Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-188 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-43/955-309
Karar Tarihi : 14.07.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan
GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, 10
Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : Bayram Ali GEÇGiL, Can TANERİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Mehmet Ali BOZGEYİK
Mithatpaşa Caddesi 45/9 Kızılay/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Akdeniz Medya Satış ve Pazarlama Evi Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Yazarlar Sokak Gazeteciler Sitesi No:14
Şişli Esentepe/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: TRT kanallarının reklam satışlarını yapan Akdeniz Medya 20
Satış ve Pazarlama Evi Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin bu konumunu kullanarak
diğer reklam ajanslarının müşterilerini kendine bağladığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
Akdeniz Medya Satış ve Pazarlama Evi Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Sales House)'nin,
TRT kanallarının reklam satışlarını yaptığı,
Çeşitli firmalarla reklam anlaşması yapıp TRT'ye müşteri yönlendiren diğer reklam
ajanslarının TRT tarafından belirlenen fiyatlar üzerinden çalıştıkları,
Bununla beraber Sales House'un diğer ajansların müşterilerine, ajanslara oranla
düşük fiyatlar verdiği,
Böylece müşterilerin aracı ajanslarla çalışmalarına engel olduğu ve müşterileri 30
kendine bağladığı iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.04.2011 tarih ve 2829 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 05.05.2011 tarih ve
2011-2-188/İİ-11-400.CT sayılı İlk İnceleme Raporu Kurul’un 17.05.2011 tarihli
toplantısında değerlendirilmiş ve 11-31/628-M sayılı karar ile konu hakkında
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme
sonucunda hazırlanan 04.07.2011 tarih ve 2011-2-188/ÖA-11-325.BAG sayılı
Önaraştırma Raporu, 13.07.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-110.02.02/439 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 11-43 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 40
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; dosya konusu iddialara yönelik
olarak Akdeniz Medya Satış ve Pazarlama Evi Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında 4054
11-43/955-309
2
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Dosya konusu temelde, TRT kanallarının reklam satışı işini ihale yoluyla almış olan
Sales House'un, firmaların reklamlarını yönlendiren aracı ajansların müşterilerini
daha düşük fiyatlar vererek kendine bağladığına ve bu anlamda konumunu kötüye
kullandığına ilişkindir.
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un birinci maddesinde Kanun'un 50
amacının "mal ve hizmet piyasalarındaki:rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı
anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu
hâkimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve
denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamak" olduğu belirtilmektedir.
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un Genel Gerekçesi'nde Rekabet Kanunu ile
çözümlenmesi beklenen diğer önemli bir hususun, "ülkede girişimci ruhun yeniden
canlandırılması" olduğu ifade edilmiştir. Yine Gerekçe'de "Rekabet Kanunlarının
bulunmadığı piyasalarda, piyasaya giriş engelleri yaratılarak yeni gireceklerin
engellenmesinin oldukça yaygın bir durum olduğu, bu tür uygulamaların, başarılı
olma mücadelesini piyasa dışına taşıma, başarısız olma riskini artırma ve piyasaya 60
yeni girecek olanlardan başarı şansı yüksek ve bilgili olan kişilerin piyasalardan
uzaklaşmasına yol açma gibi önemli sakıncalar taşıdığı, başarısız olma riskinin
önceden belirlenemediği durumlarda, böyle piyasalara, çoğunlukla, bu riski
hesaplama yeteneğinden yoksun kişilerin girmekte olduğu ve beklentilerinin dışında
şartlar ile karşılaşıldığında ise, ticari hayatın içinde kalabilmek için hukuk dışı yollara
başvurmanın tek kurtuluş yolu olduğu, bunun da serbest piyasa sisteminin
gerçekleşmesini ve bundan beklenen toplumsal yararların elde edilmesini imkansız
kıldığı" belirtilmektedir. Gerekçede Kanun'un amaçlarından birinin "Hazırlanmış olan
bu Rekabet Kanunu ile piyasalara yeni girişler mevcut giriş engellerinin kaldırılması
sureti ile kolaylaştırılmakta, başarısızlık riski hesaplanabilir hale getirmek ve halkın 70
bundan azami yarar sağlamasını sağlamak" olduğu belirtilmiştir.
Başvuru konusu hususlar yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında
değerlendirildiğinde; bir teşebbüsün, rakibine oranla düşük fiyatlar teklif ederek
rakibinin müşterilerini kendi müşterileri arasına çekmeye çalışmasının Kanun
kapsamında incelenebilecek bir olgu olmadığı, hatta fiyat düşürmek suretiyle rakip
teşebbüslere karşı bu tür eylemlerde bulunmanın rekabetin doğasından
kaynaklandığı, bir fiyat rekabeti niteliği taşıdığı ve bu nedenlerle başvuruya konu olan
davranışın rekabetten beklenen ve hatta olağan bir durum olduğu düşünülmüştür.
Bununla birlikte, rakiplerin fiyatından daha düşük fiyatlar sunarak rakiplerin
müşterilerini elde etmeye çalışmak belirli koşullar altında yıkıcı fiyatlama ya da fiyat 80
sıkıştırması teşkil edebilir. Bu kapsamdaki bir eylemin 4054 sayılı Kanun'un 6.
maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için eylemi gerçekleştiren teşebbüsün
yine aynı madde anlamında hakim durumda olması gerekmektedir. Başvuru konusu
eylem tek taraflı bir uygulama olup 6. madde kapsamında ihlal niteliği taşıması için
eylemi gerçekleştiren Sales House’un hakim durumda olması gerekmektedir. Sales
House, TRT kanallarının reklam satışı işini ihaleyle devralmıştır. Bu anlamda
televizyon reklamcılığı pazarında TRT'nin yerine bakılması gerekmiştir. Daire
bünyesinde yürütülen bir önaraştırma kapsamında RTÜK'ten reklam gelirleri en
yüksek 8 televizyon kanalına ilişkin bilgi istenmiş, gelen bilgilerde TRT'nin bu 8 kanal
11-43/955-309
3
içinde yer almadığı görülmüştür. Buna göre reklam gelirleri en yüksek 8 televizyon 90
kanalı; Kanal D, Atv, Star TV, Show TV, Fox TV, NTV, CNBC-e ve Habertürk'tür.
Bu kapsamda, TRT kanallarının reklam işi ile ilgili olarak faaliyet gösteren
teşebbüsün ilgili faaliyet bakımından tanımlanabilecek piyasada hakim durumda
bulunduğunu söylemek ve başvuru konusu eylemi Kanun'un 6. maddesi açısından
ele almak olanaklı görülmemiştir. Bu sebeple, başvuru konusu uygulamanın Kanun
kapsamında ihlal olarak değerlendirilemeyeceği kanısına varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 100
Full & Egal Universal Law Academy