T.C. TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/392 Esas - 2022/348
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 13/07/2018
KARAR TARİHİ: 29/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 13/07/2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; 09.12.2017 tarihinde 3 nolu davalının sahibi olduğu., sürücü ... (2 nolu davalı) sevk ve idaresindeki ... plakalı araç; Trabzon istikametinden Giresun istikametine seyri esnasında Akyazı tüneline girmek üzereyken karşıdan karşıya geçmeye çalışan yaya ...'a çarpmış ve ... bu kaza neticesinde vefat etmiştir. Kaza mahallinde tutulan Trafik Kazası Tespit Tutanağında sürücü 2 nolu davalının Karayolları Trafik Kanunu 52. maddesinin l/a bendinde belirtilen 4 araçların hızlarım, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe Us derine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapını ve onarım alanlarına girerken azaltmak" olarak belirtilen kurallara uymadığı kanaatine varılarak bu hususlar tespit edilmiştir. Kaldı ki olay gününde hava olup, yağmurlu, sisli ve haliyle kaygan bir zemin de yoktur. Kazanın oluşumunda bu şekilde dış ya da olumsuz doğa faktörleri de bulunmamaktadır. Davalı sürücünün olayda tam kusurlu olduğu ortadadır Meydana gelen kaza sonucunda davacı anne-baba ve kardeş müteveffanın desteğinden mahrum kalmışlardır. Sigorta şirketi sigorta limiti dâhilinde maddi tazminatlardan sorumludur. Sigorta Şirketine Kanun gereği başvuru yapılmış ancak uzlaşma sağlanamamıştır Ve tarafımıza bildirdiğine göre manevi tazminatı poliçe kapsamında değildir. -Bu konuda ki haklarımızı saklı tutmaktayız.- Aynı şekilde Karayolları Genel Müdürlüğü olay tarihinde yapımı devam eden yolda gerekli önlem ve tedbirleri almamış olduğundan kazanın meydana gelmesinde kusurlu ve sorumludur. Kaza tarihinde henüz 16 yaşında ...; I ve 2 nolu davacı müvekkilin çocukları. 3 numaralı davacı müvekkilin de kardeşi olup işbu kaza neticesinde hayatını kaybetmiştir. Müvekkiller ... ve ... henüz çocuk yaşta olan evlatlarını, diğer müvekkil ise küçük yaşta kardeşini kaybetmenin dayanılmaz acısını yaşamışlardır. Müvekkiller bu feci olay olayın yarattığı travma ile aşırı derecede üzüntü duymuş ve ruh sağlıkları bozulmuştur. Ayrıca çocuklarının desteğinden mahrum olmuşlardır. Kısacası maddi ve manevi yönden büyük mağduriyet içindedirler. Borçlar Kanunumun haksız fiile ilişkin hükümleri çerçevesinde müvekkillerimizin tazminat hakkı doğmuştur. 13u nedenle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerimizin yanında ayrıca müvekkillerin bu ölüm neticesinde defin ve diğer zorunlu dini vecibeler kapsamında yapmış oldukları harcamalar mevcut olup bu harcamalar için şimdilik 1.000TL maddi tazminat talebimiz mevcuttur. Bu nedenlerle, davamızın KABULÜ ile fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik: cenaze işlemleri, defin ve diğer zorunlu dini vecibeler kapsamında yapmış oldukları harcamalar için şimdilik 1.000TL maddi tazminatın yanı sıra, davacıların her biri için şimdilik 100TI.(belirsiz alacak) destekten yoksun kalma tazminatı (1 numaralı davalının poliçe limitince-poliçe miktarlarındaki artışlar bakımından talep haklarımız saklı olmak üzere-), ayrıca müvekkil ... için 20.000TL, ... için 20.000TL. ... için 10.000TL olmak üzere toplam 50.000TL manevi tazminatın kaza tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte davalılardan (1 no lu davalı hariç) müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama masrafları ile ücreti vekâletin davalılar üzerinde bırakılmasına. davalıların menkul, gayrimenkul malları ve 3. Kişilerde ki hak ve alacakları üzerine M.K.’nun 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz, konulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı dava dilekçesi ekinde delillerini bildirmiştir.
Duruşmalara gelen davacı vekili dava dilekçesini tekrarla davanın kabulünü talep etmiştir.
SAVUNMA:
Dava dilekçesi ve ilk tensip zaptı davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından mahkememize sunulan 31/07/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf; ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik) ile sigortalı olduğundan bahisle vefat tazminatı talep etmektedir. Davacı davasını Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinde açmıştır. Hâlbuki davaya bakmaya müvekkil şirketin yargı çevresinde bulunduğu İSTANBUL ANADOLU MAHKEMELERİ yetkilidir. Bu sebeple davanın yetkisizlikten reddi gerekmektedir. Davacı tarafın delillerinin tarafımıza tebliğini talep ediyoruz. HMK 121.maddesine göre, davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte delillerini tarafımıza tebliğ etmesi zorunludur. Delillerin tebliğinden sonra vereceğimiz ayrıntılı cevap hakkımızı saklı tutuyoruz. 6704 Sayılı torba kanunu uyarınca davadan önce başvuru yapmak ve gerekli belgeleri ibraz etmek zorunlu hale getirilmiştir. ancak davacı tarafından gerekli belge ibraz edilmeden ve yapılan ödeme kabul edilmeden işbu dava açılmıştır. bu nedenle esas hakkında inceleme yapılmasına gerek olmadan, davanın usulden reddi gerekmektedir. 25.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Torba Kanunu'nun 5. Ve 6. Maddesi'ne göre; Anılan maddeye göre, zarar görenin dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuruda bulunması ve Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca gerekli belgeleri ibraz etmesi gerekmektedir. Davacı taraf davadan önce başvuruda bulunmuş ancak Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca gerekli belgeleri ibraz etmeden ve ödemeyi kabul etmeden işbu davayı açmıştır. Bu sebeple, işbu dava anılan maddeye ve KTK'nın değiştirilen 97. Maddesine aykırılık teşkil ettiğinden reddi gerekmektedir Kabul anlamına gelmemek kaydıyla trafik kazası tespit tutanağı ve ceza dosyasına sunulan bilirkişi raporu uyarınca sigortalımız araç sürücüsü en fazla %25 kusurludur. Trafik sigortası yeni genel şartları uyarınca cenaze ve defin giderleri teminat dışıdır. Müvekkil şirketin cenaze ve defin giderleri nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Trafik Sigorta Poliçesi sadece bedeni zararları karşılanmaktadır. Cenaze ve defin giderleri dolaylı zararlardan olup dolaylı zararlar Trafik Sigortası Yeni Genel Şartları A.6. k maddesi "Gelir kaybı, kâr kaybı, is durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri" teminat dışıdır. Bu nedenle cenaze ve defin gideri talebinin reddi gerekmektedir. Bu nedenlerle, Yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, Müvekkil Şirket aleyhine açılmış davanın tümden reddini, Davacı delillerinin tarafımıza tebliğini, Kusur durumunun tespiti açısından ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılmasını, Davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti acısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, Davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.
Davalı ... ve ... vekili tarafından mahkememize sunulan 08/10/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen kazada tarafların kusur durumlarının araştırılması gerekmektedir. Şöyle ki; Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere yargılama sırasında aldırılacak bilirkişi raporu sonucunda davalı müvekkil ...’nun kusursuz olduğu ortaya çıkacaktır. Trabzon 3. Asliye Ceza Mahkemesinde ... E sayılı dosyada taraflar arasında görülen davada soruşturma aşamasında alınan kusur oranına ilişkin Bilirkişi raporuna göre, davalının2.derecede tali kusurlu müteveffanın 1.derecede asli kusurlu olduğunu belirtmiştir. Müteveffa bilirkişi raporunda belirtildiği Ü2ere yayaların girmesi yasak olan, yaya kaldırımı bunmayan bir yola girerek kazanın oluşumuna sebep ol muştur. Ayrıca dava dilekçesinde 4 numaralı davalı olarak gösterilen Karayolları Genel Müdürlüğünün yayaların girmesi yasak olan yola yayların girmemesi için gerekli önlemleri almadığına da bakıldığında bu davalı kurumun kusuru vardır. Bu nedenle de davalı müvekkilin kazanın oluşumunda kusuru yoktur. Kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek şartı ile; Müvekkil ... in maliki bulunduğu aracın ZMMS sigortacısı olan diğer davalı ... A.Ş tarafından davacı tarafından yapılan ön başvuru sonucu ödeme yapılacaktır veyahut sigorta gereği yapılmak zorundadır .Bu nedenle maddi tazminat yönünden müvekkilin sorumluluğu kalmamıştır-kalmayacaktır. Bu nedenle davacı yanın talebine itiraz ediyoruz. Hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından talep edilen manevi tazminat miktarı fahiştir. Zenginleşme amacı gütmektedir. Davalı müvekkilin zararın meydana gelmesinde doğrudan kusuru bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, Davanın REDDİ ile; Davanın ... AŞ' ye ihbarına, (Adres:...İSTANBUL) Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Giresun İl Emniyet Müdürlüğü, Ortahisar İlçe Emniyet Müdürlüğü, Trabzon SGK İl Müdürlüğü, ... A.Ş., Giresun Trafik Tescil Şube Müdürlüğü’nün cevabi yazıları ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.
Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası iş bu mahkememiz dosyası içerisine celb edilerek incelenmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu dilekçeleri ile davalıların cevaplarına karşı cevaplarını ibraz etmiştir.
Ankara Adli Tıp Kurumu tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda özetle; davalı sürücü ...'nun %15 oranında tali kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'un ise %85 oranında asli kusurlu tespit edildiği bildirilmiştir.
Aktüerya Uzmanı Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 09/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... ...’un uğramış olduğu destek zararının 45.116,61 TL olduğuna, ... uğramış olduğu destek zararının 31.946,26 TL olduğuna, Söz konusu miktarın toplamının poliçe limitinin altında kalması sebebiyle tüm miktardan sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğu, diğer davalılar ... (kusur raporuna göre) ve ...’nin (İşletenin sorumluluğu) müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu bildirilmiştir.
Taraf vekilleri mahkememize sunduğu dilekçeleri ile bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz etmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu dilekçesi ile bedel artırım taleplerini ibraz etmiştir.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava konusu uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan zarar nedeniyle ZMMS poliçesi kapsamında açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı sürücü ...'nun sevk ve idaresinde bulunan ve davalı sigorta şirketi ... A.Ş. tarafından sigortalanmış olan ... plakalı minibüsün 09/12/82017 tarihinde Trabzon istikametinden Giresun istikametine seyir halinde iken yolun kuzey istikametinden güney istikametine geçmek isteyen yaya ...'a çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, kaza nedeniyle meydana gelen maddi ve manevi zararın tazmini için davacının davalı sigorta şirketine başvuruda bulunmuş olduğu, ancak sigorta şirketinin davacıya ödeme yapmadığı, bu nedenle davacının iş bu davayı açmış olduğu, mahkememizce toplanan deliller, tanzim edilen bilirkişi raporları ve yargılama neticesinde; mahkememizce meydana gelen kazada tarafların kusur oranlarının tespit edilmesi için dosya Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik ihtisas Dairesi Başkanlığı'na tevdi edilmiştir. ATK tarafından düzenlenen raporda; davalı sürücü ...'nun %15 oranında tali kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'un ise %85 oranında asli kusurlu tespit edilmiştir. İşbu rapor oluşa ve hukuka uygun olduğu kanısına varılarak hükme esas alınmıştır. Kusur oranlarının tespit edilmesi üzerine dosya, davcıların destekten yoksun kalma tazminat hesabı yapılmak üzere aktüer bilirkişiye gönderilmiştir. Aktüerya Bilirkişi tarafından tanzim edilen 09/01/2022 havale tarihli nihai bilirkişi raporunda özetle; ... ...’un uğramış olduğu destek zararının 45.116,61 TL olduğuna, ... uğramış olduğu destek zararının 31.946,26 TL olduğuna, Söz konusu miktarın toplamının poliçe limitinin altında kalması sebebiyle tüm miktardan sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğu, diğer davalılar ... (kusur raporuna göre) ve ...’nin (İşletenin sorumluluğu) müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu bildirilmiştir. İşbu raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacılar ... ... ve ...'un bedel artırım dilekçesi de dikkate alınarak davacının destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı ...'un açmış olduğu maddi tazminat davasının ise; Davacı ... ...'un müteveffanın kardeşi olduğu, kardeşler yönünden varsayımsal desteklik söz konusu olmadığı, kardeşlerin birbirine karşı kural olarak bakım ve destek görevinin bulunmadığı, bir kardeşin diğer kardeşin ölümü nedeniyle destek isteminde bulunması durumunda davacı kardeşin ölen kardeşinden yardım gördüğünü ve bu yardımın ölüm gerçekleşmeseydi devam edeceğini ispat etmesi gerektiği, dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacı kardeş ... ...'un müteveffa kardeş ...'un desteği olduğunu gösteren herhangi bir delil sunulmamış olduğu dikkate alınarak bu davacı yönünden açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacıların manevi tazminat davası yönünden ise; tarafların sosyo ekonomik durumları, yerleşik yargıtay içtihatları birlikte değerlendirildiğinde, verilecek manevi tazminatın taraflar yönünden zenginleştirme aracı olmaması, ancak duyulan elem ve kederin, manevi çöküntünün nispeten rahatlatılması açısından özellikle dava konusu trafik kazasında davalının %15 oranında tali kusurlu olması, asli kusurun ise müteveffa yaya ...'da bulunuyor olması, kaza tarihi, paranın satın alma gücü, davacıların geçirdiği psikolojik travma dikkate alındığında davacı ... ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL ve ... ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın olaya, adalet ve hakkaniyet duygularına uygun düştüğü değerlendirilmekle kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacıların Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhinde açmış oldukları maddi ve manevi tazminat davasının ise; Karayolları Genel Müdürlüğü'nün dava konusu trafik kazasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı ATK raporu ile sabit olduğundan, zarardan sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılarak bu davalı yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davalarının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacıların maddi tazminat davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
A) Davacı ... ... için 45.116,61 TL, davacı ... için 31.946,26 TL olma üzere toplam 77.062,87 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... A.Ş. Yönünden dava tarihinden, davalı ... ve ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACILARA ÖDENMESİNE.
B) Davacıların davalı ... aleyhinde açmış oldukları maddi tazminat davasının REDDİNE.
C) Davacılardan ... ...'un açmış olduğu maddi tazminat davasının REDDİNE.
2- Davacıların manevi tazminat davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
A) ... ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL'nin davalılar ... ve ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen bu davalılardan alınarak DAVACILARA ÖDENMESİNE.
B) Davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının REDDİNE.
3- Alınması gereken toplam 8.679,66 TL’den peşin alınan 170,78 TL ve ıslah esnasında alınan 1.315,00 TL’nin mahsubu ile bakiye 7.193,88 TL karar ve ilam harcının davalı ... dışındaki davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA.
4- Davacılar kendisini vekil ile temsil ettiğinden kabul edilen maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 10.818,17 TL ücreti vekaletin ... dışındaki davalılardan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
5- Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden red edilen maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 10.818,17 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak DAVALIYA ÖDENMESİNE.
6- Davalılar ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettiğinden red edilen maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 100,00 TL ücreti vekaletin davacı ... ...'dan alınarak DAVALILARA ÖDENMESİNE.
7- Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 7.300,00 TL ücreti vekaletin davalılar ... ve ...’den alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
8- Davalılar ..., ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettiğinden red edilen manevi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 7.300,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak DAVALILARA ÖDENMESİNE.
9- Davacı tarafından yapılan toplam 3.030,58 TL’den davanın kabul oranına göre belirlenen 3.028,19 TL yargılama giderinin ... dışındaki davalılardan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE. Bakiye kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA.
10- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE.
Dair, Davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2022