkı dikkate alınmadan hüküm kurulması doğru görülmediğinden 6100 sayılı HMK.nın 353/1.a.6. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, belirtilen hususlardaki eksiklikler tamamlanarak davalıya bilirkişi raporunun tebliğ edilmesi ve süresi içerisinde itiraz edilmesi halinde itirazları değerlendirilerek sonucuna göre yeniden hüküm kurulması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma nedenine göre davalı ... ... ... Sigorta Şirketi vekilinin diğer istinaf nedenlerinin ve davacı vekilinin istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Davalı ... ... ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1.a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Dosyadaki eksik hususlar tamamlanarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, Kararın kaldırılma nedenine göre davacı vekilinin istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 3-İstinaf yoluna başvuran davalı ve davacı tarafından yatırılan peşin harcın istek halinde yatırana iadesine. 4-İstinaf yoluna başvuran tarafça yapılan yargılama giderinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılacak yargılamada dikkate alınmasına, 5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nun 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 26.11.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi. " şeklinde kaldırılmakla mevcut esasa kayıt olmuştur.
İhtilaf konusu hususlarda güncel asgari ücret esas alınmak üzere Aktüer bilirkişiden ek rapor alınması amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu 10/05/2021 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; destekten yoksun kalma tazminatı hesabında dosya kapsamına göre takdiri mahkemeye ait olmak üzere I.Alternatifte davacı tarafça dosyaya sunulan emsal ücret araştırmasında bildirilen ücretlerin ortalaması alınarak, II.Alternatifte asgari ücret esas alınarak değerlendirmeye gidildiği, 31/12/2021 tarihinden sonra bilinmeyen devre için ücretler her yıl bir önceki yıla göre %10 arttırılmıştır. İskontolama Kn-1Kn(k-1) formülündeki iskonto sayıları nazara alınarak yapıldığı, bilinmeyen devrelerin iskontolu geliri bulunduğu, pasif dönem hesabında ise, asgari geçim indirimini içermeyen asgari net ücret esas alınarak hesaplama yapıldığı, sağ kalan eş olay tarihinde 56 yaşında olup, yaşı ve çocuk sayısı dikkate alındığında evlenme ihtimalinin bulunmadığının kabulü ile bu hususta herhangi bir indirime gidilmediği, I.Alternatif (Emsal Ücret) gelirin paylaştırılması, işlemiş gelir 130.653,65-TL, işlemiş pasif devre geliri 28.133,49-TL, iskontolu pasif devre geliri 319.926,97-TL olmak üzere toplam 488.714,11-TL, davacı eşin hissesinin I.halde 488.714,11x%50=244.357,05-TL, II.halde 488.714,11x%25=122.178,53-TL, davalı ... ... ... Sigorta Şirketine sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusur aidiyet ve oranına tekabül eden zarar miktarı I.halde 244.357,05x%30=73.307,11-TL, II.halde 122.178,53x%30=36.653,56-TL olduğu, II.Alternatif (asgari ücret) gelirin paylaştırılması işlemiş gelir 97.130,19-TL, işlemiş pasif devre geliri 28.133,49-TL, iskontolu pasif devre geliri 329.926,97-TL, davacını eşi hissei I.halde 455.190,65x%50=277.595,32-TL, II.halde 455.190,65x%25=113.797,66-TL, davalı ... ... ... Sigorta Şirketine sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusur aidiyet ve oranına tekabül eden zarar miktarı I.halde 227.595,32x%30=68.278,60-TL, II.halde 113.797,66x%30=34.139,30-TL olduğunun rapor edildiği, söz konusu Bilirkişi raporu davacı tarafa ve davalı taraflara 23/05/2021 tarihinde tebliğ edilmiş, davacı vekili ... Ticaret Mahkemesinin mahkememiz dosyası ile birleştirilen ... Esas sayılı dosyasındaki 34.978,45-TL tutarındaki talebini 73.307,11-TL olarak ıslah etmiş, ıslah dilekçesi taraflara tebliğ edilmiştir.
Asıl Dava Yönünden;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Somut olayda; 04.01.2016 günü saat 13.30 sıralarında müteveffa ...'nin yönetimindeki .../...plakalı çekici ve yarı römorklu araç ile İnegöl yönünden Bozüyük yönüne seyirle olay yeri km.9+125 e geldiğinde, aynı yönde seyreden dava dışı-sürücü ...'nin yönetmindeki .../... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde davaya konu ölümlü trafik kazasının meydana geldiği, mahkememize ibraz edilen 08.07.2017 tarihli bilirkişi raporuna göre; davaya konu kazada sürücü ...'nin %70 oranında, dava dışı sürücü ...'nin ise %30 oranında kusurlu olduğu saptanmış olup, mahkememizce ibraz edilen kusur raporu soruşturma dosyasına ibraz edilen 15.08.2016 tarihli bilirkişi raporu ile uyumlu olmakla, hukuka uygun, denetime elverişli ve hüküm kurmak için yeterli görülmüştür.
Mahkememizce her bir davalının sorumluluğunun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmiştir.
a-)Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden yapılan değerlendirmede;
Müteveffa-sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde kaza tarihini kapsayacak şekilde, 06.11.2015-2016 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe akit tarihi ve kaza tarihi nazara alındığından somut olayda 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Poliçe Genel Şartnamesinin uygulanması gerektiğini, 2918 sayılı yasanın 92. maddesi ve yine genel şartların A.6. maddesi (d) bendinde destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri, teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle davaya konu kazada %70 kusurlu olduğu tespit edilen müteveffa ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan davalı ... Sigorta A.Ş.'nin somut olayda sorumluluğunun bulunmadığı nazara alınarak, anılı davalı yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
b-)Davalı ... ... ... Sigorta Şirketi yönünden yapılan değerlendirmede;
Kazaya karışan ... plakalı aracı kaza tarihini kapsayacak şekilde 28.04.2016-2017 tarihleri arasında sigortalayan davalı sigorta şirketinin talebe konu destek alacağından poliçe limiti ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğu, yine somut olayda poliçe akit tarihi ve kaza tarihi nazara alındığında eldeki davada 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Poliçe Genel Şartnamesinin uygulanması gerektiği, mahkememizin 17.07.2017 tarihli celsesinde dinlenilen tanık beyanları ile kolluk tarafından tanzim edilen 08.05.2017 tarihli tutanak içeriğine göre davacının müteveffa ... ile birlikte yaşadığı, müteveffanın davacının geçimini düzenli olarak sağladığı saptanmakla davacının müteveffanın desteğinden yoksun kaldığı, mahkememize ibraz edilen 10/05/2021 tarihli bilirkişi ek raporuna göre, destekten yoksun kalma tazminatı hesabında 1. Alternatifte %50, II. Alternatifte %25 oranında alternatifli hesaplama yapılmış, hesaplamaları içeren bilirkişi raporu mahkememizce hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak kabul edilmiş olup, müteveffanın emsal ücret araştırmaları ortalaması, resmi nikahlı gözüken ve destekten faydalanan eski eşi davacı ile iki çocuğu dikkate alınarak, hesaplanan tazminatın 4 'e (dörde) bölünmesi gerektiği yani davacının %25 ini alabileceği, bu miktardan da müteveffanın kusuru (%70) isabet eden miktarın düşülmesi suretiyle davacının 36.653,56-TL destekten yoksun kalma tazminatı almaya hak kazandığı ancak taleple bağlı kalınarak 1.000,00-TL destek tazminatının, 10/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... ... Sigorta Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Birleşen ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava yönünden;
Birleşen söz konusu dava asıl dava ile aynı mahiyette olup asıl davada alınan 06/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen ancak asıl davada istenmeyen bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağına ilişkin olup sadece ... ... ... Sigorta A.ş'ye açılmıştır. Mahkememizce alınan 10/05/2021 tarihli bilirkişi ek raporu sonrasında davacı tarafından 34.978,45-TL'lik talepleri artırılarak 73.307,11-TL'ye çıkarılmıştır. 10/05/2021 tarihli alternatifli olarak hesaplamalar içeren bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak kabul edilmiş olup, Mahkememizce müteveffanın ölüm tarihine kadar fiilen çalışarak gelir elde etmeye devam ettiği dikkate alınarak dosyaya sunulan emsal ücret araştırmalarını ortalaması olan aylık 1.750,00-TL ücret aldığı ve dosya kapsamından müteveffa ile davacının 26/12/1980 tarihinde evlendikleri, bu evlilikten iki tane çocukları olduğu, tarafların 14/08/1992 tarihinde boşandıkları, davacının başkaca bir evlilik yapmadığı, müteveffanın ise boşanmayı takiben 16/09/1992 tarihinde Alman vatandaşı bir kadın ile evlendiği, müteveffanın kaza ölüm tarihinden önce Alman vatandaşı resmi nikahlı eşi aleyhine boşanma 08/04/2015 tarihinde boşanma davası açtığı ancak boşanma davası devam ederken dava konusu 09/08/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda kaza/ölüm tarihi itibariyle dosyada bulunan nüfus kayıtları belgelerinden (açıklama kısımlarından) Alman vatandaşı kadın ile resmi nikahın/evliliğin devam ettiği, resmi nikahlı eşin destekten yoksun kalma tazminatını almaya hakkı olduğu, davacı eski eş ...'ın da dosyada dinlenen tanık beyanları ile müteveffanın vefat öncesi desteğinden faydalandığı anlaşılmakla, müteveffanın iki çocuğu dikkate alınarak hesaplanan tazminatın 4 'e (dörde) bölünmesi gerektiği yani davacının %25 ini almaya kazandığı müteveffanın kusuru (%70) isabet eden miktar ile asıl davada hükmedilen 1.000,00-TL miktar mahsup edildikten sonra 35.653,56-TL destekten yoksun kalma tazminatı almaya hak kazandığından davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis kılınmıştır.
HÜKÜM :
Asıl dava yönünden;
-Davanın Kısmen Kabulü ile;
-Davalı ... Sigorta Şirketi yönünden davanın reddine,
-Davalı ... ... sigorta şirketi aleyhine açılan davanın Kabulü ile 1.000,00-TL destek alacağının 10/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
1-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 68,31-TL harçtan peşin alınan 29,20-TL harcın mahsubu ile bulunan 39,11-TL karar harcının davalı ... ... ... Sigorta Şirketi'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
2-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... ... ... Sigorta Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davalı ... Sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.000,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 58,40-TL harç toplamı ve 1.935,50-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.993,90-TL yargılama giderinin davalı ... ... ... Sigorta Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, davacının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine,
Birleşen dava yönünden;
-Davanın Kısmen Kabulü ile;
35.653,56-TL destek yoksun kalma tazminatının 10/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
1-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 2.435,49-TL olduğundan peşin alınan 246,97-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.188,52-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
2-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.348,03-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.348,03-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 278,37-TL harç toplamı yargılama giderinin red kabul oranına göre hesaplanan 135,39TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/07/2021