Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-317 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-11/366-101
Karar Tarihi : 14.03.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖR : Nur Seda KÖKTÜRK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - TTNET A.Ş.
Esentepe Mah. Salih Tozan Sok. Karamancılar İş Merkezi 20
D Blok No:16 34394 Şişli/İstanbul
- Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.
Salih Tozan Sok. Karamancılar İş Merkezi No:18 34394
Esentepe-Şişli/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: TTNet A.Ş. ve Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin
sundukları ADSL hizmet fiyatlarının benzerlik sergilediği, aralarındaki bir anlaşma
nedeniyle fiyatlarda değişiklik yapılamadığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Başvuru sahibinin TTNet A.Ş. (TTNET) abonesi olduğu,
- Verilen hizmetler ve koşullar hakkında bilgi edinmek amacıyla başvuru sahibinin 30
Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. (SUPERONLINE) temsilcisi ile bir görüşme
gerçekleştirdiği,
- Bu görüşmede temsilci tarafından TTNET ve SUPERONLINE’ın fiyatlarının aynı olduğu,
anlaşma olduğu için fiyat farklılığının yapılamadığının belirtildiği
iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.09.2011 tarih ve 6211 sayı ile intikal eden
başvuru üzerine hazırlanan 17.10.2011 tarih ve 2011-2-317/İİ-11-420.MS sayılı İlk
İnceleme Raporu 27.10.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 11-54/1403-M sayı ile
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine
hazırlanan 13.03.2012 tarih ve 2011-2-317/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek 40
karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara ilişkin olarak TTNET
ve SUPERONLINE hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer
verilmiştir.
12-11/366-101
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Taraflar
TTNET, Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin özelleştirilmesini takiben Telekomünikasyon
Kurulunun 09.05.2006 tarihli kararıyla kablolu ve kablosuz internet servis sağlayıcılığı
hizmeti için genel izin kapsamında yetkilendirilerek faaliyetlerine başlamıştır.
SUPERONLINE ise, çeşitli iletişim hizmetleri sunmak üzere 2004 yılında bir Turkcell grup 50
şirketi olarak Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. unvanı altında faaliyetlerine başlamıştır.
Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. ile 1996 yılında kurulmuş olan ve Türkiye’de internet servis
sağlayıcılığı faaliyetleri yürüten Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme,
Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. 01.05.2009 tarihinde aynı çatı altında
birleşmiştir.
I.2. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Görüşü
Konuya ilişkin olarak talep edilen BTK görüşünde;
- Yapılan pazar analizleri sonucunda TTNET ve SUPERONLINE dâhil hiçbir internet
servis sağlayıcının (İSS) perakende genişbant internet erişim hizmetleri pazarında etkin
piyasa gücüne (EPG) sahip işletmeci olarak belirlenmediği, 60
- Genişbant internet erişim hizmeti için farklı teknolojilerin kullanıldığı ve Türkiye’de en
yaygın teknolojilerin xDSL, kablo ve fiber olduğu,
- Başvuruda adı geçen işletmeciler açısından bakıldığında, SUPERONLINE’ın ağırlıklı
olarak fiber genişbant hizmeti (2011 3. çeyreği itibarıyla (…..) DSL, (…..) fiber genişbant
abonesi), TTNET’in ise DSL hizmeti sunduğu,
- SUPERONLINE tarafından sunulan fiber genişbant hizmetlerinin kendisi tarafından
kurulan fiber şebekesi üzerinden, TTNET tarafından sunulan hizmetlerin Türk Telekom
şebekesi üzerinden sağlandığı,
- Bu bağlamda fiber genişbant hizmetleri açısından maliyet yapılarının benzer
olmayabileceği, 70
- İSS’lerin kendi kullanıcılarına xDSL hizmeti sunabilmek için Türk Telekom’un altyapısını
kullandıkları, Türk Telekom’un pazar analizi neticesinde “Veri Akış Erişimini İçeren
Toptan Genişbant Erişim Piyasası”nda EPG’ye sahip işletmeci olarak belirlendiği,
- Bu kapsamda Türk Telekom’un toptan seviyede İSS’lere sunduğu xDSL yeniden satış
ve veri akış erişimi hizmetlerine ilişkin tarifelerinin BTK onayına tabi olduğu,
- SUPERONLINE ve TTNET’in çoğunlukla “IP Seviyesinde Veri Akış Erişimi (VAE)”
yöntemini tercih ettikleri, bu yöntemde İSS’lerin Türk Telekom’a, abone tarafından
kullanılan hız ve kotaya bağlı olarak abone başına aylık ücret ödedikleri,
- Ancak, BTK düzenlemeleri gereği perakende pazarda çok yüksek pazar payına sahip
olan TTNET’e diğer İSS’lere göre %(…..) seviyesinde daha yüksek aylık ücret 80
uygulandığı,
- Söz konusu aylık ücretlerin İSS’lerin IP VAE modeliyle hizmet sunumunda katlandıkları
maliyetlerden yalnızca biri olduğu, bunun dışında karşılaşılan maliyetlerin ölçek
ekonomileri nedeniyle daha fazla aboneye sahip olan işletmeci için abone başına daha
düşük olabileceği,
- Tüm bu hususlar göz önüne alındığında işletmecilerin xDSL hizmet sunumunda
katlandıkları maliyetlerin farklılık arz edebileceği
belirtilmektedir.
12-11/366-101
3
90
I.3. Değerlendirme
Söz konusu başvurunun esasını, elektronik haberleşme sektöründe faaliyet gösteren ve
internet servis sağlayıcılığı alanında hizmet sunan TTNET ve SUPERONLINE’ın, birlikte
hareket etmek suretiyle fiyatları belirlediği iddiası teşkil etmektedir. Söz konusu iddiayı
değerlendirmek üzere taraflardan bilgi, belge talep etmenin yanı sıra resmi internet
sitelerindeki mevcut tarife ve kampanyalarının da ayrıntılı olarak incelendiği dosya
içeriğinden anlaşılmıştır.
Ayrıca, SUPERONLINE ve TTNET’in gerek yeni abone olan müşterilerine gerekse toplam
abonelerine bakıldığında, belirli bir kampanyadan faydalanarak hizmet alanların oranının
oldukça yüksek olduğu görülmüş, bu nedenle mevcut tarifelerin fiyat ve koşullarından 100
ziyade, tarafların düzenledikleri kampanyaların fiyat ve koşullarının karşılaştırılmasının
başvuruyu değerlendirmede daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
Bu çerçevede, SUPERONLINE ve TTNET’e ait internet siteleri incelendiğinde,
teşebbüslerin mevcut internet tarifeleri haricinde çeşitli kampanyalarla da müşterilerine
internet erişimi hizmeti sundukları görülmüştür. TTNET’in ADSL, Hepnet, Fiber, 3G ve dial-
up, SUPERONLINE’ın ise DSL ve fiber erişim şekilleri ile hizmet sağladıkları
anlaşılmaktadır.
Fiber internet, genişbant şebeke mimarisinde yerel ağ bölümünün çeşitli düzeylerine kadar
fiber optik kablonun kullanıldığı bir teknoloji olup, kullanıcılara daha yüksek hızlı internet
erişim hizmeti sunulmasını sağlamaktadır. Yapılan incelemede, TTNET’in mevcut tarifeleri 110
haricinde fiber internete ilişkin bir kampanyasının bulunmadığı, SUPERONLINE ise
kullanıcılara farklı kampanya seçenekleri sunduğu görülmüştür.
İncelenen bir kampanya kapsamında, kullanıcıların 24 ay taahhüt vermeleri ve sabit
numaralarını SUPERONLINE’a taşımaları durumunda fiber internete, mevcut tarifelere
göre daha avantajlı şekilde ulaştığı, her yöne 300 dakika konuşma kazandığı, ayrıca
modem ve kuruluma ücretsiz sahip olduğu anlaşılmıştır.
TTNET’e ait tarifelerin detayları incelendiğinde, yeni aboneliklerde kullanıcılara bağlantı
ücreti olarak toplam 30 TL, bunun yanında fiber internet paketlerini Yalın FİBERNET paketi
olarak almak isteyen abonelere, tarife bedeli haricinde aylık 28 TL erişim ücreti yansıtıldığı
ve bir defaya mahsus 8 TL devre hazırlama ücreti alındığı görülmüştür. Fiber internet 120
kullanıcısı olmak için sabit hatta sahip olma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, TTNET
özelinde yalın fiber internet hizmetinden faydalanmak için 28 TL erişim ücreti ödenmek
zorundayken, SUPERONLINE fiber internet hizmeti için böyle bir durum söz konusu
değildir.
DSL ise ülkemizdeki en yaygın internet erişim yöntemlerinden biridir. 2011 yılının 3.
çeyreğine ilişkin verilere göre, Türkiye’de mobil internet hariç genişbant internet
abonelerinin %89,9’u xDSL yöntemi ile hizmet almaktadır. ADSL teknolojisinin xDSL
teknolojisindeki pazar payı ise %99,8 seviyelerindedir.
TTNET ve SUPERONLINE ADSL ile internet erişimi hizmeti de sunmaktadır. Tarafların
internet sitelerinde, TTNET’in bu kapsamda çok çeşitli kampanyalara sahip olduğu, 130
SUPERONLINE’in ise yalnızca bir kampanyasının bulunduğu görülmektedir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeler incelendiğinde, TTNET ve SUPERONLINE’ın mevcut
fiber internet tarifelerinin yalnızca bir tanesinin koşullar ve fiyatlar açısından birebir aynı
olduğu görülmekle birlikte, yukarıda yer verilen örneklerden de anlaşılacağı üzere tarafların
düzenledikleri kampanyaların koşullarının farklılaştığı anlaşılmaktadır.
12-11/366-101
4
Teşebbüslerin mevcut DSL internet tarifeleri açısından ise üçünün koşullar ve fiyatlar
açısından birebir aynı olduğu, ancak TTNET’in birçok farklı şekil ve koşulda DSL
kampanyası bulunmaktayken SUPERONLINE’ın yalnızca bir kampanyasının olduğu, diğer
bir deyişle tarafların bu hizmete ilişkin kampanya koşullarının da farklılaştığı anlaşılmıştır.
Bu hususlar, TTNET’in abonelerinin çok büyük bir kısmının DSL hizmeti alan 140
kullanıcılardan, SUPERONLINE abonelerinin çok büyük bir kısmının ise fiber erişim hizmeti
alan kullanıcılardan oluştuğu bilgisi ile birlikte değerlendirildiğinde, tarafların mevcut ticari
politikalarında söz konusu iki hizmet şeklinin öneminin farklı olduğu ve bu sebeple
kampanyalarının da farklılaştığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu çerçevede, TTNET ve SUPERONLINE’ın birlikte hareket etmek suretiyle fiyatları
belirlediği iddiasına ilişkin olarak yeterli bilgi ve belge bulunmadığından 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edilmediği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddiaya yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek 150
olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy