T.C. TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/260 Esas - 2021/188
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 09/04/2018
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/04/2021
İş bu dava, davalı vekili tarafından istinaf edilmiş olup Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin...Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılarak gelmiş olduğundan dosya ele alınarak resen yenilenerek esas defterine kaydı yapılarak Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 09/04/2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Dava dışı...’ın kurumları bünyesinde ... Şubesi Müdürlüğü’nde şoför olarak 26/08/2008-15/06/2016 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçinin 28/02/2016 tarihlerinde belirli süreli iş sözleşmesinin sonlanması nedeniyle işten çıkarılmış ve çalışmış olduğu 7 yıl 6 ay 28 günlük hizmeti karşılığı kendisine 15.504,1 TL kıdem tazminatı ödenmiş olup, 141,52 TL damga vergisinin kesildiğini, dolayısıyla müvekkili kurumun toplamda brüt 15.645,53 TL ödeme yaptığını. Müvekkili kurumun 6552 sayılı kanunun 8. maddesi ve 29261 sayılı yönetmeliğin geçici madde 1’in 2. fıkrasına göre “Bu yönetmelik kapsamında tespit edilen hizmet süresi ilişkin kıdem tazminatı, 10/09/2014 tarihli ve 6552 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iş sözleşmesi feshedilmiş olan işçilere ödenmez hükmü gereğince dava dışı işçiye doğrudan ödemede bulunulduğunu, bu nedenlerle, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 18.504,01 TL’nin ödeme tarihi olan 04/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte 141,52 TL damga vergisinin davalılardan sorumlu oldukları miktarlar kadar rücuan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Duruşmaya katılan davacı vekili dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Dava dilekçesi ve ilk tensip zaptı davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Davalı ... Şti. vekili tarafından mahkememize sunulan 26/04/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin adresinin Gebze/Kocaeli adresinde bulunduğun bahisle mahkememizce yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... Turz.İnş.Taş.Harf.Tem. ve Yemek Hizm.Tic.Ltd.Şti. tarafından mahkememize sunulan 30/04/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı kurumun işçisine ödediği tazminatları rücuen talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, 6552 sayılı yasada açıkça kurumların asıl işveren olarak taşeron firmalarda çalıştırdığı işçilerin tazminatlarından sorumlu olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar... Mob.Taş. ve Tic.Ltd.Şti. ile ... Ltd.Şti. vekili tarafından mahkememize sunulan 03/05/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava dilekçesinde hangi davalıdan hangi miktar istenildiği anlaşılmadığından bu usulü eksikliğin giderilmesi gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen ihale sözleşmesi şartlarının incelenmesinde müvekkili şirketin davacı kurum bünyesinden çalışan işçilerin işçilik alacakları hususunda sorumluluklarının olmadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Hiz.Ltd.Şti. Vekili tarafından mahkememize sunulan 21/05/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; TTK’nun 16/2. maddesi gereğince iş bu davaya bakmakla yükümlü mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan mahkememizce görevsizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğü, Gebze Ticaret Sicil Müdürlüğü, Trabzon SGK İl Müdürlüğü ve Toprak Mahsülleri Odası Trabzon Şubesi Müdürlüğü’nün cevabi yazıları ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 21/05/2018 ve 31/05/2018 havale tarihli dilekçeleri ile cevaba cevaplarını ibraz etmiştir.
Mahkememizce .../10/2018 tarih ve 2018/... Esas – 2018/... Karar sayılı ilamı ile; (Yargıtay 20. H.D. 09/10/2017 tarih 2017/... E., 2017/... K.) temyiz incelemesini yapan ve özellikle mercii tayinlerinde karar veren Yargıtay ilgili dairesinin içtihatlarına itibar edilerek ... Müdürlüğü'nün TTK 16 manasında tacir olmadığı, bu sebeple davacının davasının TTK 4, 5, 16 ve HMK 20 maddeleri de nazara alınarak davanın usulden reddine karar verilmiş ve Trabzon Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İş bu dava, davalı vekili tarafından istinaf edilmiş olup Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin...Karar sayılı ilamı ile; 233 sayılı KHK'nun 2/3 maddesi gereğince kamu iktisadi kuruluşlarının özel hukuk hükümlerine tabi olacaklarını, sosyal amaç yanında verimlilik ilkesi doğrultusunda kar amaçladıkları, ticari muhasebe tuttukları, bu durumda tacir sayılmaları gerektiği, 233 sayılı KHK'nun 2/1 maddesi gereğince aynı KHK'nun 4/2 maddesi uyarınca özel hukuk hükümlerine tabi bir kuruluş olan davacının 6102 sayılı TTK'nun 16/1 maddesi gereğince kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kuruluşların tacir sayılacaklarına ilişkin hüküm karşısında davacının tacir olduğu gibi, davalıların da limited şirket niteliğindeki özel hukuk tüzel kişileri olduğu, 6102 sayılı TTK'nun 4. maddesi uyarınca her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, TTK 5.1 maddesi gereğince de Asliye Ticaret Mahkemelerinin ticari davalara bakmakla görevli olması karşısında, taraflar arasındaki nispi ticari dava niteliğindeki davaya Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerekirken, göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi yerinde olmadığından, istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verdiği anlaşılmıştır.
İş bu dava, davalı vekili tarafından istinaf edilmiş olup Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin...Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılarak gelmiş olduğundan dosya ele alınarak resen yenilenerek esas defterine kaydı yapılmıştır.
Davacı vekili 19/09/2019 havale tarihli belge sunulmasına dair dilekçe sunmuştur.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve eki mahiyetindeki şartnameler ve dava dışı işçinin SGK kayıtları celp edilip toplandıktan sonra dosya konusunda uzman SMMM bilirkişisi ...’a tevdi edilmiş olup bilirkişinin 27/09/2019 havale tarihli tanzim etmiş olduğu raporunda özetle; “… davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, davalı alt işverenlere rücu edilebilecek tutarının hesaplanması neticesinde;
a-) Dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde, çalıştığı süreler toplamı dikkate alınarak yapılan hesaplamalar ışığında; Tarafımca, Toplam Brüt Kıdem Tazminatı 17.889,95 TL, davacı asıl işverence, Toplam Brüt Kıdem Tazminatının 18.645,53 TL olarak hesaplandığı, tarafımca yapılan hesaplamaların davalı şirketlerce SGK’na yapılan son ay brüt ücret bildiriminin dikkate alınarak yapıldığı,
b-) Taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ve eki mahiyetindeki Teknik Şartname ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi incelendiğinde, İlgili dökümanlarda Kıdem Tazminatının kim tarafından ödeneceğine ilişkin açık bir ifade olmadığından, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, (Davalı ... İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ. Hariç) davalılara yarısını rücu edebileceği, (TBK 167. Madde)
c-) Davalı ... İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ. İle imzalanan sözleşmeler ve eki mahiyetindeki Teknik şartnamenin 7.13. maddesinde kıdem tazminatının yükleniciye ait olduğu açıkça belirtiltiğinden, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, tamamının rücu edebileceği,
Bu bakımdan, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen toplam kıdem tazminatı tutarı, davalı her alt işveren için ayrı ayrı hesaplandığında, davalılara rücü edilebilecek Brüt Kıdem Tazminatı tutarının; ... ŞTİ. 1.570,44 TL, ... 3.490,97 TL, ... İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ. 883,37,... ŞTİ. 739,42 TL, ... ŞTİ. 543,11 TL olduğu…” görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Davacı vekili 21/10/2019 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalılar ... vekili 04/10/2019 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... Şti. vekili 02/10/2019 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dava dosyası bilirkişiye ek rapor tanzimi için tevdi edilmiş olup, bilirkişinin 22/11/2019 havale tarihli tanzim etmiş olduğu ek bilirkişi raporunu Mahkememize sunmuş olduğu, bilirkişinin ek raporunda özetle; “... davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, davalı alt işverenlere rücu edilebilecek tutarının hesaplanması neticesinde;
a-) Dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde, çalıştığı süreler toplamı dikkate alınarak yapılan hesaplamalar ışığında; Tarafımca, Toplam Brüt Kıdem Tazminatı 17.889,95 TL, davacı asıl işverence, Toplam Brüt Kıdem Tazminatının 18.645,53 TL olarak hesaplandığı, tarafımca yapılan hesaplamaların davalı şirketlerce SGK’na yapılan son ay brüt ücret bildiriminin dikkate alınarak yapıldığı,
b-) Taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ve eki mahiyetindeki Teknik Şartname ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi incelendiğinde, İlgili dökümanlarda Kıdem Tazminatının kim tarafından ödeneceğine ilişkin açık bir ifade olmadığından, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, (Davalı ... İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ. Hariç) davalılara yarısını rücu edebileceği, (TBK 167. Madde)
c-) Davalı ... İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ. ile imzalanan sözleşmeler ve eki mahiyetindeki Teknik şartnamenin 7.13. maddesinde kıdem tazminatının yükleniciye ait olduğu açıkça belirtiltiğinden, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, tamamının rücu edebileceği,
Bu bakımdan, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen toplam kıdem tazminatı tutarı, davalı her alt işveren için ayrı ayrı hesaplandığında, davalılara rücü edilebilecek Brüt Kıdem Tazminatı tutarının; ... ŞTİ. 1.570,44 TL, ... 3.490,97 TL, ... İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ. 883,37, ... ŞTİ. 739,42 TL, .... ŞTİ. 2.159,36 TL, ... HİZM. LTD. ŞTİ. 543,11 TL olduğu…” görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti vekili 31/01/2020 havale tarihli ek bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... Vekili 04/02/2020 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 11/03/2020 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili 06/07/2020 havale tarihli beyan dilekçesi sunmuştur.
Dava dosyası, Yüksek Yargının görülmekte olan davaya ilişkin içtihatlarında değişikliğe gitmesi üzerine, bilirkişi ek rapor hazırlaması için bilirkişi tevdi edildiği, bilirkişinin 16/10/2020 havale tarihli tanzim etmiş olduğu bilirkişi 2. ek raporunda özetle; “… davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, davalı alt işverenlere rücu edilebilecek tutarının, Yargıtay ve İstinaf mahkemelerinin görüşleri doğrultusunda belirlenmesi ve hesaplanması neticesinde;
Taraflar arasında imzalanan Hizmet Alim Sözleşmesi ve eki mahiyetindeki Teknik Şartname ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi incelendiğinde; İlgili dökümanlarda Kıdem Tazminatının kim tarafından ödeneği hususu açıkça belirtilmediğinden, Yargıtay ve İstinaf mahkemelerinin görüşleri doğrultusunda, "işçilik alacak ve tazminatlarının" tamamından davalıların (yüklenicileri) sorumlu olduğu,
Davalılardan ... İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ.'ne ait sözleşmelerde ise, kıdem tazminatının yükleniciye ait olduğu açıkça belirtildiğinden, bu davalının da "işçilik alacak ve tazminatlarının" tamamından sorumlu olduğu,
Bu açıklamalar çerçevesinde, davacı tarafça, dava dışı işçiye ödenen toplam kıdem tazminatı tutarı, davalı her alt işveren ve dava dışı adi ortaklıklar yönünden ayrı ayrı hesaplanmış olup, rücü edilebilecek Brüt Kıdem Tazminat tutarlarının aşağıdaki gibi olduğu, …” görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Davalı ... Şti. Vekili 19/10/2020 havale tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... Şti. Vekili 27/10/2020 havale tarihli; ek bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davalı ... Hizm. Ltd. Şti. - ... Ltd. Şti. Vekili 30/10/2020 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri yapıldığı, bu hizmet alım sözleşmelerine istinaden dava dışı işçi...’ın davacı kurum bünyesinde, ... Şubesi Müdürlüğü’nde şoför olarak 26/08/2008-15/06/2016 tarihleri arasında çalıştırıldığı, sonrasında dava dışı işçinin 28/02/2016 tarihlerinde belirli süreli iş sözleşmesinin sonlanması nedeniyle işten çıkarıldığı, dava dışı işçinin çalışmış olduğu 7 yıl 6 ay 28 günlük hizmeti karşılığı kendisine 15.504,1 TL kıdem tazminatının davacı kurum tarafından ödendiği, ayrıca davacı kurum tarafından 141,52 TL damga vergisi ödemesi yapıldığı, böylelikle davacı kurum tarafından dava dışı işçi için toplamda brüt 15.645,53 TL ödeme yapıldığı ve bu ödemenin davalı şirketlere sorumlulukları nispetince yükletilmesi için görülmekte olan işçi alacağı rücu davasının açıldığı tüm dosya kapsamı ile sabittir.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve eki mahiyetindeki şartnameler ve dava dışı işçinin SGK kayıtları celp edilip toplandıktan sonra dosya konusunda uzman SMMM bilirkişisi ...’a tevdi edilmiş olup bilirkişinin, Yüksek Yargının işçi alacaklarının rücu davalarında yaptığı içtihat değişikliği de dikkate alınarak tanzim etmiş olduğu bilirkişi ek raporundan da anlaşıldı üzere davacı tarafından yapılan 17.889,95 TL ödemenin; 3.140,88 TL'sinden davalı ... Şti.'nin, 6.981,94 TL'sinden davalı ...'ın, 883,37 TL'sinden davalı ...Şti.'nin, 1.478,83 TL'sinden davalı...Tic.Ltd.Şti.'nin, 1.086,22 TL'sinden davalı ...Tic.Ltd.Şti.'nin ve 4.318,71 TL'sinden ise davalılar "...Tic.Ltd.Şti." ile ... Tic.Ltd.Şti.'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmakla davanın bu rakamlar üzerinden ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın Kısmen Kabul - Kısmen Reddi ile; 3.140,88 TL'si davalı ...'den, 6.981,94 TL'si davalı ...'dan, 883,37 TL'si davalı ... Tic.Ltd.Şti.'den, 1.478,83 TL'si davalı ... Ltd.Şti.'nden, 1.086,22 TL'si davalı ...Ltd.Şti.'nden ve 4.318,71 TL'si davalılar " ... Şti." ile ... Tic.Ltd.Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere toplam 17.889,95 TL'nin ödeme tarihi olan 04.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya dair davanın REDDİNE,
2- Alınması gereken toplam 1.222,06 TL harçtan peşin alınan 318,42 TL harcın mahsubu ile bakiye 903,64 TL karar ve ilam harcının davalılardan (158,68 TL'si davalı ... Şti.'den, 352,69 TL'si davalı ...'dan, 44,64 TL'si davalı ... Ltd.Şti.'den, 74,73 TL'si davalı ... Şti.'nden, 54,85 TL'si davalı ... Şti.'nden ve 218,05 TL'si davalılar " ...." ile ... Tic.Ltd.Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere) alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
Dava açılırken davacı tarafından yatırılan 318,42 TL peşin nispi harç ile 35,90 TL başvurma harcı toplamı olan 354,32 TL’nin davalılardan (62,22 TL'si davalı ...'den, 138,29 TL'si davalı ...'dan, 17,50 TL'si davalı ... Şti.'den, 29,30 TL'si davalı ...Ltd.Şti.'nden, 21,51 TL'si davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti.'nden ve 85,50 TL'si davalılar " ..Şti." ile ... Tic.Ltd.Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
3- Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi gereğince 4.080,00 TL’nin davalılardan (716,45 TL'si davalı ....'den, 1.592,42 TL'si davalı ...'dan, 201,55 TL'si davalı ...Tic.Ltd.Şti.'den, 337,42 TL'si davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti.'nden, 247,66 TL'si davalı ... Ve Tic.Ltd.Şti.'nden ve 984,50 TL'si davalılar " ...Ltd.Şti." ile ... Tic.Ltd.Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davalılar kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi gereğince 755,58 TL’nin davacıdan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
5- Davacının yaptığı aşağıda dökümü yapılan toplam 1.680,70 TL’nin dava kabul oranı miktarı olarak 1.612,63 TL’nin davalılardan (283,18 TL'si davalı ....'den, 629,41 TL'si davalı ...'dan, 79,66 TL'si davalı ... Ltd.Şti.'den, 133,37 TL'si davalı...Tic.Ltd.Şti.'nden, 97,89 TL'si davalı ...Tic.Ltd.Şti.'nden ve 389,12 TL'si davalılar " ...Tic.Ltd.Şti." ile ... Tic.Ltd.Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere) alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE, geri kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE,
Dair, Davacı vekili ile davalılar ... Ltd. Şti. ve ... vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2021