AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 36449/06
TOKYÜREK VE OKUMUŞ / TÜRKİYE
Başkan,
Nebojša Vučinić,
Yargıçlar,
Paul Lemmens,
Egidijus Kūris,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Campos’un katılımıyla, 19 Mayıs 2015 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 25 Ağustos 2006 tarihli başvuruyu göz önünde bulundurarak, yapılan müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların listesi ekte yer almaktadır. Başvuranlar Mahkeme önünde, Ankara Barosuna kayıtlı Avukat P. Uysal tarafından temsil edilmişlerdir. Türk Hükümeti ise (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
2. Dava konusu olaylar, taraflarca ibraz edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Birinci başvuranın kocası ve başvuranların geri kalanının babası olan Tokyürek, 24 Nisan 1987 tarihinde üçüncü taraflar aleyhine Silivri Hukuk Mahkemesi önünde bir tazminat davası (1987/149 E) açmıştır.
4. Tokyürek 26 Ağustos 1999 tarihinde ölmüş ve hukuk davası Tokyürek’in mirasçıları, yani başvuranlar tarafından takip edilmiştir.
5. Dava dosyasındaki son bilgilere göre, dava 24 Mayıs 2010 tarihinde halen hukuk mahkemesi önünde derdestti.
B. İlgili iç hukuk ve uygulama
6. İlgili iç hukuk ve uygulamaya ilişkin açıklamalar, Turgut ve Diğerleri/Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında bulunabilinir.
ŞİKÂYET
7. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6. maddesine dayanarak, yargılamaların aşırı uzunluğundan şikâyetçi olmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
8. Başvuranlar, yargılamaların uzunluğunun Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine belirtilen “makul süre” koşuluna uygun olmadığından şikâyet etmişlerdir.
9. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğuna ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvuraların ele alınması amacıyla yeni bir Tazminat Komisyonu’nun kurulduğunu belirtmiştir. Hükümet, başvuranların Tazminat Komisyonu’na herhangi bir başvuruda bulunmadıklarını, dolayısıyla iç hukuk yollarını tüketmediklerini ileri sürmüştür. Bu gerekçenin geçerliliği Mahkeme’nin Turgut ve Diğerleri ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) davasında verdiği kararda da kabul edilmiştir.
10. Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolu getirilmiştir. Ardından, Mahkeme yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri davasındaki kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Bu kararı verirken Mahkeme özellikle, bu yeni hukuk yolunun önceden (a priori) erişilebilir olduğu ve yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikâyetler için makul bir tazminat yolu sunabildiğini değerlendirmiştir.
11. Mahkeme, Ümmühan Kaplan (yukarıda anılan, § 77) davasındaki kararında, yine de halihazırda Hükümet’e tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları normal usul uyarınca inceleyebileceğini vurguladığını belirtmiştir.
12. Ancak, Hükümet’in başvuranın 6384 sayılı Kanunla getirilen yeni iç hukuk yoluna başvurmadığına ilişkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak Mahkeme, Turgut ve Diğerleri davasında vardığı sonucu yinelemektedir. Dolayısıyla Mahkeme, Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4 maddeleri kapsamında hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğuna ilişkin olarak yapılan şikâyetin iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir (bk. Rıfat Demir/Türkiye, no. 24267/07, § 354, 4 Haziran 2013 ve Yiğitdoğan/Türkiye (no. 2), no. 72174/10, § 59, 3 Haziran 2014).
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş ve 11 Haziran 2015 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Abel CamposNebojša Vučinić
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
1936 Bursa doğumlu bir Türk vatandaşı olan ve Ankara’da ikamet eden Yüksek TOKYÜREK1956 Ankara doğumlu bir Türk vatandaşı olan ve Ankara’da ikamet eden Füsun OKUMUŞ1958 Manisa doğumlu bir Türk vatandaşı olan ve Muğla’da ikamet eden Murat TOKYÜREK1961 İzmir doğumlu bir Türk vatandaşı olan ve Antalya’da ikamet eden Suat TOKYÜREK
Full & Egal Universal Law Academy