DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 13/10/2015
KARAR TARİHİ: 01/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... tarafından Trabzon 2.İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında müvekkili ile ... Hizm.Ltd.Şti. Aleyhine açılan alacak davasında 02/05/2014 tarih ve ... Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, 14.054,47 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini kararın Yargıtay 7.Hukuk Dairesince onanarak kesinleşmesi üzerine, Trabzon 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, toplam 17.353,69 TL'nin müşterek ve müteselsil hüküm gereği müvekkili şirket tarafından ödendiğini. Trabzon 2.İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına yargılama gideri olarak 1.172,26 TL masraf yapıldığını, müvekkili şirket ile davalılar arasında düzenlenen sözleşmeye göre, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların tamamının yüklenici davalılara ait olduğunu, davalıların sözleşmesi feshedilen personellerinin kıdem ve ihbar tazminatlarını ve diğer maddi yükümlülüklerini (her bir davalının çalıştırdığı süreyle sınırlı) yerine getirmesi gerektiğini, davalıların iş akdi feshedilen personeline müvekkili şirketçe ödenen ihbar ve kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı, yargılama giderleri v.s. Sorumluluklarının anılan sözleşme ve İş kanunu ilgili hükümleri gereği davalılara ait olduğunu, davalılardan bu alacağın rücuen tahsilini talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 18.525,95-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ... Mad.İnş.Taah.Yemek Hizm.Tic.Ltd.Şti cevap dilekçesinde özetle; ...'nın firmalarında belirli bir süre çalıştığını, yapmış oldukları bu işin belirli iş sözleşmesi (ihaleli) olduğu için işin süresi sonunda ... Hizmetleri Ltd.Şti tarafından devranıldığını, işin bitim tarihinden itibaren çalışan tüm işçilerin diğer firma zerinden bu işi yapmaya devam ettiklerini, iş bitiminde bütün personelin ödemelerinin yapılarak ilgili kurum yetkililerine ilişik kesme imzalarının liste halinde verildiğini, bu ilişik kesme belgesinde personelin alacakları olmadığına dair imza olmadan kurumdan kati teminatı çözmenin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Hizm.A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dilekçesinde ödeme yapıldığı ifade edilen işçiye herhangi bir borcu bulunmaması sebebiyle, davanın müvekkili açısından husumet eksikliği nedeniyle reddi gerektiğini. Somut uyuşmazlığın davacı ile davalılar arasında yapılan sözleşmeler kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, asıl işveren ile işçi arasındaki uyuşmazlıkların İş Kanunu'na tabi olduğunu, işveren ile diğer işverenler arasındaki uyuşmazlıkların ise aralarındaki sözleşmeye tabi olacağını, bu kapsamda davacı ile diğer davalılar arasında yapılan sözleşmelerin incelenerek işçi alacaklarına ilişkin hükümler gereği diğer davalıların sorumluluğuna gidilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacının taleplerine konu tazminatların muhatabı olmadığını, müvekkili şirketin temerrüde düşürülmemiş olduğunu, ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin yerinde olmadığını, talep edilen faiz türünün hatalı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... İnş.Taah.Nakl.Tem.Ltd.Şti.'ne dava dilekçesi ve duruşma gününün usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER ve DEĞERLENDİRİLMESİ:
... A.Ş.'ne yazılan müzekkere ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
Trabzon 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile Trabzon 2.İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.
Mahkememiz dosyası delillerin toplanılmasına müteakip İş Hukuk konusunda uzman Doç.Dr....'e tevdii edilerek aldırılan 12/07/2016 havale tarihli raporunda özetle; "...davacı asıl işveren ... A.Ş.'nin ödemiş olduğu ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren ... A.Ş. İle müteselsil sorumlu olduğu, önceki işverenlerin sorumlu olmadığı, taraflar arasında aksine bir anlaşma tespit edilemediği, davacının ödemiş olduğu ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının yarısından son alt işveren ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu, kıdem tazminatının tüm döneminden asıl işveren ile son alt işveren ... A.Ş. Birlikte sorumlu olduğu, davacının ödedidiği tazminatın yarısı için ... A.Ş.'ye rücu edebileceği, buna göre davacının Trabzon 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu 17.353,69 TL'nin yarısı olan 8.676,84 TL'yi dava tarihinden itibaren avans faiziyle isteyebileceği..." sonuç ve kanaatini içerir raporunu sunduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Davacı vekilinin 01/08/2016 havale tarihli dilekçesiyle, davalı ... Hizmetleri A.Ş.'nin 25/08/2016 havale tarihli dilekçesi ile rapora karşı itirazlarını sunduğu görülmüştür.
Mahkememiz dosyası itirazlar doğrultusunda rapor alınmak üzere Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılarak bilirkişi Av....'ye tevdii edilerek aldırılan 02/02/2017 havale tarihli raporunda özetle; "...davacının yapmış olduğu 17.353,69 TL ödemeden ... Hizmetleri A.Ş.'ne 4.474,09 TL, ... Tem. Ltd. Şti.'ne 631,21 TL rücu edebileceğini, davalılardan ... Mad. İnş. Taah. Yemek Hizm.Tic.Ltd.ŞTi. İle ... A.Ş. Arasında 06/03/2009 tarihli hizmet alım sözleşmesi imzalanmış ise de ücret bordroları ile SGK aylık hizmet bildirgelerinde ...'nın ismi bulunmadığı gibi bu dönemde dava dışı ...Ltd.Şti.'nde çalışması göründüğünden ... Mad.İnş.Taah.Yemek Hizm.Tic.Ltd.Şti. Sorumluluğu bulunmadığı..." yönünde raporunu sunmuştur.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 08/11/2017 tarih, 2015/... Esas ve 2017/... Karar sayılı kararı ile, "...davacının davasının davalılar ... Hizmetleri Ltd Şti ve ... İnşaat Taahhüt Nakliyat Temizlik Ltd Şti yönünden kısmen kabulüne, davalı ... Hizmetleri Ltd Şti yönünden 17.353,69 TL‘nin 25/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle birlikte, ... İnşaat Taahhüt Nakliyat Temizlik Ltd Şti yönünden 631,21 TL ‘ nin 25/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle birlikte davalılardan ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine. Davacının ... Tic. Ltd. Şti yönünden davasının reddine..." dair karar verilmiştir.
Verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... Tur.İnş.Taah.Nak.Tem.Ltd.Şti. Ve ... A.Ş. Vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Dosyamızı inceleyen Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi 23/10/2018 tarih, 2018/... Esas ve 2018/... Karar sayılı ilamı ile "...mahkemece 02/02/2017 tarihli ve 11/07/2016 tarihli iki ayrı bilirkişi raporunun alındığı, gerekçeli kararda 02/02/2017 tarihli raporun gerekçeye esas alındığı belirtilerek hüküm kurulduğu, ancak raporda belirlenen rakamlarla uyuşmayacak şekilde karar verildiği, mahkemece dosyada iki farklı rapor olduğu halde, raporlardan hangisine ne sebeple üstünlük tanındığı belirtilerek hükme esas alındığı açıklanmadan ve raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulduğu, kurulan hükmün de hükme esas alındığı belirtilen bilirkişi raporuyla çeliştiği, ayrıca dosya içeriğinde idari şartname ve ihale dokümanlarının bulunmadığı, davaya dahil edilme yoluyla hakkında dava açılmayan kişiler aleyhine yargılamaya devam edilemeyeceği, mahkemenin bu yöndeki uygulamasının yerinde olduğu anlaşıldığından, mahkemece Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2018/... Esas, 2018/... Karar sayılı, 2015/... Esas, 2016/... Karar sayılı ilamları da değerlendirilerek raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde ihale dosyası dosya içerisine getirtilerek bilirkişi kurulundan rapor alınarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, bu yola başvurulmadan karar verilmesi hatalı olduğundan, mahkemece verilen kararın tarafların istinaf başvuruların kabulü ile kaldırılmasına..." dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesinden dönen dosyamız usulen taraflara tebliğ olunmuş ve mahkememizin yukarıda ki esas numarasına kaydı yapılmıştır.
İstinaf sonrası davacı şirkete yazılan müzekkere ile idare şartname ve ihale dökümanları celp edilmiştir.
Mahkememiz dosyasında rapor aldırılmak üzere bilirkişi kurulu ..., ... ve ...'na tevdii edilerek 06/08/2019 havale tarihli rapor aldırılmıştır. Bilirkişiler raporlarında özetle, ... İnş.Taah.Tem.Ltd.Şti. Yönünden toplam 631,21 TL rücu edebileceği, ... Müşterim Hizmetleri Ltd.Şti. Yönünden 4.474,09 TL rücu edilebileceği yönünde rapor sunmuşlardır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuştur.
Davacı vekili 02/09/2019 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını sunmuştur.
Davalı ... A.Ş. Vekili bilirkişi raporuna karşı itirazlarını sunmuştur.
Mahkememiz dosyasında itirazları karşılar bilirkişi kurulundan ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişiler tarafından 08/11/2019 tarihli rapor aldırılmıştır. Bilirkişi raporunda özet olarak; ... İnş.Taah.Tem.Ltd.Şti. Yönünden 361,57 TL kıdem tazminatı, yıllık izin 106,54 TL, dava masrafı ve işlemiş faiz 408,40 TL rücu edebileceği, ... Müşterim Hizmetleri Ltd.Şti. Yönünden, 723,14 TL kıdem tazminatı, 768,79 TL ihbar tazminatı, 156,88 TL yıllık izin, 1.439,50 TL dava masrafı ve işlemiş faiz rücu edilebileceği yönünde rapor sunmuşlardır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuştur.
Davacı vekili 27/11/2019 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını sunmuştur.
Davalı ... ve Müş.Hizm.A.Ş. Vekili 28/11/2019 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını sunmuştur.
Trabzon İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının kapak hesabı yapılarak dosya içerisine alınmıştır.
Davacı vekili tarafından Trabzon İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu masrafa ilişkin beyan ve buna ilişkin belgeleri sunduğu görülmüştür.
Arsin Mal Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevap verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasında rapor aldırılmak üzere Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır. Bilirkişi kurulu ... ve ... müşterek 21/01/2021 havale tarihli raporlarında özetle; davacının, davalı ... İnş.Taah.Tem.Ltd.Şti.'nden 1.958,10 TL, davalı ... Jenaratör (...) Ltd.Şti.'den 2.297,98 TL rücuen talep edebileceği yönünde rapor sunmuşlardır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuştur.
Dosya ek rapora gönderilerek taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi ve sunulan emsal kararlarda sorumluluğun tamamı üzerinden hesaplama yapılması istenilmiş, bilirkişi kurulu tarafından 27/05/2021 havale tarihli rapor sunulmuştur.
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım akdine dayalı olarak dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı rücuen tahsili istemine ilişkindir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesinde "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmüne yer verilmiştir. Davacı asıl işveren, anılan madde hükmüne dayalı sorumluluğu nedeniyle dava dışı işçiye kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, hafta tatil ücreti, fazla mesai ücreti gibi işçiye alacağını ödemiş ise de davalılar alt işverenlerin kendi dönemiyle sınırlı olmak üzere davalılara rücusuna; ihbar tazminatı ödenmiş ise ihbar tazminatından son işveren sorumlu olacak şekilde rücusuna ilişkin uyuşmazlığın, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. Eğer taraflar arasında sözleşmede bu konuya ilişkin bir hüküm yok ise TBK 167 maddesi gereğince rücu edilecek miktar belirlenmelidir. Davalılar alt işverenlerin kendi dönemlerine ilişkin kıdem tazminatının, hafta tatili alacağının ve fazla çalışma ücreti alacağının bilirkişi tarafından hesaplandığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve şartnamelere göre belirlenen tazminatların ve ücretlerin kendi dönemiyle sınırlı olmak üzere alt işverenlerden ... Maddeleri Turizm Tic.Ltd.Şti.’deki çalışmalarına ilişkin olmadığı, bu nedenle davacı tarafından yapılan ödemeden davalı ... Jenaratör (... Ltd.Şti.) A.Ş. Yönünden 2.297,98 TL, davalı ... Ltd.Şti yönünden 1.958,10 TL'den sorumlu olduğu, 21/01/2021 tarihli bilirkişi raporunun denetime açık karar vermeye elverişli olması nedeniyle hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılmış bulunan davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı ... Jenaratör (... Ltd.Şti.) A.Ş. Yönünden 2.297,98 TL'nin, davalı ... Ltd.Şti. Yönünden 1.958,10 TL'nin 25/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan ayrı ayrı alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Davacının ... Maddeleri Turizm Tic.Ltd.Şti. Yönünden davanın REDDİNE,
3-Alınması gereken 290,73 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 316,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 25,65 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
Dava açılırken davacı tarafından yatırılan başvuru ve peşin harç toplamı olan 318,43 TL'nin davalılar ... Jenaratör (... Ltd.Şti.) A.Ş. Ve ... Ltd.Şti.'nden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
İstinaf öncesi mahkememizin 08/11/2017 tarihli kararı ile davalılardan alınmasına hükmedilen 912,16 TL'nin tahsili için Yomra Mal Müdürlüğüne yazılan ../.../2018 tarih ve 2018/... sayılı harç tahsil müzekkeresi ile istenilen bakiye karar harcının davalıdan tahsil edilmiş ise harcın davalıya iadesine, tahsil edilmemiş ise harç tahsil müzekkeresinin işlem yapılmadan mahkememize iadesinin temini için Yomra Mal Müdürlüğü’ne müzekkere YAZILMASINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca hesap edilen 4.256,08 TL vekalet ücretinin davalılar ... Jenaratör (... Ltd.Şti.) A.Ş. Ve ... Ltd.Şti.'nden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davalı ... Jenaratör (... Ltd.Şti.) A.Ş. Kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu DAVALIYA VERİLMESİNE,
6-Davacının istinaf öncesi ve sonrası yapmış olduğu yargılama gideri toplamı olan 3.380,10 TL'nin davanın kabul ve ret oranları dikkate alınarak takdiren 776,41 TL'nin davalılar ... Jenaratör (... Ltd.Şti.) A.Ş. Ve ... Ltd.Şti.'nden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, davalı ... Maddeleri Turizm Tic.Ltd.Şti yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davalı ... Ltd.Şti.'nin yapmış olduğu yargılama gideri toplamı olan 99,00 TL'nin davanın kabul ve ret oranları dikkate alınarak 76,26 TL'nin davacıdan alınarak bu DAVALIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Davalı ... Jenaratör (... Ltd.Şti.) A.Ş.'nin yapmış olduğu yargılama gideri toplamı olan 61,00 TL'nin davanın kabul ve ret oranları dikkate alınarak 46,99 TL'nin davacıdan alınarak bu DAVALIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı ve davalı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla TARAFLARA İADESİNE.
Dair, Davacı vekili ile davalılar ... Jenaratör vekilinin ve ... Ltd.Şti. Yetkilisinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Samsun Bölge Adliyesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2021