T.C. TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2015/439 Esas - 2020/284
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Komisyon Bedelinin Tahsili
DAVA TARİHİ: 28/09/2015
KARAR TARİHİ: 24/09/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Komisyon Bedelinin Tahsili davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili 28/09/2015 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan 19/08/2010 tarihli sözleşme uyarınca 01/09/2010-31/08/2011 tarihleri arasında gerçekleşecek olan koruma ve güvenlik hizmet alım işini yüklendiğini, sözleşme gereği davalı tarafa 18/08/2010 tarih ve ... seri numaralı ...A.Ş. Trabzon Şubesine ait 33.289,20 TL bedelli kesin teminat mektubu verdiğini. Müvekkilinin sözleşmede yer alan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 30/07/2011 tarihinde sona erdiğini, sözleşme sonrası teminat mektubunun iadesini talep ettiğini. Davalı tarafından SGK İl Müdürlüğü ile yazışma yapılarak teminat mektubunun iadesinde sakınca olup olmadığının sorulduğunu, SGK İl Müdürlüğünce teminatın iadesinde sakınca olmadığının davalıya bildirildiğini. Yazışmalara ve kanunen iade koşullarının oluşmasına rağmen davalı tarafından teminat mektubunun iade edilmediğini, gönderilen ihtara verilen cevap ihtarları ile şirket personeli tarafından alacak davası açıldığından teminat mektubunu iade etmeyeceklerini ve paraya çevrileceğinin bildirildiğini. Müvekkili tarafından mahkememizin 2011/219 Esas sayılı dosyası ile teminat mektubunun zamanında iade edilmemesi nedeni ile ödenen komisyon bedellerinin tahsili ile teminat mektubunun iadesi talepli dava açıldığını, mahkememizce davanın kabulüne karar verildiği, ancak teminat mektubunun iadesine karar verilmediğini, müvekkili şirketin halen haksız yere komisyon bedeli ödemesine sebep olunduğunu belirterek öncelikle teminat mektubunun teminatsız veya mahkemece uygun görülecek teminat mukabilinde haksız olarak paraya çevrilmesini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, kanunen ve sözleşme gereği şartları oluştuğu halde iade edilmeyen teminat mektubunun iadesini, teminat mektubunun iade edilmemesi nedeniyle müvekkili şirket tarafından bankaya ödenen 3.932,43 TL komisyon bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili 11/12/2015 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; mahkememizin 2011/... esas sayılı dosyasında açılan davanın yargılaması devam ettiğini, bu nedenle derdestlik itirazında bulunduğunu, alacağın zaman aşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep ettiğini. Esasa ilişkin beyanlarında ise davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı ile akdedilen sözleşme ile teknik şartnamenin 38/a, 27/a genel şartnamenin 38., 40., sözleşmenin 22.1. Maddesi ile davacı şirketin çalıştırdığı işçilerin her türlü işçilik talep ve haklarından sorumlu olduğunu kabul ettiğini. Sözleşmenin 11.4.1 bendinde teminatın iade koşullarının taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yapılması ve idareye herhangi bir borcu olmaması ve SGK borcu yoktur yazısına bağlandığını, teminat mektubu metninde, yüklenicinin kanun, ihale dökümanı ve sözleşme koşullarına göre işi bitirmesinin teminatı olarak mektubun verildiğinin belirtildiğini, davacının kendi çalışanlarına işçilik haklarını ödememesi nedeniyle kendi şirket personellerinin müvekkili şirket aleyhine alacak davası açtıklarını, davalardan doğan tüm sorumluluğun davacı şirkete ait olduğunu, müvekkili şirketin davalı konumda bulunduğunu, tazminat ödeme ve zarara uğrama riski altına girdiğini, bu nedenle teminat mektubunun iadesine karar vermenin hukuka ve yerleşik içtihatlarına aykırılık teşkil edeceğini, müvekkilinin yaptığı uygulamanın, taraflar arasında akdedilen sözleşme, tüm ihale dökümanı ve ilgili mevzuata uygun olduğunu belirterek haksız açılan davanın ve ihtiyati tedbir talebinin reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Mahkememizin 30/09/2015 tarihli tensip zaptı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabul edildiği, davacı yanca teminat yatırılması sonrası ilgili bankaya bu hususta müzekkere yazılmıştır.
Mahkememizin 2011/... Esas sayılı dosyasında verilen kararın örneği dosya içerisine alınmıştır. İncelendiğinde davacımız tarafından davalımıza karşı dava konusu teminat mektubunun iadesi ve teminat mektubunun haksız bir şekilde iade edilmemesi sebebi ile davacının ödemek zorunda kaldığı 998,67 TL komisyon bedelinin tahsili talepli olduğu anlaşılmıştır.
Anılan mahkememiz dosyasında verilen karara karşı temyiz talebinde bulunulduğu ve dosya Yargıtay'da olduğundan bahisle anılan dosyanın Yargıtay'dan dönüşünün beklenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin 2011/... Esas sayılı dosyasının Yargıtaydan bozularak döndüğü ve 2019/... Esasına kayıt edildiği anlaşılmıştır. Dava konusu teminat mektubunun iadesinin 2011/... esas sayılı dosyamızda da dava konusu edilmiş olduğu, buna rağmen teminat mektubunun iadesi konusunda karar verilmemiş olmasının bozma gerekçesi olarak gösterildiği anlaşılmış ve Yargıtay ... Dairesinin 29/05/2019 tarih, 2016/18028 E, 2019/6754 K. sayılı ilam örneği dosyamız arasına alınmıştır.
Anılan dosya içerisinde yer alan Trabzon 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının örneği iş bu dosya arasına alınmıştır.
Davalı vekilinin dava konusu teminat mektubunun iadesine ilişkin derdestlik itirazı yönünden değerlendirme yapılmak üzere iş bu dosyadan tefrikine karar verilmiş ve tefrik edilen dosya mahkememizin 2020/... Esasına kayıt edilmiştir. Bu esas numarası üzerinden yapılan yargılama sonucunda davamıza da konu teminat mektubunun iadesine dair davanın Mahkememizin 2019/... (bozma öncesi 2011/...) Esas sayılı dosyasında derdest olması sebebi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyası bankacı bilirkişiye tevdii edilerek rapor aldırılmıştır. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 23/06/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...dava konusu teminat mektubunun davalı tarafından iş bitiminde iade edilmemesinden kaynaklı olarak, davalı tarafın kusurlu olduğu ve davacının 22/11/2011 tarihli dava ile 28/09/2015 tarihli davaları arasında ilgili bankaya ödemek durumunda kaldığı 3.932,43 TL teminat mektubu komisyon tutarının %9 yasal faiz oranı üzerinden, hesaplanan 666,75 TL'lik yasal faiz tutarı ile birlikte toplam 4.599,18 TL olarak davalı tarafından davacıya ödenmesinin uygun olacağı..." sonuç ve kanaatini içerir raporunu sunmuştur.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ olunmuştur.
Davalı vekili 24/06/2020 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunmuştur.
Davacı vekili 14/07/2020 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunmuştur.
Davalı vekilinin yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor aldırılması yönündeki talebi 24/09/2020 tarihli duruşmada reddolunmuştur.
Yapılan yargılama sonucu toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 01/09/2010-31/08/2011 tarihleri arasında gerçekleşecek olan koruma ve güvenlik hizmet alım işine yönelik olarak hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeye istinaden davacı tarafından davalıya 18/08/2010 tarih ve ... seri numaralı ...A.Ş. Trabzon Şubesine ait 33.289,20 TL bedelli kesin teminat mektubu verildiği, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi tamamlandıktan sonra teminat mektubunun iade edilmesi için gerekli şartlar oluşmuş olmasına rağmen davalı tarafça dava konusu teminat mektubunun iade edilmediği, bu nedenle davacı tarafça Mahkememizin 2019/... (bozma öncesi 2011/...) Esas sayılı davasının açılma tarihinden görülmekte olan davanın açılma tarihine kadar süre için ödenen komisyon bedeli olan 3.932,43 TL'nin tahsili talepli iş bu davanın açıldığı, bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere, dava konusu teminat mektubunun iadesi koşullarının oluşmuş olmasına rağmen davalı tarafça dava konusu teminat mektubu iade edilmediği için davacının 3.932,43 TL ödeme yapmak zorunda kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 3.932,43 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE.
2-Alınması gereken 268,62 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 635,66 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 367,04 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE.
Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ve peşin harç toplamı olan 296,32 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE.
3-Davacı vekili kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE.
4-Davacının yapmış olduğu yargılama gideri toplamı olan 465,00 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE.
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE.
Dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2020