T.C. TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2020/997 - 2020/981
T.C.
TRABZON
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/997
KARAR NO: 2020/981
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/02/2020
NUMARASI: 2018/710 - 2020/88 E.K.
DAVACI:
VEKİLİ: Av.
DAVALILAR: 1-
2-
VEKİLİ: Av.
3-
4-
5-
DAVANIN KONUSU: Rücuen Tazminat
KARAR TARİHİ: 06/11/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 10/11/2020
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi .......’ün kurumları bünyesinde TMO Trabzon Şubesi Müdürlüğü’nde şoför olarak 16/07/2008-20/09/2017 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçinin emekli olması nedeniyle 9 yıl 2 ay 4 günlük hizmeti karşılığı 23.897,48 TL kıdem tazminatı ve 182,77 TL damga vergisi olmak üzere 24.080,25 TL'nin müvekkil tarafından ödendiğini, davacı ile şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedilmiş olup, bu sözleşmeler gereğince davalıların sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının tamamen yükleniciye ait olduğunu beyan ederek 23.897,48 TL’nin ödeme tarihi olan 06/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte 182,77 TL damga vergisinin davalılardan sorumlu oldukları miktarlar kadar rücuan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ............ ve ...... Şti. cevap dilekçelerinde özetle; davacı kurumun bizzat asıl işveren olarak işçisine ödediği tazminatları rücuen talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava dışı işçinin şirketlerinde sınırlı süre ile çalıştığını beyan ederek davanın reddini istemişlerdir.
Davalı ...... Şti. ve ....... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin müvekkili şirketler bünyesinde belirli bir süre çalıştığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davalı ....... Şti. ve ........ Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin işçinin çalıştığı sürenin sonundan itibaren 2 yıl süre ile sorumlu tutulabileceğini, talep edilen tazminattan davalı müvekkilinin sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davalı ........ Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili şirket arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde ve ilgili şartnamelerde kıdem tazminatından doğan sorumluluğun müvekkile ait olduğu yönünde hüküm olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Davanın kısmen kabül kısmen reddi ile; 1.869,01 TL'si davalı ....... Ltd. Şti.'den, 4.075,87 TL'si davalı ......'dan, 808,71 TL'si davalı ...... Şti.'den, 2.372,21 TL'si davalılar ......... Şti. ve ....... Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 862,62 TL'si davalı ......... Şti.'den, 970,45 TL'si Davalı ....... Ltd. Şti.'den, 107,83 TL'si davalı ........ Şti.'den, 215,66 TL'si davalılar ....... Şti. İle .......... Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 751,20 TL'si .......... A.Ş.'den ve 287,54 TL'si davalı ....... A.Ş.'den olmak üzere toplam 12.321,08 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine" dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece davalıların %50 sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacının, dava dışı işçiye ödenen alacak ve tazminatların yüklenici olan davalılara rücu edilmesini talep ettiği, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf yoluna başvurduğu sabittir.
Davacı istinaf sebebi olarak sözleşme gereğince tüm sorumluluğun davalılarda olduğunu ileri sürmüştür.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay 23.HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).
Bu durumda eldeki dosyadaki belgeler ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde davalı yüklenicilerin tüm işçilik alacak ve tazminatlarından sorumlu olması gerektiği anlaşılmıştır.
Yapılan değerlendirmeler neticesinde davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görüldüğünden istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 hükmü gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama gerektirmediğinden davanın kısmen kabulüne dair aşağıda belirtilen şekilde yeniden karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 13.02.2020 tarih ve 2018/710 Esas, 2020/88 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-KALDIRILAN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"A)Davanın KISMEN KABULÜNE,
B) 3.738,02 TL'si davalı ........ Ltd. Şti.'den, 8.151,74 TL'si davalı.........'dan, 1.617,41 TL'si davalı .......... Ltd. Şti.'den, 4.744,41 TL'si davalılar ........ Şti. ve ........... Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 1.725,24 TL'si davalı ........ Şti.'den, 970,45 TL'si Davalı ...... Ltd. Şti.'den, 215,65 TL'si davalı ........ Şti.'den, 431,31 TL'si davalılar ......... Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 1.502,40 TL'si ....... A.Ş.'den ve 575,08 TL'si davalı ........ A.Ş.'den olmak üzere toplam 23.671,71 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya dair DAVANIN REDDİNE,
C)Alınması gereken 1.617,01 TL harçtan peşin ödenen 411,24 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.205,77 TL'nin 190,51 TL'si davalı ........ Ltd. Şti.'den, 415,27 TL'si davalı .........'dan, 82,35 TL'si davalı ......... Şti.'den, 241,64 TL'si davalılar ......... Şti. ve ........ Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 87,90 TL'si davalı .......... Şti.'den, 49,43 TL'si .......... Ltd. Şti.'den, 10,98 TL'si davalı ........... Şti.'den, 21,94 TL'si davalılar .......... Şti. İle ...... Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 76,57 TL'si ........ A.Ş.'den ve 29,18 TL'si davalı ........A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
D)Davacı tarafından yapılan 1.823,99 TL yargılama giderinin kabul/ret oranına göre 284,40 TL'si davalı ....... Ltd. Şti.'den, 619,92 TL'si davalı ......'dan, 122,94 TL'si davalı ....... Ltd. Şti.'den, 360,72 TL'si davalılar ......... Ltd. Şti. ve ......... Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 131,22 TL'si davalı .......... Şti.'den, 73,80 TL'si Davalı .......... Ltd. Şti.'den, 16,38 TL'si davalı ............ Şti.'den, 32,76 TL'si davalılar .......... Şti. İle ........... Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 114,30 TL'si ............. A.Ş.'den ve 43,56 TL'si davalı ........ A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
E)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 3.550 TL vekalet ücretinin 560,90 TL'si davalı ......... Ltd. Şti.'den, 1.222,62 TL'si davalı ............. 242,46 TL'si davalı .......... Ltd. Şti.'den, 711,42 TL'si davalılar .......... Şti. ve ......... Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 258,80 TL'si davalı .......... Şti.'den, 144,55 TL'si Davalı ......... Şti.'den, 33,30 TL'si davalı ........... Şti.'den, 64,61 TL'si davalılar ............. Şti. İle ............ Ltd. Şti.'den müşterek ve müteselsilen, 225,43 TL'si ......... A.Ş.'den ve 85,91 TL'si davalı .......... A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
F)HMK'nun 333. maddesi uyarınca kararın tebliğ masrafı ve iade masrafı haricinde kalan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,"
şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
4-İstinaf kanun yolu başvurusunun kabulü nedeniyle başvuru sırasında alınan istinaf karar harcının DAVACIYA İADESİNE,
5-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna BH + 209,50 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 358,10 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİMESİNE,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf kanun yoluna başvuran davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
7-Kararın tebliğ, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerinin mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde KESİN olmak üzere 06/11/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
.
Başkan .
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı