1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/H.Y.-01/1 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 01-59/624-165
Karar Tarihi : 11.12.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Hilal YILMAZ, Şenol KOCAER
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş.
Temsilcisi Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri Spor Cad. No:67
Beşiktaş-İstanbul
D- TARAFLAR: - Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş.
Toros Binası 80630 Akatlar -İstanbul
- Toros Gübre ve Zirai İlaç Pazarlama A.Ş.
Toros Binası 80630 Akatlar -İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş.’nin Toros Gübre ve
Zirai İlaç Pazarlama A.Ş.’yi devralması işlemine izin verilmesi ve söz konusu
işleme menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.11.2001 tarih ve 4972 sayı ile giren
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7 ve 8.
maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.12.2001 tarih,
D1/1/H.Y.-01/1 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu, 7.12.2001 tarih,
REK.0.05.00.00/117 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-59 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi
A.Ş.’nin Toros Gübre ve Zirai İlaç Pazarlama A.Ş.’yi devralması işleminin, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve söz konusu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’’in 2. maddesi kapsamında bir devralma
işlemi olmadığı, talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesi gerektiği ifade
edilmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş. (Toros Gübre), kimyevi gübre üretim
pazarında faaliyet gösteren bir şirket olup, sermaye yapısı; Tekfen Ticari Yatırımlar
A.Ş. %84.85, T. Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği %15.01, Diğerleri %0.14
şeklindedir.
Toros Gübre ve Zirai İlaçlama Pazarlama A.Ş. (Toros Pazarlama), sadece
Toros Gübre’nin ürettiği ve tedarik ettiği kimyevi gübrelerin yurt içinde satış ve
dağıtımını yapmak amacı ile 1986 yılında kurulmuş olup, sermeyesinin %99,99'una
Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş sahiptir.
Ortaklık yapısından da anlaşılacağı üzere, Toros Pazarlama, Toros Gübre’nin
bağlı işletmelerindendir. Toros Gübre ise Tekfen Ticari Yatırımlar A.Ş. tarafından
kontrol edilmektedir.
4054 sayılı Kanun’un “Birleşme veya Devralma” başlıklı 7. maddesinin, “Bir
ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha
da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal
veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü ile 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in “Birleşme veya Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin birinci fıkra
(b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi”
şeklindeki devralma işlemi tanımına ilişkin hükümden anlaşılacağı üzere, işlemin
taraflarının ayrı teşebbüsler olmaları gerekmektedir.
Teşebbüs kavramı ise, 4054 sayılı Kanun'un 3. maddesinde, "piyasada mal
veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle bağımsız karar
verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler" şeklinde
tanımlanmıştır. Bir başka deyişle anılan hükümden, ekonomik faaliyetleri sırasında
piyasada bağımsız karar veremeyen gerçek ve tüzel kişilerin, birbirinden ayrı hukuki
kişilikleri olsa dahi, pay sahipliği ve karar alma süreçlerini etkileyebilme gücü
bakımından kontrolü altında bulundukları, gerçek veya tüzel kişilerle birlikte
ekonomik bir bütün oluşturdukları ve tek bir teşebbüs sayılmaları gerektiği
anlaşılmalıdır.
Bu çerçevede, Toros Gübre ve Toros Pazarlama'nın kontrollerinin Tekfen
Holding’e ait olduğu gözönüne alındığında, bu şirketlerin Kanun'un 3. maddesine
göre aralarında ekonomik bütünlük bulunan tek bir teşebbüs olarak değerlendirilmesi
gerektiği, dolayısıyla iki ayrı teşebbüsün olmadığı, ekonomik bütünlük arzeden bir
teşebbüsün bulunduğu bu durumda, Kanun'un 7. ve anılan Tebliğin ilgili
maddelerinde aranan, işlemin "teşebbüsler arası" yapılması şartının gerçekleşmediği
kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenle, Toros Gübre’nin Toros Pazarlama’yı devralması
3 REKABET KURUMU
işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamı dışında olduğu, grup içi bu
işlemin 4 ve 6. maddelere de aykırılık oluşturmaması nedeniyle menfi tespit belgesi
verilebileceği sonucuna varılmıştır.
İ- SONUÇ
Toros Gübre ve Kimya Endüstrisi A.Ş.’nin Toros Gübre ve Zirai İlaç
Pazarlama A.Ş.’yi devralması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem
olmadığına, grup içi bu işlemin Kanun'un 4 ve 6. maddelerine aykırılık
oluşturmadığına, talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine OY BİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy