T.C. TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2015/613 Esas - 2019/15
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 29/12/2015
KARAR TARİHİ: 15/01/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 29/12/2015 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı firmanın davacı müvekkil ile imzalamış bulunduğu 14/11/2014 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli Tüplügaz Bayilik Sözleşmesi gereğince, müvekkil şirketin tüplügaz bayiliğini yürütmüş bulunduğunu, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi, davalı firmanın akde aykırılık oluşturulan vadesi geçmiş borçlarını ödemesi hususunda, kendisine gönderilen ... 30. Noterliği’nin 08/04/2015 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesine riayet edilmemesi neticesinde, yine ... 30. Noterliği’nin 17/04/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile belirtilen haklı sebebe dayalı olarak feshedildiğini, davalı tarafın, kendisine yapılmış bulunan mal teslimlerinden kaynaklanan, müvekkile toplam 264.046,26 TL borcu bulunmakla, anılan borçların ödenmesi belirtilen ihtarnameler ile talep olunduğu halde, halen dahi ödenmemiş bulunduğunu, dava konusu alacak, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi gereği, davalıya yapılan mal teslimleri gereği düzenlenen faturalar ve bunlara bağlı kıymetli evraklardan kaynaklandığını, sonuç itibariyle davalı tarafın müvekkili şirkete temerrüt tarihi olan, ... 30. Noterliği'nin 08/04/2015 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğini izleyen 4. gün olan, 14/04/2015 tarihi itibariyle 264.046,26 TL borcu bulunmakla, bu borçlara, bayilik sözleşmesinin m.6/e hükmü gereğince, temerrüt döneminde geçerli avans faizinin %100 fazlası oranında temerrüt faizi işletilmesinin gerektiğini, bu nedenlerle, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 264.046,26 TL’nin 14/04/2015 tarihinden itibaren, bayilik sözleşmesine uygun olarak hesaplanacak, temerrüt döneminde geçerli avans faizinin %100 fazlası oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı dava dilekçesi ekinde delillerini ibraz etmiştir.
Duruşmalara gelen davacı dava dilekçesini tekrarla davanın kabulünü talep etmiştir.
SAVUNMA:
Dava dilekçesi, ilk tensip zaptı ve duruşma günü davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın huzurdaki dava ile tek taraflı olarak iddia ettiği alacaklarına sözleşmede kararlaştırılmayan ve son derece fahiş bir şekilde vade farkı, gecikme faizleri işletip, haksız olarak müvekkilden tahsil etmeyi amaçladıklarını, oysaki taraflar arasında başlayan ticari ilişkinin başlamasından bitimine kadar geçen süre zarfında davacı yanın iddia ettiği alacakları yönünden davalı/müvekkil şirket ile hiç bir şekilde mutabakat yapmadığını, ayrıca hiçbir şekilde hesap katı da yapılmadığını, davacı yanın davaya konu etmiş olduğu alacaklarına ilişkin müvekkillinin temerrüde düşürülmediğini, bu sebeple davacı yan lehine de muacceliyet kezbedecek herhangi bir alacak da doğmadığını, davacı yanın herhangi bir delilinin de tebliğ edilmediğinden, davacı yan tarafından ibraz edilecek delillere karşı delil sunma hakkını saklı tuttuğunu beyan ettiğini, bu nedenlerle, davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine açılan haksız ve mesnetsiz davanın tüm yönleriyle reddine, yargılama harç ve masrafları ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Duruşmalara gelen davalı vekili cevap dilekçesini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
... 30. Noterliği ve Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün cevabi yazıları ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası talimat yazımız aracılığıyla bilirkişi SMMM ...’ye tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 24/07/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Rapor içerisinde yapılan açıklamalar muvacehesinde dosyaya mübrez belge, bilgi ile sınırlı olarak yapılan tespit ve davalı yanın talimat yolu ile taraflarına sunulan 2012, 2013, 2014 ve 2015 yılları ticari defterleri inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, davacı şirkete gerek mail yolu ile gerekse telefon ile aranarak ticari defterlerin incelenmesi gerektiği yönünde bilgilendirmeler yapılmış olmasına rağmen davacı yan tarafından bu zamana kadar ticari defterlerin hazır olduğu ile ilgili taraflarına bilgi verilmediğinden davacı yana ait ticari defterler üzerinde inceleme yapılamadığından davacı yanın davalı yandan alacaklı olup olmadığının tespit edilemediğini, diğer yandan HMK’nun 219/1,2 maddesi gereğince davacı tarafın dava konusu olan defterlerin ilgili sayfalarının onaylı örneklerini dilekçe ile dava dosyasına sunması halinde incelemenin bu boyutta da yapılabileceğini, davalı yan tarafından talimat yolu ile çuval ile gönderilen 2012, 2013 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterinin 6102 sayılı yeni TTK’nun 64. maddesi uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, yevmiye defterinin 6102 sayılı yeni TTK’nun 64/3. maddesi hükmüne göre bulunması gereken kapanış tasdikinin mevcut olduğu görüldüğünden, davalı yanın 2012, 2013 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK’nun ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğunu, yine davalı yanın 2014, 2015 yıllarına ait yevmiye kebir ve envanter defterinin 6102 sayılı yeni TTK’nun 64. maddesi uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı yevmiye defterinin 6102 sayılı yeni TTK’nun 64/3. maddesi hükmüne göre bulunması gereken kapanış tasdikinin mevcut olmadığı görüldüğünden davalı yanın 2014, 2015 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK’nun ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmamış olduğunu, davalı yanın 2012, 2013, 2014, 2015 yılları ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde, davacı yan ile olan ticari münasebetini 320.02 nolu satıcılar alt hesabında kayıt altına aldığı ve davacı yana 2015 yılı sonu itibariyle 12.871,57 TL borçlu olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 08/09/2017 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz etmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan 23/10/2017 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ibraz etmiştir.
Yine bilirkişi SMMM ...tarafından tanzim edilen 26/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketin 2014-2015 yılları ticari defterlerinin incelenmesinde davalıya kesmiş olduğu tüm faturaların davalı kayıtlarında işli olduğu ve ticari defterlerinde davalıdan 294.671,94 TL alacağının işli olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafın, davalıdan 264.046,26 TL’sine dava tarihi itibariyle sözleşmenin (6.e) maddesi gereğince avans faiz oranın %100 fazlası ile faiz talep edebileceği ve bu rakamın 39.346,50 TL hesap edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 10/05/2018 havale tarihli dilekçesi ile ıslah taleplerini ibraz etmiştir.
Davalı vekilince mahkememize sunulan 19/06/2018 havale tarihli dilekçesi ile ıslah talebine karşı beyanlarını ibraz etmiştir.
Dosya içerisinde bulunan 14/11/2014 tarihli Tüplügaz Bayilik sözleşmesi, 08/04/2015 ve 17/04/2015 tarihli ihtarnameler, 24/07/2017 ve 26/03/2018 tarihli bilirkişi raporları ve tarafların iddia ve savunmaları bir arada değerlendirildiğinde;
Dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasında imzalanan 14.11.2014 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli Tüplügaz Bayilik Sözleşmesi kapsamında teslim edilen malların bedellerinin tazminine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında 14.11.2014 başlangıç tarihli Tüplü Gaz Bayilik Sözleşmesi imzalanmış 14.11.2019 bitiş tarihi olarak kararlaştırılmıştır. Ancak sözleşme süresi içerisinde davalı tarafça mal teslimi karşılığında yapılması gereken ödemelerin yapılmadığı gerekçesiyle davacı sözleşmenin ihlal edildiği iddiasında bulunmuştur. Davalı taraf ise, davacının davaya konu etmiş olduğu alacaklara ilişkin kendisini temerrüde düşürmediğini bu sebeple davacı lehine muaccel olmuş bir alacak bulunmadığını iddia etmiştir. Uyuşmazlığın çözümü taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi davalı tarafın ihlal edip etmediği ve sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak feshedilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. Mahkememizce yargılama sırasında alınan 24/07/2017 ve 26/03/2018 havale tarihli bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında imzalanan sözleşmede, 6.f maddesi uyarınca "sözleşmenin süresinin sona ermesinden önce haklı sebepler ile davacı tarafından feshedilmesi ve feshin yazılı olarak davalıya ihbarı halinde davalının temerrüde düşmüş olacağını tarafların kabul edeceği" kararlaştırılmıştır. Belirli süreli sözleşmelerde sözleşmenin taraflarından biri sözleşmeyi haklı nedenle her zaman sonlandırması mümkündür. Bu noktada davalının herhangi bir ödemeyi vadesinde yapmaması halinin sözleşmenin derhal feshi için haklı sebep olup olmadığı sözleşmenin konusu bakımından irdelendiğinde; davalının yapması gereken ödemenin süresi içinde yapılmadığı, davacının sözleşmenin 6. Maddesi uyarınca göndermiş olduğu ihtarnameye binaen yine sözleşmenin 6. Maddesinin 3. Paragrafı gereğince davalının söz konusu alacak bakımından temerrüde düştüğü ve vadesi gelmemiş alacakların da muaccel olduğu, tarafların tacir olduğu da gözetilerek davalının iddialarının haksız olduğu kanaatine varılmıştır. Diğer yandan bilirkişi ...tarafından hazırlanan 26/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirketin 2014-2015 yılları ticari defterlerinin incelenmesinde, davalıya kesmiş olduğu tüm faturaların davalı kayıtlarında işli olduğu ve ticari defterlerinde davalıdan 294.671,94 TL alacağının işli olduğunun tespit edildiği ve taraflar arasında imzalanan sözleşmenin (6.e) maddesi gereğince avans faiz oranının %100 fazlası ile dava tarihinden itibaren faiz talep edebileceği tespit edilmiş olup, davacı alacak miktarının 6.481,00 TL'si için davalıya ihtarname gönderdiğinden bu kısım için ihtarname tarihi olan 14/04/2015 tarihinden itibaren, alacak miktarının 257.565,26 TL'si dava ile talep edildiğinden dava tarihi olan 29/12/2015 tarihinden itibaren, alacak miktarının 30.625,68 TL'si ise 10/05/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile talep edildiğinden bu tarihten itibaren faiz işletilmesinin doğru olacağı görülmekle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarı açıklanan nedenlerle;
1- Davacının davasının KABULÜ ile, 294.671,94 TL’nin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
2-
a)Alacak miktarının 6.481,00 TL’sinin temerrüt tarihi olan 14/04/2015 tarihinden itibaren ticari avans faizinin %100 fazlası oranında faizi ile,
b)257.565,26 TL’sinin dava tarihi olan 29/12/2015 tarihinden itibaren ticari avans faizinin %100 fazlası oranında faizi ile,
c) 30.625,68 TL’sinin ıslah tarihi olan 10/05/2018 tarihinden itibaren ticari avans faizinin %100 fazlası oranında faizi ile davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
3- Alınması gereken toplam 20.129,04 TL’den peşin alınan 4.509,26 TL ve ıslah esnasında alınan 524,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 15.095,78 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA.
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 23.630,32 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
5- Davacı tarafından ödenen aşağıda dökümü yapılan toplam 6.347,78 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
6- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE.
Dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/01/2019