T.C.
TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/792
KARAR NO: 2023/326
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K EM E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27.01.2022
NUMARASI: 2020/319 - 2022/86 E.K.
DAVACILAR: 1-
2-
3-
VEKİLLERİ: Av.
DAVALILAR: 1-
2
VEKİLİ: Av.
DAVALI:
VEKİLİ: Av.
İHBAR OLUNAN:
VEKİLİ: Av.
Birleşen Trabzon Asliye Tic. Mah. 2020/581 Esas, 2020/470 Karar sayılı dosyası
DAVACILAR: 1-
2-
3-
VEKİLLERİ: Av.
DAVALI:
VEKİLİ: Av.
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 20.02.2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 21.02.2023
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı ..... A.Ş. Vekilince, 04.03.2022 tarihli ek karara karşı davalılar ... ve ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili asıl ve birleşen dava dosyalarına sunmuş olduğu dava dilekçelerinde özetle; davalı ....'a adına kayıtlı, davalı sigorta şirketine sigortalı olan araç .............un sevk ve idaresinde iken 02/03/2020 tarihinde meydana gelen trafik davacıların desteği olan müteveffa ...............'nın vefat ettiğini, bu nedenlerle açmış oldukları davaların kabulü ile asıl dava dosyası yönünden davacılar ........... ve ......... açısından her biri için 250,00 TL olmak üzere toplam 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 250,00 TL defin giderleri olmak üzere toplamda 750,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 50.000,00 TL davacı .......... ve 50.000,00 TL davacı .........., 50.000,00 TL davacı ............ için olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın davalı ............A.Ş. hariç diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen, olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizleriyle beraber tahsiline, birleşen dava dosyası yönünden 50.000,00 TL davacı ........., 50.000.00 TL davacı......... ve 50.000,00 TL davacı ....... için olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın birleşen dosya davalısından olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizleriyle beraber tahsiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
CEVAP :
Asıl dosya davalıları ......... ve ........... vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada müteveffanın kusurlu olduğunu, davacı tarafın araçlar ile yarış halinde olduğu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, ayrıca faize hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren ve yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, dava konusu kazaya sonucunda oluşan maddi ve manevi tazminat taleplerin aracın kasko sigorta poliçesi kapsamında olduğunu beyan ederek davanın AXA Sigorta Şirketine ihbarını talep ettiği görülmüştür.
Asıl dosya davalısı ........ A.Ş. vekili tarafından cevap dilekçesinde; zamanaşımı ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu belirterek görev yönünden itirazlarda bulunduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava şartı olan sigortacıya başvuru şartının usulüne uygun yerine getirilmediğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, tazminat talebi bakımından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, tüm bu nedenlerle zamanaşımı ilk itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine, davanın Görevsiz Mahkemede açılmış olması nedeniyle reddine, başvuranın tazminat taleplerinin davacının kusur durumu ve poliçe teminat kapsamı dikkate alınarak reddine, davacıların talep ettiği belirtilen faiz başlangıcının ve avans faizi talebinin reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Asıl dosya ihbar olunanı - birleşen dosya davalısı ....... A.Ş. vekili asıl ve birleşen dava dosyalarına verdiği cevap dilekçelerinde; kasko poliçesinde açıkça teminat altına alınmayan manevi tazminat taleplerini kapsamadığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, dosyada mevcut olan belgelerden davalı sürücünün asli kusurlu bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; Asıl dava yönünden maddi tazminat davasının bedel arttırılmış hali ile kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ....... için 82.772,22 TL ve davacı ........ için 32.282,17 TL olmak üzere toplam 115.054,39 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar .......... ve ...... yönünden kaza tarihi olan 02/03/2020 tarihinden, davalı ......... A.Ş. Yönünden ise temerrüt tarihi olan 23/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, 250,00 TL cenaze ve defin gideri tazminat talebine yönelik davanın reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ....... için 20.000,00 TL, davacı ......... için 20.000,00 TL ve davacı .... için ise 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatının davalılar ......... ve .......'dan (iş bu dosyamız ile birleşen 2020/581 esas sayılı dosyamızda hükmedilecek manevi tazminat kararı ile tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile) kaza tarihi olan 02/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair davanın reddine;
Birleşen 2020/581 Esas sayılı dava yönünden, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ....... için 20.000,00 TL, davacı ..... için 20.000,00 TL ve davacı ....... için ise 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı ......... A.Ş.'den (asıl dosya kapsamında hükmedilen manevi tazminat kararı ile tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile) temerrüt tarihi olan 01/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Asıl dosya davalısı .......... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava şartı olan sigorta şirketine başvurunun usulüne uygun olarak yerine getirilmediğini, davacı tarafından ileri sürülen tazminat talepleri bakımından davalı sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müterafik kusur bulunduğundan hakkaniyet oranında indirim yapılması gerektiğini, davacı tarafın destek ilişkisini ispat etmesi gerektiğini, dosyada aldırılmış olan kök ve ek aktüerya bilirkişisi raporlarının yapmış oldukları itirazların değerlendirilmeksizin, davacı tarafın herhangi bir itirazı bulunmamasına rağmen davacı lehine değerlendirilmeler yapılarak hazırlanmış olduğunu, bu durumun usuli kazanılmış haklarının açıkça ihlal edilerek usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, aktüerya bilirkişi raporunda davacılara SGK'dan herhangi bir ödeme yapılap yapılmadığı veya maaş bağlanıp bağlanmadığı hususlarında herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, hükme esas teşkil eden aktüerya bilirkişisi raporunun mevzuata aykırı olduğunu, tazminatın belirlenmesinde tüm indirim kalemlerinin dikkate alınması gerektiğini, davalı şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olduğunu, davacı tarafın davalı şirketten manevi tazminat talebinde bulunmamasına rağmen hükümde davalı şirketin manevi tazminat talebi yönünden vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek istinaf başvurusunda bulundukları görülmüştür.
Asıl dosya davalıları ...... ve ...... vekili 04.03.2022 tarihli ek karara karşı vermiş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacıların ihtiyari dava arkadaşı olduklarını ve her bir davacı aleyhine ayrı ayrı vekalet ücreti taktir olunması gerektiğini beyan ederek istinaf başvurusunda bulundukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davalı .....'nin İstinaf İncelemesi
Kaza tarihi, dava tarihi ve uzamış ceza zamanaşımı dikkate alındığında davanın zamanaşımına uğramadığı, ticaret mahkemesinin görevli olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasına hukuki engel bulunmadığı, dava şartı olan sigortacıya başvurunun davadan önce yapıldığı, arabuluculuk dava şartının sağlandığı, tazminat taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğu, tarafların kusur durumunun denetime elverişli bilirkişi raporları ile ortaya konulduğu, davalıların desteğinin kusurunun illiyet bağının kesecek boyutta olmadığı, davalılar desteğinin kusur oranının tazminat hesabında dikkate alındığı, murisin annesi, babası ve kardeşi olan davacıların ayrıca destek olduklarını ispatlamasının gerekmediği dikkate alındığında davalının bu istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
HMK'nın 176/2 hüküm gereğince her davada bir kez ıslah yoluna başvurulmasının mümkün olduğu, bedel artırım yapılması halinde ıslah yapılamasına ilişkin yasal engel bulunmadığı dikkate alındığında somut olayda bedel artırım sonrası dava değerinin ıslah edilmesinde usule aykırılık olmadığı değerlendirilerek bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.
Diğer istinaf sebepleri bakımından ise; hesap raporunun TRH 2010 ve progresif rant yöntemine göre hazırlandığı, somut olay iş kazası olmadığından SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmamasının eldeki davaya etkisinin bulunmadığı, davalı sigortacının daha önce temerrüde düşürüldüğü, mahkemece faiz başlangıç tarihinin doğru hesaplandığı, manevi tazminat ile ilgili vekalet ücreti kısmının tavzih yoluyla düzeltildiği anlaşılmakla bu istinaf sebeplerinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Bu haliyle davalı sigorta şirketinin istinaf sebepleri bakımından verilen kararda usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
Davalılar ...... ve .....'un İstinaf İncelemesi
Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan davanın kabulü ve reddi halinde her davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.
Eldeki dosyada davacılar vekilinin manevi tazminat yönünden davadan feragat ettiği, mahkemece 04/03/2022 tarihli ek karar ile asıl ve birleşen dosyada manevi tazminat talepleri yönünden davanın feragat sebebiyle reddine karar verildiği, davalılar .. ve ........ yönünden tek bir vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmıştır. Bu haliyle her bir davacı aleyhine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
Davalı ......a AŞ yönünden yapılan değerlendirmede, istinaf sebepleri bakımından ilk derece mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık görülmediği anlaşılmakla bu davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
Davalılar .... ve ........ yönünden ise verilen 04/03/2022 tarihli ek karar vekalet ücreti yönünden hatalı olup, bu davalıların istinaf başvurusun kabulüne, 04/03/2022 tarihli ek kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama gerekmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 hükmü gereğince yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1)Davalı .....a AŞ vekilinin Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2022 tarih ve 2020/319 Esas, 2022/86 Karar sayılı asıl karara yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE,
2)Davalılar ...... ve ........ vekilinin ilk derece mahkemesinin 04/03/2022 tarihli ek kararına ilişkin istinaf itirazlarının KABULÜ ile, Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2022 tarih ve 2020/319 Esas, 2022/86 Karar sayılı dosyasında verilen 04/03/2022 tarihli ek kararının HMK'nın 353/1-b-2 hükmü gereğince KALDIRILMASINA,
3)Kaldırılan ek karar yerine;
3.a)Asıl dosya kapsamında görülen manevi tazminat davası ile Birleşen 2020/581 Esas sayılı dosya kapsamında görülen davanın vaki feragatler nedeni ile AYRI AYRI REDDİNE,
3.b)Asıl dosya yönünden alınması gereken toplam 7.859,37 TL harçtan peşin alınan 514,89 TL ve bedel arttırım anında 414,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.930,05 TL harcın asıl dosya davalılarından (3.005,56 TL'sinden ...... A.Ş. sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
-Dava açılırken davacılar tarafından yatırılan 514,89 TL peşin nispi harç ile 54,40 TL başvurma harcı ve 414,43 TL tamamlama harcı toplamı olan 983,72 TL’nin davanın kabul miktarına göre 426,64 TL'sinin asıl dosya davalılarından (185,03 TL'sinden .... sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE, bakiye kalan kısmın davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
3.c)Birleşen 2020/581 Esas sayılı dava yönünden alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 512,33 TL harçtan mahsubu ile bakiye 431,63 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACILARA İADESİNE,
3.d) Asıl dosya Manevi Tazminat davası yönünden;
Davalılar ..... ve ....... kendisini vekil ile temsil ettiğinden manevi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/3 maddesi gereğince 5.100,00'er TL'nin her bir davacıdan alınarak DAVALILAR .... VE .....'A MÜŞTEREK VE MÜTESELSİLEN VERİLMESİNE,
3.e)Birleşen 2020/581 Esas sayılı dava yönünden;
Birleşen dosya yönünden; davacılar vekili ile birleşen dosya davalı vekilinin karşılıklı olarak vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerinden bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
3.f)Asıl dosya Maddi Tazminat davası yönünden;
-Asıl dosyada davacılar tarafından yapılan toplam 1.251,10 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 1.248,35 TL'sinin asıl dosya davalılarından (541,41 TL'sinden ........ sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE, bakiye kalan kısmın davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
-Asıl dosya davalıları ...... ve ........tarafından yapılan toplam 35,85 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre belirlenen 0,08 TL'sinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak ASIL DOSYA DAVALILARI ...... VE ......'A VERİLMESİNE, bakiye kalan kısmın asıl dosya davalıları ....... ve ........ üzerinde BIRAKILMASINA,
3.g)Asıl dosya Manevi Tazminat davası yönünden;
Asıl dosya davalıları ........ ve ...... tarafından yapılan toplam 46,64 TL yargılama giderinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak ASIL DOSYA DAVALILARI ...... VE ......'VERİLMESİNE,
3.h)Asıl dosya Maddi Tazminat davası yönünden;
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 608,44 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul/red oranı dikkate alınarak 607,10 TL'sinin asıl dosya davalılarından (263,30 TL'sinden ........ sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak, 1,34 TL'sinin asıl dosya davacılarından müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
3.ı)Asıl dosya Manevi Tazminat davası yönünden;
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 791,56 TL arabuluculuk ücretinin asıl ve birleşen dosya davacılarından müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
3.i)Birleşen 2020/581 Esas sayılı dava yönünden 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin birleşen dosya davacılarından müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
şeklinde YENİDEN EK KARAR TESİSİNE,
4-Harçlar Kanunu gereğince yatırılması gerekli olan harçtan asıl dosya davalısı .......... A.Ş. tarafından yatırılan harcın mahsubu ile bakiye kalan 5.894,52 TL harcın asıl dosya davalısı sigorta şirketinden tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-İstinaf başvurusu nedeniyle asıl dosya davalısı ...... A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-İstinaf başvurusu sırasında peşin ödenen harcın talep halinde davalılar ... ve .........'a İADESİNE,
7-İstinaf sebebiyle davalılar ........ ve ........ tarafından yapılan 220,70 TL yargılama giderlerinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak bu davalılara VERİLMESİNE,
8-Kararın tebliğ, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerinin mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,
9-İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapıldığından bu aşamada istinaf başvurusunda bulunan taraflar aleyhine/lehine vekalet ücreti taktirine YER OLMADIĞINA,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 20.02.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı