T.C. TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/369 Esas - 2021/189
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/05/2018
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/05/2021
İş bu dava, davalı vekili tarafından istinaf edilmiş olup Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılarak gelmiş olduğundan dosya ele alınarak resen yenilenerek esas defterine kaydı yapılarak yapılan yargılama neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan 17/05/2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Dava dışı...’ın kurumları bünyesinde ... yığın sahasında güvenlik görevlisi olarak 13/07/2008-31/12/2008, 23/01/2009-30/06/2016 ve 09/08/2016-17/04/2017 tarihleri arasında anılan işyerinde çalışmakta iken 17/04/2017 tarihinde işyeri tasfiyesi dolayısıyla yüklenici firmaya iadesi yapıldığından işçinin çalışmış olduğu 8 yıl 1 ay hizmeti karşılığı kendisine 23.890,66 TL kıdem tazminatı ödenmiş olup, 182,72 TL damga vergisi kesildiğini, dolayısıyla müvekkili kurumda toplamda brüt 24.073,38 TL ödeme yaptığını, müvekkili kurumun 6552 sayılı kanunun 8. maddesi ve 29261 sayılı yönetmeliğin geçici madde 1’in 2. fıkrası gereğince dava dışı işçiye doğrudan ödemede bulunduğunu, müvekkili kurumun ihale sözleşmeleri ve kıdem tazminatını düzenleyen sorumluluklarının TBK’nın 167 f.2. maddesindeki hükmün uygulanmasıyla olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 23.890,66 TL’nin ödeme tarihi olan 27/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte 182,72 TL damga vergisinin davalılardan sorumlu oldukları miktarlar kadar rücuen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ekinde ödeme dekontları ve iç yazışmaları ibraz etmiştir.
Duruşmaya katılan davacı vekili dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Dava dilekçesi ve ilk tensip zaptı usulüne uygun davetiye çıkarılarak davalılara tebliğ olunmuştur.
Davalılar ... ve ... vekili tarafından Mahkememize sunulan 02/07/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketlerin adreslerinin Uşak ili sınırlarında olduğunu, davanın davalının yerleşim yerinde açılması gerektiğini, bu nedenle mahkememizce yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, İş kanunun 2. maddesine göre asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin ihale konusu işin maliyetini hesaplarken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediği, sözleşme gideri veya genel giderler için ayrılan tutarın ise ihale bedelinin %3 ile sınırlandığı, dolayısıyla kıdem tazminatını ödemek isteyen alt işverenlerin dahi bu ödemeyi yapamadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı...vekili tarafından Mahkememize sunulan 17/07/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, 6100 sayılı HMK’nun 6. maddesinde genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olarak gördüğünü, şirketleri ile davacı kurum arasında yapılan sözleşmede yetkili yer mahkemesi olarak Erzurum mahkemeleri kararlaştırıldığını, bu nedenlerle açılan davanın reddine, ücreti vekaleti ile yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
İlk Tensip zaptı gereğince; Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü, Erzincan Ticaret Sicil Müdürlüğü, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Erzurum Ticaret Sicil Müdürlüğü, Uşak Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Toprak Mahsülleri Ofisi Trabzon Şube Müdürlüğü’nün cevabi yazısı ile Mahkememizce istenilen bilgi ve belgeler için yazılan müzekkere cevaplarının celp edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 10/07/2018 – 25/07/2018 havale tarihli dilekçeleri ile cevaba cevaplarını ibraz etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili Mahkememize sunduğu 31/08/2018 havale tarihli dilekçesi ile 2. cevaplarını ibraz etmiştir.
Mahkememizce yapılan 08/11/2018 tarih ve 2018/... Esas – 2018/... Karar sayılı ilamı ile yapılan yargılama neticesinde; ortak yetkili mahkemenin HMK 7/1 maddesi gereğince de Ankara Mahkemelerinin olduğu, yetki itirazının yerinde olduğu ve Mahkememizin usulden reddi ile Mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir.
İş bu dava, davalı vekili tarafından istinaf edilmiş olup Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ile; yetki itirazlarının yasanın kapsamında usulünce ileri sürülmemiş bulunduğu, bu nedenlerle, İlk Derece Mahkemesi'nin usulünce ileri sürülmeyen yetki itirazı nedeniyle, bu davalılar hakkında tefrik kararı verilmek suretiyle yetkisiz kararı vermesi yerinde olmadığından, davacının istinaf talebinin kabulü ile Mahkememiz kararının ortadan kaldırılarak, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın Mahkemize iadesine karar verilmiştir.
İş bu dava, davalı vekili tarafından istinaf edilmiş olup Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılarak gelmiş olduğundan dosya ele alınarak resen yenilenerek esas defterine kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Davalı... tarafından 07/11/2019 tarihli beyan dilekçesi ve ekleri sunulmuştur.
Davacı vekili 07/11/2019 havale tarihli belge sunulmasına dair dilekçe sunmuştur.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve eki mahiyetindeki şartnameler ve dava dışı işçinin SGK kayıtları celp edilip toplandıktan sonra dosya konusunda uzman SMMM bilirkişisi ...’a tevdi edilmiş olup bilirkişinin 03/01/2020 havale tarihli tanzim etmiş olduğu raporunda özetle; “… davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, davalı alt işverenlere rücu edilebilecek tutarının hesaplanması neticesinde;
a-) Dava dışı işçinin dava şirketler bünyesinde, çalıştığı süreler toplamı dikkate alınarak yapılan hesaplamalar ışığında Tarafımca; Toplam Brüt Kıdem Tazminatı 24.073,38 TL olarak hesaplanmış olup, davacının yaptığı kıdem tazminatı hesabı ile uyumlu olduğu,
b-) 2008-2011 yılları arasında, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ve eki mahiyetindeki Teknik Şartname ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi incelendiğinde; Kıdem Tazminatının kim tarafından ödeneceğine ilişkin Teknik Şartnamelerin 15 Maddesinin 6. Bendinde, kıdem tazminatının yüklenicilere ait olduğu açıkça belirtildiğinden, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, davalılara tamamının rücu edilebileceği,
c-) 2012-2017 yılları arasında, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ve eki mahiyetindeki Teknik Şartname ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi incelendiğinde; Kıdem Tazminatının kim tarafından ödenceğine ilişkin Teknik Şartnamenin 14. Maddesinin 6. Bendinde, açık bir ifade olmadığından, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, davalılara yarısının rücu edilebileceği, (TBK 167. Madde ve İİK 2/6 Madde)
Bu açıklamalar çerçevesinde, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen toplam kıdem tazminatı tutarı, davalı her alt işveren ve dava dışı adi ortaklıklar yönünden ayrı ayrı hesaplanmış olup, rücu edilebilecek Brüt Kıdem Tazminat tutarlarının aşağıdaki gibi olduğu, ¸…” görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili 28/01/2020 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu, raporda adi ortaklıkta hangi şirketlerin olduğu açıkça belirtilmediği, % 50 sorumluluk prensibinin ise kanuni bir dayanağının bulunmadığını, bu hususlar ek bilirkişi raporu alınması gerektiğine dair beyan dilekçesi sunmuştur.
... şirket müdürünün 12/02/2020 havale tarihli; bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı kuruma yazılan müzekkerede istenilen belgelerin dijital ortama aktarılarak 05/05/2020 havale tarihli dilekçe ekinde bir adet CD olarak sunmuşlardır.
Dosyanın bilirkişiye ek rapor tanzimi için tevdi edildiği, bilirkişinin 27/03/2020 havale tarihli; talep dilekçesi sunduğu, bilirkişi dilekçesine istinaden yazılan müzekkere cevabının celp edildiği, müzekkere cevabının bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 29/06/2020 havale tarihli tanzim etmiş olduğu ek bilirkişi raporunda özetle; “… ORTAKLIĞI’nın ortaklarından %01 hisseli ... HİZM. LTD. ŞTİ. Adına 3,06 TL, %99 hisseli ... DAN. EĞ. LTD. ŞTİ. Adına 302,92 TL kıdem tazminatı rücu edilebileceği,
... ORTAKLIĞI’nın ortaklarından %99 hisseli ... HİZM. LTD. ŞTİ. Adına 646,22 TL, %01 hisseli ... DAN.EĞ.LTD.ŞTİ. adına 6,53 TL kıdem tazminatı rücu edilebileceği…” görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Davalılar.... Ltd. Şti. ve .... Ltd. Şti. vekilinin 07/07/2020 havale tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekilinin 06/08/2020 havale tarihli; bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dava dosyası, Yüksek Yargının görülmekte olan davaya ilişkin içtihatlarında değişikliğe gitmesi üzerine, bilirkişi ek rapor hazırlaması için bilirkişi tevdi edildiği, bilirkişinin 16/10/2020 havale tarihli tanzim etmiş olduğu bilirkişi 2. ek raporunda özetle; “…davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının, davalı alt işverenlere rücu edilebilecek tutarının, Yargıtay ve İstinaf mahkemelerinin görüşleri doğrultusunda belirlenmesi ve hesaplanması neticesinde;
2008-2011 yılları arasında taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve eki mahiyetindeki Teknik Şartnamelerin 15 Madde 6. Fıkrasında Kıdem tazminatının yükleniciye ait olduğu açıkça belirtildiğinden, “işçilik alacak ve tazminatlarının” tamamından yüklenicilerin sorumlu olduğu,
2012-2017 yılları arasında, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve eki mahiyetindeki Teknik Şartnamelerin 14. Maddesinin 6. Bendinde, kıdem tazminatının kim tarafından ödeneceği hususu açıkça belirtilmediğinden, Yargıtay ve İstinaf mahkemelerinin görüşleri doğrultusunda, “işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yüklenicilerin sorumlu olduğu,
Bu açıklamalar çerçevesinde, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen toplam kıdem tazminatı tutarı, davalı her alt işveren ve dava dışı adi ortaklıklar yönünden ayrı ayrı hesaplanmış olup, rücu edilebilecek Brüt Kıdem Tazminat tutarlarının aşağıdaki gibi olduğu,
¸…” görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Davalılar.... Ltd. Şti. ve .... Ltd. Şti. vekilinin 03/11/2020 havale tarihli; bilirkişi 2. ek raporuna karşı itiraz dilekçesi sunmuştur.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedilmiş olduğu, bu hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, davalı şirketler tarafından, dava dışı işçi...’ın davacı kurum bünyesinde ... yığın sahasında güvenlik görevlisi olarak 13/07/2008-31/12/2008, 23/01/2009-30/06/2016 ve 09/08/2016-17/04/2017 tarihleri arasında çalıştırıldığı, daha sonra 17/04/2017 tarihinde işyeri tasfiyesi dolayısıyla işten çıkarıldığı, dava dışı işçi Suat Arslan'ın çalışmış olduğu 8 yıl 1 ay hizmeti karşılığı kendisine 23.890,66 TL kıdem tazminatı ödendiği, ayrıca 182,72 TL damga vergisinin de yine davacı tarafça ödendiği ve böylece davacı kurum tarafından davalıların işçisi dava dışı ... için 24.073,38 TL ödeme yapıldığı, yapılan bu ödemenin davalı şirketlere sorumlu oldukları miktarlarca rücu için görülmekte olan davanın açıldığı tüm dosya kapsamında sabittir.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve eki mahiyetindeki şartnameler ve dava dışı işçinin SGK kayıtları celp edilip toplandıktan sonra dosya konusunda uzman SMMM bilirkişisi ...’a tevdi edilmiş olup bilirkişinin, Yüksek Yargının işçi alacaklarının rücu davalarında yaptığı içtihat değişikliği de dikkate alınarak tanzim etmiş olduğu bilirkişi ek raporundan da anlaşıldı üzere davacı tarafından yapılan 24.073,38 TL ödemenin;
1.281,00 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.'nin, 5.629,93 TL'sinden davalı ... Şti.'nin, 2.937,35 TL'sinden davalı ... Şti.'nin, 611,95 TL'sinden davalı ... Şti.'nin, 5.874,71 TL'sinden davalılar ... Şti., ... Ltd. Şti.'nin müşterek ve müteselsilen, 7.738,44 TL'sinden ise davalılar... Şti. Ve ... Ltd. Şti.'nden müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmakla davanın bu rakamlar üzerinden ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
1.281,00 TL'nin davalı ... Şti.'nden, 5.629,93 TL'nin davalı ... Ltd. Şti.'nden, 2.937,35 TL'nin davalı ...Şti.'nden, 611,95 TL'si davalı ... Şti.'nden, 5.874,71 TL'si davalılar ... Şti.,... Şti. Ve ... Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 7.738,44 TL'si davalılar ... Şti. Ve ... Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere toplam 24.073,38 TL'nin ödeme tarihi olan 27.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2- Alınması gereken toplam 1.644,45 TL harçtan peşin alınan 411,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.233,33 TL karar ve ilam harcının davalılardan (65,61 TL'nin davalı ... Şti.'nden, 288,48 TL'nin davalı ... Şti.'nden, 150,47 TL'nin davalı ... Şti.'nden, 31,32 TL'si davalı ... Şti.'nden, 300,93 TL'si davalılar ... Şti., ... Şti. Ve ... Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 396,52 TL'si davalılar... Ltd. Şti. Ve ... Ltd. Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere) alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
Dava açılırken davacı tarafından yatırılan 411,12 TL peşin nispi harç ile 35,90 TL başvurma harcı toplamı olan 447,02 TL’nin davalılardan (23,78 TL'nin davalı....'nden, 104,56 TL'nin davalı .... Ltd. Şti.'nden, 54,54 TL'nin davalı ... Hizm.Tic.Ltd.Şti.'nden, 11,35 TL'si davalı ... Sis. Tic. Ltd. Şti.'nden, 109,07 TL'si davalılar ... Sis. Tic. Ltd. Şti., .... Ltd. Şti. Ve ... Sis. Öz. Güv. Tic. Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 143,72 TL'si davalılar ... Sis. Tic. Ltd. Şti. Ve .... Ltd. Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
3- Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi gereğince 4.080,00 TL’nin davalılardan (217,06 TL'nin davalı....'nden, 954,31 TL'nin davalı .... Ltd. Şti.'nden, 497,76 TL'nin davalı ... Hizm.Tic.Ltd.Şti.'nden, 103,63 TL'si davalı ... Sis. Tic. Ltd. Şti.'nden, 995,52 TL'si davalılar ... Sis. Tic. Ltd. Şti., .... Ltd. Şti. Ve ... Sis. Öz. Güv. Tic. Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 1,311,72 TL'si davalılar ... Sis. Tic. Ltd. Şti. Ve .... Ltd. Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5- Davacının yaptığı aşağıda dökümü yapılan toplam 1.919,30 TL’nin davalılardan (102,11 TL'nin davalı....'nden, 448,92 TL'nin davalı .... Ltd. Şti.'nden, 234,16 TL'nin davalı ... Hizm.Tic.Ltd.Şti.'nden, 48,74 TL'si davalı ... Sis. Tic. Ltd. Şti.'nden, 468,31 TL'si davalılar ... Sis. Tic. Ltd. Şti., .... Ltd. Şti. Ve ... Sis. Öz. Güv. Tic. Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 617,06 TL'si davalılar ... Sis. Tic. Ltd. Şti. Ve .... Ltd. Şti.'nden müşterek ve müteselsilen olmak üzere) alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
6-Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2021