Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-144 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 09-56/1335- 339
Karar Tarihi : 18.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Harun ULU, Harun GÜNDÜZ,
C. ŞİKAYET EDEN : Sait GÖNÜLCÜ
Vekili: Av. Mustafa BAYAZIT 20
GMK Bulvarı No:56/6 06420 Maltepe Çankaya/Ankara
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN : - Total Oil Türkiye A.Ş.
Oycan Plaza Eski Büyükdere Cad. Ayazağa Mah.
15/7 Maslak/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Total Oil Türkiye A.Ş.’nin, lehine tesis edilen intifa hakkını 5
yıl süreyle sınırlamadığı, bu nedenle hakkında yaptırım uygulanması gerektiği
iddiası. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.10.2009 tarih, 7774 sayı ile intikal eden
şikayet başvurusunda öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun çerçevesinde incelenmesi sonucu düzenlenen 6.11.2009 tarih ve
2009-1-144/İİ-09-HU sayılı İlk İnceleme Raporu, 9.11.2009 tarih ve REK.0.05.00.00-
110/249 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet başvurusunda özetle;
- Şikayetçi ile Total Oil Türkiye A.Ş. (Total) arasında 31.3.1997 tarihinde bir 40
akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığı,
- Aynı süreçte bayilik sözleşmesine bağlı olarak akaryakıt istasyonunun
bulunduğu taşınmaz üzerinde adı geçen dağıtım şirketi lehine, 9.4.1997
tarihinde 20 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği,
- Daha sonra şikayetçi ile Total arasında anlaşmazlıklar yaşandığı ve intifa
hakkının süresinin uzatılması için baskı yapıldığı,
- Taraflar arasında 15.04.2007 tarihinde imzalanan sözleşmeyle intifa hakkının
süresinin 3 yıl daha uzatıldığı,
- Bunun üzerine 8.5.2007 tarihinde, 9.4.1997 tarihli intifa hakkı tapudan terkin
edilerek yerine, 9.4.2020 tarihine kadar geçerli olacak intifa hakkı tesis edildiği, 50
09-56/1335- 339
2
- Ancak şikayetçi ile dağıtım şirketi arasındaki gerek bayilik gerekse intifa
sözleşmesinin 18.9.2010 tarihinde sona ermesi gerektiği
ifade edilerek, intifa hakkının 5 yıl süreyle sınırlanmasını temin etmeyen Total
hakkında yaptırım uygulanması ve intifa hakkının süresinin 4054 sayılı Kanun
hükümlerine uygun olarak sınırlandırılabilmesi için gereğinin yapılması talep
edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan ve esasını Total lehine
intifa hakkı tesis eden sözleşmenin oluşturduğu dikey anlaşmanın 18.9.2010 tarihine 60
kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde tanınan
muafiyetten yararlandığı
- Söz konusu dikey anlaşmanın her iki tarafın açık iradesi olmaksızın hukuken veya
fiilen 18.9.2010 tarihini aşacak şekilde cebren uzatılmaya çalışılması halinde 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis edilebileceği
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde,
bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü 70
süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı tek bir dikey
anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5 yıldan uzun süreli
rekabet yasağı getirilmesi söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti kapsamı dışına
çıkarmaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, başvuru sahibi ile Total arasındaki dikey ilişkinin 2002/2
sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet etmeme
yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, başvuru sahibi ile Total arasında 1997
yılında yapılan intifa hakkının süresi 2020 yılında sona ermektedir. Rekabet Kurulunun
akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde,
18.9.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süreleri beş yılı 80
aşan anlaşmaların, 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır.
Bu bağlamda, Total ile bayisi Sait GÖNÜLCÜ arasındaki dikey ilişkiyi oluşturan intifa
hakkının, söz konusu intifa sözleşmesinin 18.9.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi 5 yılı
aştığından, 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ’de belirtilen kapsamda olduğu
ve grup muafiyetinden yararlandığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, 18.9.2010
tarihinden sonra belirtilen esaslara aykırılıklar içermeye devam eden dikey ilişkilerle
ilgili olarak rekabet mevzuatı çerçevesinde işlem yapılması söz konusu alabilecektir.
Bu doğrultuda, şikayet dilekçesinde yer verilen hususlarla ilgili olarak mevcut durumda
yapılacak bir işlemin olmadığı kanaatine varılmıştır. 90
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
1- Başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan esasını Total Oil
Türkiye A.Ş. lehine intifa hakkı tesis eden sözleşmenin oluşturduğu dikey
anlaşmanın 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
09-56/1335- 339
3
2- Söz konusu dikey anlaşmanın her iki tarafın açık iradesi olmaksızın hukuken veya
fiilen 18.9.2010 tarihini aşacak şekilde cebren uzatılmaya çalışılması halinde 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis edileceği hususunun taraflara
bildirilmesine 100
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy