Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-2-33 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 13-71/959-406
Karar Tarihi : 19.12.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ASLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Bülent GÖKDEMİR, Burak SAĞLAM, Cemile YÜKSEK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : TTNET A.Ş.
Esentepe Mah. Salih Tozan Sok. Karamancılar İş Merkezi D Blok
No: 16 Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: TTNET A.Ş. ile Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş.
arasında imzalanan “Ortak Kampanya Pilot Proje Hizmet Sözleşmesi”ne menfi tespit
belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.07.2013 tarih ve 4481 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 10.12.2013 tarih ve 2013-2-33/MM sayılı Rapor görüşülerek karara
bağlanmıştır. Değerlendirme sürecinde, DİGİTURK yetkilisi tarafından ulaştırılan ve
03.10.2013 tarih, 6948 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden beyanda taraflar arasındaki
ilgili sözleşmenin 01.10.2013 tarihi itibarıyla sonlandırıldığı belirtilmiştir.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, “Ortak Kampanya Pilot Proje Hizmet
Sözleşmesi”nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı bir hüküm içermediği, ilgili
pazarlarda rekabeti bozucu ya da kısıtlayıcı bir etkiye yol açmadığı ve bu bağlamda anılan
sözleşmeye 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi
verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Bildirime Konu Sözleşme
(4) Anılan Sözleşme, TTNET tarafından sunulacak perakende internet servis sağlayıcılığı
hizmeti ile DİGİTURK tarafından sunulacak uydu platform hizmetinin birlikte
pazarlanmasını konu edinmektedir.
(5) Sözleşmenin 2. maddesinde kapsam ve konu aşağıdaki gibi belirtilmiştir:
"İşbu sözleşmenin konusu; TTNET ve DİGİTURK’ün mutabık kaldığı ORTAK PAKET
KAMPANYASI dahilindeki ürün, servis ve hizmetlerin, işbu sözleşme kapsamında belirtilen
koşullara uygun olarak tarafların yeni ve mevcut müşterilerine/abonelerine tanıtılması,
pazarlanması ve ön başvuruların alınması suretiyle sunulması ve bu kapsamda tarafların
hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir.”
(6) Bildirim konusu sözleşmeye ilişkin 3 aylık işbirliği süresi tanımlanmış ve belirtilen sürenin
sonunda işbirliğinin devamını sağlayacak yeni bir uzlaşma gerçekleşmediği takdirde ilgili
sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği hüküm altına alınmıştır.
(7) Kampanyadan yararlanmak isteyen müşterilerin alınacak hizmet karşılığında DİGİTURK
ve TTNET ile ayrı ayrı abonelik sözleşmesi imzalayacakları ve kampanya kapsamındaki
ürünlerin 24 aylık abonelik taahhüdü içerdiği sözleşme metninde belirtilmiştir.
13-71/959-406
2/5
(8) Sözleşme hükümlerine göre anlaşma konusu işbirliği ile ilgili olarak DİGİTURK ve TTNET
arasında münhasır bir ilişki doğuracak herhangi bir uygulama benimsenmemiştir.
Dolayısıyla, taraflardan her biri sözleşme konusu işbirliğini pazardaki diğer teşebbüslerle
de yapabilme serbestine sahiptir. Ayrıca kampanya konusu ürün ve hizmetler kampanya
haricinde tek başına da sunulmaya devam edecektir.
G.2. BTK Görüşü
(9) Başvuru konusuna ilişkin olarak, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu (EHK)’nun 7.
maddesinin, 2. fıkrası uyarınca talep edilen BTK görüşü 24.10.2013 tarih ve 7243 sayı ile
Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal etmiştir.
(10) Görüşte;
TTNET ile DİGİTURK arasında imzalanan bahse konu sözleşme uyarınca TTNET
tarafından sunulması planlanan hizmetin Xdsl ve fiber internet erişim hizmeti olduğu,
perakende erişim hizmeti piyasasında etkin piyasa gücüne (EPG) sahip olarak
tanımlanmış işletmeci olmadığı, son kullanıcılara uygulanan internet erişim hizmeti
tarifelerinin BTK’nın onayına tabi olmadığı,
DİGİTURK tarafından ilgili sözleşme kapsamında sunulması planlanan hizmetin uydu
platform hizmeti (televizyon yayını) olduğu, televizyon, uydu platform hizmetleri
pazarında EPG olarak belirlenmiş işletmecinin bulunmadığı, bu kapsamda son
kullanıcılara sunulan ilgili hizmetlere ilişkin tarifelerin BTK’nın onayına tabi olmadığı ifade
edilerek, ilgili sözleşmeye ilişkin rekabet hukuku kapsamında herhangi bir
değerlendirmede bulunulmamıştır.
G.3. İlgili Pazar
(11) Bildirim konusu “Ortak Kampanya Pilot Proje Hizmet Sözleşmesi” kapsamında TTNET
tarafından sunulacak olan hizmet perakende genişbant internet erişim hizmetidir.
(12) Genişbant internet erişim hizmetinin sunumunda işletmeciler tarafından bakır kablo
şebekesi (Xdsl), kablo TV şebekesi, fiber şebeke, 3. nesil teknolojiler, sabit kablosuz ağlar
gibi çeşitli platformlar kullanılmaktadır. Bahse konu teknolojiler fiyat, kapsam, hız, kalite
bakımından farklılaşabilmekte, talep ve arz ikamesi ile tanımlanan coğrafi pazara bağlı
olarak ilgili teknolojiler aynı veya farklı ilgili ürün pazarının konusu olabilmektedir.
(13) İlgili sözleşme kapsamında DİGİTURK tarafından verilecek hizmet ise sahip olunan
platform üzerinden içerik hizmetinin sunumudur (TV yayıncılığı).
(14) Rekabet hukuku kapsamında yayıncılık piyasasında, sunulan hizmetin ücretli olup
olmamasına, yayının iletilmesinde kullanılan platform türüne (uydu, kablo, dijital karasal),
sağlanan içeriğe (önemli spor kanalları, yüksek hasılatlı film kanalları) göre oluşan farklı
pazar tanımları yapılmaktadır.
(15) Dosya kapsamında ise, değerlendirmenin sonucunu değiştirecek nitelikte olmaması
nedeniyle tarafların faaliyet gösterdiği her bir pazar bakımından alt pazar tanımlamaları
yapılmaksızın ilgili ürün pazarları, internet hizmetlerine yönelik olarak “genişbant internet
erişim hizmetleri pazarı”; yayıncılık hizmetlerine ilişkin olarak “ödemeli televizyon
yayıncılığı pazarı” şeklinde tanımlanmıştır.
(16) Dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
13-71/959-406
3/5
G.4. Değerlendirme
(17) TTNET ile DİGİTURK arasında imzalanan sözleşmenin hükümlerinin Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilebilmesi için öncelikle taraflar arasında yatay veya dikey bir ilişki
olup olmadığının tespiti gerekmektedir.
(18) Kampanya kapsamında TTNET tarafından sunulması planlanan hizmet, perakende
genişbant internet erişim hizmeti; DİGİTURK açısından ise uydu platformu üzerinden dizi,
film, spor olayları gibi içeriklerin pazarlanmasıdır. Dosya mevcudunda fiyat ve içeriklerine
ilişkin olarak ayrıntılı bilgi verilen ortak paket kapsamındaki ürünlerin niteliği aşağıdaki gibi
belirlenmiştir:
TTNET’in netlimitsiz, hipernet limitsiz ve fibernet limitsiz internet paketleri,
DİGİTURK’ün giriş paketi, 2 keyif paketi, futbol paketi, film/dizi paketleri.
(19) TTNET’in ana faaliyet alanı “perakende genişbant internet erişim hizmeti pazarı” olmakla
birlikte, Tivibu kapsamında sunduğu web tv hizmeti dolayısıyla ödemeli televizyon
yayıncılığı pazarında da faaliyet göstermektedir.
(20) Birbirine ödemeli televizyon yayıncılığı pazarı bakımından rakip konumda bulunan ve her
biri tanımlanan pazarlarda hâkim durumda bulunan teşebbüslerin akdettikleri bildirim
konusu sözleşme incelendiğinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil eden
herhangi bir hükmün bulunmadığı anlaşılmıştır.
(21) İnceleme konusu kampanya, tarafların her ikisi için de rekabetçi bir avantaj sağlamamış ve
üç aylık deneme süresi tamamlanmadan 01.10.2013 tarihinde sonlandırılmıştır. Bununla
birlikte, anlaşmanın tarafı olan teşebbüslerin konumları dikkate alınarak, uygulandığı süre
içerisinde tanımlanan pazarlardaki etkilerinin görülmesi bakımından kampanya sonuçları
ayrıca değerlendirilmiştir.
(22) Bildirim taraflarının yetkilileri ile raportörlerce yapılan görüşmelerde, planlanan kampanya
ile yeni müşterilerden ziyade taahhüdü bitmiş veya aboneliğini sonlandırmak niyetinde olan
mevcut müşterilerin hedeflendiği ifade edilmiştir. Sözleşme’nin 4. maddesinin (b) bendine
göre, 3 aylık proje süresince TTNET ayda minimum 50.000 mevcut müşterisini, DİGİTURK
de ayda minimum 42.500 mevcut müşterisini arayıp ortak paket kampanyasını teklif
edecektir.
(23) Bildirim formunda, TTNET’in mevcut abone sayısının (…..) olduğu, kampanyadan
yararlanması beklenen müşteri (mevcut ve potansiyel müşteriler) sayısının ise (…..)
olduğu ifade edilmiştir. Böylece öngörülen katılım, mevcut abone sayısının %0,34’üne
karşılık gelmektedir. DİGİTURK tarafından Kuruma ulaştırılan 21.08.2013 tarih, 5429 sayılı
yazıda ise mevcut abone sayısının (…..) olduğu ifade edilmiştir.
(24) Taraflardan edinilen bilgiye göre 01.09.2013 tarihi itibarıyla kampanya sonuçları dikkate
alındığında; yaklaşık 2 aylık işbirliği süresince TTNET tarafından çağrı yapılan minimum
100.000 mevcut aboneden (…..) abone; DİGİTURK tarafından çağrı yapılan minimum
85.000 mevcut aboneden (…..) abone kampanyadan yararlanmayı kabul etmiştir. TTNET
tarafından potansiyel müşterilere sunulan tekliflerde (…..) müşteri; DİGİTURK tarafından
potansiyel müşterilere sunulan tekliflerde ise (…..) müşteri kampanyadan yararlanmayı
kabul etmiştir.
(25) Kampanyadan yararlanmayı kabul eden toplam (…..) mevcut ve potansiyel TTNET
müşterisinden (…..) kişi; toplam (…..) mevcut ve potansiyel DİGİTURK müşterisinden ise
(…..) kişi kampanya kapsamında TTNET ve DİGİTURK ile abonelik sözleşmesi
imzalamıştır. Böylece, kampanya kapsamında TTNET ve DİGİTURK toplam (…..) müşteri
ile abonelik sözleşmesi imzalamıştır.
13-71/959-406
4/5
(26) Söz konusu (…..) kişinin yeni abone olduğu varsayımı altında, bu kazanım, TTNET’in
kampanya öncesi mevcut abone sayısının %0,010’una; DİGİTURK’ün kampanya öncesi
mevcut abone sayısının ise %0,019’una denk gelmektedir.
(27) Öte yandan, TTNET tarafından kampanyadan yararlanması öngörülen (…..) kişi sayısı ile
karşılaştırıldığında söz konusu (…..) kişi, hedeflenen satışın sadece %3’üne tekabül
etmektedir.
(28) Görüldüğü üzere kampanya sonuçları, tarafların kampanyadan beklentilerinin oldukça
gerisinde kalmıştır. Kampanyaya katılan eski ve yeni abone sayısı, tanımlanan pazarların
bütünü bir yana tarafların mevcut abone sayılarının dahi çok düşük yüzdelerine karşılık
gelmektedir. Kampanya sonuçlarından, kampanyanın uygulandığı dönemde tanımlanan
pazarlardaki etkisinin son derece düşük düzeyde kaldığı; anlaşmada Kanun’un 4.
maddesine aykırılık teşkil eden herhangi bir hükmün bulunmadığı, ayrıca sözleşmenin
uygulandığı süre boyunca da pazar kapama gibi bir durumun, dolayısıyla rekabeti
kısıtlayıcı ya da bozucu bir etkinin ortaya çıkmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
(29) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, TTNET A.Ş. ve Krea İçerik
Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş. arasında imzalanan Ortak Kampanya Pilot Proje Hizmet
Sözleşmesi’ne 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi
verilmesine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Mehmet Akif ERSİN
13-71/959-406
5/5
KARŞI OY GEREKÇESİ
(19.12.2013 tarihli ve 13-71/959-406 sayılı Kurul Kararı)
İlgili kararda Kurula bildirildikten sonra taraflarca feshedilmiş bir sözleşmeye fesih
tarihinden yaklaşık üç ay sonra menfi tespit belgesi verilmesi Kurulca kabul edilmiştir.
Danıştay 13. Dairesinin 2006/3868 Esas, 2008/4197 sayılı kararında açıkça
belirtildiği üzere, muafiyet ya da menfi tespit değerlendirmesi, ancak uygulanan ve
yürürlükte bulunan sözleşmelerle ilgili olarak yapılabilir. Somut olayda, Kurulca karar
verildiği anda yürürlükte olan herhangi bir sözleşme bulunmamaktadır. Yürürlükte olmayan
sözleşme hakkında –sözleşmenin uygulandığı döneme ilişkin herhangi bir şikâyet de
bulunmadığı için- karar verilmesine yer olmadığı düşüncesiyle aksi yönde alınan Kurul
kararına katılamıyoruz.
Kenan TÜRK Doç. Dr. Tahir SARAÇ
İkinci Başkan Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy