Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-129 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-65/798-294
Karar Tarihi : 21.8.2007
A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, 10
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE : - Mondi Packaging Corrugated B.V.
BULUNAN Temsilcisi Av. Zeynep ÖZKAN
Maya Akar Center Büyükdere Caddesi 100/28 34394
Esentepe/İstanbul
D. TARAFLAR : - Mondi Packaging Corrugated B.V. 20
Fort Willemweg 1, 6219PA Maastricht, The NETHERLANDS
- Yıldız Holding A.Ş.
Kısıklı Mahallesi, Ferah Caddesi, Kısıklı Çeşme Sokak,
No:2/4 34692 B.Çamlıca Üsküdar İstanbul
- Strategic Investment Fund
Walkers SPV Limited, PO Box 908GT, Mary Street,
Georgetown, Grand Cayman, Cayman Islands, BRITISH
WEST INDIES
- Birlik Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Esenboğa Havalimanı Yolu, Çankırı Kavşağı, 21. km, Ankara 30
- Vural BULUT
Atatürk Cad. No:71, Kullar, İzmit, Kocaeli
- Murat ÜLKER
Bulgurlu Mah. Çilehane Yolu No:25 Üsküdar, İstanbul
- Orhan ÖZKORUR
Küçük Çamlıca Cad. Çilehane Sok. No:29 Üsküdar, İstanbul
- Ahsen ÖZKORUR
Küçük Çamlıca Cad. Çilehane Sok. No:29 Üsküdar, İstanbul
- Ali ÜLKER
Küçük Çamlıca Cad. Çilehane Sok. Çamkent Sitesi No:25 40
Üsküdar, İstanbul
07-65/798-294
2
- İstanbul Gıda Dış Ticaret A.Ş.
Ferah Cad. No:1 Büyükçamlıca İstanbul
- Selim Cem BAŞARAN
Yeni Mahalle, İstasyon Cad. No:6, Tire, İzmir
- Cahit BAŞARAN
Yeni Mahalle, İstasyon Cad. No:6/3, Tire, İzmir
- Ülker Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Davutpaşa Cad. No:10 Topkapı İstanbul 50
E. DOSYA KONUSU: Tire Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve Kağıt Sanayi A.Ş.’nin
%53,56 hissesinin Mondi Packaging Corrugated B.V. tarafından devralınmasına
izin verilmesi talebi
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.7.2007 tarih ve 4777 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 3.8.2007 tarih
ve 2007-2-129/Öİ-07-MÇ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 14.8.2007 tarih ve
REK.0.06.00.00-120/251 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-65 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 60
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olduğu, işlemin ciro açısından anılan
Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşiği aştığı, bu nedenle de bildirime tabi bir işlem
olduğu, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda
ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, devralma
anlaşmasında rekabeti kısıtlayıcı nitelikte bir rekabet etmeme yükümlülüğünün
bulunmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar 70
H.1.1. Mondi Packaging Corrugated B.V. (Mondi)
Mondi, 2.3.2007 tarihinde Hollanda kanunlarına uygun olarak kurulan, mevcut
durumda herhangi bir faaliyeti olmayan ve hisselerinin tamamına Mondi Packaging
AG’nin (Mondi Packaging) sahip olduğu bir şirkettir.
Mondi Packaging, kağıt, paket kağıtları ve plastik bazlı paketleme ürünleri
alanlarında faaliyet gösteren, Avusturya merkezli bir şirkettir. Mondi Packaging Mondi
Group’un bir iştirakidir. Mondi Group’un faaliyet gösterdiği başlıca alanlar ticari kağıt,
oluklu mukavva kağıtları, kağıt ve plastik bazlı paketleme ürünlerinin üretimi ve
satışıdır.
Mondi Packaging, Türkiye’de %100’üne sahip olduğu iştirakleri MP İstanbul Ambalaj 80
San. ve Tic. A.Ş. ve MP Mersin Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. aracılığıyla endüstriyel
torba sektöründe faaliyet göstermektedir.
Mondi Grubu 2006 yılında Türkiye’de oluklu mukavva kağıt pazarında (………..) YTL,
ambalaj kağıdı pazarında (………..) YTL, endüstriyel torbalar pazarında (………..)
YTL, çıkartma kaplama pazarında (………..) YTL ve kaplanmamış odunsuz kağıt
pazarında (………..) YTL gelir elde etmiş olup toplam cirosu (………..) YTL’dir.
07-65/798-294
3
H.1.2. Yıldız Holding A.Ş. ( Yıldız Holding)
Ülker Grubu şirketlerinden olan Yıldız Holding, iştirakleri aracılığıyla ambalaj, kek,
bisküvi, çikolata, çikolata kaplı ürünler, margarin, ayçiçek yağı, endüstriyel yağlar, süt
ve süt ürünleri, gazlı içecekler, enerji ve inşaat sektörlerinde faaliyet göstermektedir. 90
Grup, aynı zamanda üretici firmaların ürünlerini pazarlayan şirketleri aracılığıyla satış
ve dağıtım alanlarında da faaliyet göstermektedir.
Yıldız Holding, iştirakleri aracılığıyla, oluklu mukavva kutu dışında kâğıt, alüminyum,
kaplı filmler, metalize filmler, krome karton kutu gibi ambalaj malzemeleri de
üretmektedir. Yıldız Holding iştiraklerinden Duran-Doğan Basım ve Ambalaj Sanayi
A.Ş. ambalaj üretimi için rulo ve tabaka kağıt, karton, metalize, plastifize kağıt ve
karton; Farmamak Amb. Mad. ve Amb. Mak. San. ve Tic. A.Ş. ambalaj üretimi için
kauçuk, kağıt, alüminyum, metalize filmler, kaplı filmler; Polinas Plastik San. ve Tic.
A.Ş. metalize filmler, kaplı filmler; Pri-Pack Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. krome karton
kutu, laminasyonlu kutu üretmektedir. 100
Yıldız Holding’in iştiraklerinden Tire Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve San. A.Ş. (Tire
Kutsan) kâğıt ve kartondan oluklu mukavva kutu üretmektedir. Tire Kutsan aynı
zamanda iştirakleri aracılığıyla iç kutu, ayakkabı kutusu, portföy yönetimi, tekstil ve
enerji sektörlerinde de faaliyet göstermektedir. Tire Kutsan oluklu mukavva kağıdı
üretimini İzmir ili Tire ilçesindeki fabrikasında, oluklu mukavva kutu üretimini ise Tire,
İzmit, Karaman, Manisa, Çorlu ve Adana’da bulunan fabrikalarında
gerçekleştirmektedir.
Tablo1: Tire Kutsan’ın İştirakleri
İştirakin Adı İştirak Oranı (%) 2006 Yılı Cirosu (YTL)
Pripack Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. 99,79 (………..)
Tidaş TireKağıt Sanayi dış Ticaret A.Ş. 99,00 (………..)
Tipaş-Tire Pazarlama A.Ş. 99,00 (………..)
Taç Yatırım Ortaklığı A.Ş. 7,98 (………..)
Güçbirliği Holding A.Ş. 0,10 (………..)
Güçbirliği Tekstil A.Ş. 0,10 (………..)
İtaş Teknopark A.Ş. 0,10 (………..)
Berk Enerji A.Ş. 0,02 (………..)
110
Tire Kutsan’ın iştiraklerinden Pripack Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Pripack
Ambalaj) ofset kutu üretimi yapmakta, Tipaş-Tire Pazarlama A.Ş. (Tipaş-Tire)
ayakkabı kutusu pazarlaması alanında faaliyet göstermekte, Taç Yatırım Ortaklığı
A.Ş. (Taç Yatırım) menkul kıymetler portföyü işletmekte, Güçbirliği Holding A.Ş.
(Güçbirliği Holding) inşaat, tekstil ve enerji üretimi alanlarında faaliyet göstermekte,
Güçbirliği Tekstil A.Ş. (Güçbirliği Tekstil) iplik be dokuma kumaş alanlarında faaliyet
07-65/798-294
4
göstermekte, İtaş Teknopark A.Ş. (İtaş) ar-ge faaliyetleri yürütmekte ve Berk Enerji
A.Ş. (Berk Enerji) enerji sektöründe faaliyet göstermektedir.
H.1.3. Strategic Investment Fund
Strategic Investment Fund, yatırımları Mirabaud and Cie Geneva adlı fon yönetim 120
şirketi tarafından yönetilen bir şirkettir ve sahip olduğu Tire Kutsan hisseleri dışında
Türkiye’de başka herhangi bir iştiraki yoktur.
H.1.4. Birlik Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Birlik Pazarlama)
Mevcut durumda Tire Kutsan’ın %2,50 hissesine sahip olan Ankara merkezli şirkettir.
H.1.5. Ülker Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Mevcut durumda Tire Kutsan’ın %9,83 hissesine sahip olan İstanbul merkezli
şirkettir.
H.1.6. Diğer Satıcılar
Vural Bulut, Murat Ülker, Orhan Özkorur, Ahsen Özkorur, Ali Ülker, Selim Cem
Başaran ve Cahit Başaran Tire Kutsan’ın ortakları veya Ülker Grubunda yönetici olan 130
gerçek kişilerdir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralmaya konu teşebbüs olan Tire Kutsan oluklu mukavva kağıdı ve oluklu
mukavva kutu alanlarında faaliyet göstermekte, Tire Kutsan’ın iştirakleri ise ofset
kutu, ayakkabı kutusu, portföy yönetimi, tekstil ve enerji sektörlerinde faaliyet
göstermektedir.
Oluklu mukavva kağıdı geri dönüştürülen kağıttan ve odundan üretilmekte ve oluklu
mukavva kutu üretiminde kullanılmaktadır. Oluklu mukavva kağıdı bir veya daha fazla
oluklu tabakanın alt ve/veya üst yüzeylerinin düz tabaka ile kaplanması ile elde edilir. 140
Olukların arasındaki mesafeye, oluk sayısına, oluklu katların sayısına ve kullanılan
kartonların kalınlığına şok ve basınca dayanıklılığı değişen çeşitleri vardır. Oluklu
mukavva kağıdının özellikleri, üretim sürecinde kullanılan kâğıtların ve yardımcı
malzemenin türüne bağlı olarak değişir. Oluklu mukavva kâğıtları, iç ve dış yüzler ile
ara katlarda kullanılan liner ve ondülede kullanılan fluting kâğıtlar olarak iki ana gruba
ayrılır.
Oluklu mukavva kutu eşyaların korunması, paketlenmesi ve taşınması amacıyla
kullanılan bir karton ambalaj türüdür. Oluklu mukavva kutu, oluklu mukavvanın
istenilen ölçülerde kesilmesi ve birleştirilmesiyle elde edilir. Bir üretim tesisinde bir
oluklu üretim hattı kullanılarak değişik dalga cinslerinde ve tiplerde oluklu mukavva 150
kutu üretmek mümkündür. Ayrıca, değişik oluklu mukavva kutu çeşitleri, bir üretim
tesisinde yüksek maliyetlere katlanmaya gerek olmadan üretilebilmektedir.
Sektördeki firmalar da değişik oluklu mukavva kutu çeşitlerinin üretimini
yapmaktadırlar. Bu nedenle, ilgili ürün pazarı belirlenirken oluklu mukavva tipleri,
dalga cinsleri ve oluklu mukavva kutu çeşitleri bir bütün olarak ele alınmıştır.
Kullanım amacı ve ambalajlama maliyetleri dikkate alındığında metal, ahşap, cam ve
plastik ambalaj gibi diğer ambalaj türleri ile oluklu mukavva kutu arasında kayda
değer bir ikame ilişkisi olmadığı görülmektedir. Oluklu mukavva kutu ile ilgili bir
Avrupa Komisyonu kararında, oluklu mukavva kutu ve diğer taşıma ambalajı çeşitleri
07-65/798-294
5
arasında, oluklu mukavva kutu pazarındaki üretim miktarını ve fiyatları etkileyecek bir 160
ikame ilişkisinin mevcut olmadığı sonucuna varmıştır.
Ofset kutular (iç kutu), ofset baskı tekniği ile kartondan imal edilmektedir. Ofset
kutular genellikle son tüketicilere yönelik olarak renkli imal edilmekte ve gıda, tekstil,
sağlık, hediyelik eşya ve elektrikli alet gibi değişik sektörlerde ürünlerin korunması ve
taşınması amacıyla kullanılmaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün
pazarlarının “oluklu mukavva kağıdı pazarı”, “oluklu mukavva kutu pazarı” ve “iç kutu
pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Oluklu mukavva kağıdı, oluklu mukavva kutu ve iç kutu saklanma ve taşıma 170
açısından benzer özellikler gösteren ürünlerdir.
Oluklu mukavva kutu satış maliyetleri içinde taşıma maliyeti ortalama olarak % 6’lık
bir paya sahiptir. Avrupa Birliği’nde oluklu mukavva için maksimum taşıma
mesafesinin 200 ile 300 km arasında değiştiği kabul edilmektedir. Oluklu Mukavva
Sanayicileri Derneği’nden edinilen bilgilere göre oluklu mukavva kutu satışları için
dünya genelinde maksimum taşıma mesafesi 200 km kabul edilirken Türkiye için
maksimum taşıma mesafesi çok daha fazladır. Avrupa Birliği’nde oluklu mukavva
kağıdı açısından ilgili coğrafi Pazar ulusal sınırlarda daha geniş tanımlanabilmektedir.
Örneğin Güney Almanya, Doğu Fransa, Avusturya ve İsviçre’den oluşan bir bölge
ekonomik taşıma mesafesinde kabul edilmektedir. 180
Türkiye uygulaması incelendiğinde, oluklu mukavva kağıdı, oluklu mukavva kutu ve iç
kutu satışlarının genel olarak bölgesel düzeyde olduğu görülmekle birlikte talep
olması durumunda Türkiye geneline yönelik olarak satış yapılabilmektedir.
Belirtilen sebeplerle, ilgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün
pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden
farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında
homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak
belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 190
Mondi ile Yıldız Holding, Strategic Investment Fund, Birlik Pazarlama Sanayi ve
Ticaret A.Ş., Vural Bulut, Murat Ülker, Orhan Özkorur, Ahsen Özkorur, Ali Ülker,
İstanbul Gıda Dış Ticaret A.Ş., Selim Cem Başaran, Cahit Başaran ve Ülker Gıda
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Satıcılar) arasında yapılan 5.7.2007 tarihli Hisse Devir
Sözleşmesi uyarınca Satıcılar sahip oldukları Tire Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve
Kağıt Sanayi A.Ş.’nin (Tire Kutsan) hisselerini Mondi’ye devredecekler ve böylelikle
kapanış tarihinde Tire Kutsan’ın hisselerinin %53,56’sı ve kontrolü Mondi’ye
geçecektir.
Bildirim konusu devralma işlemi ile Tire Kutsan’ın iştiraklerinden sadece Tire
Kutsan’ın iştirak oranı %99,79 olan Pripack Ambalaj ve iştirak oranı %99 olan Tipaş 200
Tire ve Tidaş’de kontrol değişikliği olacaktır.
Dolayısıyla işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya
da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
07-65/798-294
6
veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Tire
Kutsan’ın hisse devrinden önceki hisse yapısı ve hisse devrinden sonra oluşacak
hisse yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo2: Tire Kutsan’ın Devralma İşlemi Öncesinde Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Yıldız Holding 25,19
Strategic Investment Fund 16,97
Ülker Gıda 9,83
Vural Bulut 4,99
Birlik Pazarlama 2,50
Murat Ülker 2,14
Orhan Özkorur 1,69
Mübeccel Bulut 1,04
Güral Bulut 0,56
Funda Bulut Çağlayan 0,56
Tural Bulut 0,25
Ahsen Özkorur 0,05
İstanbul Gıda 0,02
Ali Ülker 0,01
Halka Açık 36,63
Toplam %100
210
Tablo3: Tire Kutsan’ın Devralma İşlemi Sonrasında Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Mondi 53,56
Ülker Gıda 9,83
Halka Açık 36,61
Toplam %100
Devralma işlemi halka açık bir şirket olan Tire Kutsan’da kontrol değişikliği
yaratacağından devralma işlemi sonrasında Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca
07-65/798-294
7
devralan taraf Tire Kutsan’ın diğer hissedarlarına hisselerini devralmak üzere genel
çağrı yapacaktır. Çağrı neticesinde devralan tarafın Tire Kutsan’daki hisse oranı
%53,56’nın üzerine çıkabilecektir fakat bu durum Tire Kutsan’ın kontrol yapısında
herhangi bir değişikliğe sebep olmayacaktır.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar
başlığı altındaki 4. maddesinde; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme 220
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” hükmü yeralmaktadır.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde
devralan taraf olan Mondi Grubunun oluklu mukavva kağıdı pazarındaki 2006 yılı
cirosu (………..) YTL, devralınan taraf Tire Kutsan’ın oluklu mukavva kağıdı
pazarındaki 2006 yılı cirosu ise (………..) YTL olup tarafların ilgili ürün pazarındaki
2006 yılı toplam ciroları (………..) YTL’dir. 230
2006 yılı itibarıyla Tire Kutsan’ın oluklu mukavva kağıdı pazarındaki pazar payı
%(………..), Mondi Grubunun ise %(…) olup tarafların oluklu mukavva kağıdı
pazarındaki toplam pazar payı %(…)’tür.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde
devralan taraf olan Mondi Grubunun oluklu mukavva kutu pazarında herhangi bir
faaliyeti bulunmamaktadır. Devralınan taraf Tire Kutsan’ın oluklu mukavva kutu
pazarındaki 2006 yılı cirosu (………..) YTL olup tarafların ilgili ürün pazarındaki 2006
yılı toplam ciroları (………..) YTL’dir.
Mondi Grubunun oluklu mukavva kutu pazarında faaliyeti olmadığı için tarafların ilgili
ürün pazarındaki 2006 yılı toplam pazar payı Tire Kutsan’ın oluklu mukavva kutu 240
pazarındaki pazar payı olan %(…)’e eşittir.
Devralan taraf olan Mondi Grubunun iç kutu pazarında herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Devralınan taraf Tire Kutsan’ın Pripack adlı iştiraki aracılığıyla iç
kutu pazarında elde ettiği 2006 yılı cirosu ise (………..) YTL’dir. Bu çerçevede
tarafların ilgili ürün pazarındaki 2006 yılı toplam ciroları (………..) YTL’dir.
Mondi Grubunun iç kutu pazarında faaliyeti olmadığı için tarafların ilgili ürün
pazarındaki 2006 yılı toplam pazar payı Tire Kutsan’ın iştiraki aracılığıyla iç kutu
pazarında elde ettiği pazar payı olan %(…)’e eşittir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, incelemeye konu devralma işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro eşiğini oluklu mukavva kağıdı ve 250
oluklu mukavva kutu pazarlarında aşması nedeniyle, bildirim konusu işlemin Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın
yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim
durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.
07-65/798-294
8
İlgili devralma işlemi öncesinde 2006 yılı itibarıyla Tire Kutsan’ın oluklu mukavva
kağıdı pazarındaki pazar payı %(…), Mondi Grubunun ise %(…) olup tarafların oluklu 260
mukavva kağıdı pazarındaki toplam pazar payı %(…) ’tür. İlgili ürün pazarında
Modern Karton %(…) pazar payı ile lider durumdadır ve Tire Kutsan ikinci sıradadır.
Bildirim konusu işlem sonrasında Mondi Grup %(…) ile ilgili pazarda ikinci büyük
pazar payına sahip teşebbüs olacaktır. Oluklu mukavva kağıdı pazarında faaliyet
gösteren teşebbüslerin 2006 yılı tahmini pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo4: Oluklu Mukavva Kağıdı Pazarında 2006 Yılı Tahmini Pazar Payları
Firma Tahmini Pazar Payı (%)
Modern Karton (…)
Tire Kutsan (…)
Kahramanmaraş
Kağıt
(…)
Dentaş (…)
Omluksa (…)
Selkesan (…)
Mondi Grup (…)
Diğerleri (…)
Toplam 100
Bu bilgiler çerçevesinde İşlem sonrasında Tire Kutsan’ın pazar payında yüksek bir
artış meydana gelmeyecektir. Dolayısıyla, ürünün niteliği ve ilgili pazarın yapısı
dikkate alındığında oluklu mukavva kağıdı pazarında mevcut bir hakim durumun 270
olmadığı ve işlem sonrasında ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılmasının söz
konusu olmayacağı sonucuna varılmıştır.
İlgili devralma işlemi öncesinde 2006 yılı itibarıyla Tire Kutsan’ın oluklu mukavva kutu
pazarındaki pazar payı %(…)’tür ve Mondi Grubunun ilgili ürün pazarında herhangi bir
faaliyeti bulunmamaktadır. İlgili ürün pazarında Olmuksa Int. %(…) pazar payı ile lider
durumdadır ve Tire Kutsan ikinci sıradadır. Bildirim konusu işlem sonrasında Mondi
Grup %(…) ile ilgili pazarda ikinci büyük pazar payına sahip teşebbüs olacaktır.
Dolayısıyla, oluklu mukavva kutu pazarında bu işlem sonrasında herhangi bir
yoğunlaşma meydana gelmeyecektir. Bu çerçevede işlem sonrasında mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesinden ya da ilgili ürün pazarında hakim durum 280
yaratılmasından bahsetmek mümkün değildir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, incelemeye konu devralma işleminin,
Kanun’un 7. maddesi kapsamında izin verilebilecek bir devralma olduğu kanaatine
ulaşılmıştır.
H.3.4. Yan Sınırlamalar
Taraflar arasında imzalanan Hisse Devir Sözleşmesi’nin “Rekabet Yasağı” başlıklı X.
Maddesinde yer verilen,
07-65/798-294
9
“Satıcılardan her biri, Kapanıştan sonraki üç (3) yıl boyunca, Türkiye Cumhuriyeti’nde
hiçbir şekilde Şirket ile doğrudan veya herhangi bir Kişi vasıtasıyla dolaylı olarak, tek
başına veya diğerleri ile birlikte Şirket ile rekabet etmeyeceğini kabul eder. 290
Bu Sözleşmenin tarafları, duran Doğan Basım ve Ambalaj Sanayi A.Ş.’nin mevcut
faaliyetlerinin bu rekabet yasağından hariç tutulduğunu teyit ederler.” şeklindeki
hüküm çerçevesinde devreden taraflara devirden sonraki üç yıllık süre için rekabet
etmeme yükümlülüğü getirilmektedir.
Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının
bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, bu kriterler çerçevesinde
değerlendirilecektir. 300
Yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma: Doğrudan ilgili olma unsuru
sınırlamanın, işlemin gerçekleştirilmesine yardımcı olması ancak yoğunlaşmanın
nihai amacıyla kıyaslandığında ikincil nitelik taşıması anlamına gelmektedir.
Gereklilik unsuru ise işleme ilişkin sınırlamanın mevcut olmaması halinde işlemin
hayata geçirilmesinin daha zor ya da maliyetli olması durumunu ifade eder. Bu
açıdan bildirim konusu devralma işleminde getirilen rekabet yasağı, yoğunlaşma
işlemi ile doğrudan ilgili ve gereklidir.
Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma: Rekabet yasağı bu kriter açısından
değerlendirildiğinde, yükümlülüğün sadece Satıcılara getirildiği ve üçüncü kişilerin
ticari faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı görülmektedir. 310
Orantılılık: Rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca
kısıtlamanın niteliğinin değil, aynı zamanda kapsamının ve süresinin de işlemin
yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmış olup olmadığının
değerlendirilmesi gerekmektedir. “Hisse Devir Sözleşmesi”nin yukarıda anılan X.
maddesi ile getirilen rekabet yasağı Tire Kutsan tarafından yürütülen işlerle sınırlıdır.
Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam bakımından orantılıdır.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, devralan taraf olan Mondi’nin ve Mondi
Packaging’iğn ilgili pazarlarda üretici olmamadığından ve devralma işlemi sonrasında
Tire Kutsan’dan know-how transfere olacağı için, orantılılık kriterine süre yönünden
bakıldığında, sözleşme ile belirlenen üç yıllık sürenin makul olduğu kanaatine 320
varılmıştır. Getirilen sınırlamanın işlemin gereği gibi gerçekleştirilebilmesi için gerekli
ve kapsamı ve süresinin de makul olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak bu şekilde
Tire Kutsan’ın faaliyetinin değerinin karşılanabilmesi mümkün olabilecektir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak
işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili 330
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
2- “Hisse Devir Sözleşmesi”nin X. Maddesinde yer alan 3 yıl süreli rekabet etmeme
yükümlülüğünün yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine
07-65/798-294
10
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy