DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 30/06/2020
KARAR TARİHİ: 04/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ...Ltd.Şti. Arasında imzalanan yapım sözleşmesi ile müvekkiline ait konut inşaatında mermer ve şap işlerinin malzeme ve işçiliği ile seramik işlerinin işçiliği konusunda anlaştıklarını, sözleşmede bilgileri yazılı ... A.Ş.nin 31/03/2020 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli ve 30/04/2020 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli, 31/05/2020 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli 75.000,00 TL bedelli, ve 31/07/2020 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli çekleri keşide ve teslim ettiğini, davalı şirketin sözleşme uyarınca programa uymadığını, müvekkilinin inşaatın yapımının gecikmesi ve sözleşme konusu inşaatın konut alıcılarına karşı cezai şart ödeme durumu olduğunu, bu nedenle sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, davalı ...Ltd.Şti.'nin çekleri bankaya ibraz ederek haksız kazanç elde edeceği ihtimaline binaen ... AŞ'nin ... seri nolu 31.03.2020 vade tarihli 30.000-TL bedelli, ... seri nolu 30.04.2020 vade tarihli 75.000-TL bedelli çekleri hakkında Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında anılan çeklerle ilgili % 15 teminat karşılığında ödemeden men kararı verildiğini, davalı ...Ltd.Şti. Anılan çekleri ihtarnameden sonra diğer davalı ... Tic.Ltd.Şti.'ne ciro ettiğini, davalı ... Tic.Ltd.Şti. Trabzon İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların kötü niyetli olduğunu belirterek öncelikle mahkememizin ... D.İş sayılı dosyasının bu dosya ile birleştirilmesini, Trabzon İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının durdurulmasını, davanın kabulü ile müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ... İnş.Tur.Nak.Tic.Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı ile diğer davalı arasında ki sözleşmenin feshedildiği, o ana kadar ki alacak ve borç ilişkisi hususunda ibra olunduğu belirtildiğini, ancak davalının iddia ettiği söz konusu ihtarname ile çeklerin iadesini istediği hususu ihtamamede mevcut olmadığını, ayrıca davacı şirket ile müvekkili şirket arasında, diğer davalı şirketten ayrı olarak malzeme sözleşmesi mevcut olduğunu, davacının yüklenici olarak inşa ettiği binaların malzemelerini müvekkilinin tedarik ettiğini, bunun dışında ise diğer davalı ...inşaat ile müvekkil arasında da ayrı bir ticari ilişki olduğunu, müvekkil tarafından diğer davalı şirkete de mal verildiğini, davaya konu olan çeklerin, müvekkili tarafında ciro ile alınmasının muvaazadan kaynaklı olmadığını, diğer davalının borcundan kaynaklı olduğunu, davaya konu çeklerin teminat olarak alındığı ve sözleşmenin fesih tarihinden önce alındığını belirterek haksız davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Diğer davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacı şirket ile davalı ... İnş.Tur.Nak.Tic.Ltd.Şti.'nin ticaret sicil kayıtları, Yalova Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı ...Yapı İnşaat Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.'nin ticaret sicil kayıtları celp edilmiştir.
... A.Ş.'den ... ve ... numaralı çeklere ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiştir.
Mahkememizin ... D.İş sayılı dosyası celp edilerek iş bu dosya arasına alınmıştır.
Mahkememiz dosyası delillerin toplanılmasına müteakip SMMM bilirkişi ...'a tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. Bilirkişi tarafından sunulan 15/03/2021 havale tarihli raporda özetle; "...davacının 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinin fiziki defter olduğu, defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, defterlerin usülüne uygun tutulduğu, davacının ticari defterlerinin T.T.K. Hükümlerine göre kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, dava konusu çeklerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacıya ait ticari defterlerin ve dava dosyasına 29.12.2020 tarihinde sunulan Cari Hesap Muavin dökümünün incelenmesi neticesinde 31.03.2020 tarihli ... seri nolu 30.000,00 TL'lik çekten, davacının davalıya 25.484,60 TL borçlu olduğu, diğer 30.04.2020 tarihli ... seri nolu 75.000,00 TL'lik çekten borçlu olmadığı..." sonuç ve kanaatini içerir raporunu sunmuştur.
Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ olunmuştur.
Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacaktan dolayı davacının davalıya karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı şirket ile davalı şirket inşaat yapım işi konusunda karşılıklı anlaşmış olup, anlaşma uyarınca davalı şirket konutların mermer ve şap işlerinin malzeme ve işçiliği ile seramik işlerinin işçiliğini üstlenmiştir. Bunun karşılığında da davalı şirket davacı şirkete toplam 330.000,00 TL tutarında 5 adet çek keşide edip teslim etmiştir. Davacının iddiaları doğrultusunda mahkemece çözümlenmesi gereken husus, davacı şirketin sözleşme gereği üstlendiği işleri eksiksiz ve gereği gibi yerine getirip getirmediği noktasında toplanmaktadır. Uyuşmazlığın çözümü ve yukarıda bahsi geçen tespitlerin yapılması için öncelikle tarafların ticari defter ve belgelerinin dosya arasına ibrazı sağlanmış olup, ardından dosya alanında uzman inşaat mühendisi ve mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek ve kendilerine yerinde inceleme yetkisi de verilerek taraflar arasındaki inşaat yapım işi sözleşmesi uyarınca davacı şirket üstlenmiş olduğu işin tamamını eksiksiz ve gereği gibi yerine getirip getirmediğinin tespiti ve bu bağlamda davalının davacıya dava konusu 75.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olup olmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 04/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu inşaatların, sözleşme gereği yapılması gereken işlerinin, farklı bir firma tarafından tamamlandığı ve binaların kullanıma hazır hale getirildiği, Sayın mahkemece yapılan 2020/... D.İŞ konulu bilirkişi raporunda, bu hususa ilişkin yapılan değerlendirmelerde davaya konu olan imalatlara ilişkin herhangi bir oran belirtilmediği, sadece bu imalatların büyük bir kısmının tamamlandığı, az bir kısmının eksik bırakıldığı yönünde bir ibarenin yer aldığı, buradan hareketle dava konusu imalatların ne oranda tamamlanıp tamamlanmadığı hususunda oranlama yapabilmemin imkansız olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce aldırılan SMMM teknik bilirkişi raporunda; davacının 2018-2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinin fiziki defter olduğu, defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, dolayısı ile davacının ticari defterlerinin T.T.K. hükümlerine göre kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Taraftar arasında imzalanan sözleşmede belirtilen dava konusu çeklerin, davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, çeklerin verilen sipariş avansları hesabında takip edildiği, Davacıya ait ticari defter kayıtlarında, avans hesabında takip edilen çeklerden ötürü, karşılığında fatura veya benzeri bir ticari vesikanın defterlerde kayıtlı olmadığı, bu itibarla avans hesabı toplam bakiyesi içerisinde yer alan 30.04.2020 keşide tarihli, ... seri nolu, 75.000,00 TL tutarlı çekten ötürü, davacının borçlu olmadığının belirtildiği, 31.03.2020 vade tarihli ... seri nolu, 30.000 TL bedelli çekten ise 25.484,60 TL borçlu olduğunun belirtildiği görülmüştür. İşbu rapor taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı herhangi bir itiraz olmamıştır. Düzenlenen raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli oluşu da dikkate alınarak hükme esas alınmış ve davacının dava konusu 75.000,00 TL bedelli çekten ötürü davalıya borçlu olmadığı, 30.000 TL bedelli çekten ise 4.515,40 TL borçlu olmadığı kanısına varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılmış bulunan davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile
Dava konusu ... A.Ş.'nin ... seri numaralı 31/03/2020 vade tarihli çekten dolayı davacının davalıya 4.515,40 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Dava konusu ... A.Ş.'nin ... seri numaralı 30/04/2020 vade tarihli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Alınması gereken 5.431,70 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.793,14 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.638,56 TL'nin davalılar alınarak alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dava açılırken davacı tarafından yatırılan başvuru ve peşin harç toplamı olan 1.847,54 TL'nin davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 12.722,46 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davalı ... İnş.Tur.Nak.Tic.Ltd.Şti. kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama gideri toplamı olan 679,50 TL'nin davanın kabul ve ret oranları dikkate alınarak takdiren davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinden BIRAKILMASINA,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/01/2023