T.C. TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/502 Esas - 2022/360
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 30/10/2020
KARAR TARİHİ: 25/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM:
Davacılar vekili mahkememize sunduğu 02/11/2020 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil sahibi olduğu ... plaka numaralı 2010 model Volvo marka ( ... motor no – ... şasi no ) iş makinesini internet satış platformu sahibinden.com ‘ a koyarak satışa çıkarmıştır. Müvekkilin internet satış ilan platformu sahibinden.com ‘a koyduğu bilgileri yazılı iş makinesi satış ilanına davalı firma adına hareket eden birisi mesaj atarak “ firma adına satılık iş makinesine talip oldukları, ödemenin şirket çekiyle 2 ay civarı vadeli olmak üzere yapılacağı ve vade farkının da satış bedeli üzerine konularak gerçekleştirileceği “ olduğuna yönelik müvekkile teklif sunmuşlardır. Müvekkilin çeke olan güvensizliğine karşı güven oluşturmak amaçlı olarak kendilerine ait iki adet dorsenin çek vade tarihine kadar da müvekkile devrini yapacaklarını söylemişler ; bunun üzerine müvekkil de kendilerine inanarak Yomra 2. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı iş makinesi satış sözleşmesi ile kendisine ait iş makinesini davalıya devretmiş; kendisi de Garanti Bankası şubesine ait ... seri numaralı 30.10.2019 tarihli çeki ve ... ve ... plakalı dorseleri kendi üzerine almıştır .Daha sonra 30.10.2019 tarihinde müvekkil muhatap bankaya gittiğinde çekin karşılıksız çıktığını görmüş ve dolandırıldığı olgusu böylece kesinleşmiştir. Satışın ardından müvekkilin iş makinesini davalıya sattığını öğrenen dava dışı ... Ltd. Şti ' nin sahibi ... müvekkili arayarak; davalı firmanın dolandırıcı olduğunu bu şekilde çok yaygın olarak aynı yöntemi kullanarak bir çok insanı aldattıklarını ve kendisinin de aynı şekilde dolandırıldığını ifade etmiş ve müvekkile de dolandırılmak üzere olduğunu söylemiştir. Müvekkil yaptığı araştırma sonucunda kendisiyle tamamıyla aynı şekilde (firma adına satılık iş makinesine talip oldukları, ödemenin şirket çekiyle 2 ay civarı vadeli olmak üzere yapılacağı ve vade farkının da satış bedeli üzerine konularak gerçekleştirileceği ) altta detayı bahsedileceği üzere; müvekkil ve çok sayıda iş makinesi sahibini dolandırdığını farketmiş, davalının hiçbir şekilde satış sözleşmesi amacının olmadığını ve hiç bir alt yapısı bulunmayan ve karşılığı hiçbir şekilde bulunmayan çeklerle müvekkili ve diğer mağdurları kandırarak iş makinelerini devir ve teslim aldıkları ardından da hemen 3. Kişilere devir ve teslim ederek hukuksal yollardan elde edilen kazanımların tahsil ve icra kabiliyetini ortadan kaldırdıklarını öğrenmiştir. Davalı şirketin , müvekkil ile yaptığı ticari ilişkiyi ; sağlıklı bir satış sözleşmesi gibi göstererek müvekkili aldatması ve bu şekilde hileli davranışlarla kendilerine bir maddi menfaat sağlaması ile dolandırıcılık suçunun unsurları oluşmuştur. Suçun ticari bir faaliyet sırasında gerçekleştirilmesi de TCK ‘ nın 158. Maddesinin “h” fıkrasındaki nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurlarının gerçekleşmesine sebebiyet vermiştir. Müvekkil de bunun üzerine davalılar hakkında Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı'na giderek suç duyurusunda bulunmuştur. Söz konusu soruşturma dosyası ... Sor. Numarasıyla soruşturması yürütülmüştür. Müvekkille tamamen aynı şekilde ... Ltd. Şti tarafından aynı yöntemle dolandırılan ... - TC numaralı ... ‘ da Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Sor. Numaralı dosyasıyla dolandırıcılardan şikayetçi olmuştur. Aynı şekilde yine davalı firmayla tamamen aynı yöntemi kullandığından dolayı organize ve irtibatlı olduğunu düşündüğümüz aynı usulle dolandırılarak iş makinesi alınan mağdur dava dışı ... Tic. Ltd. Şti - Vergi No : ... yetkilileri de kendisini dolandıran ... Tic. Ltd. Şti – Vergi No : ... şirketi yetkilileri ve ortakları için Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Sor. Numaralı dosyasıyla şikayetçi olmuştur. ( Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/... sor. Numaralı dosyası )Davalı ve diğer soruşturma dosyası şüphelileri için aynı zamanda dolandırıcılık mağdurları tarafından toplu olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Sor. Numaralı dosyasında da şikayet yapılmış olup tarafımızın delil olarak gösterdiği bu dosyalar o şikayette delil olarak gösterilmiştir. Dosya ve mağdur sayısının çokluğu yapılan dolandırıcılığın boyutunu ve miktarını gözler önüne sermektedir. Bunun dışında davalı firma aynı şekilde iş makinesini satmak için ilana koyan iş makinesi sahiplerine aynı şekilde mesaj atarak alıcı olduklarını bildirmeye ve dolandıracak yeni mağdurlar aramaya devam etmektedir. Ekte sunduğumuz farklı bir iş makinesi ilan sahibine gönderilen mesajdan da anlaşıldığı üzere davalı firma bu hileye sık sık başvurmaktadır. Görüldüğü üzere davalı firma, müvekkili ve dava dışı bir çok mağduru satış sözleşmesinin geçerliliğine inandırmak vasıtasıyla aslında hiçbir şekilde satın alma iradesi taşımadan aldatmış ve bu satış sözleşmeleri sonucunda çok sayıda iş makinesi sahibi olmasına rağmen kimseye herhangi bir bedel ödememiştir. Bu şekilde hileli davranışlarla müvekkili aldatan davalı firmanın bu şekilde yaptığı sözleşmenin iptalini talep etmekte bir zaruriyet haline gelmekle birlikte müvekkilin bu yönde yaşadığı diğer zararlara ilişkin haklarımızı da şimdilik saklı tutmaktayız. Bu konuda daha önce tarafımızca mahkemenize gelen ... E. Numaralı dosyası açılmış olup, bütün delil ve ekler iş bu dilekçe ekiyle birlikte o dosyanın içerisinde de bulunmaktadır. Söz konusu dosyada 20/07/2020 tarihinde arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden dava usulden reddedilmiştir. Arabuluculuk eksikliği tarafımızca Trabzon Arabuluculuk Bürosu'nun ... Arabuculuk numarasıyla anlaşmazlıkla sonuçlanarak tamamlanmıştır. Buna ilişkin anlaşmazlık son tutanağı dilekçe ekinde sunuyoruz. Dava konusu irade sakatlığı sebebiyle iptali istenen sözleşmenin imzalandığı yer ve ifa yeri Trabzon olduğu için iş bu dava HMK md. 10 gereği Trabzon Mahkemeleri'nde açılmıştır. Tarafımızca çeke karşılık işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçu için davalı firma yetkilisine dair yapılan şikayet Trabzon 2. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... E. Numaralı dosyasıyla halen derdest durumdadır. Bu nedenlerle, müvekkili ve bir çok dava dışı mağduru hile yoluyla aldatarak iradelerini sakatlayan davalının bu şekilde yaptığı satış sözleşmesinin; yapılacak yargılama sonunda irade sakatlığından dolayı İPTALİNE; Müvekkilin irade sakatlığından doğan muhtemel zararlarına ilişkin olarak haklarımızın saklı tutulmasına; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı firmaya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ekinde delillerini ibraz etmiştir.
Duruşmalara gelen davacı vekili dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
İlk tensip zaptı ve dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı yapılan duruşmalara katılmadığı gibi davaya karşı da herhangi bir cevap vermemiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:
Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü, Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğü, Garanti Bankası A.Ş.’nin cevabi yazıları ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.
Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2019/... soruşturma sayılı dosyası, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... ve ... soruşturma sayılı dosyası, Trabzon 2. İcra Ceza Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası iş bu mahkememiz dosyası içerisince celb edilerek incelenmiştir.
Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasında yapılan satış sözleşmesini hile nedeniyle iptali talebine ilişkindir. Mahkemece taraflar arasında mevcut soruşturma dosyaları dosyamız arasına getirtilmiştir. Dava dilekçesi incelendiğinde; davacının sahibi olduğu volvo marka iş makinesini internet üzerinden satışa koymuş olduğu davalının ise ilan üzerine davacıyı mesaj atarak iş makinesini almak istediği, ödemeyi şirket çeki ile 2 ay vadeli olmak üzere yapabileceği şeklinde teklif sunmuştur. Davacı çeke karşı teminat olarak davalıya ait 2 adet dorsenin çekin vade tarihine kadar davacıya devrini yapacaklarını taahhüt etmişler davacıda bu taahhüte itibar ederek iş makinesini noter kanalıyla davalıya satmıştır. Davacı da bahsi geçen dorseleri kendi üzerine almıştır çekin vade tarihinde davacı muhatap bankaya giderek çeki bozdurmak istemiş ancak çekin karşılıksız çıkması üzerine dolandırıldığını anlamış ve işbu davayı açmıştır. Mahkemece tespit edilmesi gereken husus, yapılan satış sözleşmesinin iptalini gerektiren bir nedenin olup olmadığıdır. Davacının iddiası bu sözleşmenin iradesi sakatlanarak yapılmış olduğu yönündedir bilindiği üzere irade sakatlığı halleri TBK 36 maddesi uyarınca sözleşmenin iptali sebeplerindendir. Somut olaya bakıldığında dava konusu olay yaşandıktan sonra davacının Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sayılı soruşturma dosyası ile şikayetçi olmuştur yine davacını dava dilekçesinde belirtmiş olduğu davalının aynı yöntemle internet ortamında ilan veren başka satıcıları da bu şekilde dolandırdığı iddiası karşısında mahkemece belirtilen savcılık soruşturma dosyaları mahkemece dosya içerisinde getirtilmiş olup bu dosyalar incelendiğinde davalı şirket aleyhinde aynı sebeplerle dolandırıcılık suçundan şikayetçi olunduğu görülmüştür. Yine mahkemece davalı tarafça verilen çekin karşılıksız olup olmadığının tespiti için ilgili bankaya müzekkere yazılmış müzekkere cevabında kendilerinde böyle bir çek hesabı bulunmadığı belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle ve dosyadaki mevcut deliller doğrultusunda; davacının dava konusu iş makinesi satış sözleşmesini davalının aldatması sonucu yani davalının, davacının iradesini sakatlaması sonucu yapmış olduğu kanaatine varılarak sözleşmenin TBK m.36 uyarınca irade sakatlığı sebebiyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacının davasının KABULÜ ile, dava konusu ... plaka numaralı 2010 model Volvo marka (... motor no – ... şasi no) iş makinesi satış sözleşmesinin davalı tarafın aldatması yolu ile yapıldığı sabit olduğundan dava konusu sözleşmenin TBK madde 36 uyarınca irade sakatlığı sebebiyle İPTALİNE.
2- Dava konusu ... plaka numaralı 2010 model Volvo marka (... motor no – ... şasi no) iş makinesinin mülkiyetinin üzerinde bulunan takyidatlardan ari olarak davalı tarafından davacıya İADESİNE.
3- Alınması gereken toplam 683,10 TL’den peşin alınan 170,78 TL’nin mahsubu ile bakiye 512,32 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA.
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
5- Davacı tarafından yapılan toplam 447,23 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
6- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE.
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/03/2022