Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-1-31 (Özelleştirme)
Karar Sayısı : 13-21/283-134
Karar Tarihi : 11.04.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Kenan TÜRK, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER : İsmail Yücel ARDIÇ, Cemal Ökmen YÜCEL, Tuğçe KOYUNCU,
Emine TOKGÖZ, Başak ARSLAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
Ziya Gökalp Cad. No:80 06600 Kurtuluş/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin %100 oranında hissesinin
blok satış yöntemiyle özelleştirilmesi kapsamında hisse devir işlemine izin
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.03.2013 tarih ve 1689 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 02.04.2013 tarihi itibarıyla tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen
04.04.2013 tarih ve 2013-1-31/ÖN sayılı Özelleştirme Nihai İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki
Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (1998/4 sayılı Tebliğ)”
kapsamında izne tabi olduğu; teklif sahiplerinden herhangi biri tarafından
gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığı, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade
edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Bildirim Konusu İşlem
(4) Elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi süreci, Yüksek Planlama Kurulunun
17.03.2004 tarih ve 2004/3 sayılı Kararı ile kabul edilen “Elektrik Enerjisi Sektörü
Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi” (Strateji Belgesi) çerçevesinde devam
etmektedir. Strateji Belgesi ile Türkiye dağıtım şebekesi; coğrafi yakınlık, yönetimsel
yapı, enerji talebi ve diğer teknik/mali etkenler dikkate alınarak 21 dağıtım bölgesine
bölünmüştür.
(5) Bu çerçevede, devre konu Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. (Toroslar)'nin özelleştirilmesi
için Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından ihaleye çıkılmış ve anılan işleme
Rekabet Kurulunun 03.03.2011 tarih ve 11-12/240-77 sayılı kararı ile izin verilmiş,
ancak söz konusu ihale daha sonra iptal edilmiş ve bu dosya konusu işlem için ÖİB
tarafından yeniden ihaleye çıkılmıştır.
13-21/283-134
2/12
(6) Bu defa ÖİB’in, Toroslar'ın %100 oranındaki hissesinin blok olarak satış yöntemi ile
özelleştirilmesi amacıyla açılan ihaledeki teklif sahiplerine ilişkin yazısında, Özelleştirme
Yüksek Kurulu (ÖYK)’na sunulmasına karar verilen teklif sahiplerinin;
- Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.
- Fina Enerji Holding A.Ş.-Fina Limancılık Lojistik Holding A.Ş. Ortak Girişim Grubu
- Çalık Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.
olduğu belirtilerek konuya ilişkin değerlendirmelerin yapılması talep edilmiştir.
G.2. Devredilen: Toroslar
(7) Toroslar’ın dağıtım bölgesi, 7,6 milyon nüfus ile Adana, Gaziantep, Hatay, Mersin,
Osmaniye ve Kilis illerini kapsamaktadır. Toroslar’ın 2011 yılındaki cirosu (…..) TL olarak
gerçekleşmiştir.
(8) Elektrik dağıtım özelleştirmelerine ilişkin olarak daha önceki Kurul kararlarında hakim
durum değerlendirmelerinde gösterge olarak ele alınan “dağıtım şirketleri tarafından
yapılan satışlara” ve dağıtım şirketlerinin bu tanım kapsamındaki paylarına ilişkin
tabloya aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 1: Elektrik dağıtım şirketlerinin sattıkları enerji ve payları (2012)
Şirket Adı Satılan Enerji (MWh) Pay (%)
AKDENİZ (…..) (…..)
AKEDAŞ (…..) (…..)
ARAS (…..) (…..)
AYDEM (…..) (…..)
AYEDAŞ (…..) (…..)
BOĞAZİÇİ (…..) (…..)
ÇALIK YEŞİLIRMAK (…..) (…..)
ÇAMLIBEL (…..) (…..)
ÇORUH (…..) (…..)
DİCLE (…..) (…..)
ENERJİSA BAŞKENT (…..) (…..)
FIRAT (…..) (…..)
GEDİZ (…..) (…..)
KCETAŞ (…..) (…..)
MERAM (…..) (…..)
OSMANGAZİ (…..) (…..)
SEDAŞ (…..) (…..)
TOROSLAR (…..) (…..)
TREDAŞ (…..) (…..)
ULUDAĞ (…..) (…..)
VANGÖLÜ (…..) (…..)
TOPLAM 137.234.540 100,00
(9) İşletme Hakkı Devrine Dayalı Hisse Satışı modeli ile özelleştirilecek olan şirketin
Toroslar bölgesindeki elektrik dağıtım lisansına ve dağıtım varlıklarının işletme hakkına
ihaleyi kazanan şirket tek başına sahip olacak; bununla birlikte dağıtım tesisleri ile bu
tesislerin kullanımı açısından zorunlu unsur teşkil eden varlıkların mülkiyeti Türkiye
Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) bünyesinde kalmaya devam edecektir. Bu çerçevede,
hisselerinin tamamı blok satış yöntemiyle satılacak olan Toroslar’ın faaliyetlerini devam
ettirebilmesi için aşağıdaki unsurlar ön plana çıkmaktadır:
- 30 yıl süreli (2006-2036 yılları arası) olarak EPDK tarafından verilen, Toroslar
Bölgesi'nde elektrik dağıtım ve perakende satış faaliyeti gerçekleştirilebilmesi için
gerekli olan lisanslar,
- Toroslar ile kamuya ait toptan satış ve üretim şirketleri arasında 2012 yılı sonunu
kapsayan Elektrik Enerjisi Satış Anlaşmaları (ESA’lar) ve bu anlaşmalardan doğan hak
ve yükümlülükler,
13-21/283-134
3/12
- TEDAŞ ile Toroslar arasında imzalanan ve TEDAŞ uhdesinde bulunan dağıtım
tesislerinin ve dağıtım tesislerinin işletilebilmesi için varlığı zorunlu diğer taşınır ve
taşınmazların, mülkiyet hakkı saklı kalmak koşulu ile 2006-20361 yılları arasında
Toroslar'a işletme hakkının devredilmesi hususundaki hükümleri ve diğer esasları içeren
İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi (İHD Sözleşmesi) ve bu sözleşmeden doğan hak ve
yükümlülükler.
G.3. Teklif Sahipleri
G.3.1. Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. (Enerjisa)
(10) Enerjisa nihai olarak Hacı Ömer Sabancı Holding (Sabancı) ve Verbund International
GmbH (Verbund) tarafından ortak kontrol edilmektedir. Sabancı Grubu, çimento, enerji,
bankacılık, kimya, otomotiv, inşaat ve perakende mağazacılık alanlarında faaliyet
göstermektedir. Sabancı Grubu’nun 2011 yılı Türkiye cirosu (…..) TL ve Dünya cirosu
(…..) TL olarak gerçekleşmiştir. Verbund’un Türkiye’de Sabancı ortaklığı dışında bir
faaliyeti ve geliri bulunmayıp2 Verbund’un 2011 yılındaki Dünya cirosu (…..) TL olarak
gerçekleşmiştir. Sabancı’nın hissedarlık yapısı ve Yönetim Kuruluna aşağıdaki tabloda
yer verilmektedir:
Tablo 2: Sabancı’nın Hissedarlık Yapısı
Hisse Sahibi Hisse Oranı (%)
Sakıp Sabancı Holding A.Ş. (…..)
Sabancı Üniversitesi (…..)
Çimsa Çimento San.Tic. A.Ş. (…..)
Exsa Export San.Mamülleri Satış Ve Araştırma A.Ş. (…..)
Tursa Sabancı Turizm Ve Yatırım İşletmeleri A.Ş. (…..)
Suzan SABANCI DİNÇER (…..)
Çiğdem SABANCI BİLEN (…..)
Serra SABANCI (…..)
Diğer SABANCI Ailesi (…..)
Diğer (Halka Açık) (…..)
TOPLAM 100,00
Tablo 3: Sabancı’nın Yönetim Kurulu
Adı Soyadı Görevi
Güler SABANCI YK Başkanı
Erol SABANCI YK Başkan Vekili
Mevlüt AYDEMİR YK Üyesi
Zafer KURTUL YK Üyesi
Serra SABANCI YK Üyesi
Sevil SABANCI SABANCI YK Üyesi
Işın ÇELEBİ YK Üyesi
Ali Zafer İNCECİK YK Üyesi
Zekeriya YILDIRIM YK Üyesi
Fikret CÖMERT Murakıp
Mehmet Tevfik NANE Murakıp
(11) Enerjisa’nın %99,99 oranında payına sahip olan Enerjisa Enerji A.Ş. (Enerjisa Enerji),
enerji sektöründe faaliyet göstermekte olan şu şirketlerin hisselerine sahiptir:
- Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.: Elektrik üretimi
- Enerjisa Suçatı Elektrik Üretim A.Ş.: Elektrik üretimi
- IBA Elektrik Üretim Madencilik Sanayi Ticaret A.Ş.: Elektrik üretimi
- Pervari Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.: Elektrik üretimi
1 Bu süre 2042 yılına uzatılmıştır.
2 3096 sayılı Yasa kapsamında Yap-İşlet-Devlet modeli ile kurulan Verbund Birecik Baraj ve Hidroelektrik
Santrali Tesis ve İşletme Limited Şirketi’ndeki azınlık hissedarlığı hariç.
13-21/283-134
4/12
- Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.: Elektrik dağıtımı
- Enerjisa Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.: Elektrik dağıtımı
- Enerjisa Enerji Hizmetleri A.Ş.: Elektrik sektörünün çeşitli bölümlerinde faaliyet gören
şirketlere yönetim hizmetleri temini
- Enerjisa Elektrik Satış A.Ş.: Perakende elektrik satışı
- Enerjisa Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.: Elektriğin toptan satışı ve ithali
- Enerjisa Doğalgaz Toptan Satış A.Ş.: Doğal gazın toptan satışı
(12) Ayrıca belirtmek gerekir ki, Verbund AG’nin Enerjisa Enerji’de sahip olduğu %50
oranındaki hissenin E.ON SE tarafından iktisap edilmesi yoluyla Enerjisa Enerji A.Ş.’nin
Sabancı Grubu ile E.ON SE’nin ortak kontrolüne geçmesi işlemine Rekabet Kurulunun
13-07/68-37 sayılı Kararı ile izin verilmiş ancak işlem henüz kapanmamıştır. Bununla
birlikte, mezkur kararda da yer aldığı üzere E.ON SE’nin Türkiye’de faaliyetinin
bulunmadığı ve rekabetçi analizi değiştirecek bir durumun söz konusu olmadığı dikkate
alınarak, bu dosya kapsamında E.ON SE’ye ilişkin ayrıntılı değerlendirmelere yer
verilmesine gerek görülmemiştir.
(13) Enerjisa’nın 2011 yılındaki cirosu, kontrolü altındaki Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin
cirosundan ibaret olup (…..) TL’dir. Enerjisa’nın hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu
aşağıdaki tablolarda gösterilmektedir:
Tablo 4: Enerjisa’nın Hissedarlık Yapısı
Hisse Sahibi Hisse Oranı (%)
Enerjisa Enerji A.Ş. (…..)
Teknosa İç Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi (…..)
Temsa Global Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi (…..)
Tursa Sabancı Turizm Ve Yatırım İşletmeleri A.Ş. (…..)
EXSA Export Sanayi Mamülleri Satış Ve Araştırma A.Ş. (…..)
TOPLAM ~100,000
Tablo 5: Enerjisa’nın Yönetim Kurulu
Adı Soyadı Görevi
Yetik Kadri MERT YK Başkanı
Bernhard RABERGER YK Başkan Vekili
Mehmet Selahattin HAKMAN YK Üyesi
Gerhard GAMPERL YK Üyesi
Günther RUBENSTEINER YK Üyesi
Levent DEMİRAĞ YK Üyesi
Eduard SCHNEIDER YK Üyesi
Mahmut Volkan KARA YK Üyesi
(14) Enerjisa Enerji’nin hissedarlık yapısı ise aşağıdaki şekildedir:
Tablo 6: Enerjisa Enerji’nin Hissedarlık Yapısı
Hisse Sahibi Hisse Oranı (%)
Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. (…..)
Verbund International GmbH (…..)
Teknosa İç ve Dış Ticaret A.Ş. (…..)
Temsa Global Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi (…..)
EXSA Export Sanayi Mamulleri Satış ve Araştırma A.Ş (…..)
Tursa Sabancı Turizm Ve Yatırım İşletmeleri A.Ş (…..)
TOPLAM (…..)
13-21/283-134
5/12
Enerjisa Enerji’nin elektrik dağıtım faaliyetleri
(15) Ankara, Kırıkkale, Zonguldak, Bartın, Karabük, Çankırı, Kastamonu illerini kapsayan
bölgede elektrik dağıtım faaliyetini yürüten Enerjisa Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.
(Başkent Enerjisa) %100 hisse oranı ile Enerjisa Enerji tarafından kontrol edilmektedir.
Başkent Enerjisa, 2012 yılında (…..) MWh enerji satışı gerçekleştirmiş olup Türkiye’deki
dağıtım şirketlerinin yaptıkları satışlar itibarıyla pazar payı %(…..) olmuştur.
Enerjisa Enerji’nin elektrik üretim ve toptan satış faaliyetleri
(16) Enerjisa Enerji’nin kontrolündeki elektrik üretim portföyü aşağıdaki tablodaki gibidir:
Tablo 7: Enerjisa Enerji’nin Aktif Durumdaki Elektrik Üretim Portföyü
Santral Yakıt/Kaynak Türü Kurulu Gücü (MW)
Bandırma Doğal Gaz (…..)
Kentsa Doğal Gaz (…..)
Adana Doğal Gaz (…..)
Mersin Doğal Gaz (…..)
Çanakkale Doğal Gaz (…..)
Hacınınoğlu Hidrolik (…..)
Menge Hidrolik (…..)
Birkapılı Hidrolik (…..)
Kızıldüz Hidrolik (…..)
Suçatı Hidrolik (…..)
Şahmallar Hidrolik (…..)
Köprü Hidrolik (…..)
Çanakkale Rüzgar (…..)
Dağpazarı Rüzgar (…..)
Bares Rüzgar (…..)
TOPLAM - (…..)
Türkiye TOPLAM - 52.911
(17) Enerjisa Enerji’nin aynı zamanda (…..) MW kurulu güce sahip olması öngörülen elektrik
üretim yatırımı bulunmaktadır.
(18) Enerjisa 2012 yılında sahip olduğu bu portföyle toplam (…..) milyon MWh elektrik satışı
gerçekleştirmiştir. Enerjisa tarafından yapılan bu satış miktarı Türkiye’de aynı yıl satışı
yapılmış toplam elektrik miktarının %(…..)’sine tekabül etmektedir.
(19) Enerjisa Enerji, ayrıca doğal gaz sektöründe kendi ihtiyacını optimize etmek için %(…..)
hisse oranı ile tam kontrolündeki Enerjisa Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş. vasıtasıyla gaz
tedariki gerçekleştirmektedir.
G.3.2. Fina Enerji-Fina Limancılık Ortak Girişim Grubu (Fina)
(20) Ortak Girişim Grubunu oluşturan şirketler olan Fina Enerji Holding A.Ş. (Fina Enerji) ve
Fina Limancılık Lojistik Holding A.Ş. (Fina Limancılık), nihai olarak inşaat, turizm,
perakende ve enerji sektörlerinde aktif olan Fina Holding A.Ş. (Fina Holding) tarafından
kontrol edilmektedir. 2011 yılındaki cirosu (…..) TL olarak gerçekleşen Fina Holding’in
hissedarlık ve yönetim kurulu yapısı aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:
Tablo 8: Fina Holding’in Hissedarlık Yapısı
Hisse Sahibi Hisse Oranı (%)
Hüsnü M. ÖZYEĞİN (…..)
Fiba Holding A.Ş. (…..)
Süleyman SÖZEN (…..)
F. Olcayto ONUR (…..)
Murat ÖZYEĞİN (…..)
Ayşecan ÖZYEĞİN OKTAY (…..)
Mehmet GÜLEŞCİ (…..)
TOPLAM ~100,00
13-21/283-134
6/12
Tablo 9: Fina Holding’in Yönetim Yapısı
Adı Soyadı Görevi
Hüsnü M. ÖZYEĞİN YK Başkanı
Mehmet GÜLEŞCİ YK Başkan Vekili
Mahmut Nazım BAŞBAY YK Üyesi
Hasan Fehmi ERİNÇ YK Üyesi
Murat ÖZYEĞİN YK Üyesi
Kerem MORALI YK Üyesi
Mevlüt Hamdi AYDIN YK Üyesi
İlgen Ertuğ UTKU YK Üyesi
Seda GÜMÜŞSOY Denetçi
(21) Fina Holding bünyesindeki aktif üretim portföyü aşağıdaki tablodaki gibi olup inşaat ve
proje aşamasında olan toplam (…..) MW kurulu güçte olması öngörülen rüzgar santrali
ve (…..) MW kurulu güçte olması planlanan doğal gaz santrali yatırımları bulunmaktadır.
Türkiye çapında kurulu güç ve üretim/satış miktarı payı olarak bu santrallerin payı
(aktif/potansiyel) (…..)’in altında kalmaktadır.
Tablo 10: Fina Holding’in Aktif Durumdaki Elektrik Üretim Portföyü
Santral Yakıt/Kaynak Türü Kurulu Gücü (MW)
Satış Miktarı (MWh) (2012)
Manres (Balıkesir) Rüzgar (…..) (…..)
Ütopya (İzmir) Rüzgar (…..) (…..)
Ziyaret (Hatay) Rüzgar (…..) (…..)
TOPLAM - (…..) (…..)
Türkiye (2011) - 52.911 229.395.100
(22) Fina Holding bünyesindeki Fina Elektrik Enerjisi ithalat ihracat ve Toptan Satış A.Ş.,
2012 yılında toplam (…..) MWh elektrik enerjisi satışı gerçekleştirmiş ve bu satışlardan
toplam (…..) TL ciro elde etmiştir.
G.3.3. Çalık Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Çalık)
(23) Nihai olarak Çalık Holding A.Ş. (Çalık Holding) ve Ahmet ÇALIK tarafından kontrol
edilen ve 1998 yılından beri faaliyette bulunan Çalık’ın iştigal alanları doğal gaz ve
petrol sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Çalık Holding’in 2011 yılı konsolide cirosu (…..) TL
olarak gerçekleşmiştir. Çalık Holding’in hissedarlık ve yönetim yapıları aşağıdaki
tablolarda sunulmaktadır:
Tablo 11: Çalık Holding’in Hissedarlık Yapısı
Hisse Sahibi Hisse Oranı (%)
Ahmet ÇALIK (…..)
Mehmet Can ÇALIK (…..)
Çiğdem ÇALIK (…..)
Diniye ÇALIK (…..)
Gap İnşaat Yatırım A.Ş. (…..)
TOPLAM 100,000000
Tablo 12: Çalık Holding’in Yönetim Yapısı
Adı Soyadı Görevi
Ahmet ÇALIK YK Başkanı
Serhat ALBAYRAK YK Başkan Vekili
Mehmet Ertuğrul GÜRLER Mali İşlerden Sorumlu YK Üyesi
Çalık’ın elektrik dağıtım faaliyetleri
(24) Samsun, Amasya, Çorum, Ordu, Sinop illerimizde elektrik dağıtımı, perakende satış ve
son kaynak tedariki gerçekleştiren olarak Çalık Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş. (Çalık
Yeşilırmak) 2012 yılında toplam (…..) MWh elektrik satışı gerçekleştirmiş olup
Türkiye’deki dağıtım şirketlerinin yaptıkları satışlar itibarıyla pazar payı %(…..) olmuştur.
13-21/283-134
7/12
Çalık’ın elektrik üretim ve toptan satış faaliyetleri
(25) Çalık Holding bünyesinde bulunan ve elektriğin toptan satışı ile iştigal eden Türkmen’in
Altın Asrı Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş., 2011 yılında (…..) kWh elektrik satışı
gerçekleştirmiş olup bu miktar Türkiye tüketiminin yaklaşık (…..)’sine denk gelmektedir.
Çalık Holding bünyesinde aktif elektrik üretim santrali bulunmamakta olup yatırım
aşamasındaki santrallerine ilişkin bilgiler ise aşağıda gösterilmektedir:
Tablo 13: Çalık Holding’in Elektrik Üretim Yatırımları
Şirket Unvanı Proje Adı
Planlanan
Kurulu Güç
(MW)
Planlanan
Faaliyete Geçiş
Zamanı
Adacami Enerji Elektrik Üretim
San. ve Tic. A.Ş.
(…..) (…..) (…..)
Ortur Elektrik Üretim San. ve
Tic. Ltd. Şti.
(…..) (…..) (…..)
Çalık Enerji Elektrik Üretim Ve
Madencilik A.Ş.
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
Çalık Rüzgar Enerjisi Elektrik
Üretim Ltd. Şti.
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
Çalık NTF Elektrik Üretim ve
Madencilik A.Ş.
(…..) (…..) (…..)
Kızılırmak Elektrik Üretim A.Ş. (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..)
G.4. İlgili Pazarlar
(26) Elektrik dağıtım özelleştirmelerine ilişkin daha önce verilmiş Rekabet Kurulu kararları
dikkate alınarak dosya kapsamında elektriğin ticaretinde dağıtım firmalarının konumu
“ikili anlaşmalar”, “dağıtım faaliyetleri” ve “perakende faaliyetleri” olmak üzere üç ana
başlık altında değerlendirilecektir.
(27) Bu noktada hemen belirtmek gerekir ki 14.03.2013 tarihinde kabul edilen ve 30.03.2013
tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik
Piyasası Kanunu (6446 sayılı Kanun) ile piyasaya ilişkin yeni bir mevzuat çerçevesi
çizilmiştir. Bununla birlikte işbu dosya özelinde 4628 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan
değerlendirmelerin, yeni Kanun ile çizilen mevzuat ile de uyumlu olduğu ve esasa ilişkin
değerlendirmeyi etkilemeyecek nitelikte olduğu görülmektedir.
G.4.1. İkili Anlaşmalara İlişkin Pazar Tanımı
(28) İkili anlaşmaların yapıldığı piyasada kamu teşebbüsü olan Türkiye Elektrik Ticaret ve
Taahhüt A.Ş. (TETAŞ)’nin, mevcut en büyük toptan satıcı olarak faaliyetlerini devam
ettirdiği görülmektedir. Bununla birlikte, serbestleşme ve özelleştirme sürecinin sonunda
geçiş dönemi sözleşmelerinin de sona ermesiyle TETAŞ’ın payının azalacağı ve özel
sektör toptan satış şirketlerinin daha aktif hale geleceği öngörülmektedir. İkili
anlaşmaların arz tarafında üretim şirketleri ya da üretim şirketleriyle yaptığı anlaşmalar
kapsamında kendi portföyüne sahip olan yeniden satıcı konumundaki toptan satış
şirketlerinin yer aldığı, bu piyasanın (ve anlaşmaların) alıcı tarafını ise dağıtım firmaları,
perakende satış firmaları ve serbest tüketicilerin oluşturduğu görülmektedir.
(29) Elektrik sektörünün serbestleşmesi sürecinde ana hedef olan sağlıklı ve rekabetçi
yapıda işleyen bir ikili anlaşmalar piyasasının oluşması açısından, devir işlemlerinde
sadece günümüz pazar yapısı değil, geleceğe yönelik gelişmelerin de dikkate alınarak
bir değerlendirme yapılması uygun olacaktır. Bu yönüyle bakıldığında, özelleştirmeye
tabi dağıtım şirketlerinin, geçiş dönemi boyunca devam edecek olan “geçiş dönemi
sözleşmeleri” ile birlikte devredildiği ve söz konusu geçiş dönemi boyunca uygulanacak
tarifelerin, daha özelleştirmeler öncesinden düzenlenmiş olduğu görülmektedir. Bununla
birlikte, geçiş dönemi sonrası serbest piyasa yapısı içerisinde, dağıtım firmaları en
13-21/283-134
8/12
önemli alıcı konumunda bulunacaktır. Bu noktada, ikili anlaşmalara dayalı piyasa yapısı
içinde dağıtım firmalarına yapılan satışların ayrı bir pazar olarak tanımlanarak,
yoğunlaşma değerlendirmelerinde bu pazar tanımının kullanılıp kullanılamayacağı
konusunda göz önüne alınması gereken ilk husus, dağıtım şirketlerinin elektrik
ticaretinde mevcut durumdaki rolü ile 2013 yılından itibaren gerçekleştirilecek olan
hukuki ayrıştırma sonundaki rolünün ortaya konulmasıdır.
(30) Esas itibarıyla Rekabet Kurulu TEDAŞ’ın özelleştirilmesine ilişkin oluşturduğu
21.07.2005 tarihli Kurul Görüşü’nde; “Geçiş döneminin sonuna kadar dağıtım
faaliyetlerinin ve diğer elektrik piyasası faaliyetlerinin hukuki olarak ayrıştırılmasının
Rekabet Kurulu’nun nihai izin koşulu olduğu” hükmüne yer vermiştir. Dolayısıyla,
dağıtım faaliyetlerinin diğer piyasa faaliyetlerinden hukuki olarak ayrıştırılması koşul
olarak ortaya konulmuştur. Devam eden süreçte ise 2008 yılında yapılan Kanun
değişikliği ile birlikte, Rekabet Kurulunun görüşünde dile getirdiği ayrıştırma koşulu 4628
sayılı Kanun’un “Lisans Genel Esasları ve Türleri” başlıklı 3. maddesine; “Dağıtım
şirketleri, tanımlanan bu faaliyetler dışında piyasada başka bir faaliyette bulunamaz. (Ek
cümle: 9/7/2008-5784/3. md.) Dağıtım şirketleri, üretim ve perakende satış faaliyetlerini,
1/1/2013 tarihinden itibaren ancak ayrı tüzel kişilikler altında yürütürler.” şeklinde
eklenmiştir.
(31) Anılan hükme dayanarak 12.09.2012 tarih ve 4019 sayılı EPDK Kararı ile dağıtım ve
perakende satış faaliyetlerinin dağıtım şirketleri tarafından 01.01.2013 tarihinden
itibaren ayrı tüzel kişilikler altında yürütülmesine ilişkin “Dağıtım Ve Perakende Satış
Faaliyetlerinin Hukuki Ayrıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar” kabul edilmiş ve
27.09.2012 tarih ve 28424 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
6446 sayılı Kanun’da da bu çerçevede dağıtım ve perakende faaliyetlerinin hukuki
olarak ayrıştırılmasına ilişkin düzenleme korunmuştur.
(32) Bu çerçevede, sektörün gelişiminde dağıtım şirketlerinin mevcut durumdaki gibi büyük
alıcılar olmayacağı, alıcıların 2013 itibarıyla bu dağıtım şirketleri ile aynı kontrol yapısı
içerisinde olan ancak hukuki olarak ayrıştırılmış perakende şirketleri olacağı, perakende
şirketleri bakımından serbest piyasa ortamında bölgeler arası ticaret kısıtlaması
olmayacağından hareketle bölgesel tanımlar yapılamayacağı ve rekabetçi yapı
içerisinde gelişen süreçte, bugün yapılacak olan “sadece dağıtım firmalarına yapılan
toptan satışlara” ilişkin bir tanımlamanın anlamını yitireceği öngörülebilir. Bununla
birlikte, serbestleşmeye ve perakende seviyesinde rekabetin oluşturulmasına yönelik
başka ülke tecrübeleri de göstermektedir ki, teorik olarak ve mevzuat açısından,
bölgeler arası alım satım ve serbest tüketicilere ilişkin limitlerin azaltılması ya da
kaldırılmasıyla rekabetçi alt yapı oluşturulsa da, fiili olarak rekabetçi yapıya ulaşmanın
önündeki önemli engellerden biri; yerleşik dağıtım firmalarının (incumbents) geleneksel
olarak münhasıran satış yaptıkları kapatılmış tüketicilerin (captive customers),
tedarikçisini seçme şansına sahip olduktan sonra dahi yerleşik dağıtım firmasından ya
da bu firmayla aynı ekonomik bütünlük içerisindeki perakende satış firmasından alım
yapmaya devam etmeleri, dolayısıyla, söz konusu dağıtım bölgesine diğer tedarikçi
firmaların girmemeleri ya da girememeleridir. Bu durumun sebeplerinden biri,
tüketicilerin serbestleşmiş ve rekabetçi bir elektrik piyasası kültürüne geçişte zorlanması
olarak gösterilirken; diğeri de, yerleşik dağıtım firmasının serbestleşme öncesi
dönemden gelen avantajlarıdır.
(33) Bu nedenle, 2013 yılından itibaren hukuki ayrıştırma kapsamında perakende
faaliyetlerini ayrı tüzel kişilik altında sürdürecek olsalar da, mevcut özelleştirmeler
kapsamında alıcıların, sadece teknik olarak dağıtım faaliyetlerini değil, geçiş döneminde
münhasıran satış yapacakları müşterileri de devraldıkları ve bu bakımından söz konusu
dağıtım şirketlerinin, toptan satış pazarının alım tarafındaki en önemli oyuncular
oldukları ifade edilebilir.
13-21/283-134
9/12
(34) Bu noktada, toptan satış pazarına ilişkin olarak ortaya çıkan yeni soru, dağıtım
firmalarına yapılan satışlarla, nihai tüketici konumunda olan serbest tüketicilere yapılan
satışların birbirinden ayrı tanımlanması gerekliliğine ilişkindir. Esas itibarıyla, her iki
grupla da yapılan ikili anlaşmalar toptan satış pazarı içine alınabilirse de, talep yapıları
itibarıyla dağıtım şirketlerinin ayrı olarak ele alınması daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
Bu yönde yapılacak bir değerlendirmede, sektörün mevcut yapısı, sağlıklı bir gösterge
olmaktan uzaktır. Mevcut yapıda, farklı tüzel kişilikler olmakla birlikte dağıtım
şirketlerinin geçiş dönemi boyunca sürecek olan Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) ve TETAŞ
ile yapılmış enerji alım anlaşmaları bulunduğu ve nihai tüketiciye yapacakları satışların
da düzenlenmiş olduğu görülmektedir. Serbest tüketiciler açısından bakıldığında;
geçmişte üreticilerle ikili anlaşmaları bulunan serbest tüketicilerin 2006 yılında
dengeleme piyasasının işlemeye başlaması ve piyasanın henüz oturmamış olması
(gerekli likidite, sağlıklı fiyat oluşumu, belli dönemlerde önemli ölçüde dengesizlikler)
kaynaklı olarak alımlarını dağıtım firmalarından yapmak durumunda kalabildikleri,
dolayısıyla toptan satış pazarı kapsamında alıcı tarafında büyük nihai tüketicilerin
bulunduğu pazarın bir hayli daraldığı anlaşılmaktadır.
(35) Mevcut durum böyle olmakla birlikte sektörün iyi işleyen rekabetçi bir yapıya kavuşması
halinde de dağıtım firmalarının (ya da bu firmalarla aynı ekonomik bütünlük içinde yer
alacak olan perakende satış firmalarının) büyük nihai tüketicilerden ayrılması
gerekebilir. Şöyle ki; dağıtım firmaları mevcut durumda münhasıran sahip oldukları
tüketici portföyüyle, toptan satış pazarında alıcı olan diğer büyük tüketicilerden
tamamen farklı bir talep yapısına sahiptir.
(36) Bu noktada, her ne kadar geçiş dönemi sonrasında mevcut sözleşmeler ortadan
kalkacak ve ayrıca dağıtım şirketleri de 2013 yılından itibaren hukuki ayrıştırmayı
gerçekleştirecek olsa da, ileride oluşacak sağlıklı bir elektrik piyasası için, mevcut
durumda yapılacak dağıtım özelleştirmeleri açısından, dağıtım şirketlerine yapılan
satışların ayrı bir pazar olarak tanımlanmasının yerinde olacağı kanaatine varılmıştır.
İkili anlaşmalar seviyesi dikkate alınarak tanımlanan bu pazara ilişkin ilgili coğrafi pazar
ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, bu yönde yapılacak en dar pazar
tanımının dahi sonucu değiştirmiyor olması nedeniyle, toptan satışlara ilişkin olarak
dosya kapsamında nihai bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
G.4.2. Dağıtım Faaliyetlerine İlişkin Pazar Tanımı
(37) Özelleştirme işlemine konu dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermekte olan dağıtım
şirketleri, elektriğin dağıtımı ve perakende satışı ile perakende satış hizmeti faaliyetleri
ile iştigal etmektedir. Bu faaliyetler kısaca şu şekilde tanımlanabilir:
Dağıtım: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden
nakli.
Perakende satış: Elektriğin tüketicilere satışı.
(38) Söz konusu faaliyetlerden dağıtım faaliyeti, alçak gerilimli elektrik taşıyan kablolardan
oluşan yeni bir dağıtım şebekesinin kurulmasına ilişkin zorluklar ve yüksek yatırım
maliyetleri sebebiyle doğal tekel niteliği taşımakta olup; her bir bölgedeki dağıtım şirketi
tarafından münhasıran yerine getirilmektedir. Bu bakımdan elektrik pazarının, dağıtım
seviyesini oluşturan “elektrik dağıtım hizmeti pazarı”nın diğer seviyelerinden farklı bir
ürün pazarı olarak tanımlanması gerekmektedir.
(39) Strateji Belgesi ile dağıtım özelleştirmeleri sürecinde coğrafi yapı, işletme koşulları,
enerji bilançoları, teknik/mali özellikler ve mevcut hukuki yapı (geçmiş dönemde
imzalanmış ve geçerliliği devam eden “mevcut sözleşmeler”) dikkate alınarak 21 adet
elektrik dağıtım bölgesi oluşturulması öngörülmüş olduğundan elektrik dağıtım
13-21/283-134
10/12
hizmetleri açısından her bir dağıtım bölgesi ayrı bir ilgili coğrafi pazar olarak kabul
edilmiştir. Bildirime konu işlem kapsamında belirlenen dağıtım bölgesi Adana,
Gaziantep, Hatay, Mersin, Osmaniye ve Kilis illerini kapsamaktadır.
G.4.3. Perakende Faaliyetlerine İlişkin Pazar Tanımı
(40) Elektriğin perakende satışı, nihai tüketicilere satışları kapsamaktadır. Perakende
satışlara ilişkin piyasa esas itibarıyla sadece dağıtım şirketleri ve henüz piyasada
bulunmayan perakende şirketlerinin satış yapabildikleri serbest olmayan tüketiciler ile,
tedarikçisini seçebilme şansına sahip olan serbest tüketicilerden oluşmaktadır. Bu
noktada, mevzuattan kaynaklanan bu durum dikkate alınarak piyasanın, serbest
tüketicilere ve serbest olmayan tüketicilere satışlar olarak ayrılması doğru olmayacaktır.
Şöyle ki; serbest tüketici limiti EPDK tarafından belirlenmekte olup, limitin zaman içinde
düşürülmesi hedeflenmektedir. Dolayısıyla, serbest tüketici limitinin sıfıra indiği andan
itibaren tüm tüketiciler, mevzuat açısından serbest tüketici olarak kabul edilecektir. Bu
nedenle, ilgili pazar tanımı açısından ileriye dönük bir değerlendirmede, mevzuat
açısından serbest olan ve olmayan tüketiciler arasındaki ayrımdan ziyade, tüketicilerin,
büyüklük, iletim hattına doğrudan bağlı olmak ve benzeri özellikleri bakımından
yapılabilecek ayrımlar önem kazanmaktadır. Pazarın rekabete açılmışlık seviyesi ve
daha da önemlisi, işleyen bir rekabetçi piyasa yapısının gerçekleşme seviyesine göre,
küçük ölçekli endüstriyel tüketiciler ile hanehalkının da ayrı pazar olarak kabul edilmesi
mümkün olmakla birlikte, mevcut yapıda böyle bir ayrıma gidilmesine gerek
görülmemiştir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı “hanehalkları ile küçük ölçekli
endüstriyel/ticari tüketicilere yapılan perakende satışlar” şeklinde belirlenmiştir.
(41) Perakende elektrik satışı ve hizmeti açısından bakıldığında, Strateji Belgesi ile getirilen
kural gereği, her bir dağıtım bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere perakende
elektrik satışının, münhasıran bölgedeki dağıtım şirketi tarafından yapılması
öngörülmektedir. Bu anlamda, özelleştirilmesi düşünülen bölgelerdeki serbest olmayan
tüketicilerin alternatif temin kaynağı bulunmamaktadır. Serbest olmayan tüketicilerin,
Türkiye toplam tüketiminin oldukça büyük bir bölümünü oluşturduğu ve bu tüketicilerin,
tarife kapsamında, sadece kendi bölgelerindeki dağıtım şirketlerinden alım yapabildikleri
dikkate alındığında, bir dağıtım bölgesindeki perakende satış ve hizmetinin, başka bir
bölgedeki perakende satış ve hizmetinden kesin olarak ayrıldığı görülmektedir.
Serbestleşmeyle birlikte perakende pazarı tamamen rekabete açılacak olsa da, bu
rekabetçi dönemin özellikle başlangıç döneminde, dağıtım faaliyetlerinden kaynaklanan
bölgeselliğin varlığını koruyacağı kanısı bulunmaktadır.
(42) Bunun yanında, serbestleşme sürecinde katedilen mesafe de dikkate alınarak dinamik
bir yaklaşım ile serbestleşme sürecinin tüm tüketicilerin tedarikçisini seçme hakkına
sahip olduğu ve perakende satışlarda bölgesel tekellerin yerini rekabetçi bir yapıya
bıraktığı elektrik piyasası oluşturma hedefi de dikkate alınmalıdır. Bu değerlendirmeler
ışığında, büyük endüstriyel tüketiciler bakımından ilgili coğrafi pazarın Türkiye olduğu;
küçük ölçekli tüketiciler bakımından ise mevcut mevzuat çerçevesinde bölgesel coğrafi
pazarların halen söz konusu olduğu, öte yandan serbestleşme süreci dikkate
alındığında serbest tüketici limitinin sıfıra indirilmesiyle bu faaliyetlere ilişkin coğrafi
pazarın bölgesellikten çıkıp Türkiye ölçeğine genişletilebileceği öngörülmektedir.
G.5. Eşikler Bakımından Değerlendirme
(43) İlgili ürün pazarı olarak belirlenen dağıtım faaliyetlerinin bölgesel olarak doğal tekel
niteliği taşıması nedeniyle Toroslar’ın anılan pazarda %100 pazar payına sahip olduğu
dikkate alındığında, tek başına bu durum sebebiyle dahi, bildirime konu devir işleminin,
1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında alıcı taraf her kim olursa olsun Rekabet Kurulu iznine
tabi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Kaldı ki, Toroslar’ın 2011 yılı cirosu (…..) TL olarak
13-21/283-134
11/12
gerçekleşmiş olup 1998/4 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiğin üzerindedir. Bu bağlamda,
bildirime konu özeleştirme işlemi Rekabet Kurulunun iznine tabidir.
G.6. Teklif Sahipleri Bakımından Değerlendirme
(44) Elektrik dağıtım özelleştirmelerine ilişkin 16.12.2010 tarih ve 10-78/1645-609 sayılı
Rekabet Kurulu kararında yer alan, dağıtım şirketleri tarafından yapılan satışlar
bakımından %30’luk kılavuz niteliğindeki pazar payı değerinin altında bulunan
devralmalar açısından bir hâkim durum riskinin oluşmadığına yönelik değerlendirme de
dikkate alınarak, bildirim konusu işlem, her bir teklif veren taraf açısından incelenmiştir.
G.6.1. Enerjisa Bakımından Yapılan Değerlendirme
(45) Yapılan incelemede Enerjisa’nın elektrik dağıtımı pazarında Başkent Enerjisa ile
faaliyette bulunduğu ve Toroslar’ı devralması halinde toplam pazar payının (…..)’e
ulaşacağı görülmektedir. Aynı ÖYK Kararı ile ihalesine çıkılan Anadolu Yakası Elektrik
Dağıtım A.Ş. (AYEDAŞ) için de Enerjisa birinci sıradaki teklif sahibidir. ÖYK’nın,
AYEDAŞ’ın Enerjisa’ya devrini onaylaması halinde teşebbüsün elektrik dağıtım
şirketlerinin yaptıkları satışlar içindeki payı 2012 yılı verilerine göre toplam %(…..)’ye
ulaşacaktır. Enerjisa'nın 2012 yılının sonunda yapılan Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin
(Gediz) özelleştirilmesi ihalesinde üçüncü sıradan ÖYK’nın onayına sunulan teklif sahibi
olduğu; ancak ÖYK kararı ile Gediz'in birinci sıradaki teklif sahibine devrinin onaylandığı
dikkate alındığında, bu dosya bakımından Enerjisa’nın AYEDAŞ ve Toroslar’ın her
ikisini birden devralması 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir sakınca
doğurmayacaktır.
(46) Dikey bütünleşme açısından Enerjisa Enerji’nin üretim faaliyetinde mevcut durumda
kurulu güç bakımından %(…..)’lik görece düşük pazar payı dikkate alındığında, bu
teşebbüse yapılacak devir işlemi sonucu oluşacak dikey bütünleşik teşebbüsün önemli
bir pazar gücüne sahip olması ve bu yolla rekabetin bozulması riskinin söz konusu
olmayacağı değerlendirilmektedir.
G.6.2. Fina Bakımından Yapılan Değerlendirme
(47) Dosya mevcudu bilgi ve belgeler ile Fina’nın elektrik dağıtımı faaliyetinin bulunmadığı ve
elektrik üretim ve toptan satışı pazarında %(…..)’in altında pazar payına sahip olduğu
dikkate alındığında bu teklif sahibine yapılacak muhtemel bir devir işlemi ile yatay
yoğunlaşma ve/veya dikey bütünleşme açısından herhangi bir rekabet riskinin
oluşmayacağı değerlendirilmektedir. Fina’nın, AYEDAŞ için de üçüncü sıradaki teklif
sahibi olduğu dikkate alındığında dahi, elektrik dağıtım şirketlerinin yaptığı satışlar
bakımından ulaşılacak toplam %(…..)’lik payın rekabetçi açıdan bir risk yaratmayacağı
sonucuna ulaşılmıştır.
G.6.3. Çalık Bakımından Yapılan Değerlendirme
(48) Yapılan incelemede Çalık’ın elektrik dağıtımı pazarında Çalık Yeşilırmak Elektrik
Dağıtım A.Ş. ile faaliyette bulunduğu ve Toroslar’ı devralması halinde dağıtımdaki
toplam pazar payının (…..)’ya ulaşacağı görülmektedir. Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. için
Çalık ikinci sıradaki teklif sahibidir. ÖYK’nın, Dicle’nin de Çalık’a devrini onaylaması
halinde teşebbüsün elektrik dağıtım pazarındaki payı 2012 verilerine göre toplam
%(…..)’e ulaşacaktır. Bu bağlamda, bu teklif sahibine yapılacak devir ile gerçekleşecek
yoğunlaşmanın hakim durum yaratıcı olmadığı değerlendirilmektedir.
(49) Dikey bütünleşme açısından da Çalık’ın elektrik üretim ve toptan satış faaliyetlerinin
hâkim durum yaratacak bir nitelikte olmadığı; bu teşebbüse yapılacak devir işlemi ile
rekabetin bozulması riskinin ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır.
13-21/283-134
12/12
H. SONUÇ
(50) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
a) Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin %100 oranında hissesinin blok satış yöntemiyle
özelleştirilmesi kapsamında, bahse konu hisselerin tamamının
- Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. veya
- Fina Enerji Holding A.Ş.-Fina Limancılık Lojistik Holding A.Ş. Ortak Girişim Grubu
veya
- Çalık Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.
tarafından devralınması işleminin, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun”un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1998/4 sayılı
“Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet
Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve
Esaslar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna;
b) Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin birinci
sıradaki teklif sahibine devrinin onaylandığı dikkate alınarak; (a) maddesinde adı
geçen teklif sahiplerinden herhangi biri tarafından gerçekleştirilecek muhtemel
devralma işlemi sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim
konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy