DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 04/05/2020
KARAR TARİHİ: 23/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... tarafından Trabzon 3.İş Mahkemesinin ... Esasında Müvekkil ... A.Ş. aleyhine açılan işçilik tazminatları ve alacak davasına ilişkin olarak, anılan mahkemenin 06.02.2018 tarih ve ... Karar sayılı hükmü ile davanın kısmen kabulüne, 16.291,52 TL kıdem tazminatının, 3.726,80 TL ihbar tazminatının, 6.588,00 TL yıllık izin ücret alacağının, 616,23 TL hafta tatili ücret alacağının, 685,713 TL ubgt ücreti alacağının, 699,40 TL yemek, yol, prim ücret alacağının faizi ile birlikte ve yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Söz konusu mahkeme kararı Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesinin 08.05.2019 tarih ... E. ve ... K.sayılı ilamı ile yerel mahkeme hükmüne 18.816,31 TL fazla mesai ücret alacağının da eklenmesi suretiyle kesinleşmiştir. Trabzon 3.İş Mahkemesinin yukarıda anılan kararı Trabzon İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden takibe konulmuş olup; takip dosya borcu olan toplam 73.992,99 TL müşterek ve müteselsil sorumluluk hükmü gereği müvekkil şirket tarafından ödenerek dosya borcu kapatılmıştır. Ayrıca müvekkil ... A.Ş. tarafından Trabzon 3.İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına yargılama gideri, masraf ve harç olmak üzere toplam 3.987,22 TL harcama yapılmıştır (85,40 TL masraf, 1.147,76 TL karar ilam harcı, 642,68 TL bakiye karar harcı, 1.465,58 TL onama harcı, 645,80 TL istinaf başvuru harç ve masrafı). Müvekkil Şirket ile davalılar arasında ihale yoluyla Hizmet Alımlarına ilişkin Sözleşme imzalanmış olup (... A.Ş. Trabzon İl Müdürlüğünden celbi), davalılar belirli sürelerle bu işi almış ve söz konusu işleri yürütmek üzere personel çalıştırmıştır. Müvekkil Şirket ile davalılar arasında düzenlenen sözleşmelere göre, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracakları personele ilişkin sorumlulukların tamamı yükleniciye (Davalılara) aittir. Davalı şirketlerin tacir oldukları göz önüne alındığında basiretli birer tacir gibi davranmaları gerektiği kuşkusuzdur. Dolayısıyla davalıların, sözleşmesi feshedilen personellerinin kıdem ve ihbar tazminatlarını vs. ve diğer maddi yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle, sözleşme ve İş Kanunu ilgili hükümleri gereği sorumlulukları oranında toplam 77.980,21 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsili ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ekinde delillerini ibraz etmiştir.
Duruşmalara katılan davacı vekili dava dilekçesini tekrarla davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Dava dilekçesi ve ilk tensip zaptı davalılara usulüne uygun tebliğ olunmuştur.
Davalılar tarafından mahkememize sunulan 18/06/2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı işçinin, şirketimizdeki çalışma süresi ve şartları Şirketimizin ... DAĞITIM A.Ş. ile yapmış olduğu endeks okuma hizmet alımı sözleşme ve şartnamelerle sınırlı tutulmuş fazla çalışma ve tatil günü, bayram günü çalışmaları sözleşmede ve teklif cetvelimiz nasıl yapılacağı Teknik Şartnamenin 2.1 ANA HİZMETLER bölümünün (a) ve (b) maddelerinde açıkça tarif edildiği gibi ... Şirketinden mesai, tatil, Bayram tatili gibi çalışma yapılacaksa önceden Kurumdan yazılı izin alınması ve kurumun uygun görmesi ve iş miktarını elektronik ortamda EndöksörMere yüklemesi gerekirdi. Kurumdan böyle bir mesai ve tatil günleri ile bayram günlerinde çalışma talebimi2 olmamış kurumda bu konuda çalışma yaptırmamıştır. İddia edildiği gibi çalışma yaptı ise endeksör kayıtlarında her işçinin işe başladığı, işi bitirdiği tarih ve saatler kurum "ABONE NET" program kayıtları istenip incelendiğinde açıkça görülecektir. Zira işi verende alan da İş zamanlarını belirleyende kurum olup kayıtlan ... ...AŞ ve ...AŞ'ın resmi kayıtlarında mevcuttur. Mesai yaptım tatillerde çalıştım diyen davacının şahit göstererek iddiaları asılsız olup ...AŞ' ın resmi kayıtları ile Sosyal güvenlik kurumu hizmet döküm cetvelinde de görüleceği üzere davacı bu güne kadarda maaş bodrolarında herhangi bir İtiraz dada bulunmamıştır.
Şirketimizin ... A.Ş. ile yapmış olduğu sözleşmenin bitimiyle birlikte çalışan tüm işçilerimiz işsiz kalmamış aynı işlerine hiç ara vermeden ... ...AŞ ın endeks okuma işine devam etmiş olduğundan işi devir alan yeni firmada işe başlamış ve işsiz kalmamıştır. Dolayısıyla tazminat hak etmemiştir. Davacının talep ettiği fazla mesai, Ulusal Bayram Genel tatil ve Pazar çalışması adı altında çalışma yapmamış olduğu ... A.Ş. ile AŞ kayıtlan incelendiğinde görüleceği gibi ...AŞ'ın yazılı izni olmadan mesai saatleri dışında çalışma yaptırılması mümkün değildir. Zira yapılacak işi ...AŞ endeksörlere sayısal ortamda iş vermesi gerekir ki iki şahitle mesai yaptım diyen işçi verilen işi yapması gerekir. Böyle izinsiz iş yapma olmamıştır oldu ise ...AŞ ın izniyle olmuştur buda ...AŞ kayıtlarında saatine ve dakikasına kadar kayıtlı olarak mevcut olduğunu, bu nedenlerle, Yasal koşullan bulunmayan, dürüstlük ilkeleriyle bağdaşmayan, Mükerrer taleplerin, derdestlik yönünden reddi, Cevaplarımızın kabulü ile Zaman aşımı olduğu ve Şirketimiz aleyhine açılan iş bu dava yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın Reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Trabzon SGK İl Müdürlüğü, ... A.Ş.’’nin cevabi yazıları ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.
Trabzon İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı ve Trabzon 3. İş Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası iş bu mahkememiz dosyası içerisine celb edilerek incelenmiştir.
Mahkememiz dosyası Bilirkişi Hesap Uzmanı ...’ya tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 01/12/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tespit ve değerlendirmeler ile 23. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı 08.07.2020 tarihli karan, Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamlarının ışığında davacının davalılara rücu edebileceği, dosya eki olarak yer alan, teknik şartnameler, hizmet sözleşmeleri ve genel şartnamede yer alan düzenlemelerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, ubgt alacağı, hafta tatili alacağı, prim,yemek,yol alacağı açısından rücu ilişkisini düzenlemeye yeterli olduğu ve davalılardan ... İnş. Tem. Gıd. San. Tic.Ltd.Şti, ... Taah. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Elektronik ve Mal. Su Teknoloji Sis. San. Tic. Paz. Ltd. Şti.nin kendi dönemleri ile kıdem tazminatından,işçilik ücretine göre oranlama yapılan dava ve icra giderleri ve vekalet ücretivd giderler ve faizlerinden, davalı ... Taah.Tic. Ltd. Şti.nin ise son işveren olduğu dikkate alınarak kıdem tazminatından, fazla mesai alacağından, hafta tatili alacağından, prim- yemek-yol alacağından ve ubgt alacağından kendi dönemi ile, ihbar tazminatından, yıllık izin ücretinden tüm dönem boyunca,işçilik ücretine göre oranlama yapılan dava ve icra giderleri, vekalet ücretleri ve diğer giderler ile faizlerinden kendi oranına göre sorumlu olduğu, bu haliyle; Dava dışı işçi ...’ün 01.01.2008-31.01.2010 tarihleri arasmda ... Elektronik İnş. Tem. Gıd. San. Tic.Ltd.Şti.nde çalışma dönemi hizmet sözleşmesi ve teknik şartnamelerinde yer alan düzenlemelerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, pirim alacağı, ubgt alacağı, hafta tatili alacağı açısından rücu ilişkisini düzenlemeye yeterli olduğu ve % 100 sorumlu olduğu ... Elektronik İnş. Tem. Gıd. San. Tic.Ltd.Şti.nden davacı kurumun 6.032,32 TL net kıdem tazminatı ve faizi, 3.732,44 TL icra, mahkeme giderleri ve faizi olmak üzere toplamda 9.764,76 TL rücu edilebilir. Dava dışı işçi ...’ün 01.02.2010-01.02.2011 tarihleri arasında ... Taah. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.- ... Elektronik ve Mal. Su Teknoloji Sis. San. Tic. Paz. Ltd. Şti.ndeçalışma dönemihizmet sözleşmesi ve teknik şartnamelerinde yer alan düzenlemelerin kıdem tazminatı alacağı açısından rücu ilişkisini düzenlemeye yeterli olduğu ve % 100 sorumlu olduğu(%50 ser oranlarında kendi aralarında 2.1... Taah. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ne davacı kurum 1.447,76 TL netkıdem tazminatı ve faizi,622,07 TL icra, mahkeme giderleri ve faizi olmak üzere toplamda 2.069,83TLrücu edilebilir. 2.2... Elektronik ve Mal. Su Teknoloji Sis. San. Tic. Paz. Ltd. Şti.ne davacı kurum 1.447,76 TL net kıdem tazminatı ve faizi, 622,07 TL icra, mahkeme giderleri ve faizi olmak üzere toplamda 2.069,83 TL rücu edilebilir. Dava dışı işçi ...’ün 02.02.2011-29.02.2016 tarihleri arasında ... Taah.Tic. Ltd. Şti.nde çalışma dönemi hizmet sözleşmesi ve teknik şartnamelerinde yer alan düzenlemelerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, pirim alacağı, ubgt alacağı açısından rücu ilişkisini düzenlemeye yeterli olduğu ve % 100 sorumlu olduğu ... Taah.Tic. Ltd. Şti.nden davacı kurumun 14.699,68 TL kıdem tazminatı ve faizi, 605,48 TL ubgt alacağı ve faizi, 16.614,75 TL fazla mesai alacağı ve faizi, 3.594,67 TLihbar tazminatı alacağı ve faizi, 2.516,59 TLyıllık izin alacağı ve faizi, 617,56 TL prim-yemek-yol alacağı ve faizi,544,13 TL hafta tatili alacağı ve faizi, 24.882,93 TL icra, mahkeme giderleri ve faiziolmak üzere toplamda 64.075,79 TLrticu edilebilir. Davacı tarafın davalılara rücu hak ve yetkisi bulunmakta olup, fiili ödeme gününden sonra davalılardan ... Elektronik İnş. Tem. Gıd. San. Tic.Ltd.Şti.,... Taah. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Elektronik ve Mal. Su Teknoloji Sis. San. Tic. Paz. Ltd. Şti ni temerrüde düşürmediğinden veya bu yönde bir belgeye dayanmadığından, fiili ödeme gününden sonraki dönem için faiz talep edemeyeceği,mahkemenizde açtığı dava tarihinden itibaren faiz talep edebileceği, davalı ... Taah.Tic. Ltd. Şti.ni ise dava dışı ...’ün açtığı ilgiliîş Mahkemesi dosyasında ve icra dosyasında davalı (borçlu) göründüğünden fiili ödeme tarihinden itibaren (05.07.2019) faiz talep edebileceği davacı kurumun yukarıda ayrıntılı olarak hesaplandığı davalılara rücu edebileceği miktarlar toplamının 77.980.21 TL olduğu bildirilmiştir.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava konusu uyuşmazlığın; asıl işveren davacı ... A.Ş.'nin, davalı şirketler nezdinde çalıştırılan dava dışı işçiye ödemiş olduğu işçilik alacaklarının davalı alt iş verenlerden rücuen tazmini talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece çözümlenmesi gereken husus, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti alacağı, fazla çalışma ücreti, ihbar tazminatı ve genel tatil ücreti alacaklarından tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre inceleme yapılmalıdır. Bu konuda teknik inceleme yapmak ve rapor hazırlamak üzere dosya işçilik alacağı hesaplamaları konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda; Davacı ve davalılar arasındaki hizmet alımına ilişkin sözleşmelere ve teknik şartnamelere bakıldığında yer alan düzenlemelerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, UBGT alacağı ve pirim alacağı açısından rücu ilişkisini düzenlemeye yeterli olduğu ve ihaleyi yüklenen alt iş verenin çalıştırılan işçilerin eylem ve davranışlarından sorumlu oldukları ve ücret ödeme yükümlülüğü altında oldukları belirtilmiş ve yine genel şartnamede yüklenicinin personele karşı iş kanunundan ve diğer kanunundan yüklenen yükümlülüklerden sorumlu olduğu anlaşılmakta olduğu kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporu değerlendirildiğinde; Davacı şirketin dava dışı işçiye ödemiş olduğu bedelin davalılardan rücu hakkının bulunduğu bu kapsamda taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri ve teknik şartname uyarınca da söz konusu bedelden davalı yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı kanaatine varılarak bu doğrultuda hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınmış ve davacının davasının kabulüne karar vermek gerektiği kanısına varılarak aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacının davasının KABULÜ ile
a)Davalı ... Taahhüt İnşaat Ltd. Şti. yönünden 2.069,83 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
b)Davalı ... Ltd. Şti. yönünden 64.075,79 TL'nin ödeme tarihi olan 05/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
c)Davalı ... Ltd. Şti.yönünden 2.069,83 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
d)Davalı ... Ltd. Şti.yönünden 9.764,76 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
2- Alınması gereken toplam 5.326,82 TL’den peşin alınan 133,71 TL’nin mahsubu ile bakiye 5.193,11 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA.
3- Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 10.937,42 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
4- Davacı tarafından yapılan toplam 1.081,36 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
5- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE.
Dair, Davacı vekili yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/03/2021