DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 23/03/2017
KARAR TARİHİ: 02/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/11/2021
İş bu dava, taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiş olup Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin ...2019 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılarak gelmiş olduğundan dosya ele alınarak resen yenilenerek esas defterine kaydı yapıldı. Yapılan açık yargılaması neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 23/03/2017 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı hakkında Trabzon İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmiş borçlunun icra takibine itiraz ettiğini, alacaklı müvekkilinin davalı ile yapmış olduğu ticari anlaşma gereğince ... İş Merkezi İnşaatında yapılan 2 adet 3300 Schindler marka asansör temin ve tesis bedelinin davalı borçlu ... tarafından ödenmesi için toplamda 55.460,00 Euro miktarlı irsaliye fatura kesildiğini, müvekkili tarafından 22.560,00 Euro’nun takip yapıldığı tarihteki kuru üzerinden davalı adına icra takibi başlatıldığını, haksız itirazda bulunarak takibin durmasına ve müvekkilin mağduriyetine sebebiyet veren davalı tarafın 02/03/2017 tarihli itiraz dilekçesinde müvekkiline borcunun olmadığını belirtmiş, aralarındaki ticari ilişkiyi inkar etmediğini, davalı tarafın faturaya konu malları teslim eden müvekkile ödemekle yükümlü olduğu miktarı ödemeyerek temerrüde düştüğünü, davalının itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların gerçeği yansıtmadığını, davacının usulüne uygun tutmuş olduğu ticari defter ve kayıtları incelendiğinde davalının müvekkili ile olan ticari ilişkisi ve takip konusu alacağın mevcudiyetinin açıklığa kavuşacağını, bu nedenlerle, davalı borçlunun Trabzon İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibine yapmış olduğu borca itirazı ile esasa ilişkin itirazlarının iptaline ve icra takibinin devamına, haksız itiraz sonucu takibin durmasına sebebiyet veren borçlunun icra iflas kanununa göre asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ekinde delillerini ibraz etmiştir.
Duruşmalara gelen davacı vekili dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalıya dava dilekçesi, tensip zaptı ve duruşma günü davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Davalı vekilince mahkememize sunulan 14/04/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında dava konusu asansör tesisatının temin ve yapımı konusunda bir anlaşmanın olduğunu, bu anlaşmanın hiç tereddütsüz bir eser sözleşmesi olduğunu, bu nedenle davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi’ne ait olup öncelikle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı vekili icra takibine dayanak olarak bahsi geçen faturayı gösterdiğini, faturanın tek başına borç ikrarını içeren bir belge olarak gösterilemeyeceğini, bakiye kalan borcu inkar etmemekle işin tamamlanmaması nedeniyle ödeme yapılmadığını, davacı tarafın imzaladığı sözleşmede asansörün 3 ay içerisinde peşinat ödenmesinden itibaren çalışır halde teslim edileceğinin taahhüt edildiğini, sözleşmenin yapımcı tarafı olan davacının asansörü çalışır hale getirmemiş ve kendi teknik şartnamelerinde belirtilen hususların tamamlanıp müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenlerle, öncelikle görevsizlik kararı verilmesini, kalan 20.200 Euro borcun asansör tesisatının tüm teknik şartnamelere uygun olarak belgeleri alınmış durumda müvekkiline teslimi halinde bu kalan borcun davacı tarafa ödeneceğini, takip tarihindeki kur üzerinden talepte bulunulması ve buna göre faiz istenilmesinin yasalara aykırı olduğundan kabul etmediklerini, delil listesini ön inceleme tarihine kadar mahkememize sunulacağını, cevap dilekçenin karşı tarafa tebliğini, haksız açılan davanın reddine karar verilmesi ve tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve DEĞERLENDİRİLMESİ:
Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün cevabi yazısı ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.
Trabzon İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı takip dosyası iş bu mahkememiz dosyası içerisine celb edilerek incelenmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu 17/04/2017 havale tarihli dilekçesi ile delillerini ibraz etmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 10/05/2017 havale tarihli dilekçesi ile cevaba cevaplarını ibraz etmiştir.
Mahkememiz dosyası 07/11/2017 tarihinde bilirkişi SMMM ...’a tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 27/11/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacıya ait Esas dosyaya sunulan 2012, 2013 ve 2014 yılı defterlerinin açılış ve kapanış onay tasdiklerinin kanuni süresinde yapılmış olup, sahibi lehine delil teşkil edeceğinin tespit edildiğini, davalının iddiası olan noksan teslim takdiri mahkememize ait olmak üzere davacının defter kayıtları esas dosyaya sunulan sözleşme ödeme belgeleri dayanak olarak kabul edildiğinden 23/04/2014 tarih ... numaralı faturanın bakiyesi 22.560 Euro olarak alacaktan bahsedileceğinin tespit edildiğini, davacının Trabzon İcra Müdürlüğü’nün ... Esas dosyasındaki 06/02/2017 tarih takip emrindeki 22.560 Euro alacağa karşılık döviz kurunun 03/02/2017 tarihindeki 4.0345 TL kur üzerinden yapılmış olup, takip tarihi olan 06/02/2017 tarihli efektif satış kuru 3.9671 TL üzerinden 22.560 x 3.9671 = 89.497,77 TL olarak hesaplanarak takibe konulmadığı noktasında takip emrinin hatalı hesaplandığını, takip emrinin 89.497,77 TL fatura alacağı olarak düzeltilmesi gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili mahkememize sunduğu 13/12/2017 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz etmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 29/12/2017 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itirazlarını ibraz etmiştir.
Mahkememizce 24/01/2018 tarihinde mahallinde keşif icra edilmiş, bilirkişi Yüksek Makine Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 14/02/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yapılan tespitte imalatının sonlandırılmadığını, asansörlerin bazı kısımlarının çalışmadığı ve belediyeden ruhsat onayının ve belgelendirme evraklarının yapılmadığını, giriş sol asansörü taraflar arasında sözleşmeye uygun devreye alınabilmesi içine eksik olan ve yapılması gereken işlerin raporda ayrıntılı açıklandığı şekilde olduğu ve yapılan piyasa araştırmaları ve soruşturmalar sonucunda piyasa rayiç bedelleri toplamının 23.985,00 TL olacağını, giriş sağ asansörün taraflar arasında sözleşmeye uygun devreye alınabilmesi için eksik olan ve yapılması gereken işlerin raporda ayrıntılı açıklandığı şekilde olduğu ve yapılan piyasa araştırmaları ve soruşturmalar sonucunda piyasa rayiç bedelleri toplamının 23.985,00 TL olacağını, her iki asansörün taraflar arasında sözleşmeye uygun devreye alınabilmesi için eksik olan ve yapılması gereken işlerinin yapılan piyasa araştırmaları ve soruşturmalar sonucunda piyasa rayiç bedelleri toplamının 47.790,00 TL olacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilince mahkememize sunulan 09/03/2018 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ibraz etmiştir.
Mahkememizce dosya 17/04/2018 tarihinde aynı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 03/05/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu asansörde sistemde elektrik yokken gerek kabin aydınlatması veya acil ışıklandırmalar çalışmadığı için akülerin bitmiş olduğunun net olduğunu, davacı vekilinin itirazının yersiz olduğunu, ayrıca tekrar etmekle birlikte asansörün akülerinin ne şekilde teslim edildiğinin bilinmediği için mevcut durumda asansörün sözleşmeye göre eksiklerini tespit etmiş olduğunu, kök raporunda ki kanaatini sürdürdüğünü bildirmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu 09/05/2018 havale tarihli dilekçesi ile ek bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ibraz etmiştir.
Davacı vekilince mahkememize sunulan 22/05/2018 havale tarihli dilekçesi ile ek bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ibraz etmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığın sözleşme kapsamında faturalandırılan alacağın icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu alacağın taraflar arasın tanzim edilen asansör temin ve tesisi sözleşmesinden kaynaklandığı her iki tarafında kabulündedir. Bahse konu sözleşme incelendiğinde sözleşme bedelinin 47.000,00 Euro + KDV üzerinden kararlaştırıldığı görülmektedir. Yine davalı tarafça 32.900,00 Euro kısmi ödemenin yapıldığı da her iki yanın kabulündedir. Davalı tarafça işin sözleşmede belirtilen şekilde yerine getirilmediği için ödemenin yapılmadığı belirtilmiştir. Sözleşme konusu asansörlerin tam olarak yapılmadığı da davacının kabulündedir. Mahkememizce mahallinde makine bilirkişi eşliğinde yapılan keşif sonrası alınan raporda sözleşmeye konu asansörlerin sözleşmeye uygun olarak çalışabilmesi için yapılması gereken işlerin toplam rayiç bedelinin 47.790,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Alınan bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı tarafça her ne kadar sözleşmenin eksiksiz yerine getirilmesinde davalının kusurlu olduğu iddia edilmiş ise de bu husus ispat edilememiştir. Binaenaleyh davacının fatura alacağından eksik ifa edilen kısmın tespit edilen miktarı düşülerek 43.228,32 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 11/09/2018 havale tarihli dilekçesi ile mahkememiz kararını istinaf etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu 13/09/2018 havale tarihli dilekçesi ile istinafa karşı cevaplarını ibraz etmiş, ayrıca mahkememiz kararını istinaf etmiştir.
Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 07.11.2018 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında özetle; “...Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi yapıldığı, sözleşmeye istinaden davalıya ait iş merkezine iki adet asansörün tesisinin yapıldığı, davalının sözleşme gereğince 55.460,00 Euro ödemesi yapması gerekirken 22.560,00 Euroyu ödemediği, bunun üzerine davalı hakkında Trabzon 1.İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosya üzerinden davalı hakkında icra takibi yapıldığı, davalının icra takibine itiraz etmesi üzerine itirazın iptali takibin devamı konusunda dava açıldığı, yargılama sırasında davalı ...'nin ölümü üzerine mirasçılarının davaya dahil edilerek yargılama devam edildiği, keşif yapılarak bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği, bu kararın davacı ve davalılar vekili tarafından istinafa taşındığı görülmüş olup, mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporunun karar vermeye ve hüküm kurmaya el verişli olmadığı gibi denetime de el verişli olmadığı, eksik inceleme ile karar verilmiş olması dolayısıyla davacı ve davalıların istinaf taleplerinin kabulü ile, mahkeme kararının ortadan kaldırılarak;konusunda uzman makine mühendisi iki bilirkişisi ve bir maliye müşavir bilirkişiden heyet oluşturularak, olay mahallinde bilirkişi heyetiyle keşif yapılarak ve sözleşmenin ifa edildiği davacının edimini yerine getirdiği tarih ve davacı tarafından dosya içerisinde bulunan sözleşme dikkate alınarak davacının edimini sözleşmeye uygun olarak yerine getirip getirmediği, sözleşmeye uygun hale getirmemiş ise sözleşme gereğince davacının edimini yerine getirmesi için ve eksikliklerin sözleşmeye uygun olarak tamamlanması için kaç TL gerektiği tespit edilip, taraf delilleri de dikkate alınarak davalı tarafından yapılan ödemelerin belirlenerek davalının ödemesi gereken bir bedel bulunup bulunmadığı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiş, her ne kadar davalılar vekili tarafından Tehir-i İcra talep etmiş ise de, mehil vesikası sunulmadığı gibi icra takibine başlanıldığına dair bir bilgi de dosyamızda mevcut olmadığından ve Dairemizce verilen karar tarihi de göz önünde bulundurulduğunda, Tehir-i İcra talebi hakkında karar verilmesine gerek duyulmamıştır...” bahisleriyle davacı ve davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı KABULÜ İLE, Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/05/2018 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamın KALDIRILMASINA. Dosyanın yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine iadesine. İstinafa başvuran davacı tarafça yatırılan 35,90 TL istinaf karar harcının talep halinde başvurana iadesine. İstinafa başvuran davalılar tarafından yatırılan 738,23 TL istinaf karar harcının talep halinde başvurana iadesine. İş bu kararın, bilgi mahiyetinde İlk Derece Mahkemesi'nce taraflara tebliğine. HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildiği anlaşıldı.
Mahkememizce kararlaştırılan keşfin yapıldığı anlaşılmakla, bilirkişiler tarafından tanzim edilen 05/04/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Raporda ayrıntılı tespit ve raporlama yapıldığı üzere dava konusu sözleşmeye konu iki adet asansörle ilgili, davacının sözleşmeye uygun olarak edinimini yerine getirmediği, asansörlerde eksikliklerin mevcut olduğu ve asansörlerin çalışır halde olmadığı, her iki asansörün taraflar arasında sözleşmeye uygun devreye alınabilmesi için eksik olan ve yapılması gereken işlerinin yapılan piyasa araştırmaları ve soruşturmalar sonucunda piyasa rayiç bedelleri toplamının 60.298,00 TL olacağını, 18/02/2019 tarihi itibariyle alım ve ödemelerin güncel değerlerinin bulunması yönünde yapılan hesaplamada dava konusu asansörlerin güncel değerlerinin KDV dahil 331.853,65 TL olduğunu, davalının toplam ödemelerinin 256.628,10 TL olduğu noktasında ise, 331.853,65 TL – 256.628,10 TL = 75.225,55 TL davacının alacağının kaldığını, eksik imalatların toplamının KDV dahil 60.298,00 TL tespitine esas bakiyeden düşülmesi ile, 75.225,55 TL – 60.298,00 TL = 14.297,55 TL asıl alacak bakiyesi kaldığı, davacının Trabzon İcra Müdürlüğü’nün ... Esas dosyasında 06/02/2017 tarihi itibariyle 14.297,55 TL davalıdan kalan asıl alacak bakiyesinin icra dosyasında hesaplanacak feriler hariç olmak üzere 08/02/2019 tarihinden sonra asıl alacağa avans faizi hesaplamak suretiyle tahsilinin gerekeceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 18/04/2019 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ibraz etmiştir.
Davalılar vekili mahkememize sunduğu 18/04/2019 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ibraz etmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığın sözleşme kapsamında faturalandırılan alacağın icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu alacağın taraflar arasında tanzim edilen asansör temin ve tesisi sözleşmesinden kaynaklandığı her iki tarafın da kabulündedir. Bahse konu sözleşme incelendiğinde sözleşme bedelinin 47.000,00 Euro + KDV üzerinden kararlaştırıldığı görülmektedir. Yine davalı tarafça 32.900,00 Euro kısmi ödemenin yapıldığı da her iki tarafın kabulündedir. Davalı tarafça, işin sözleşmede belirtilen şekilde yerine getirilmediği için ödemenin yapılmadığı belirtilmiştir. Sözleşme konusu asansörlerin tam olarak yapılmadığı da davacının kabulündedir. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin mahkememizin kararını kaldırması üzerine mahkememizin ... Esasına kaydı yapılan dosyada, mahkemece konusunda uzman iki makine mühendisi ve bir mali müşavir bilirkişi heyeti ile olay mahallinde keşif yapılarak ve davacının edimini yerine getirdiği tarih ve taraflar arasındaki sözleşme dikkate alınmak suretiyle davacının edimini sözleşmeye uygun olarak yerine getirip getirmediği, sözleşmeye uygun olarak yerine getirmemiş ise sözleşme gereğince davacının edimini yerine getirmesi için ve eksikliklerin sözleşmeye uygun olarak tamamlanabilmesi için kaç TL gerektiği noktasında incelemeler ve tespitler yapılmış, 08/02/2019 keşif tutanağından da anlaşıldığı üzere keşif esnasında bilirkişilerce asansörün çalıştırılamadığı, çalışması için asansörün kumanda panosuna ek 220 volt elektrik beslemesi yapılması gerektiği ve bu beslemeden sonra asansörle ilgili tespit yapılabileceği rapor edilmesi üzerine mahkemece, anılan eksiklikler tamamlandıktan sonra keşif mahalline tekrar gelerek yeniden inceleme yapılması hususunda bilirkişilere yetki verilmiştir. Anılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda, asansörlerin kumanda panolarına 3 fazlı elektriğin temin edilmesine rağmen asansörlerin çalışmadığı, sözleşmeye uygun olarak yapılan imalatların neler olduğu, sözleşmeye göre yapılmayan imalatların neler olduğu, davacı tarafından yapılmayan eksik imalatların yapılması için davalı tarafça yapılacak masrafların rayiç bedellerinin ne olduğu mali müşavir değerlemesi ve hesaplaması da yapılmak suretiyle tespit edilmiştir. Bu tespitler neticesinde eksik imalatların yapılması için harcanacak bedelin piyasa rayiç değerinin 60.298,00 TL olduğu, davacının da davalıdan 75.225,55 TL alacağının kaldığı, eksik imalat toplamının bakiye alacaktan düşülmesi sonucu davacının 14.297,55 TL asıl alacak bakiyesinin kaldığı rapor edilmiş olup, mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmış ve davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 25/07/2019 havale tarihli dilekçesi ile mahkememiz gerekçeli kararını istinaf etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu 05/09/2019 havale tarihli dilekçesi ile mahkememiz gerekçeli kararını istinaf etmiştir.
Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin ...2019 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında özetle; “…Mahkemece, öncelikle taraflar arasında 47.000,00 Euro+ kdv üzerinden asansör dizaynı, üretim, ithalat, nakliye, montaj, test ve devreye alma konusunda anlaştıkları, bu hususta taraflar arasında düzenlenen yazılı sözleşmenin bulunduğu, davacı tarafından da sözleşmeye uygun olarak 23/04/2014 tarihinde kdv dahil 55.460,00 Euro bedelli fatura düzenlendiği ve bu faturaya ilişkin olarakta davalının yapmış olduğu kısmi ödeme düşülmek suretiyle bakiye kalan 22.560,00 Euro (1 Euro=4.0345 TL'den çevrilmek suretiyle) 91.018,32 TL fatura alacağına ilişkin olarak ilamsız icra takibi başlattığı, davalının borcun tamamına itiraz etmiş olması nedeniyle takibin durduğu, davacının süresinde itirazın iptali takibin devamı konusunda dava açtığı görülmüş, davacı ve davalının sözleşme bedeli karşılığı olarak davalının davacı tarafa toplam 32.900,00 Euro ödediği konusunda davacı ve davalının bir ihtilafının bulunmadığı dikkate alınarak, davacının iddiasına göre sözleşme bedelinden bakiye kalan 22.560,00 Euro alacağı olduğu, davalının 14/04/2017 tarihli, davaya cevap dilekçesinde, bakiye borcunun 20.200,00 Euro borcunun bulunduğunu, ancak davacının sözleşme gereğince yapması gereken edimi yerine getirmesi halinde bu borcu ödeyeceğini savunması karşısında, taraflar arasındaki sözleşme ile sözleşmeye uygun olarak düzenlenen faturaya karşı davalının davacıya sözleşme gereğince borcunun 47.000,00 Euro+kdv olmak üzere toplam 55.460,00 Euro olduğu bunun 32.900,00 Euronun davalı tarafından davacıya ödendiği, davalının bakiye 22.560,00 Euro bakiye borcunun kaldığı hususunun sabit olduğu, taraflar arasında yapılan sözleşmenin götürü usulde bedel tespitini içeren eser sözleşmesinden kaynaklanan bir ihtilafın bulunduğu, Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin 28/05/2019 tarihli içtihatında " Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12/10/2011 gün, 2011/15-472 esas, 2012/608 karar sayılı kararı ve Dairemizce de( Yargıtay 15. Hukuk Dairesi) benimsenen ilamında da belirtildiği gibi yazılı sözleşme olmaması ve tarafların bedelde anlaşamamalarına rağmen, yüklenici tarafından yapılan işle ilgili fatura düzenlenip, iş sahibine tebliğ edilen faturaya 6502 Sayılı TTK'nın 23/2 mad. uyarınca 8 gün içerisinde itiraz edilmemiş olması halinde, fatura içeriği kesinleşeceğinden ayrıca piyasa rayiçine göre bedelin belirlenmesine gerek olmadığı ve iş bedelinin de fatura bedeli kadar olduğunun kabul edilmesi gerektiği kabul edilmektedir." yönündeki içtihatı, ayrıca Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin 17/05/2017 gün, 2016/2547 esas 2017/2099 karar sayılı ilamında, taraflar arasında eser sözleşmesinde iş bedelinin götürü belirlenmesi durumunda yüklenicinin sözleşme kapsamındaki işlerden kaynaklanan alacağının fiziki oran yöntemi uygulanarak belirlenmesi gerekir, buna göre gerçekleştirilen imalatın eksiklikler ve niteliğine göre ayıplarda dikkate alınmak suretiyle işin tamamına göre fiziki gerçekleşme olanı belirlenmeli, belirlenen bu oran götürü bedele uygulandıktan sonra yüklenicinin hak ettiği iş bedeli saptanmalı saptanan bu bedelden de iş sahibi tarafından kanıtlanan ödemeler düşülerek sonuca ulaşılmalıdır." şeklindeki içtihatları dikkate alınarak, mahkemece bilirkişi marifetiyle davacı tarafından sözleşmeye uygun olarak edimini yerine getirmediği hususunda sabit olduğu, mahkemece konusunda uzman aralarında hukukçu bilirkişinin de bulunduğu bir heyet oluşturularak, yukarıdaki Yargıtay içtihatları doğrultusunda davacı tarafından sözleşmeye uygun olarak yapılması gereken edimlerin tespit edilerek, sözleşmeye uygun olarak yapılması gerektiği halde sözleşmeye uygun olarak yapılanlar ile yapılması gerekip de yapılmayan hususlar tespit edilip, fatura tarihine göre değerler dikkate alınarak oran kurulmak suretiyle davacı alacağının tespitinin öncelikle yapılması, davacı ve davalının haklılık durumunun takip tarihi ve dava tarihleri dikkate alınmak suretiyle tespitinin yapılması, davalı tarafından dava açıldıktan sonra yapılan ödemelerin ise, infaz sırasında dikkate alınması gerektiği hususlarına göre yargılama yapılıp sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir…” bahisleriyle Davalıların istinaf sebeplerinin şu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına, Davacının İstinaf Başvurusunun Kabulü ile, Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/04/2019 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamın KALDIRILMASINA karar verildiği bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası bilirkişiler Makine Mühendisi ..., SMMM ... ve Avukat ...’na tevdii edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen 04/06/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu asansörler için yerinde yapılan tespitte, asansörlerin eksikliklerinin giderilmiş ve çalışır durumda oldukları, Fatura tarihli tespiti yapılan eksik imalat oranının % 17,31 olduğu, Eksik imalatların oranının (% 17,31), davacının davalı adına düzenlemiş olduğu fatura bedeline oranlanması neticesinde, eksik imalatların toplam bedelinin 9.600,00 Euro, tamamlanan imalatların toplam bedelinin 45.860,00 Euro olduğu, Takip tarihi itibari ile davalının yapmış olduğu ödemeler toplamının, tamamlanan imalatların toplam bedelinden mahsubu sonrasında (45.860,00 Euro - 32.900,00 Euro) 12.960.00 Euro davacının icra takip tarihli bakiye alacağının olduğu, Davacının Trabzon icra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasındaki, 06.02.2017 tarihli alacağının 12.960,00 Euro karşılığı 52.287.12 TL olması gerektiği ve takibin bu tutar üzerinden devam etmesi gerektiği, Dava/Takip sonrası, davalı tarafça icra dosyasına ödenen 10.356,83 Euro, davacının icra takip tarihli bakiye alacağı olan 12.960,00 Euro'dan mahsup edildiğinde, davacının dava/takip tarihinden sonraki bakiye alacağının 2.603,17 Euro olduğu bildirilmiştir.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasına yapılan sözleşme kapsamında faturalandırılan alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda, davacı ile davalı arasında idi adet asansör tesisisin yapımı hususunda eser sözleşmesi yapılmıştır. Dosya kapsamından, sözleşme gereğince davalının davacıya toplam 55.460,00 Euro borcunun olduğu, bunun 32.900,00 Euro'sunun davalı tarafından davacıya ödendiği, davalının bakiye 22.560,00 Euro borcunun kaldığı hususları sabittir.
Mahkememizce verilen karar istinaf edilerek kaldırılmış ve yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize esas kaydı yapılmıştır. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin ...2019 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı doğrultusunda mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak yapılması gereken edimlerin tespit edilerek, sözleşmeye uygun olarak yapılması gerektiği halde sözleşmeye uygun olarak yapılması gerekip de yapılmayan hususlar tespit edilip fatura tarihine göre değerler dikkate alınarak oran kurulmak suretiyle davacının alacağının tespitinin yapılması amacıyla aralarında hukukçu bilirkişinin de bulunduğu makine mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden heyet oluşturularak bu hususlarda rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen raporda; "Dava konusu asansörler için yerinde yapılan tespitte, asansörlerin eksikliklerinin giderilmiş ve çalışır durumda oldukları, Fatura tarihli tespiti yapılan eksik imalat oranının % 17,31 olduğu, Eksik imalatların oranının (% 17,31), davacının davalı adına düzenlemiş olduğu fatura bedeline oranlanması neticesinde, eksik imalatların toplam bedelinin 9.600,00 Euro, tamamlanan imalatların toplam bedelinin 45.860,00 Euro olduğu, Takip tarihi itibari ile davalının yapmış olduğu ödemeler toplamının, tamamlanan imalatların toplam bedelinden mahsubu sonrasında (45.860,00 Euro - 32.900,00 Euro) 12.960.00 Euro davacının icra takip tarihli bakiye alacağının olduğu, Davacının Trabzon icra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasındaki, 06.02.2017 tarihli alacağının 12.960,00 Euro karşılığı 52.287.12 TL olması gerektiği ve takibin bu tutar üzerinden devam etmesi gerektiği, Dava/Takip sonrası, davalı tarafça icra dosyasına ödenen 10.356,83 Euro, davacının icra takip tarihli bakiye alacağı olan 12.960,00 Euro'dan mahsup edildiğinde, davacının dava/takip tarihinden sonraki bakiye alacağının 2.603,17 Euro olduğu" bildirilmiştir. Dolayısıyla bu halde, davacı tarafından gerçekleştirilen imalatın eksiklikler ve niteliğine göre ayıplar da dikkate alınmak suretiyle işin tamamına göre fiziki gerçekleşme oranı belirlenmiş, belirlenen bu oran götürü bedele uygulanarak yüklenicinin hak ettiği bedeli saptanmış, saptanan bu bedelden de davalının yaptığı ödemeler düşülerek davacının alacağına ulaşılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporun oluşa, kanuna ve istinaf ilamında belirtilen esaslara uygun olması dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarı açıklanan nedenlerle;
1- Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile, Trabzon İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın İPTALİNE, takibin 12.960 Euro'nun takip tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru ile değerlenmesi neticesindeki 52.287,12 TL üzerinden DEVAMINA.
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2- Davacı vekili icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
3- Alınması gereken toplam 3.571,73 TL’den peşin alınan 1.554,37 TL’nin mahsubu ile bakiye 2.017,36 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA.
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 7.597,32 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
5- Davalı vekili kendini vekille temsil ettiğinden red edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 5.809,68 TL'nin davacıdan alınarak DAVALIYA ÖDENMESİNE.
6- Davacının tarafından yapılan toplam 7.068,52 TL'den davanın kabul oranına göre hesaplanan 4.060,63 TL'sinin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE. Bakiye kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA.
7- Davalının tarafından yapılan toplam 220,80 TL'den davanın red oranına göre hesaplanan 93,55 TL'sinin davacıdan alınarak DAVALIYA ÖDENMESİNE. Bakiye kalan kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA.
8- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE.
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/11/2021