T.C. TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/338 Esas - 2021/128
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/08/2019
KARAR TARİHİ: 11/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/03/2021
Davacı tarafından Mahkememizde açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili Mahkememize verdiği 28/08//2019 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket ile 12/07/2018 tarihinde aralarında sözleşme imzaladıklarını, davalı taraf ile teslim edeceği mallara karşılık dava konusu sözleşmenin 6.1 maddesinde belirtilen miktarda belge ve belirtilen iki adet daire ile ödeme hususunda anlaşıldığını, müvekkili tarafından ilgili madde gereğince 750.000,00 TL değerinde çekin davalı tarafa teslim edildiğini, davalı tarafın 320.000,00 TL değerindeki vadesi gelmiş çekleri tahsil ettiğini, haricen de davalıya 15.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını, davalı tarafın kendisine yüklenilen edimlerin sadece 164.000,00 TL’lik kısmını yerine getirdiğini, davalı tarafa tüm çeklerin teslim edilmesine karşın davalı tarafın mal teslim etmemesi nedeni ile müvekkili şirketin zor duruma düştüğünü, müvekkili tarafından 19/08/2019 tarihli ihtar ile davalıdan malların teslimi veya çeklerin tesliminin istendiğini, davalı tarafa süre verilmesine rağmen çeklerin iade edilmediğini ve mallarında teslim edilmediğini, ihtarda belirtilen sürede davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile haklı nedenle sözleşmenin feshedildiğini, dava şartı nedeni ile arabuluculuk başvurusu yaptıklarını, ancak anlaşamadıklarını, müvekkilinin vermiş olduğu çeklerin ödetilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayrıca çeklerin kötü niyetli 3. kişilerin eline geçmesi nedeni ile imkansız zararların doğmasının muhtemel olduğunu, müvekkilinin borcu olmadığının tespiti ile belirtilen dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini ve İ.İ.K.’nın 72/2 ve HMK ilgili hükümler gereğince çeklerin ödenmesinin müvekkil tarafında telafisi güç zararlar meydana getirebileceğinin dikkate alınarak %15 teminat karşılığında dava konusu çekler üzerine ihtiyati tedbir konularak çeklerinin ödenmesinin durdurulmasına karar verilmesini, yargılama giderlerini ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Duruşmalara gelen davacı vekili dava dilekçesi, yazılı ve sözlü beyanları ile taleplerini yinelemiştir..
SAVUNMA:
Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ olunmasına rağmen, davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara da katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
İlk tensip zaptı ara kararı gereğince; Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... Şubesine yazılan müzekkere cevaplarının celp edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce 28/08/2019 tarihli tensip zaptının 12. maddesi gereğince; "... Davacı vekilinin dava dilekçesi ve ekindeki belgeler dikkate alınarak icra takibi henüz başlamadığından İİK.'nun 72/2 Maddesi gereğince dava konusu edilen, ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan, ... nolu, 31.08.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 31.09.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 31.10.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 31.11.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 31.12.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 31.01.2020 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 31.02.2020 keşide tarihli, 65.000,00 TL bedelli, ... nolu, 31.03.2020 keşide tarihli, 65.000,00 TL bedelli çeklerin % 15 teminat karşılığında ödenmemesi ve açılacak icra takiplerinin durdurulması için İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA, teminat yatırıldığında bu hususta ilgili banka şubesine yazı yazılmasına..." karar verilmiş, davacı vekili tarafından verilen 29/08/2020 havale tarihli beyan ve talep dilekçesine istinaden teminat mektubu Mahkememize teslim edilmiş ve "... ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan, ... nolu, 31.08.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 30.09.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 31.10.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 30.11.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli çeklerin ödenmemesi ve açılacak icra takiplerinin durdurulması için İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA..." dair ilgili bankaya yazı yazıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından 20/02/2020 havale tarihli; vekillikten çekilme dilekçesi sunulmuş olup, davacının kendisini yeni vekille temsil ettirdiğinden Mahkememizce 20/02/2020 tarih ve 1 nolu celsede davacıya tebliğine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 03/03/2020 havale tarihli; delil listesi sunumuna dair dilekçe sunmuştur.
...A.Ş’ye yazılan müzekkere cevabının celp edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların tüm delilleri toplandıktan ve taraflara ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmek için kesin süre verildikten sonra dosyamız konusunda uzman bir SMMM bilirkişiye, gerekmesi halinde yerinde inceleme yetkisi de verilerek, rapor tanzim etmesi için tevdi edilmiş olup, bilirkişi 09/02/2021 havale tarihli tanzim etmiş olduğu raporunda özetle; “… Davacının 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinin GİB Elektronik defter olduğu, defter beratlarının yasal süresinde sisteme yüklendiği, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, dolayısı ile davacının ticari defterlerinin T.T.K. hükümlerine göre kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu,
Davacıya ait ticari defter kayıtlarında; davalı ile aralarında ticari bir ilişkinin varlığına rastlanmadığı, defter kayıtlarında işlem olmadığından BORÇ/ALACAK şeklinde bir bakiyenin de olmadığı, ayrıca davalıya keşide edilen çeklerinde ticari defter kayıtlarında, kayıltlı olmadığı,
Taraflar arasında imzalanmış ticari bir sözleşmenin olduğu, sözleşmeye istinaden davacının davalıya 15 adet çek keşide ettiği, bu çeklerin 11 adet 550.000,00 TL’lik kısmının ÖDENDİĞİ, 4 adet 200.000,00 TL’lik kısmının ise İPTAL edildiği,
Davalı tarafça (lehdar) tahsil edilen 550.000,00 TL’lik çek karşılığında, davacı adına düzenlenen fatura, hakkediş belgesi veya benzeri bir iş karşılığı teslim belgesinin, dava dosyasında olmadığı,
Bu itibarla, davacının, davalıya keşide ettiği çeklerden ötürü, borçlu olmadığı…” görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacı vekili 22/02/2021 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava tarafları arasında 12/07/2018 tarihli ticari satış sözleşmesi yapıldığı, davacı tarafça, davalı tarafa sözleşme konusu emtianın bedelinin bir kısmının davamıza konu edilen toplan 430.000,00 TL tutarlı 8 adet çek ile yapıldığı, Mahkememizce taraflara ticari defter ve kayıtlarını sunmak üzere kesin süre verildiği ve kesin süre içerisinde ticari defter ve kayıtlarını sunmayan tarafın defter ibrazından kaçınmış sayılacağının ihtar edildiği, davacı tarafça ticari defter ve kayıtlarının dosyaya sunulmasına rağmen davalı tarafın kesin süreye rağmen ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı ve bu nedenle defter ibrazından kaçınmış sayılması gerektiği, dosyaya sunulan davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman SMMM bilirkişi ... tarafından sunulan ve tarafımızca hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere davacının defterlerinin kendisi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu ve davalıya borcu bulunmadığı, ayrıca dava konusu çeklerden toplam 200.000,00 TL tutarlı ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin iptal edildiği, bu çekler yönünden davanın konusuz kaldığı ve bu çekler yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği; diğer dava konusu çeklerden toplam 230.000,00 TL tutarlı; ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin ise ödendiği ve bu çekler yönünden davanın re'sen istirdat davasına dönüştüğü, bu çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmamasına rağmen tahsilat yapılmış olması nedeni ile davanın kabulü ile 230.000,00 TL'nin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava konusu çeklerden toplam 200.000,00 TL tutarlı; ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin iptal edildiği, bu çekler yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla bu çeklere dair açılan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dava konusu çeklerden toplam 230.000,00 TL tutarlı; ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin ödendiği ve bu çekler yönünden davanın istirdat davasına döndüğü anlaşılmakla bu çekler yönünden davanın KABULÜ ile; 230.000,00 TL'nin davalıdan istirdadı ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
3- Alınması gereken toplam 15.711,30 TL nispi harçtan peşin alınan 7.343,33 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 8.367,97 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
Dava açılırken davacı tarafından yatırılan 7.343,33 TL peşin nispi harç ile 44,40 TL başvurma harcı toplamı olan 7.387,73 TL’nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihine göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince hesaplanan 24.550,00 TL’nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5- Davacının yaptığı aşağıda dökümü yapılan toplam 688,10 TL’nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE,
7- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arubuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/03/2021