DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 03/02/2014
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/07/2024
İş bu dava, taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiş olup Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi Başkanlığının 19.10.2018 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılarak gelmiş olduğundan dosya ele alınarak resen yenilenerek esas defterine kaydı yapıldı. Yapılan açık yargılaması neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İSTEM :
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 31/01/2014 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketlerinden ... Sigorta Şirketi’ne ... poliçe numarası ile Trafik Sigortalısı olan ve diğer davalılardan ...’ya ait ... nolu zorunlu yolcu taşıma poliçesi ile ve yine ...’ya ait ... poliçe nolu ZYT sigortası ile sigortalı ve ayrıca ... ya ait ... nolu kasko poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın kaza yapması neticesinde müvekkillerinin murislerinin hayatlarını kaybettiklerini, dava konusu kazada müvekkillerinden ... ve ...’nin 1993 doğumlu çocukları ...’nin hayatını kaybettiklerini, çocuklarını kaybeden müvekkillerinin hayattaki tek desteğini kaybettiklerini, müvekkillerini rahat ve sorunsuz yaşam olanaklarından yoksun kalmış ve zor bir duruma düştüğünü, dava konusu kazada müvekkillerinden ...’nin 1969 doğumlu eşi ...’ye ve 1997 doğumlu kızı ...’ı kaybettiklerini, tüm desteklerini kaybeden müvekkilinin büyük bir yokluk durumu ile karşı karşıya kaldığını, dava konusu kazada müvekkillerinden ... ve ... ...’in 2006 doğumlu çocukları ... ...’in hayatını kaybettiğini, çocuklarının kaybı ile müvekkillerinin muhtemel desteklerini kaybettiklerini, bu nedenlerle, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkillerinden ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL ve ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL ölüm neticesinde uğranılan zararlardan kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı dava dilekçesi ekinde delillerini ibraz etmiştir.
Duruşmalara gelen davacı dava dilekçesini tekrarla davanın kabulünü talep etmiştir.
SAVUNMA :
Dava dilekçesi ve ilk tensip zaptı davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili mahkememize sunduğu 24/02/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; 16/07/2011 tarihli trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirkette 21/02/2011-2012 vadeli ... nolu poliçe ile karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ile sigortalı olup poliçe genel şartları çerçevesinde, ölüm teminatlarının 125.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket tarafından ...’nin kanuni varisleri ... ve ...’ye 15/12/2011 tarihinde 125.000,00 TL tazminatın tamamı ödenmiş olup, söz konusu poliçeden dolayı bu davacıların müvekkili şirketten talep edebileceği teminatın kalmadığını, ...’nin vefatı nedeniyle kanuni varisi davacı ...’ye 16/12/2011 tarihinde teminatın tamamı olan 125.000,00 TL ödemiş olup, ...’nin vefatı nedeniyle herhangi bir teminatın kalmadığını, ... ...’nin vefatı nedeniyle kanuni varislerine 02/11/2011 tarihinde teminatın tamamı olan 125.000,00 TL ödenmiş olup, ... ...’nin vefatı nedeniyle herhangi bir teminat kalmadığını, müvekkili şirket tarafından tüm davacıların zararları 2011 yılında teminat limitinin tamamı olarak ödenmiş olup, müvekkili şirketin dava konusu olay nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını, davanın reddine, dava açılmasına sebebiyet vermediğinden temerrüdünün söz konusu olmadığı için aleyhine masraf, faiz ve avukatlık ücretine hükmolunmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekilince mahkememize sunulan 27/02/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç otobüsü olup dava dilekçesi kapsamında yolcu taşımacılığı yaptığını, karayolları taşımacılık kanununun 18. maddesi gereğince taşımacıların yolcuya gelebilecek zararlar için bu kanundan doğan sorumluluklarını sigorta ettirmek zorunda olduklarını, davacının 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 98. ve 99. maddelerine göre ölüm halinde destekten yoksun kalanların varlığının tespiti ve destekten yoksunluğun miktarının aktüerya hesabı ile belirlenebilmesi için gerekli belgelerin sigortacıya ibrazının gerektiğini, tanık dinletilmesine muvafakat etmediklerini, davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle, kusur durumunun ve ödenmesi lazım gelen tazminat miktarlarının tespiti ile, sorumluluklarının ... A.Ş. tarafından tanzim edilen ZMMS poliçesi teminatlarını aşan kısım ve trafik poliçe limitleri ile sınırlı olduğunun dikkate alınmasına, dava konusu talep ZMMS poliçe teminatları kapsamında olduğundan haklarındaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekilince mahkememize sunulan 12/03/2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde söz edilen ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde karayolları zorunlu taşımacılık sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun kaza tarihi itibari ile belirlenen teminatlarla ve sigortalılarının kusur oranı ile sınırlı olduğunu, ayrıca SGK’nın davacıya iş göremezlik vb. Ödemeleri var ise bunların da tespit edilmesi ve bu tutarın da davacı taleplerinden tenzilinin gerektiğini, dava talep zamanaşımı dolduktan üstelik müvekkilinin iş bu dava öncesinde poliçe ve kazadan doğan tüm sorumluluklarını ödemiş olup haksız davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle, dava öncesinde müvekkili şirket dava konusu kaza ve poliçe ile ilgili tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan davanın reddine, masraf ve vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden faiz ve ferilere ilişkin davacı taleplerinin reddine, davacının tüm delillerinin taraflarına tebliğine dek cevap ve delil sunma haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Trabzon İl Müftülüğü, Trabzon SGK İl Müdürlüğü, ... Sigorta A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü, Ortahisar İlçe Jandarma Komutanlığı, Trabzon Trafik Tescil Denetleme Şube Müdürlüğü, ... Sigorta A.Ş., KTÜ Farabi Hastanesi, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın cevabi yazıları ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderilmiş olduğu anlaşıldı.
Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... soruşturma sayılı dosyası iş bu mahkememiz dosyası içerisine alınarak incelenmiştir.
KTÜ Adli Billimler Enstitüsü Müdürlüğü’nün istenilen raporu göndermiş olduğu görüldü.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında iş bu mahkememiz dosyası ile birleştirme kararı verildiği anlaşılmakla, dosya içerisine alınarak incelenmesi neticesinde; Aynı kazada ölen ve yaralanan diğer kişiler adına açılan tazminat davasının mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında derdest olduğunu, mahkememizden öncelikle bu davayla birleştirilmesini talep ettiklerini, davalı sigorta şirketinden ... Sigorta şirketine ... poliçe numarası ile Trafik sigortalısı olan ve diğer davalılardan ... Sigortaya ait ... nolu zorunlu yolcu taşıma poliçesi ile ve yine ...'ya ait ... poliçe nolu ZYT sigortası ile sigortalı ve ayrıca ... sigortaya ait ... nolu kasko poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın kaza yapması neticesinde müvekkilinin ağır derecede yarlanmış ve sakat kaldığını. ... ...'in 1958 doğumlu olup kaza neticesinde ağır şekilde yaralanmış ve sakat kaldığını, sakatlığı nedeniyle artık herhangi bir işte çalışamadığını, kaza öncesinde çalışmakta olan ve geçimini çiftçilikle sağlayan müvekkilin aylık kazancının 2.000,00 – 2.500,00 TL iken şimdi çalışamamakta ve başkasının yardımıyla geçimini sağladığını, müvekkilin başkalarının yardımıyla sürdürmüş ve bu sakatlığın kalıcı olması nedeniyle eskisi gibi çalışamayacak ve yardımla yaşayacak olduğunu. Anılan nedenlerle, davanın kabulü ile fazlata ilişkin hakların saklı kalmak şartıyla şimdilik, kaza neticesinde sakat kalmasından kaynaklanan 15.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, dosyanın incelenmesinde mahkememizin işbu dosya ile davalıları ile dava konusunun aynı olduğu, birisi hakkında verilecek kararın diğerini de etkileyeceği usul ekonomisi açısından her iki dosyasının bir arada gitmesi açısından H.M.K.'nun 166. maddesi gereğince her iki dosyanın birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin 27/01/2015 tarihli duruşma gününde tanık Abdurrahman ...’nin “...... ... benim komşumdur, tanırım, kendisi davaya konu olan trafik kazasından sonra ameliyatlar geçirmiştir, şuanda da ancak koltuk değnekleri yardımıyla kendi ihtiyaçlarını görmektedir, kendisi kazadan önce çiftçilik yaparak geçimini karşılıyordu ancak şimdi çiftçilik yapması mümkün değildir, kaza nedeniyle kendisi mağdur durumdadır, diğer davacılardan ... ise bu kazada eşi ve 13-14 yaşlarındaki çocuğunu kaybetmiştir, ... inşaatlarda çalışıyordu eşi ve çocuğu ise yaptıkları çiftçilik işini yürütüyorlardı, davacılardan ... ve ...'nin ise 18 yaşlarında çocukları kazada vefat etmiştir, çocukları el işi yaparak ailenin geçimine destekte bulunuyordu anne baba ise çalışamıyordu, iş bulamıyorlardı, ... ... ve ... ...'in 6-7 yaşlarında çocuklarını kaybetmiştir bu çocuğun kaybı ailenin manevi olarak yıkımına neden olmuştur, bu davacılar da köyde çiftçilik ile uğraşıyorlardı...” şeklinde, tanık Yüksel ...’nin “...... ...'i tanırım, kendisi davaya konu olan trafik kazasından sonra ameliyatlar geçirmiştir, şuanda da yürümekte sıkıntı çekiyor, ancak koltuk değnekleri yardımıyla kendi ihtiyaçlarını görmektedir, kendisi kazadan önce çiftçilik yaparak geçimini karşılıyordu ancak şimdi çiftçilik yapması mümkün değildir, kaza nedeniyle kendisi mağdur durumdadır, diğer davacılardan ... ise bu kazada eşi ve 13-14 yaşlarındaki çocuğunu kaybetmiştir, ... inşaatlarda çalışıyordu eşi ve çocuğu ise yaptıkları çiftçilik işini yürütüyorlardı, davacılardan ... ve ...'nin ise 18 yaşlarında çocukları kazada vefat etmiştir, çocukları el işi yaparak ailenin geçimine destekte bulunuyordu anne baba ise çalışamıyordu, iş bulamıyorlardı, ... ... ve ... ...'in 6-7 yaşlarında çocuklarını kaybetmiştir...” şeklinde, tanık Kazım ...’nin “...... ...'i tanırım, kendisi davaya konu olan trafik kazasından sonra ameliyatlar geçirmiştir, şuanda da yürümekte sıkıntı çekiyor, ancak koltuk değnekleri yardımıyla kendi ihtiyaçlarını görmektedir, kendisi kazadan önce çiftçilik yaparak geçimini karşılıyordu ancak şimdi çiftçilik yapması mümkün değildir, kaza nedeniyle kendisi mağdur durumdadır, diğer davacılardan ... ise bu kazada eşi ve 13-14 yaşlarındaki çocuğunu kaybetmiştir, ... inşaatlarda çalışıyordu eşi ve çocuğu ise yaptıkları çiftçilik işini yürütüyorlardı, davacılardan ... ve ...'nin ise 18 yaşlarında çocukları kazada vefat etmiştir, çocukları el işi yaparak ailenin geçimine destekte bulunuyordu anne baba ise çalışamıyordu, iş bulamıyorlardı, ... ... ve ... ...'in 6-7 yaşlarında çocuklarını kaybetmiştir bu çocuğun kaybı ailenin manevi olarak yıkımına neden olmuştur, bu davacılar da köyde çiftçilik ile uğraşıyorlardı...” şeklinde beyanda bulundukları ve beyanlarını imzaları ile onadıkları anlaşılmıştır.
Davalı ... Sigorta Şti. Vekilince mahkememize sunulan 21/08/2015 havale tarihli dilekçesi ile beyanlarını ibraz etmiştir.
Mahkememiz dosyası talimat yazımız aracılığı ile bilirkişi Aktüerya Uzmanı Av. ...’e tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 11/12/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; 16/07/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu %46 oranında malul olan davacı ... ... için 97.600,43 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.317,90 TL geçici iş göremezlik tazminatı (dava dilekçesindeki talep 15.000,00 TL) hesaplanmış olup, iş bu tazminata temerrüt tarihinin dosya kapsamı itibariyle tespit edilememesi sebebiyle dava tarihinden itibaren ve taleple bağlı kalınarak yasal faize hükmedilmesinin gerektiğini, iş bu tazminatın ödenmesinden davalı ... A.Ş.’nin ... plakalı aracın ZMMS ile sigortalısı olması sebebiyle sorumlu olduğunu, diğer davalı ... (...) Sigorta A.Ş. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları gereğince meblağ sigortasının ödenmesinden sakatlık teminatı kapsamında sorumlu olup, dosya içerisinde mevcut maluliyet raporuna göre, davacının genel şartlarda belirtilen hangi duruma uygun organ ya da uzuv kaybı tespit edilemediğinden, bu tazminat teminatını da zarar teminatı olmaması sebebiyle, meblağ sigortası olması sebebiyle sorumluluğu cihetine gidilemediğini, ... Sigorta A.Ş.’nin de zararın poliçe limitini geçmemesi sebebiyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacılar vekili mahkememize sunduğu 04/01/2016 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itirazlarını ibraz etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili mahkememize sunduğu 11/01/2016 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itirazlarını ibraz etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili mahkememize sunduğu 07/01/2016 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ibraz etmiştir.
Mahkememiz dosyası talimat yazımız ile yine aynı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 01/11/2016 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; 16/07/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, %46 oranında malul olan davacı ... ... için 89.472,48 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.317,90 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olup, iş bu tazminata ödeme tarihi olan 10/12/2013 tarihinden itibaren ve taleple bağlı kalınarak yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, iş bu tazminatın ödenmesinden davalı ... A.Ş. ... plakalı aracın ZMMS ile sigortalısı lması sebebiyle sorumlu olduğunu, diğer davalı ... (...) Sigorta A.Ş. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları gereğince meblağ sigortasının ödenmesinden sakatlık teminatı kapsamında sorumlu olup, dosya içerisinde mevcut maluliyet raporuna göre, davacının genel şartlarda belirtilen hangi duruma uygun organ ya da uzuv kaybı tespit edilemediğinden, bu tazminat teminatının da zarar teminatı olmaması sebebiyle, meblağ sigortası olması sebebiyle sorumluluğu cihetine gidilemediğini, ... Sigorta A.Ş.’Nin de zararın poliçe limitini geçmemesi sebebiyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... A.Ş. vekilince mahkememize sunulan 30/11/2016 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itirazlarını ibraz etmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 06/12/2016 havale tarihli dilekçesi ile ıslah taleplerini ibraz etmiştir.
Davacılar vekili mahkememize sunduğu 06/12/2016 havale tarihli dilekçesi ile esas hakkındaki beyanlarını ibraz etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından mahkememize sunulan 26/12/2016 havale tarihli dilekçesi ile ıslah taleplerine karşı itirazlarını ibraz etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili tarafından mahkememize sunulan 01/03/2017 havale tarihli dilekçesi ile ara karar gereği beyanlarını ibraz etmiştir.
Yine aynı bilirkişiden alınan 02/04/2018 havale tarihli 2. ek bilirkişi raporunda özetle; 16/07/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu %46 oranında malul olan davacı ... ... için 107.012,13 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.317,90 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olup, iş bu tazminata ödeme tarihi olan 10/12/2013 tarihinden itibaren ve taleple bağlı kalınarak yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, iş bu tazminatın ödenmesinden davalı ... A.Ş. ... plakalı aracın ZMMS poliçesi olması sebebiyle sorumlu bulunduğunu, diğer davalı ... (...) Sigorta A.Ş. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları gereğince meblağ sigortasının ödenmesinden sakatlık teminatı kapsamında sorumlu olup, dosya içerisinde mevcut maluliyet raporuna göre, davacının Genel Şartlarda belirtilen hangi duruma uygun organ ya da uzuv kaybı tespit edilemediğinden, bu tazminat teminatının da zarar teminatı olmaması sebebiyle, meblağ sigortası olması sebebiyle sorumluluğu cihetine gidilemediğini, ... Sigorta A.Ş.’nin zararın poliçe limitini geçmemesi sebebiyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... A.Ş. vekilince mahkememize sunulan 10/04/2018 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itirazlarını ibraz etmiştir.
Asıl dosyadaki uyuşmazlığın davacıların murislerinin karıştığı trafik kazası neticesinde vefat etmeleri nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Yargılama sırasında davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi arasında tanzim edilen ibranamede tüm mirasçılar yönünden tazminat kararlaştırıldığı ve bu tazminat tutarlarının davacı vekili hesabına havale edildiği görülmüştür. Diğer yandan birleşen dosya davacısı yönünden de tazminat kararlaştırılmış ise de davacı vekilinin vekaletnamesinde ibra ve sulh yetkisi olmadığı anlaşıldığından bu miktarın ödenemediği gerek vekaletname içeri gerekse taraf beyanlarından açıkça anlaşılmaktadır. Mahkememizce ibraname sonrası alınan bilirkişi raporlarıyla yeniden tazminat hesabı yapılıp dava ıslah edilmiş ise de ibranamenin içeriği her iki tarafında kabulünde olduğu kuşkusuzdur. Davacı vekili her ne kadar birleşen dosya davacısı yönünden tazminat yatırılmadığı için ibranamedeki şartın gerçekleşmediği dolayısıyla hüküm doğurmayacağı iddiasına dayanmış ise de ödeme ya da ibra borcu sona erdiren işlemlerden olup, hüküm kesinleşinceye kadar taraflarca her zaman ileri sürülebilir. Ayrıca ibranamedeki şartın gerçekleşmediği iddiası da hukuki dayanaktan yoksundur. Zira TMK’nın 2'inci maddesi ; “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” şeklinde düzenlenmiştir. Anılan madde uyarınca bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumayacağı gibi, hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı ilkesi gereği ibranamedeki şartın gerçeklememesi vekaletnamede sulh yetkisi olmayan davacı vekilinin kusurundan kaynaklandığından ibranamenin geçersizliğini de ileri süremez. Tüm bu gerekçelerle asıl dosyadaki davacıların maddi tazminat taleplerinin ibra edilmesi karşısında yargılama sırasında davanın konusuz kaldığı kanaatine varılmıştır. Yine ... dışındaki diğer davalılar yönünden her hangi bir taleplerinin bulunmadığının ıslah dilekçesinde belirtildiği kaldı ki ilgili sigorta şirketlerinin sorumluluğunu doğuran bir tazminatın da doğmadığı nazara alınarak bu davalılar yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.
Birleşen dosya davacısı yönünden ise davacının yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı trafik kazası neticesinde 60 güne kadar geçici %46 oranında daimi iş göremezlik halinin oluştuğu bu durumun alınan bilirkişi raporuyla açıkça anlaşıldığı yine hesap bilirkişisinin 24/10/2016 tarihli raporu ile zararın hesaplandığı alınan raporların denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından ıslah dilekçesi de dikkate alınarak birleşen dosya yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 25/06/2018 havale tarihli dilekçesi ile mahkememiz gerekçeli kararını istinaf etmiştir.
Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi Başkanlığının 19.10.2018 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında özetle; “…Dava dosyasına sunulan 04/06/2013 tarih ve 805 sayılı KTÜ Farabi Hastanesi Özürlü Sağlık Kurulu Raporu'nda davacı ... ...'in söz konusu trafik kazasında yaralanmasına bağlı ortopedik olarak tüm vücut özürlülük oranının %40 olduğu belirtilmiş, ilk derece mahkemesince davacı ... ...'in sürekli iş göremezlik oranının tespiti için KTÜ Adli Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü Tıp Bilimleri Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan (Adli Tıp) alınan .../2015 tarih ve 2015/... sayılı rapor ile tıbbi iyileşme süresinin 60 güne kadar uzayabileceği ve bu süre içerisinde %100 malul sayılması gerektiği, sürekli işgöremezlik oranının %46 olduğu belirlenmiş, davalı ... A.Ş. vekili 08/01/2016 tarihli dilekçesi ile rapora itirazda bulunarak Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınmasını istemiş, davalı sigorta vekilinin rapora itirazları değerlendirilmemiştir. Dava dosyasında destekten yoksun kalma tazminatı hesabı için aktüer bilirkişi raporu alınmadan asıl davacılar için davalı ... A.Ş. tarafından ödeme yapıldığı ve asıl davacılar vekilinin bu ödeme nedeniyle "İbraname, Feragatname ve Makbuz" başlıklı tarihsiz belge imzalayarak sigorta şirketine verdiği, belgede tazminat tutarlarının ödenmesi halinde belgenin geçerli olacağının belirtildiği anlaşılmaktadır. Birleşen davanın davacısı ... ... 01/10/1953 doğum tarihli olup, aktüer bilirkişi raporunda doğum tarihine göre 58 yaşında olduğu dikkate alınarak tazminatın hesaplanması gerekirken, bilirkişi tarafından yanılgı ile 53 yaşında olduğu kabul edilerek ... ... için fazla miktarda tazminat belirlendiği anlaşılmaktadır. KTK.nun 111. maddesinde "Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." hükmü yer almaktadır. Bu itibarla, mahkemece öncelikle Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'ndan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre, birleşen davacı ... ...'in kalıcı işgöremezliğe maruz kalıp kalmadığı, varsa geçici ve sürekli maluliyet oranlarının belirlenmesi için rapor alınması, geçici ve sürekli maluliyet oranları ile ilgili dosyada mevcut raporla Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'nun raporu arasında çelişki oluşması halinde çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu'ndan rapor alınması, geçici ve sürekli maluliyet oranları bu şekilde belirlendikten sonra aktüer bilirkişiden ... ...'in daha önce alınan rapor ve ek raporlarda doğum tarihine göre yaşının hatalı olarak alınması sonucu fazla tazminat hesaplandığı dikkate alınarak, yaşının doğru olarak alınmak suretiyle belirlenen geçici ve sürekli maluliyet oranlarına göre tazminat miktarının belirlenmesi için aktüer bilirkişiden yeniden ek rapor alınması, asıl davacılar yönünden KTK.nun 111. maddesi hükmü dikkate alındığında, tazminat miktarları belirlenmeden yapılan ödemeler ile aktüer bilirkişi raporu ile belirlenen tazminat miktarları arasında aşırı fark oluşup oluşmadığının değerlendirilerek davacılar vekili tarafından imzalanan ibranamenin geçersiz sayılması gerekip gerekmeyeceğinin de değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemece belirtilen eksiklikler giderilmeden eksik inceleme ile karar verilmiş olması usul ve yasaya 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a maddesine aykırı olup, asıl davacılar ve birleşen davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının bu yönden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir…” bahisleriyle Davacılar ve birleşen davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile, HMK.'nın 353/1-a maddesi gereğince Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, 2018/... karar sayılı ve .../05/2018 tarihli kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Adli Tıp Kurumu tarafından tanzim edilen 03/06/2020 tarihli raporda özetle; Kişinin dava konusu olay tarihinde(.../2011) müracaat ettiği hastanede sol klavikula kırığı, sol dizde kırık ve sağ ayak bileğinde kırık tarif edildiği, kişiye ait grafilerin Kurulumuzda yapılan radyolojik incelemesinde tespit edilen sol el bileğindeki kırıkların dava konusu olayla illiyetinin kurulamadığı, olay tarihli sol el grafilerinin temini halinde yeniden değerlendirilebileceği, Mevcut belgelere göre; ... kızı, 01/10/1951 doğumlu doğumlu, ... ...’in 16/07/2011 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak: Gr1 XII (21Aa….....…….25)A %29, Gr1 XII(32a..............1)A %5, Balthazard formülüne göre: 32,55, E cetveline göre %40,2(yüzdekırkvirgüliki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı bildirilmiştir.
Bilirkişi Aktüerya Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 07/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ...’nin vefat etmiş olması nedeniyle annesi ... için ilk olarak ... A.S.’nin poliçe limiti dahilinde artan bakiye için ... Sigorta A.S.’nin poliçe limitinden sorumlu olunan BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 140.459.38 TL olduğu. ...’nin vefat etmiş olması nedeniyle babası ... için ilk olarak ... A.S.’nin poliçe limiti dahilinde artan bakiye için ... A.S.'nin poliçe limitinden sorumlu olunan BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 77.282.67 TL olduğu. ... ...’nin vefat etmiş olması nedeniyle eşi ... ... için ili olarak ... A.S.'nin poliçe limiti dahilinde artan bakive için ... Sigorta A.S.’nin poliçe limitinden sorumlu olunan BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 193.734.45 TL olduğu. ... ...'nin vefat etmiş olması nedeniyle babası ... ... için ilk olarak ... A.S.’nin poliçe limiti dahilinde artan bakive için ... Sigorta A.S.’nin poliçe limitinden sorumlu olunan BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 245.364.09 TL olduğu. ... ...’in vefat etmiş olması nedeniyle annesi ... ... için ilk olarak ... A.S.’nin poliçe limiti dahilinde artan bakiye için ... Sigorta A.S.’nin poliçe limitinden sorumlu olunan BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 215.377.60 TL olduğu, ... ...’in vefat etmiş olması nedeniyle babası ... ... için ilk olarak ... A.S.'nin poliçe limiti dahilinde artan bakiye için ... Sigorta A.S.’nin poliçe limitinden sorumlu olunan BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 125.407.36 TL olduğu, ... ...’in yaralanması nedeniyle geçici iş gücü kaybı tazminatının 5,516.90 TL olduğu, ... ...’in yaralanması nedeniyle ilk olarak ... A.S.’nin poliçe limiti dahilinde artan bakiye için ... Sigorta A.S.'nin poliçe limitinden sorumlu olunan BAKİYE sürekli iş gücü kaybı tazminatının 171.212.70 TL olduğu. ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Ferdi Kaza Sigortası poliçesi için sorumlu olunan sakatlık ve ölüm teminatı ödendiğinden bakiye sorumluluğunun kalmadığı bildirilmiştir.
Taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz etmiştir.
Aynı bilirkişi tarafından tanzim edilen 05/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ...’nin vefat etmiş olması nedeniyle annesi ... için; ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 92.625,37 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 127.737,10 TL olduğu, ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş KASKO poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 210.505,61 TL olduğu ve KASKO poliçe limitine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı, ...’nin vefat etmiş olması nedeniyle babası ... ... için; ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 52.399,63 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 72.262,90 TL olduğu, ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş KASKO poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 119.086,35 TL olduğu ve KASKO poliçe limitine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı, ...’nin vefat etmiş olması nedeniyle eşi ... için; ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 80.673,09 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 200.000,00 TL olduğu, ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş KASKO poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 624.415,86 TL olduğu ve KASKO poliçe limitine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı, ... ...’nin vefat etmiş olması nedeniyle babası ... için; ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 186.241,00 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 200.000,00 TL olduğu, ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş KASKO poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 237.162,01 TL olduğu ve KASKO poliçe limitine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı, ... ...’in vefat etmiş olması nedeniyle annesi ... ... için; ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği BAKİYE destekten yoksun kalma tazminatının 100.657,10 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 122.088,52 TL olduğu, ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş KASKO poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 483.806,84 TL olduğu ve KASKO poliçe limitine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı, ... ...’in vefat etmiş olması nedeniyle babası ... ... için; ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 64.234,90 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 77.911,48 TL olduğu, ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş KASKO poliçesinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 308.744,08 TL olduğu ve KASKO poliçe limitine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı, ... ...’in yaralanması nedeniyle; ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği BAKİYE iş gücü kaybı tazminatının 174.799,00 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilmiş Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden talep edebileceği iş gücü kaybı tazminatının 200.000,00 TL olduğu, ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş KASKO poliçesinden talep edebileceği iş gücü kaybı tazminatının 126.696,45 TL olduğu ve KASKO poliçe limitine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı bildirilmiştir.
Taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz etmişlerdir.
Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 08/05/2024 tarihli dilekçesi bilirkişi raporunda özetle; 16.07.2011 tarihli kazada ...’nin vefat ettiği ve geride babası ... ile annesi ...’nin kaldığı, ... ...’in vefat ettiği ve geride babası ... ... ile annesi ... ...’in kaldığı, ... ...’nin vefat ettiği ve geride babası ...’nin kaldığı, ...’nin vefat ettiği ve geride eşi ...’nin kaldığı, ... ...’in yaralandığı ve olay tarihinden itibaren 9 aya kadar geçici iş göremezlik süresinin bulunduğu, sonrasında ise maluliyet oranının %40,2 oranında olduğu göz önüne alındığında; Ödeme tarihindeki verilere göre yapılan hesaplama neticesinde; ...’nin annesine yapılan ödemeler ile annenin talep edebileceği tazminat miktarının %30’luk kısmının, babanın talep edebileceği tazminat miktarının %30’luk kısmının karşılandığı, bu itibarla ödeme tarihi olan 27.11.2015 tarihi itibariyle davacı anne ve babanın talep edebileceği tazminat miktarının karşılanmamış olduğu, ... ...’in annesine yapılan ödemeler ile annenin talep edebileceği tazminat miktarının %18’lik kısmının, babanın talep edebileceği tazminat miktarının %32’lik kısmının karşılandığı, bu itibarla ödeme tarihi olan 27.11.2015 tarihi itibariyle davacı anne ve babanın talep edebileceği tazminat miktarının karşılanmamış olduğu, ... ...’in yaralanması nedeniyle kendisine yapılan ödemeler ile talep edebileceği tazminat miktarının %30’luk kısmının karşılandığı, bu itibarla ödeme tarihi olan 27.11.2015 tarihi itibariyle davacının talep edebileceği tazminat miktarının karşılanmamış olduğu, ... ...’nin babası ...’ye yapılan ödemeler ile babanın talep edebileceği tazminat miktarının %8,99’luk kısmının karşılandığı, bu itibarla ödeme tarihi olan 27.11.2015 tarihi itibariyle davacı babanın talep edebileceği tazminat miktarının karşılanmamış olduğu, ...’nin eşi ...’ye yapılan ödemeler ile eşin talep edebileceği tazminat miktarının %82’lik kısmının karşılandığı, bu itibarla ödeme tarihi olan 27.11.2015 tarihi itibariyle davacı eşin talep edebileceği tazminat miktarının karşılanmamış olduğu anlaşılmış olup ara karar uyarınca güncel verilerle hesaplama yapılmış ...’nin vefatı nedeniyle hak sahiplerinden babası ... ...’nin 529.181,64 TL, annesi ...’nin 938.412,01 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, söz konusu tazminat miktarından Baba ... ... yönünden 52.292,79 TL’lik kısmın, anne ... yönünden 92.732,21 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının baba ... ... yönünden 72.115,55 TL’lik kısmının, anne ... yönünden 127.884,45 TL’lik kısmının ... Sigorta tarafından düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının baba ... ... yönünden 7.211,56 TL’lik kısmının, anne ... yönünden 12.788,44 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Kasko poliçesi kapsamında talep edilebileceği ... ...’in vefatı nedeniyle hak sahiplerinden annesi ... ...’in 1.494.530,01 TL, babası ... ...’in 831.711,06 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, söz konusu tazminat miktarından Anne ... ... yönünden 105.937,45 TL’lik kısmın, baba ... ... yönünden 58.954,55 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının anne ... ... yönünden 128.493,13 TL’lik kısmının, baba ... ... yönünden 71.506,87 TL’lik kısmının ... Sigorta tarafından düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının anne ... ... yönünden 12.849,31 TL’lik kısmının, baba ... ... yönünden 7.150,69 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Kasko poliçesi kapsamında talep edilebileceği ... ...’nin vefatı nedeniyle hak sahibi olan babası ...’nin 641.515,06 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, söz konusu tazminat miktarından 186.241,00 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının 200.000,00 TL’lik kısmının ... Sigorta tarafından düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının 20.000,00 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Kasko poliçesi kapsamında talep edilebileceği ...’nin vefatı nedeniyle hak sahibi olan eşi ...’nin 1.940.555,68 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, söz konusu tazminat miktarından 80.676,09 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının 200.000,00 TL’lik kısmının ... Sigorta tarafından düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının 20.000,00 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Kasko poliçesi kapsamında talep edilebileceği ... ...’in yaralanması nedeniyle 918.805,67 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, söz konusu tazminat miktarından 174.799,00 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının 200.000,00 TL’lik kısmının ... Sigorta tarafından düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamında talep edilebileceği, Bakiye tazminat miktarının 20.000,00 TL’lik kısmının ... tarafından düzenlenen Kasko poliçesi kapsamında talep edilebileceği bildirilmiştir.
Dava, trafik kazası sebebiyle asıl davacılar murislerinin ölümü ve birleşen davanın davacısının yaralanması nedeniyle oluşan geçici ve sürekli iş göremezlik durumundan kaynaklanan maddi tazminat talebine ilişkindir.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler kül olarak değerlendirildiğinde; 16/07/2011 tarihli trafik kazasında ... plakalı otobüs de; yolcu olarak bulunan asıl dosya davacıların desteklerinin vefatları ile birleşen dosya davacısının yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği dosyada mevcut delillerden anlaşılmaktadır.
Asıl dosyadaki uyuşmazlığın davacıların murislerinin trafik kazası neticesinde vefat etmeleri nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğu; mahkememizce, yapılan yargılama sırasında davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi arasında tanzim edilen ibranamede tüm mirasçılar yönünden tazminat kararlaştırıldığı ve bu tazminat tutarlarının davacı vekili hesabına havale edildiği dikkate alınarak davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmişse de, istinaf kaldırma kararı dikkate alınarak yapılan incelemede; haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında hükmedilecek tazminat gerçek zarara ilişkin olması gerektiğinden, aktüer bilirkişiden, davalı tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihine göre tazminatı tümden karşılayıp karşılamadığı da hesap edilmesi istenilmiş ve asıl dosya davacıların bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre progresif rant yönteminin kullanılmasıyla hesaplamanın yapıldığı bilirkişiden alınan raporda KTK 111. maddesi gereği, öncelikle davalı tarafından ödeme yapılan tarihlerdeki asgari ücret dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılarak arada fahiş fark bulunup bulunmadığı değerlendirilmiş olup mahkememizce yapılan ödemelerin yetersiz olduğu kanaatine varıldığından bilirkişi raporundaki hesaplamada zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince davalı tarafından yapılan ödemeye hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak, hesaplanan tutardan mahsup edilerek, yapılan hesaplama hükme esas alınmıştır. Davacının ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Birleşen dosya davacısının geçici ve sürekli iş göremezlik istemi yönünden yapılan incelemede ise; davacının yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı trafik kazası neticesinde mahkememizce alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'ndan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine düzenlenen rapor ile dosyada yer alan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'nun raporu arasında istinaf ilamında da işaret edildiği üzere çelişki bulunduğundan çelişkinin giderilmesi ve birleşen dosya davacısı ... ...'in dava konusu kaza nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezliği bulunup bulunmadığı konusunda rapor tanzimi için dosyamız Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu'na gönderilmiş olup hazırlanan 27.05.2020 tarihli raporda davacı ... ... 16.07.2011 tarihli kaza nedeniyle iş göremezlik süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği ve maluliyet oranının ise %40,2 oranında olduğu tespit edilmiştir. Nüfus kaydı da dosya içerisine kazandırılarak dosya aktüer hesabının yapılması için bilirkişiye tevdi edilmiş hazırlanan raporda zararın hesaplandığı alınan raporların denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından ıslah dilekçesi de dikkate alınarak birleşen dosya yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarda; davacı vekilinin celse arasında beyan dilekçesi sunarak davalılardan ... A.ş. ve ... Sigorta A.Ş. Yönünden davalarını atiye bıraktığını beyan ettikleri görülmüştür. Bu nokta da, davanın geri alınması ve atiye bırakma olgularının incelenmesi gerekmiştir.1086 sayılı Mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda “davanın atiye bırakılması” veya “davanın atiye terki” olarak adlandırılan kavramlara yer verilmemiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2016/(7)9-2146 Esas, 2021/250 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere; HMK.'nun 123.maddesinde "Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/10 md.) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Davacı HMK’nın 123. maddesine göre davalının açık rızası olmaksızın davasını geri alamaz. Davacı geri alma iradesini mahkemeye bildirir ve davalı da buna açıkça rıza gösterirse dava geri alınmış olur. Davalı geri almaya rıza göstermezse davaya devam edilmesi gerekmektedir.(Pekcanıtez, H./ Özekes, M./Akkan, M./Korkmaz, H. T.: Medenî Usûl Hukuku, C. II, İstanbul 2017, s. 1189-1190).Dava, davalının yokluğunda devam ediyorsa, davacının davasını geri almasına mümkün değildir; çünkü davalının buna açıkça muvafakat ettiğini (mahkemeye) bildirmesine imkân yoktur (Kuru, B. : Hukuk Muhakemeleri Usulü, C. II, İstanbul 2001, s.1685). Davayı geri alma talebinin ve buna muvafakatın mahkemeye karşı (dilekçe ile veya duruşmada tutanağa yazdırmak suretiyle) yapılması gerekir. Davalı davacının davayı geri almasına açık bir şekilde muvafakat ederse, mahkeme davanın esası hakkında bir karar vermez (Kuru, B. : Hukuk Muhakemeleri Usulü s.1686).
Zikredilen yasal mevzuat ve içtihatlar dikkate alınarak; "Davacı vekilinin celse arasında vermiş olduğu beyan dilekçesi ile davalılar ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. Yönünden davasının atiye bıraktığını bildirmiş olup, davanın atiye terki (bırakılması) deyimi, davanın geri alınması anlamına gelmekte olup, 6100 sayılı HMK'nun 123.maddesi gereğince davanın geri alınması ancak karşı tarafın açık kabulü ile mümkün olduğundan, davalılara meşruhatlı tebligat çıkartılarak, davacının atiye terk (davayı geri alma) isteğine, muvafakat edip etmedikleri hususunda beyanda bulunmak üzere 2 haftalık süre verilmesine taraflarca beyanda bulunmadıkları takdirde muvafakat etmediklerinin kabul edileceği (Zımni muvafakat davayı geri almak için yeterli olmaması nedeniyle) hususunun ihtarına (Davalılardan ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. İhtarın davetiye ile tebliğine)" şeklinde ara karar davalılara tebliğ edilmiş; davalılar ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. Davacılar vekilinin davanın geri alma (atiye bırakma) şeklindeki talebine muvafakatlarinin bulunmadığını beyan etmeleri nedeniyle davalılar hakkındaki davalarına devam edilmiştir.
Dava konusu kazanın meydana geldiği tarih de, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali sorumluluk sigortası ile ilgili düzenlemeler yürürlükte iken meydana geldiği anlaşılmıştır. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta" başlığını taşıyan B.8. maddesinde ise; "Meydana gelen zarar öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre yapılması zorunlu olan Mali Sorumluluk Sigortasına ve varsa İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasına başvurulur." denilmektedir. Buna göre taşıma ilişkisinde, Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, Mali Sorumluluk Sigortası ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisi kabul edilmiştir. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa İhtiyari Mali Sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında sırasıyla Zorunlu ve İhtiyari Mali Mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır." denilmektedir. Buna göre taşıma ilişkisinde, Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, Mali Sorumluluk Sigortası ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisi kabul edilmiştir. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa İhtiyari Mali Sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Yani, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında sırasıyla Zorunlu ve İhtiyari Mali Mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.
Ancak, kazaya karışan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası bulunması halinde, zarar gören sıralı sorumluluk ilkesi gereğince, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası'nın teminat limitini aşan kısım olması halinde aşan tutarı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasından talep edebilir.
Somut olayda, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası bulunduğu belirtildiğinden, poliçe getirtilerek, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası'nın teminat limitini aşan kısım olması halinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasından talep edilebileceği gözetilerek değerlendirme yapılmış olup, davacıların ıslahla talep edilen kısımlar, Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Mesuliyet teminat limitleri aşılmadığı için, ... Sigorta A.Ş. (ZMMS) ve ... A.Ş.’den (... Sigorta A.Ş) (Kasko sigorta poliçesi) yönünden açılan davalarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortacısı ... yönünden açılan davanın; davacı vekilinin açık beyanı ve davalı sigorta tarafından sunulan belgeler incelendiğinde dava tarihi öncesi ödemeler yapıldığı görülmekle bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Asıl ve birleşen dosya yönünden tarafların ilk kararı istinaf ettikleri de dikkate alınmak suretiyle ıslah dilekçesi ve taleple bağlılık ilkesi gözetilerek asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A- Asıl dosya yönünden davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
I- Davacılar ... ve ... ...'nin destekleri konusu kaza nedeniyle ...'nin vefatı nedeniyle;
1-Davacı ...(anne) için taleple bağlı kalarak 19.466,1-TL,davacı ... ... (baba) için taleple bağlı kalarak 20.658,42-TL destekten yoksun kalma tazminatının ve 315,00 TL cenaze- defin giderlerinin, 04/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu miktar kaza tarihindeki poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı ... A.Ş.’den (... Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
2- Islahla talep edilen kısımlar, Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Mesuliyet teminat limitleri aşılmadığı için, ... Sigorta A.Ş. (ZMMS) ve ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Kasko sigorta poliçesi) yönünden açılan davanın REDDİNE,
II-Davacı ...'nin desteği ...'nin dava konusu kaza nedeniyle vefatı nedeniyle;
1-Davacı ... (eş) için taleple bağlı kalarak 27.290,58-TL, destekten yoksun kalma tazminatının ve 315,00 TL cenaze- defin giderlerinin 04/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu miktar kaza tarihindeki poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
2- Islahla talep edilen kısımlar, Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Mesuliyet teminat limitleri aşılmadığı için, ... Sigorta A.Ş. (ZMMS) ve ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Kasko sigorta poliçesi) yönünden açılan davanın REDDİNE,
III-Davacı ...'nin desteği ... ...'nin dava konusu kaza nedeniyle vefatı nedeniyle;
1-Davacı ...(baba) için taleple bağlı kalarak, 37.747,18-TL, destekten yoksun kalma tazminatının ve 315,00 TL cenaze- defin giderlerinin, 04/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu miktar kaza tarihindeki poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
2- Islahla talep edilen kısımlar, Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Mesuliyet teminat limitleri aşılmadığı için, ... Sigorta A.Ş. (ZMMS) ve ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Kasko sigorta poliçesi) yönünden açılan davanın REDDİNE,
IV-Davacılar ... ... ve ... ...'in destekleri ... ...'nin dava konusu kaza nedeniyle vefatı nedeniyle;
1-Davacı ... ... için taleple bağlı kalarak 24.088,68-TL, ... ... için taleple bağlı kalarak 18.859,07-TL destekten yoksun kalma tazminatının ve 310,00 TL cenaze- defin giderlerinin, 04/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu miktar kaza tarihindeki poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
2- Islahla talep edilen kısımlar, Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Mesuliyet teminat limitleri aşılmadığı için, ... Sigorta A.Ş. (ZMMS) ve ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Kasko sigorta poliçesi) yönünden açılan davanın REDDİNE,
V- Davacıların, davalı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortacısı ... A.Ş (... Sigorta A.Ş) yönünden açılan davanın REDDİNE,
VI-Alınması gereken 10.203,13 TL karar ve ilam harcının peşin ve ıslahla alınan 765,5 TL harçtan mahsubu ile bakiye 9.437,63 TL'nin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dava açılırken davacı tarafından yatırılan başvuru, peşin harç, tamamlama harcı toplamı olan 790,70 TL'nin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
VII-a-)Davacı ... ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
b-)Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
c-)Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
e-)Davacı ... ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
f-)Davacı ... ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
VIII-Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi Ve ... Sigorta Şirketi kendilerini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca hesap edilen 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
IX-Davacıların asıl ve birleşen dosyada istinaf öncesi ve sonrası yapmış olduğu yargılama gideri toplamı olan 8.959,16 TL'nin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,
B-Birleşen ... ESAS sayılı dava yönünden KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-Davacı ... ...'in davasının taleple bağlı kalınarak; 89.472,48 -TL iş göremezlik tazminatının 10/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu miktar kaza tarihindekipoliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
2-Islahla talep edilen kısımlar, Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Mesuliyet teminat limitleri aşılmadığı için, ... Sigorta A.Ş. (ZMMS) ve ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Kasko sigorta poliçesi) yönünden açılan davanın REDDİNE,
3-Davacının, davalı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortacısı ... A.Ş (... Sigorta A.Ş) yönünden açılan davanın REDDİNE,
4-Alınması gereken 6.111,87 TL karar ve ilam harcının davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı ... ... kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.’den (...Sigorta A.Ş) (Zorunlu Kara Yolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi Ve ... Sigorta Şirketi kendilerini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca hesap edilen 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
7- Davacı tarafından yapılan toplam 10.042,16 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre belirlenen 8.033,72 TL’sinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE. Bakiye kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA.
8- Davalı ... A.Ş. Tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA.
9- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE.
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2024