Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-1-068 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 21-04/43-18
Karar Tarihi : 21.01.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Betül AYHAN, Uğur Bilgehan BURHAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - TransnetBW GmbH
- MHP Management- und IT-Beratung GmbH
Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Evren SESLİ,
Av. Hazar BAŞAR
Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza Kat:11-12
34394 Levent, Şişli, İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: TransnetBW GmbH ile MHP Management -und IT-Beratung
GmbH arasında yeni bir ortak girişim şirketi kurulması işlemine izin verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 30.11.2020 tarih ve 12908 sayı ile
giren ve eksiklikleri 07.01.2021 tarih ve 14259 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 14.01.2021 tarih ve 2020-1-068/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, TransnetBW GmbH (TRANSNET) ve MHP Management-und IT- Beratung
GmbH (MHP) arasında üçüncü kişilere akıllı enerji sistemleri hizmetleri sunmak üzere
Almanya’da yeni bir ortak girişim şirketi kurulması işlemine izin verilmesi talep
edilmiştir.
(5) İşlemin temelini Ortak Girişim Sözleşmesi (Sözleşme) oluşturmaktadır. Sözleşme
uyarınca Almanya hukukuna uygun olarak bir ortak girişim şirketi kurulacaktır. MHP ve
TRANSNET ortak girişim şirketinin sermayesine (…..) oranda iştirak etmeyi taahhüt
etmektedir.
(6) Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bağımsız bir
iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin
oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma
işlemidir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar,
kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında
tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşımasıdır.
21-04/43-18
2/5
(7) İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki
uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edilmektedir.
Belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik ticari eylemlerine yön veren kararları
engelleyebilme yetkisidir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı
Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 50. ve devamındaki paragraflarda ortak kontrolün
ortaya çıktığı başlıca durumlar; tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik
kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa
kullanılması olarak düzenlenmektedir. Bu anlamda, ana şirketlerin kontrol edilen
teşebbüsle ilgili önemli kararlarda (üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı, önemli
yatırımlar gibi) mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz
konusudur.
(8) Taraflar arasında imzalanması planlanan Sözleşme’nin ilgili maddelerinde bildirim
konusu işlem sonucunda;
(…..)
hususları düzenlenmiştir. Ortak girişimin hissedarlık yapısından ve Sözleşme’nin ilgili
maddelerinden kurulacak ortak girişimin TRANSNET ve MHP’nin ortak kontrolü altında
olacağı anlaşılmıştır.
(9) Ortak girişimlerde aranan ikinci koşul ise üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin
bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır.
Kılavuz’un 82. vd. paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul
edilebilmesi için ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermek bakımından yeterli
kaynaklara sahip olması, doğrudan ana şirketlerle bağlantılı bir işlevin ötesinde bir
faaliyet göstermesi, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması,
kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi nitelikleri taşıması gerektiği düzenlenmektedir.
(10) Ortak girişim şirketi, iki genel müdür de dâhil olmak üzere günlük faaliyetleriyle ilgilenen
kendine ait bir yönetime sahip olacaktır. Bunun yanında ortak girişim şirketi işletme
faaliyetlerini kalıcı olarak yerine getirmek üzere kendine ait sermaye, personel ve
varlıklar da dâhil olmak üzere yeterli kaynağa sahip olacak, ortak girişim şirketinin
kendine özgü bir pazara erişimi olacak ve pazar mevcudiyeti sağlayacaktır. Kurulacak
ortak girişimin nihai olarak ve büyük çoğunlukla üçüncü kişilere hizmet sunmasının
hedeflendiği, ortak girişim taraflarının da ortak girişim şirketi ile akıllı enerji sistemleri
hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin çerçeve anlaşmalar imzalamasının planlandığı
belirtilmiştir. Söz konusu anlaşmaların üçüncü kişilerle kurulacak ilişkilerden farklı
olmayacağı ve herhangi bir ayrımcı unsur gözetilmeyeceği ifade edilmiştir. Taraflar,
nihai olarak ortak girişim şirketinin üçüncü kişilere hizmet sunmasını hedeflemekte,
(…..) öngörülmektedir. Ortak girişim şirketi, kalıcı olarak faaliyet göstermek üzere
belirsiz süreli olarak kurulacaktır. Bu bilgiler ışığında, ortak girişimin tam işlevsellik
niteliğine sahip olacağı kanaatine varılmıştır.
(11) Verilen bilgiler ışığında, bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğini taşıdığı ve
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma işlemi
olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İşlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesi birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığından, bildirime konu işlemin
izne tabi olduğu tespit edilmiştir.
(12) Ortak girişim taraflarından MHP, ağırlıklı olarak otomotiv sektörüne yönetim
danışmanlığı, sistem entegrasyonu, uygulama yönetimi ve dijital hizmetler sunan bir
yönetim ve bilgi teknolojileri danışmanlık şirketidir. MHP, mevcut akıllı enerji sistem
21-04/43-18
3/5
hizmetleri (Intelligent Energy System Services – IE2S) işinin tamamını ortak girişim
şirketine aktaracaktır. MHP’nin tek kontrolüne sahip olan PORSCHE, merkezi
Almanya, Stuttgart’ta bulunan ve Almanya hukukuna göre kurulmuş bir şirket olup
yüksek performanslı spor otomobil, sedan ve sportif çok amaçlı araçların (sports utility
vehicle – SUV) tasarımı, üretimi ve dağıtımı konusunda uzmanlaşmış bir otomobil
üreticisidir. Porsche üzerinde dolaylı tek kontrole sahip VWAG ise Volkswagen (VW)
Grubu’nun ana şirketidir. VW Grubu dünya genelinde yedek parça ve aksesuar dâhil
olmak üzere binek otomobillerin, hafif ticari araçların, kamyonların, otobüslerin, tur
otobüslerinin, otobüs şasilerinin, motosikletlerin ve dizel motorların geliştirilmesi,
üretimi, pazarlanması ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. VW Grubu ayrıca
motorlu araçların dağıtımı alanında da faaliyet göstermektedir. VW Grubu bünyesinde
Volkswagen Binek Araçlar, Volkswagen Hafif Ticari, Porsche, Audi, Skoda, Bentley,
Bugatti, Lamborghini, SEAT, MAN, Scania ve Ducati markaları yer almaktadır.
(13) VWAG ve VW Grubu, Türkiye’de yerleşik iştirakleri ve Türkiye’ye doğrudan satışları
vasıtasıyla faaliyet göstermektedir. VW Grubu Türkiye’de binek araçların tedariki, ticari
araçların tedariki, finansman hizmetleri, sigorta hizmetleri, filo yönetim hizmetleri ve
gemi motoru tedariki alanlarında faaliyette bulunmaktadır. VW Grubu’nun Türkiye’deki
iştirakleri MAN Kamyon ve Otobüs Ticaret A.Ş., MAN Türkiye A.Ş., MAN Energy
Solutions Servis ve Ticaret Ltd. Şti., Renk Transmisyon Sanayi A.Ş., VDF Servis ve
Ticaret A.Ş. ve Volkswagen Doğuş Finansman A.Ş.’den oluşmaktadır.
(14) Ortak girişimin diğer tarafı TRANSNET, merkezi Almanya, Stuttgart’ta bulunan dört
Alman elektrik iletim sistemi operatöründen biridir. TRANSNET, Baden-
Wuerttemberg’deki elektrik iletim sisteminin büyük bir bölümünü işletmektedir.
TRANSNET’in müşterileri; elektrik enerjisi tedarikçileri, elektrik santralleri ve dağıtım
şebekeleridir. TRANSNET hisselerinin tamamı ve tek kontrolü EnBW Energie Baden-
Württemberg AG’ye (EnBW) aittir. EnBW, merkezi Almanya-Karlsruhe’de bulunan
enerji, su temini ve atık tasfiyesi alanlarında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Bunun
yanında EnBW, bilgi işlem teknolojileri, iletişim teknolojileri, ulaşım ve gayrimenkul
sektörlerinde kalıcı yatırımları vasıtasıyla faaliyet göstermektedir. EnBW, Türkiye’de
iştirakleri EnBW Holding A.Ş. ve Borusan EnBW Enerji Yatırımları ve Üretim A.Ş.
(Borusan EnBW) aracılığıyla faaliyet göstermektedir. EnBW Holding A.Ş.’nin kayda
değer bir faaliyeti bulunmamakla birlikte, Borusan EnBW yenilenebilir enerji üretimi
alanında faaliyet göstermektedir. Borusan EnBW, Balıkesir (Bandırma), Tekirdağ
(Balabanlı), Bursa (Harmanlık), Çanakkale (Koru), Mersin (Mut), İzmir (Fuat),
Kartaldağı (Gaziantep), Kırklareli (Kıyıköy)’de rüzgâr enerji santralleri işletmektedir.
Bunların dışında Mersin’de iki güneş enerjisi santrali ve Erzurum’da su enerjisi santrali
bulunmaktadır.
(15) Ortak girişim şirketinin ilk etapta yalnızca Almanya pazarına odaklanarak Avrupa’da
faaliyete geçmesi öngörülmekte ve kısa veya orta vadede Türkiye’de faaliyet
göstermesi planlanmamaktadır. Ortak girişim taraflarının Türkiye’deki faaliyetleri ile
kurulacak ortak girişimin faaliyetleri arasında yatay veya dikey örtüşme
bulunmamaktadır.
(16) Bununla birlikte, ortak girişim şirketinin Türkiye’de faaliyete geçmesi halinde bildirime
konu işlemin Türkiye’deki olası etkileri incelenmiştir. Ortak girişim şirketinin EnBW
grubu dâhil olmak üzere ilk aşamada hizmetlerini enerji sektörüne yöneltmesi
öngörülmektedir. Bu kapsamda EnBW ile ortak girişim şirketinin faaliyetleri arasında
potansiyel bir dikey ilişkiden bahsetmek mümkündür. Teşebbüs temsilcileri tarafından
söz konusu potansiyel dikey ilişkiye ilişkin olarak yapılan açıklamada, ortak girişimin
faaliyetlerinin EnBW’nin enerji sektöründeki faaliyetleri bakımından doğrudan bir girdi
21-04/43-18
4/5
teşkil etmediği, ortak girişim şirketinin bilgi teknolojileri danışmanlığı faaliyetlerinin
EnBW’nin enerji sektöründeki faaliyetleri açısından dikey örtüşme yarattığı göz önüne
alınsa dahi, bu örtüşmenin küresel düzeyde dahi ihmal edilebilir nitelikte olacağı,
EnBW’nin Türkiye’deki yenilenebilir enerji bakımından pazar payının yaklaşık %(…..)
civarında olduğu, EnBW’nin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarının “rüzgâr enerji
santralleri üzerinden yenilenebilir enerji üretimi” olarak daha dar bir şekilde tanımladığı
halde dahi pazar payının %(…..) seviyesinde kaldığı ifade edilmiştir. Bununla birlikte
Türkiye’de, gerek EnBW’nin faaliyet gösterdiği yenilenebilir enerji alanında, gerekse
ortak girişim şirketinin esas olarak faaliyet göstermesi planlandığı enerji sektöründeki
bilgi teknolojileri danışmanlığı hizmetleri pazarında birçok potansiyel rakibin bulunduğu
ve dolayısıyla söz konusu pazarların rekabetçi olduğu anlaşılmıştır.
(17) Ortak girişim şirketinin faaliyetleri ile ortak girişim tarafı MHP’nin dâhil olduğu VWAG
grubunun faaliyetleri arasındaki ilişki incelendiğinde, ortak girişim şirketinin özel olarak
otomotiv sektörüne yönelik bilgi teknolojileri danışmanlık ve yönetim hizmeti sağlaması
konusunda bir planın söz konusu olmadığı, farklı sektörlerden tüm potansiyel
müşterilere bilgi teknolojileri danışmanlık hizmeti sağlamak hedefiyle kurulacağı
anlaşılmıştır.
(18) Ortak girişim şirketinin faaliyetlerinin ortak girişim taraflarının sunduğu hizmetler için
ana bileşen veya girdi teşkil etmediği, bu sebeple ortak girişim şirketinin faaliyetleri ile
ortak girişim taraflarının faaliyetleri arasında küresel çapta dikey örtüşmeden
bahsetmenin mümkün olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte ortak girişimin bilgi
teknolojileri danışmanlığı hizmetleri pazarında hizmet sunma potansiyeli olan faaliyet
kolları arasında otomotiv sektörünün de yer alması nedeniyle potansiyel bir dikey ilişki
varsayılsa dahi, VWAG’nin küresel düzeyde otomotiv sektördeki pazar payının %(…..)
civarında olduğu, Otomotiv Distribütörleri Derneği’nin 2020 yılının pazar verilerine göre
VWAG markalarının Türkiye’deki pazar payının %(…..) civarında olduğu, ortak girişim
şirketinin faaliyet göstereceği pazarda Türkiye’de hâlihazırda birçok rakibin faaliyet
gösterdiği göz önünde bulundurulduğunda işlemin rekabetçi bir endişeye yol
açmayacağı kanaatine varılmıştır.
(19) Öte yandan, ortak girişim tarafı MHP ile Münchener Rückversicherungs-Gessellschaft
Aktiengessellschaft (Munich RE) arasında 2020 yılının ilk yarısında üçüncü kişilere
dijital ve esnek üretim çözümlerine ilişkin bilgi teknolojileri danışmanlığı ve yan
hizmetler sunmak üzere bir ortak girişim şirketi (Munich OG) kurulmuştur. Munich
OG’nin faaliyetleri1 ile karara konu ortak girişim şirketinin faaliyetleri arasında küresel
çapta yatay örtüşme bulunmaktadır. Ancak Munich OG’nin 2020 yılı pazar payının
%(…..) seviyesinde olduğu, dolayısıyla Munich OG ile ortak girişim şirketinin toplam
pazar payının %(…..)’nin altında olacağının tahmin edildiği ve bildirime konu işlemin
küresel düzeydeki pazarların rekabetçi yapısını etkilemeyeceği anlaşılmıştır.
(20) Bu bağlamda, bildirime konu işlem kapsamında Türkiye’de etkilenen bir pazar
bulunmadığı, ancak işlem neticesinde Türkiye’de ve küresel ölçekte ortaya çıkabilecek
potansiyel yatay/dikey örtüşmeler dikkate alınsa dahi, tarafların pazar paylarının düşük
olması ve pazarların rekabetçi yapısı göz önünde bulundurulduğunda ilgili işlem
neticesinde etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması riskinin doğmayacağı sonucuna
varılmıştır.
1 Munich OG’nin Türkiye’de herhangi bir faaliyeti veya iştiraki bulunmamaktadır.
21-04/43-18
5/5
H. SONUÇ
(21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy