Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-4-016 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 20-13/166-85
Karar Tarihi : 05.03.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Bahar ERSOY ZENGİN, Elif Nurdan ŞARBAK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Toyota Financial Services Corporation
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Ceren ÖZKANLI SAMLI, Av. Merve ÖNER
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş /İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Toyota Motor Corporation’ın iştiraki Toyota Financial
Services Corporation ile Mitsui & Co., Ltd. tarafından bir ortak girişim kurulması
işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 11.02.2020 tarih ve 1441 sayı ile
giren ve en son 20.02.2020 tarih ve 1803 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 24.02.2020 tarih ve 2020-4-016/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; Toyota Motor Corporation’ın (TMC) tamamına sahip olduğu iştiraki
Toyota Financial Services Corporation (TFS) ile Mitsui & Co., Ltd. (MITSUI) arasında
Brezilya’da KINTO Brasil Serviços de Mobilidade Ltda. (KINTO) unvanlı bir ortak girişim
kurulacağı belirtilerek, söz konusu işleme izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Bildirim Formunda, yeni kurulacak ortak girişimin hisselerinin %(…..)’inin TFS’ye,
%(…..)’unun MITSUI’ye ait olacağı ve Brezilya’da ulaşım hizmetleri alanında faaliyet
göstereceği belirtilmektedir. Bildirilen işlem, ortak girişimin kurulmasına ilişkin Ortak
Girişim Sözleşmesi ve Pay Sahipleri Sözleşmesi aracılığıyla gerçekleşecektir.
KINTO’nun Kasım 2020’de işlevsel hale gelmesi planlanmaktadır.
(6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir ortak girişimin
devralma sayılabilmesi için “ortak kontrol” ve “tam işlevsellik” şartlarının sağlanması
gerekmektedir.
(7) Pay Sahipleri Sözleşmesi’nde, KINTO’nun yönetimden sorumlu beş yetkilisinin olacağı
ve bu yetkililerden üçünün TFS, ikisinin ise MITSUI tarafından aday gösterileceği
belirtilmektedir. TFS, dilediği zaman İcra Kurulu Başkanını, İcra Kurulu Başkan
Yardımcısını ve Finans Kurulu Başkanını atayabilecek veya görevden alabilecektir.
MITSUI ise dilediği zaman Baş Operasyonlar Sorumlusunu ve Baş Operasyonlar
Sorumlusu Yardımcısını atayabilecek veya görevden alabilecektir. Ayrıca, yıllık iş
planına ilişkin kararlar (tedarik planı dâhil olmak üzere) ve iş planındaki önemli
20-13/166-85
2/3
değişiklikler ile şirketin yıl sonu hesaplarının onaylanması hususları dahil olmak üzere
belirlenmiş birtakım konular için TFS ve MITSUI’ye önceden danışılması ve iki tarafın
da yazılı rızalarının alınması gerekecektir. İşlem taraflarının ilgili husus hakkında arka
arkaya iki kere veya birbirini izleyen iki ay içerisinde iki kere rıza vermemesi halinde
kilitlenme durumu olacaktır. İşlem taraflarının stratejik ticari kararlara ilişkin veto
haklarının bulunduğu dikkate alındığında, kurulacak ortak girişim, işlem taraflarının
ortak kontrolünde olacaktır. Dolayısıyla başvuru konusu işlem bakımından ortak
girişimin şartlarından ilki olan ortak kontrolün sağlandığı kanaatine ulaşılmıştır.
(8) Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi
için aranan kriterlerden bir diğeri de, kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık
niteliği taşımasıdır. Bildirim Formunda ortak girişimin, günlük faaliyetleri yürütecek
yönetim personeli ve kalıcı bir iş yürütmek için gerekli finansman, kadro ve malvarlığıyla
yeterli kaynaklara erişiminin olacağı belirtilmektedir. Ayrıca ana şirketlerin belirli bir
işlevinin ötesinde bağımsız olarak faaliyet gösterecek, ana şirketlerden yapılan alım ve
satımlara bağımlı olmadan pazara doğrudan ulaşarak ve kendi müşterileri ile doğrudan
iletişim kurarak hizmet sunacak ve ana şirketlerden bağımsız olarak üçüncü kişilerden
kredi yoluyla fon sağlama imkânı olacaktır. Ek olarak ortak girişimin faaliyetlerinin bitiş
süresine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş olup ortak girişimin kalıcı olarak faaliyet
göstereceği anlaşılmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda sektörde yeterli kaynaklar ile
bağımsız bir şekilde ve kalıcı olarak faaliyet gösterecek olan ortak girişimin tam
işlevsellik şartını da sağladığı görülmektedir.
(9) Bu itibarla söz konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir
devralmadır. Dosya içeriğinden işlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen ciro eşiklerini aştığı
anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir.
(10) Etkilenen pazarlar, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan en
az ikisinin aynı ürün pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyette
bulunduğu bir ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette bulunduğu ilgili ürün
pazarları olarak tanımlanmıştır. Ortak girişim şirketi nihai müşterilere uzun süreli araç
kiralaması, araç paylaşımı (kısa süreli araç kiralaması) ve çok araçlı ulaşım
hizmetlerinde faaliyet gösterecektir.
(11) Küresel anlamda MITSUI ulaşım iş kolunda; binek araçların, ticari araçların,
motosikletlerin ve otomotiv bileşenlerinin lojistiği, imalatı, toptan satışı, perakende satışı
ile finansmanı ve kiralanması alanlarında faaldir. Bu kapsamda TMC ile MITSUI
arasında; uzun süreli araç kiralama hizmeti, araç paylaşımı hizmeti (kısa dönemli araç
kiralama hizmeti), çok araçlı ulaşım hizmeti, binek araç üretimi ve ticari araç üretimi
pazarlarında küresel çapta yatay örtüşme bulunmaktadır. Ana şirketler ile KINTO’nun
küresel faaliyetleri dikkate alındığında ise, TMC, MITSUI ve KINTO’nun faaliyetlerinin
uzun süreli araç kiralama hizmeti ve araba paylaşımı hizmeti (kısa süreli araç kiralama
hizmeti) alanında; TMC ile KINTO’nun faaliyetlerinin ise çok araçlı ulaşım hizmeti
alanında yatay olarak kesiştiği anlaşılmaktadır. Buna ilaveten, binek araç üretimi ve
ticari araç üretimi pazarlarında faaliyet gösteren TMC ve MITSUI ile araç kiralama
hizmeti alanında faaliyet gösterecek olan KINTO’nun faaliyetleri arasında dikey bir ilişki
olacağı öngörülmektedir.
(12) MITSUI ve TMC’nin Türkiye’deki faaliyet alanlarına bakıldığında ise, ortak girişimin
faaliyet alanları ile yatay veya dikey olarak örtüşmediği ve bu durumda da Türkiye’de
etkilenen pazarın bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bildirim Formu’nda
belirtilen bir diğer husus, ortak girişimin Brezilya’da faaliyet gösterecek olması ve (…..).
Ancak ortak girişimin Türkiye’deki herhangi bir pazardan kaynak sağlamayacak olması,
20-13/166-85
3/3
Türkiye’deki herhangi bir pazara ürün tedarik etmeyecek olması ve bu durumun
gelecekte değişeceğine ilişkin bir göstergenin de bulunmaması sebebiyle, bildirim
konusu işlemin Türkiye’de herhangi bir alt veya üst pazarda etkisi söz konusu
olmayacaktır. Bir başka ifadeyle; ortak girişimin Türkiye'de herhangi bir faaliyeti,
operasyonu veya müşterisi bulunmayacağı için ilgili yoğunlaşmanın Türkiye’de herhangi
bir etkisinin olmayacağı kanaatine varılmıştır. TMC’nin Türkiye’de binek araç
sektöründeki pazar payının %(…..) olduğu dikkate alındığında ve binek araba satış
pazarının KINTO’nun faaliyet gösterdiği araç kiralama hizmetlerinin bir üst pazarı olarak
değerlendirilmesi durumunda dahi olası dikey örtüşme düşük pazar payları nedeniyle
rekabetçi bir endişeye sebep vermeyecektir.
(13) Son olarak, MITSUI ile TMC’nin Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay veya dikey
herhangi bir kesişme olmadığı için, bildirim konusu işlemin ana teşebbüslerin faaliyetleri
arasında rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir koordinasyon doğurma ihtimali de
bulunmamaktadır.
(14) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde işlem bakımından Türkiye’de herhangi
bir etkilenen pazarın bulunmaması nedeniyle, bildirime konu işlemin herhangi bir
rekabetçi endişeye yol açmayacağı ve işlem neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında herhangi bir hakim durum yaratılmasının ya da mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy