T.C.
TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1399
KARAR NO: 2022/1965
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıların üretimi ve satışı olan olan Navara model aracı kullandığını, söz konusu aracın arızalanması üzerine yetkili servis olan davalı ... Otomotiv ile irtibata geçildiğini, servis tarafından araçta şanzıman arızası tespiti yapılarak tamirinin yapıldığını ancak tamirden sonra aracın hiç çalışmadığını bu sefer aynı servis tarafından aracın beyninde sorun olduğunun bildirildiğini ve yurt dışından parça getirildiğini ve aracın tamir edildiğinin söylendiğini ancak Yomra-Trabzon yolu üzerinde aracın yine arızalandığını, aracın halen yatar vaziyette olduğunu beyan ederek öncelikle ayıplı aracın yenisi ile değiştirilmesini, bu istemin mümkün olmaması halinde oluşan zararın belirsiz olması sebebiyle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 100 TL'nin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, aracın ayıplı olmadığını, davacıya karşı hiç bir yükümlülükleri bulunmadığını beyan ederek davanın reddini istemişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 6.930,14 TL zarar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Otomotiv Servis Hizm. İnş. Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya ödenmesine, davalı Nissan Otomotiv A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilmiş olan kararda Dairemizce verilmiş olan 21/09/2020 tarih, 2020/539 Esas ve 2020/657 Karar sayılı ilamının eksik uygulanarak sadece onarım nedeniyle ile uğranılan tazminata ilişkin karar verildiğini, kararın ıslah dilekçelerinde belirtilmiş olan taleplerini karşılamadığını, davaya konu aracın halen arızalı olup kullanılamamakta olduğunu, ücretsiz onarım hususuna yapmış oldukları taleplerine değinilmeyerek Dairemizce verilmiş olan kararın da dikkate alınmadığını beyan ederek istinaf başvurusunda bulundukları görülmüştür.
Davalı Nissan Otomotiv A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın davalı şirket yönünden reddedilmiş olmasına rağmen diğer davalı ile birlikte kısmi ret esas alınarak vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek istinaf başvurusunda bulunduğu görülmüştür.
Davalı ..... Otomotiv Ser. Hizm. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket yönünden kısmen reddolunan davada kabul edilen tutar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken diğer davalı ile birlikte vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek istinaf başvurusunda bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, ayıplı onarım sebebiyle tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince onarımın ayıplı olduğu kabul edilip hüküm kurulmuş, taraflarca onarımın ayıplı olmadığı yönünde bir istinaf sebebi ileri sürülmemiş olup, aracın onarımının ayıplı olduğu çekişmeli olmaktan çıkmıştır.
Ücretsiz Onarım Hakkı Bakımından Değerlendirme
Ayıp hâlinde iş sahibinin hakları TBK’nın 475. (BK, m. 360) maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları; eserin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olması hâlinde sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim yapılmasını isteme veya aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme haklarıdır.Seçimlik hak kullanılıp yükleniciye ulaştırıldıktan sonra seçimlik haktan dönülmesi ve değiştirilmesi mümkün değildir (Yargıtay 15.HD 2020/2141 E, 2020/2751 K).
Eldeki dosyada davacının ayıplı onarım sebebiyle TBK'nın 475/1 hükmündeki seçimlik hakkını dava dilekçesiyle kullandığı, artık seçimlik hakkının değiştirilemeyeceği, ıslah yoluyla dahi bunun mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacının ücretsiz onarım talebinin değerlendirilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, buna ilişkin istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Zarar Hesabı Bakımından Değerlendirme
Davacının ayıplı onarım sebebiyle isteyebileceği zarar kalemleri ayıplı onarım sebebiyle ödediği bedel ve yeniden onarım için yapılması gereken masraf toplamından ibarettir.
Eldeki dosyada davacının ayıplı onarım için ödediği 8.500,13 TL'yi talep edebileceği dikkate alındığında ilk derece mahkemesince bu zarara hükmedilmemesi doğru görülmemiştir.
Yeniden onarım bedeli ise 02/03/2021 tarihli asıl ve 12/11/2021 tarihli ek bilirkişi raporları ile 19.800,40 TL olarak tespit edilmiş olup, rapora yönelik tarafların istinafı bulunmamaktadır. Bu durumda davacı kural olarak 19.800,40 TL onarım masrafının tamamını talep edebilecek ise de somut olayda yeniden onarım sonucu şanzımanın tamamen yenileneceği, bunun davacı lehine bir kazanım olduğu dikkate alındığında yeniden onarım bedelinin hakkaniyet gereği %20 oranında indirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla davacının yeniden onarım bedeli olarak isteyebileceği meblağın 15.850,32 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Bu açıklamalardan hareketle davacının talep edebileceği zarar miktarının (8.500,13 + 15.840,32) 24.340,45 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde 100.00 TL talep ettiği, 28/01/2020 tarihli dilekçe ile talebini 10.750 TL olarak ıslah ettiği dikkate alındığında mahkemece taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak davanın 10.750 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davacı vekili 28/12/2021 tarihli dilekçesi ile dava değerini 15.430,27 TL olarak arttırdığını beyan etmiş ise de 28/01/2020 tarihli dilekçenin ıslah dilekçesi olması, ikinci ıslah dilekçesinin sunulamayacak olması ve dava değerinin ıslah edilmesinden sonra bedel arttırımının HMK'nın 107. maddesi karşısında mümkün olmaması sebebiyle bu dilekçenin esas alınması mümkün görülmemiştir.
Bu açıklamalar karşısında ilk derece mahkemesince ayıplı onarım sebebiyle açılan davanın taleple bağlı kalınarak 10.750,00 TL üzerinden tam kabulüne, ücretsiz onarım ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davalıların İstinaf Sebepleri Yönünden Değerlendirme
Davanın terditli olarak açıldığı, terditli davalarda tek dava olduğu, ilk derece mahkemesince asıl talebin reddine karar verildikten sonra ikinci talebin incelendiği, bu haliyle ortada iki ayrı talep bulunmadığı dikkate alındığında davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
Yapılan değerlendirmeler neticesinde davalılar vekillerinin istinaf sebepleri bakımından ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediği anlaşılmakla davalıların istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 hükmü gereğince ayrı ayrı esastan reddine; davacı vekilinin istinaf sebepleri yönünden ilk derece derece mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmediği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama gerekmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 hükmü gereğince yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1)Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 hükmü gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2)Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf itirazlarının KABULÜ ile, Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/03/2022 tarih ve 2020/461 Esas, 2022/328 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 hükmü gereğince KALDIRILMASINA,
3)Kaldırılan hükmün yerine;
3.a) Davalı Nissan Otomotiv A.Ş. aleyhine açılan davanın REDDİNE,
3.b) Davalı ... Otomotiv Servis Hizm.İnş.Tic.Ltd.Şti. aleyhine açılan davanın KABULÜ ile 10.750,00 TL zarar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Otomotiv Servis Hizm.İnş.Tic.Ltd.Şti.'den alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
3.c) Alınması gereken toplam 734,33 TL karar ve ilam harcından peşin harç ve ıslah harcı olan 225,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 508,43 TL'nin davalı ... Otomotiv Servis Hizm.İnş.Tic.Ltd.Şti.'nden alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA.
3.d)Davacı tarafından yapılan 1.819,30 TL yargılama giderinin davalı .... Otomotiv Servis Hizm.İnş.Tic.Ltd.Şti.'nden alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
3.e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT gereğince 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ....ı Otomotiv Servis Hizm.İnş.Tic.Ltd.Şti.'nden alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
3.f)Davalı Nissan Otomotiv A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince (davalının istinafı kabul edilmediğinden) 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak BU DAVALIYA ÖDENMESİNE.
3.g)Arta kalan gider avansının ilgilisine İADESİNE
şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
4-Harçlar Kanunu gereğince davalıların harcı peşin olarak yatırdıkları anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
5-İstinaf başvurusu sırasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde BIRAKILMASINA,
6-İstinaf başvurusu sırasında peşin ödenen harcın talep halinde davacıya İADESİNE,
6-İstinaf sebebiyle yapılan toplam 357,80 TL yargılama giderinin davalı .... Otomotiv Servis Hizm.İnş.Tic.Ltd.Şti'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Kararın tebliğ, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerinin mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 362. maddesi uyarınca kesin olmak üzere 28/12/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip