TTNET A.Ş.'nin perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri pazarında sunduğu Hepsi Dahil Kampanyası’nın dışlayıcı nitelikte olduğu ve rakiplerin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası - Karar Sayı 18-39/621-301

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-2-8 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-39/621-301
Karar Tarihi : 17.10.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Neyzar ÜNÜBOL, Emircan AKSAKAL, Betül AYHAN,
Yunus Salih YİĞİT
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.
Aydınevler Mahallesi İnönü Caddesi No:20 Küçükyalı Ofispark
34854 Maltepe/İSTANBUL
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/ANKARA
- TTNET A.Ş.
Esentepe Mahallesi Salih Tozan Sokak Karamancılar İş
Merkezi D Blok No: 16 34394 Şişli/İSTANBUL
(1) E. DOSYA KONUSU: TTNET A.Ş.'nin perakende sabit genişbant internet erişim
hizmetleri pazarında sunduğu Hepsi Dahil Kampanyası’nın dışlayıcı nitelikte
olduğu ve rakiplerin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 02.02.2018 tarih ve 1070
sayı ile intikal eden ve Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. (Superonline) tarafından
yapılan başvuruda özetle;
- Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin (Türk Telekom) şikâyet konusu olan Hepsi Dahil
Kampanyası dahilinde 2016 yılından beri abone alımına devam ettiği, söz konusu
kampanyanın müşteriler tarafından en çok tercih edilen kampanyalardan biri
olduğu, dolayısıyla diğer kampanyalara oranla dışlayıcı etkisinin daha fazla olduğu,
- Türk Telekom’un şikâyete konu Hepsi Dahil Kampanyası ve geçmiş dönemlerde
şikâyet konusu olan kampanyaların birikimli etkisi sonucunda, 2017 yılı itibarıyla
xDSL müşterilerinin büyük çoğunluğunun Türk Telekom’u tercih ettiği ve
Superonline’nın abone alımının durma noktasına geldiği,
- Bu durumun ise Türk Telekom’un dikey bütünleşik yapıda olmasının, xDSL
altyapısının Türk Telekom’dan tesis edilmesinin zorunlu olmasının ve Türk
Telekom’un söz konusu hizmetlerinde dışlayıcı fiyat stratejisi izlemesinin bir sonucu
olduğu, oysa ki aynı dönemde Superonline’nın kendi altyapısı üzerinden sunduğu
fiber internet hizmetlerinde abone kazanımının Türk Telekom ile aynı seviyede
olduğu, bunun ise, farklılaşan abone kazanım oranlarının teşebbüslerin
satış/pazarlama faaliyetlerinin/performansından kaynaklanmadığını gösterdiği,
- Gerek Superonline gerekse diğer internet servis sağlayıcısı (İSS) işletmecilerce
şikâyet edilen hiçbir Türk Telekom kampanyasının Kurumun incelemeleri
neticesinde maliyet altı ve dışlayıcı bulunmadığı, bu sonuca yol açan analizler
18-39/621-301
2/42
incelendiğinde ise bu durumun fiyat sıkıştırma analizinde doğrudan etkisi olan
TTNET A.Ş.’nin (TTNET) abone ömrü süresinin ((…..)) uzun belirlenmesinden
kaynaklandığı,
- 24 ay kontratlı tarife fiyatı üzerinden hizmet almış olan TTNET abonelerinin,
rasyonel olmayan bir tüketici davranışı sergileyerek kontrat bitiminde ortalama 7 ay
boyunca, taahhütlü/kampanyalı paket fiyatları arasında %200 fark olan
kampanyasız tarife fiyatı üzerinden hizmet almaya devam ettiği varsayımının makul
kabul edilemeyeceği,
- Kontratsız tarife ücretlerinin kontratlı kampanyalı ücretlerin iki katından daha
yüksek belirlendiği durumlarda, abone ömrü süresinin gerçekleşenden çok daha
uzun belirlenmesinin hiçbir kampanyanın maliyet altı olarak tespit edilmemesi
sonucunu doğuracağı, böyle bir durumda şikâyete konu işletmecinin sadece
kontratsız ücretlerini yüksek tutarak kampanyalı ürünlerinin maliyet altı olarak tespit
edilmesini önleme imkânının oluştuğu,
- Eşit etkinlikte işletmeci olarak kabul edilebilecek Superonline tarafından 24 aylık bir
kontrat dönemi sonrasında abonelerin ortalama (…..) ay kontratsız olarak hizmet
alımına devam ettiğinin analiz edildiği,
- Eşit etkinlikteki rakip testinin başvuru konusu Türk Telekom tarifelerinin fiyat-maliyet
analizine uygulanabileceği, Türk Telekom’un tüm maliyetlerini kapsamamakla
birlikte, eşit etkinlikteki işletmecinin varsayımsal yaklaşık maliyetleri dikkate
alınarak ve tarifelere özgü sabit maliyetler de ayrı ayrı 24 ve 26 aya yayılarak
24Mbps/35 GB Adil Kullanım Nokta’lı (AKN)1 paket için işletmecinin bir abone ömrü
süresince katlanacağı maliyetin tespit edildiği ve Türk Telekom’un Hepsi Dahil
kampanyasının eşit etkin bir işletmecinin ortalama toplam maliyetleri dikkate
alındığında gerek 24 ay gerekse pazarda gerçekleşen abone ömrüne göre
hesaplanan 26 ayda maliyetin altında kaldığı,
- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) Adil Kullanım Noktası kararı2 gereği
sabit ve mobil internet erişiminde AKN uygulamalarına ilişkin birtakım düzenlemeler
getirildiği, sabit şebeke işletmecilerinin genişbant internet tarife ve paketlerinde
AKN sonrası veri indirme (download) hızlarının ne seviyede olacağının belirlendiği,
zaten port ve transmisyon bazlı ücretlendirme yapısına3 geçilmesiyle artan
maliyetlere ilave olarak minimum hız taahhüdünün de getirilmesiyle, maliyetlerin
Ekim 2016 ile kıyaslanamaz şekilde arttığı,
- Söz konusu karar neticesinde ay boyunca AKN'yi aşan müşteriye yeterli hız
seviyesinde AKN'siz (limitsiz) internet erişimi sağlanmasının işletmeciler için ciddi
bir maliyet oluşturduğu,
- BTK’nın anılan AKN kararı uyarınca, 31.12.2018 tarihi itibarıyla AKN uygulamasına
son verileceği, perakende sabit genişbant internet hizmetleri pazarında müşteriye


1 Bir pakete tanımlanan aylık download (indirme) kapasitesinin %100'e ulaşması halinde, ayın geri kalan
günlerinde müşterinin internet erişim hızının belirli bir seviyeye düşürülmesi ancak kesilmemesi.
2 27.12.2016 tarihli ve 2016/DK-THD/518 sayılı BTK Kurul kararı.
3 IP Seviyesinde Veri Akış Hizmeti alan tüm işletmeciler 1 Ekim 2016 tarihi itibarıyla "Port ve
Transmisyon" bazlı yeni bir ücretlendirme yapısına geçildiği akabinde, 26 Nisan 2017 tarihli ve 2017/DK-
EM/139 sayılı BTK Kurul kararı ile modelde bir güncelleme yapılarak yarı-logaritrnik bir ücretlendirme
yapısına geçilmiş olsa da bu model, karşılaştırmalı olarak bir önceki model olan paket bazlı
ücretlendirme yapısına göre internet servis sağlayıcılarının toptan maliyetlerindeki artışı önleyemediği
ifade edilmiştir.
18-39/621-301
3/42
sunulacak bütün paket tekliflerinin ya limitsiz olacağı ya da kotasıyla sınırlı hizmet
sunulacağı,
- Dolayısıyla, halihazırdaki Hepsi Dahil Kampanyası'nın 24 Mbps hızındaki, 35 GB
AKN'li, 24 aylık yalın internet teklifinin, mevcut durumda kendi içeriğinden kapasite
olarak çok daha düşük olan 8 Mbps hızındaki AKN'siz bir tekliften 27 TL daha ucuz
olduğu; 2018 sonrasında ise kendi teklif fiyatından 67 TL daha yüksek olan 24 Mbps
hızındaki AKN'siz bir paket ile aynı kapasiteye denk gelerek çok yüksek bir maliyete
ulaşacağı,
- Söz konusu paketin gerek güncel durumda gerekse 2018 sonrasında maliyetlerini
karşılayabilecek adil bir fiyatlama stratejisi ile pazara sürülmediği, böyle bir
fiyatlama stratejisinin tek geçerli sebebinin rakiplerin pazar dışına itilmesi
olabileceği, nitekim Superonline’nın benzer nitelikli paketini, maliyetlerini
karşılayamaması nedeniyle yeni abone alımına kapatmak zorunda kalmasının da
Türk Telekom'un bahsedilen stratejisinin başarılı olduğunun açık bir göstergesi
olduğu
iddia edilerek, hem toptan seviyede hem perakende sabit geniş bant internet hizmetleri
pazarında etkin piyasa gücüne sahip işletmeci olan ve hâkim durumda olan Türk
Telekom’un sunduğu Hepsi Dahil Kampanyası sunumunun durdurulması yönünde
geçici tedbir kararı verilmesi ve abone ömrü konusundaki çekinceler de dikkate alınarak
yapılacak inceleme neticesinde Türk Telekom hakkında yıkıcı ve dışlayıcı fiyat
uygulayarak rekabeti sınırladığı gerekçesiyle soruşturma başlatılması ile Türk Telekom
hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)
kapsamında gerekli yaptırımların uygulanması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Anılan başvuruda yer alan iddialar, Rekabet Kurulunun (Kurul)
31.05.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 18-17/308-M sayılı karar ile Türk
Telekom ve TTNET hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) Yapılan önaraştırma kapsamında, 11.09.2018 tarihinde TTNET’de yerinde inceleme
yapılmıştır. Yerinde inceleme sonrası teşebbüsten talep edilen bilgi ve belgeler
21.09.2018 tarih ve 6818 sayı, 27.09.2018 tarih ve 6983 sayı, 27.09.2018 tarih ve 6985
sayı, 04.10.2018 tarih ve 7173 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca
18.09.2018 tarih ve 11435 sayı ile Superonline’dan talep edilen bilgiler 20.09.2018 tarih
ve 6793 sayı, 26.09.2018 tarih ve 6935 sayı, 18.09.2018 tarih ve 11436 sayıyla,
Vodafone Telekomünikasyon A.Ş.’den (Vodafone) talep edilen bilgiler ise 02.10.2018
tarih ve 7099 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Önaraştırma sonucunda
düzenlenen 09.10.2018 tarihli ve 2018-2-8/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda çoğunluk görüşü olarak; incelenen tarifelerden
bazılarının kârlılık oranının oldukça düşük olması karşısında net bugünkü değer
yaklaşımıyla paket bazında kâr marjlarına bakıldığında, altı tarifenin dördü için
hesaplanan kâr oranının negatif olması nedeniyle TTNET’in maliyetlerinin ve Hepsi
Dahil Kampanyası kapsamındaki gelirlerinin daha iyi analiz edilebilmesi için Türk
Telekom ve TTNET hakkında soruşturma açılması gerektiği; karşı görüşte bulunan
raportör Emircan AKSAKAL tarafından ise soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade
edilmiştir.
18-39/621-301
4/42
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında İnceleme Yapılanlar
I.1.1. Türk Telekom
(6) 1995 yılında kurulan ve 2015 yılı itibarıyla TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. (Avea) ve
TTNET’in tüzel kişiliklerini muhafaza ederek entegre bir yapıya geçen Türk Telekom,
Türkiye’de sabit telefon, mobil telefon, veri ve internet hizmetleri ile televizyon ürün ve
hizmetleri alanında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Ocak 2016 itibarıyla söz konusu
ürün ve hizmetlerin tamamı Türk Telekom tarafından, Türk Telekom tek markası altında
bir araya getirilmiştir.
(7) Türk Telekom, mobil operatör TT Mobil’in, genişbant operatörü TTNET’in, yakınsama
teknolojileri şirketi Argela Yazılım ve Bilişim Teknolojileri A.Ş.’nin, bilgi teknolojileri
çözüm sağlayıcısı Innova Bilişim Çözümleri A.Ş.’nin, çevrimiçi eğitim yazılımları şirketi
Sebit Eğitim ve Bilgi Teknolojileri A.Ş.’nin, çağrı merkezi şirketi AssisTT Rehberlik ve
Müşteri Hizmetleri A.Ş.’nin ve toptan veri ve kapasite servis sağlayıcısı Türk Telekom
International ve iştiraklerinin %100'üne sahiptir.
I.1.2. TTNET
(8) TTNET, Türk Telekom Grubunun internet servis sağlayıcısı olarak 26.04.2006 tarihinde
kurulmuş ve BTK’nın 09.05.2006 tarihli kararıyla kablolu ve kablosuz internet servis
sağlayıcılığı (İSS) hizmeti için genel izin kapsamında yetkilendirilerek 14.05.2006
tarihinde faaliyetlerine başlamıştır.
(9) Türk Telekom’un kontrolünde bulunan TTNET, İSS hizmetinin yanı sıra BTK tarafından
altyapı işletmeciliği hizmeti, kablolu yayın hizmeti, sabit telefon hizmeti, sanal mobil
şebeke hizmeti, uydu haberleşme hizmeti ve uydu platform hizmeti alanlarında, Radyo
ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından ise kablolu yayın platform işletmeciliği ve
uydu yayın platform işletmeciliği alanlarında da yetkilendirilmiştir.
I.2. BTK Görüşü
(10) Yukarıda özetlenen başvurunun elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olması
sebebiyle 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun (EHK) 7. maddesinin ikinci
fıkrası gereğince 06.02.2018 tarihli ve 1624 sayılı yazı ile BTK’dan görüş talep
edilmiştir. Söz konusu görüş 16.04.2018 tarihli ve 3080 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir. Mezkûr görüşte;
- 5809 sayılı Kanun kapsamında elektronik haberleşme pazarlarına ilişkin
düzenlemelerin BTK tarafından gerçekleştirildiği, bu kapsamda yürütülen pazar
analizleri neticesinde hem ilgili pazarların tanımlandığı hem de ilgili pazarlarda etkin
piyasa gücüne (EPG) sahip işletmelerin belirlendiği,
- İlgili mevzuat kapsamında BTK tarafından yapılan pazar analizi çalışmaları
neticesinde EPG' ye sahip olduğu belirlenen işletmecilere erişim ve referans teklif
hazırlama yükümlülükleri de dâhil olmak üzere çeşitli yükümlülükler getirilebildiği,
- İlgili pazarlarda getirilen yükümlülüklerin bir sonucu olarak, Türk Telekom’un
İnternet Servis Sağlayıcılara (İSS) toptan seviyede sunduğu DSL internet hizmeti
tarifeleri BTK onayına tabi iken, DSL, kablo, fiber vb. altyapılar üzerinden İSS'lerin
son kullanıcılara perakende seviyede sunduğu internet erişimi tarifelerinin BTK
onayına tabi olmadığı,
- Kurum’a yapılan söz konusu başvurularda bahsi geçen tarife paketleri ve
kampanyaların TTNET tarafından perakende seviyede sunulan hizmetler olduğu ve
18-39/621-301
5/42
tarife düzenlemelerine tabi olmadığı, EPG’ye sahip işletmeciye getirilen
yükümlülükler arasında fiyat sıkıştırması yükümlülüğüne yer verilmese de,
perakende seviyede rakiplerinin sunduğu paketleri ekonomik ve teknik olarak
tekrarlanabilirliğinin önem taşıdığı,
- Superonline’nın başvurusunda taahhüt dönemi sonrası ortalama abone ömrünün 7
ay olarak belirlenmesi, özellikle Hepsi Dahil Kampanyasındaki taahhütsüz fiyatlar
göz önüne alındığında maliyet altı fiyatlama tespitinde önem kazandığı,
- Superonline’nın bireysel aboneler için taahhüt dönemi sonrasında (…..) ay olarak
hesaplanan ortalama abone ömrü ile TTNET kampanyaları için Kurumumuzca
hesaplanan ((…..)) abone ömrü arasında belirgin fark olduğu, aynı pazarda benzer
koşullarda hizmet alan abone davranışlarının aralarında çok fazla fark oluşmasının
beklenmeyeceği,
- Tüketicilere perakende seviyede sunulan paketlere ilişkin kampanyasız-
kampanyalı fiyatların arasındaki farkın yüksek olmasının aboneler açısından
yüksek cayma bedellerinin oluşmasına yol açtığı, tüketicilerin taahhüt süresi
içerisinde işletmeci değişikliği yapma motivasyonunun kırıldığı, dolayısıyla İSS
değişikliği yapmayı tercih edecek tüketicilerin taahhütlerinin bitiminin akabinde,
uzun süre beklemeden farklı bir İSS’ye geçiş yapmalarının beklendiği,
- Kurumumuz tarafından yapılacak analizlerde, kampanya bazında kampanyalara
katılım sağlayan abonelerin kontrat sürelerinin sona ermesi sonrasındaki tüketici
davranışlarının/eğilimlerinin detaylı incelenmesinin önemli olduğu,
- Şikâyete konu kampanyaların ücretlendirme koşulları incelendiğinde, kampanya
sunumunda ayrıma gidilerek yalnızca bireysel yeni müşterilerin yararlanabilmesi
sağlandığının, mevcut kurumsal ve bireysel abonelerin ise kapsam dışı
bırakıldığının görüldüğü, bu açıdan kampanya bazında şikâyete konu olan
paketlerin ortalama abone ömrü hesaplamalarında, tüketiciler tarafından benzer
hedef kitlesine hitap eden tarife ve kampanyalarda gerçekleşen verilerden yola
çıkarak makul varsayımların oluşturulması gerektiği,
- Başvuru kapsamında TTNET’in şikâyete konu paketlerinin kampanyasız tarife fiyatı
ile kampanyalı tarife fiyatı arasındaki farklar incelendiğinde, port ve transmisyon
bazlı ücretlendirme modelinde özellikle farklı hızlarda AKN’li ve limitsiz (AKN’siz)
paketlerin toptan maliyetlerinin büyük farklılıklar gösterebilmesine rağmen,
TTNET’in uyguladığı kampanyalarla perakende seviyede limitsiz (AKN’siz)
paketlerde daha yüksek oranlarda indirim sunduğunun görüldüğü,
- AKN uygulamasına ilişkin alınan 27.12.2016 tarihli ve 2016/DK-THD/518 sayılı
Kurul Kararında yer verilen hususlar ile port ve transmisyon ücretlerinde
güncelleme içeren 26.04.2017 tarihli ve 2017/DK-ETD/139 sayılı Kurul Kararı
çerçevesinde ilgili paketlerde oluştuğu ileri sürülen maliyet artışları da dikkate
alındığında, yerleşik işletmecinin şikâyete konu olan toptan ve perakende
tarife/kampanya uygulamalarının, diğer İSS’ler bakımından dışlayıcı bir etkisi olup
olmayacağının Kurumumuz tarafından değerlendirilmesinin uygun olabileceği,
ifade edilmektedir.



18-39/621-301
6/42
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Pazarlar Hakkında Genel Bilgi
(11) Kuruma yapılan şikâyetin temelini, TTNET’in perakende sabit genişbant internet
hizmetleri pazarında sunduğu kampanyaların dışlayıcı nitelikte olduğu iddiası
oluşturmaktadır. Bu çerçevede, ilgili pazar tanımına geçmeden önce internet
hizmetlerinin incelenmesinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir.
I.3.2. İnternet Hizmetleri
(12) İnternet, birbiriyle iletişim halinde olan çok sayıdaki şebekenin bir bütünüdür.
Kullanıcılar internet erişimi hizmeti yoluyla diğer şebekelerle veri alışverişinde
bulunabilmektedir. İnternet erişimi hizmeti belli bir zaman diliminde alınabilen ya da
gönderilebilen verinin büyüklüğüne (bant genişliği) göre darbant ve genişbant olarak
farklılaşabilmektedir. Bu çerçevede genişbant kavramı; çevirmeli bağlantıdan daha
yüksek hızda erişim sağlayan DSL, kablo modem, fiber optik, genişbant telsiz erişim
sistemleri veya uydu aracılığıyla yapılan internet erişimini bir bütün olarak kapsayacak
şekilde kullanılmaktadır.
(13) Genişbant internet erişim pazarını toptan ve perakende olmak üzere ikiye ayırmak
mümkündür. Toptan genişbant internet hizmetleri pazarında İSS’ler kendi altyapılarını
tesis edebildikleri gibi, tesisi son derece maliyetli olan yatırımlara katlanmak yerine,
altyapı sahibi teşebbüslerden toptan seviyede internet erişim hizmeti alabilmektedir.
İSS’ler toptan seviyede altyapı sahibi teşebbüsten aldıkları bu hizmeti perakende
seviyede son kullanıcılara sunmaktadır.
(14) Perakende genişbant erişim için kullanılan teknolojileri perakende sabit genişbant ve
mobil genişbant olarak ikiye ayırmak mümkündür. Bakır kablo ağı üzerinden sunulan
hizmetler, kablo TV şebekesi üzerinden sunulan hizmetler ile fiber optik şebeke
üzerinden sunulan hizmetler sabit genişbant internet erişim hizmetleri kapsamında yer
almaktadır.
(15) Ülkemizde faaliyet gösteren İSS’lerin tamamı DSL hizmetlerini, toptan seviyede
genişbant internet pazarında Türk Telekom’un bakır kablo altyapısına erişmek suretiyle
sunmaktadır. BTK düzenlemelerine göre İSS’ler “yeniden satış” (Al-Sat), “veri akış
erişimi” (VAE) ve “yerel ağa ayrıştırılmış erişim” (YAPA) yöntemleriyle Türk Telekom
bakır kablo şebekesine erişebilmektedir. Bahse konu erişim modelleri arasındaki temel
fark, İSS’lerin Türk Telekom altyapısına bağımlılık dereceleri ve dolayısıyla kendi
altyapılarına yapacakları yatırımın maliyetidir. Yeniden satış modeli İSS’nin altyapıya
en az yatırım yapmasını gerektiren erişim yöntemiyken, YAPA modelinin tercih edilmesi
halinde işletmecinin kendi altyapısına yapması gereken altyapı yatırımı artmaktadır.
BTK verilerine göre, Mart 2018 itibarıyla YAPA abone sayısı 38.647 olarak
gerçekleşirken bunların 38.644’sını tam erişim, 3’ünü ise paylaşımlı erişim aboneleri
oluşturmaktadır. Aynı dönem itibarıyla xDSL Al-Sat (yeniden satış) yöntemiyle hizmet
sunulan abone sayısı 50.739 olarak gerçekleşmiştir. Diğer xDSL abonelerine hizmet
sunumunda VAE yöntemi tercih edilmektedir. Toplam DSL abonesi sayısının yaklaşık
8,9 milyon olduğu düşünüldüğünde çok büyük bir oranda erişimin VAE yöntemi ile
sağlandığı ortaya çıkmaktadır.
(16) Toptan seviyede sabit genişbant internet pazarında fiyatlama yönteminde birtakım
değişiklikler olmuştur. BTK'nın kararı4 doğrultusunda 14.10.2016 tarihi itibarıyla toptan


4 04.10.2016 tarih ve 2016/DK-ETD/419 sayılı BTK kararı.
18-39/621-301
7/42
seviyede sabit genişbant internet hizmetinin sunulmasında paket bazlı tarifeden port ve
transmisyon bazlı tarifeye geçilmiştir. Port ücreti abone başına sabit bir maliyet olup
transmisyon maliyetleri ise yine Kurul tarafından megabit başına belirlenmekte ve
abonelerin kullanımıyla doğru orantılı olarak değişkenlik göstermektedir.
(17) Türkiye’de sabit genişbant internet erişim hizmetleri Türk Telekom tarafından 2000’li
yılların başından itibaren sağlanmaya başlanmıştır. 2003 yılında sadece 18.604 abone
genişbant internet hizmeti almaktayken, bu sayı 2018 yılı ilk çeyreği itibarıyla büyük bir
artış göstererek 70 milyonu aşmıştır5. Söz konusu abonelerden sabit genişbant internet
erişimi hizmeti alanların sayısı 12,3 milyondur.
(18) Sabit genişbant internet abonelerinin çoğunluğu Türk Telekom’un sahip olduğu DSL
altyapısı üzerinden hizmet almaktadır. Türkiye’de 2018 yılı ilk çeyreğinde sabit
genişbant abonelerinin erişim sağlanan altyapıya göre oranları aşağıdaki tabloda
belirtilmektedir.
Tablo 1: Sabit Genişbant İnternet Abone Sayılarının Erişim Şekline Göre Oranı
Erişim Şekli Abone Sayısı Oran (%)
DSL 8.891.094 72,09
Kablo 848.767 6,88
Fiber 2.458.387 19,93
Diğer 135.703 1,10
Toplam 12.333.951 100,00
Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
(19) Fiber erişim teknolojisi, sabit genişbant alanında günümüzde önemli bir paya sahip olup
abonelere yüksek bant genişliklerinde erişim imkânı sağlamaktadır. Fiber teknoloji ile
hizmet alan abonelerin sayısı yıllar itibarıyla artmaktadır. 2017 yılı ilk çeyreği itibarıyla
2.006.940 olan fiber abone sayısı, %22,5 artış göstererek 2.458.387’ye ulaşmıştır6.
Türk Telekom dışındaki bazı İSS’lerin (Superonline, D-Smart, Türknet) de fiber optik
altyapıya yatırım yaptığı ve kendi altyapıları üzerinden hizmet verdiği görülmektedir.
(20) Kablo TV altyapısı üzerinden sağlanan internet hizmetleri de sabit genişbant alanında
uzun zamandır var olan bir teknolojidir. Kablo TV şebekesi üzerinden sağlanan internet
hizmetlerinin DSL teknolojisine göre en temel dezavantajı, altyapının paylaşımlı olması
ve bunun sonucunda kullanıcılara tahsis edilen bant genişliğinin kullanım yoğunluğuna
göre farklılık gösterebilmesidir. Kablo TV altyapısı üzerinden internet kullanan abone
sayısı 2018 yılı ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %9,9 artarak
848.767’ye yükselmiştir7.
(21) 2018 yılının ilk çeyreği itibarıyla yaklaşık 100 işletmecinin İSS olarak hizmet verdiği
görülmektedir. İSS’lerin 2017 yılı gelirleri bir önceki yıla göre %15,2’lik artışla 7 milyar
seviyesine ulaşmıştır. 2018 yılının ilk çeyreğinde ise yaklaşık 1,91 milyar toplam gelire
ulaşmışlardır. Buna göre İSS’lerin gelirlerinde 2017 yılının aynı çeyreğine göre 2018 yılı
ilk çeyreğinde %15’lik bir artış gerçekleşmiştir. Aşağıda 2015-2018 yılları itibarıyla
İSS’lerin pazar payı verileri yer almaktadır.


5 BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
6 BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
7 BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
18-39/621-301
8/42
Grafik 1: İSS’lerin 2015-2018 Yılları Pazar Payları (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporlarından faydalanılarak hazırlanmıştır.
(22) Grafikten de görüleceği üzere, TTNET’in pazar payı yıllar itibarıyla azalan bir seyir
göstererek 2018 Mart ayında %(…..) seviyesine düşmüştür. İlgili dönemde TTNET’in
en yakın rakibi konumunda olan Superonline’ın pazar payı ise 2018 Mart ayında
%(…..)’ye ulaşmıştır. Büyüme performansı ile dikkat çeken bir başka internet servis
sağlayıcı ise Vodafone Net olup, bahse konu teşebbüsün pazar payı 2015 Mart
döneminde %(…..) iken 2018 Mart’ta %(…..)’e ulaşmıştır.
(23) Sabit genişbant pazarında kablo internet hizmeti sunan işletmecinin pazar payı ise 2015
Mart-2018 Mart dönemi arasında yıllar itibarıyla sırasıyla yaklaşık %(…..), %(…..),
%(…..) ve %(…..) olmuştur.
(24) Perakende genişbant erişimin bir diğer türü, mobil şebekeler üzerinden erişimdir. BTK
tarafından mobil genişbant erişimi, “3G veya daha üstündeki mobil standartları kullanan
internet erişimi” olarak tanımlanmaktadır.
(25) Türkiye’de 2009 yılı Ağustos ayında devreye giren 3. nesil telekomünikasyon hizmetleri
(3G), mobil iletişim operatörleri Avea, Turkcell ve Vodafone aracılığıyla sunulmaya
başlamıştır. Nisan 2016’da Türkiye’de de kullanılmaya başlanan ve kamuoyunda 4.5G
olarak bilinen IMT-Advanced, dünyada kullanılan en son mobil haberleşme
teknolojisinin genel adıdır. Bu teknoloji daha yüksek hızda, daha düşük gecikme süresi
ve yüksek kapasitede mobil internet sağlayan mobil iletişim teknolojisidir. 4.5G
teknolojisi 3G teknolojisine kıyasla çok daha hızlı veri ve internet bağlantısı, düşük
gecikme süresi ile kesintisiz iletişim, yüksek görüntü kalitesi, daha iyi kapsama alanı,
bulut bilişim teknolojisini kullanma, gerçek zamanlı veri paylaşımı, video konferans ve
telekonferansta hızlı ve kaliteli iletişim, gelişmiş multimedya entegrasyonu, verilere
uzaktan erişim, maliyet düşüşü, kaynakların verimli kullanılması, zaman tasarrufu gibi
faydalar sağlamaktadır.
(26) Temmuz 2009’da sunulmaya başlanan 3G hizmeti kapsamında Mart 2016 sonu
itibarıyla 65.949.652 aboneye ulaşılmıştır. Ancak Nisan 2016’da 4.5G’nin hayata
geçmesiyle 3G aboneliğinden 4.5G aboneliğine hızlı bir geçiş süreci yaşanmış, 2018 ilk
çeyrekte 3G abone sayısı 9.198.537’ye düşerken 4.5G abone sayısı 66.831.965’e
çıkmıştır.
(27) 4.5G hizmeti için 2018 yılı Mart ayı sonunda “aktif 4.5G abone sayısı” (cihazı ve SIM
kartı 4.5G hizmetine uygun olan abone sayısı) 33.857.776 iken 4.5G uyumlu cihaz
sayısı 40.876.903 olarak gerçekleşmiştir. 3G ve 4.5G hizmetiyle birlikte mobil
bilgisayardan ve cepten internet hizmeti alan mobil genişbant abone sayısı
57.687.753’e, sadece 4.5G hizmetiyle birlikte mobil bilgisayardan ve cepten internet
hizmeti alan mobil genişbant abone sayısı da 40.092.847’ye yükselmiştir. 2018 yılı ilk
çeyrekte toplam mobil internet kullanım miktarı ise 628.374 TB, 4.5G kullanıcılarının
toplam mobil internet kullanım miktarı ise 612.918 TB olarak gerçekleşmiştir. Mart 2018
itibarıyla mobil genişbant internet abonelerinin aylık ortalama kullanımı 3,7 GB
18-39/621-301
9/42
seviyesinde iken, cihazı ve SIM kartı 4.5G hizmetine uygun olan 4.5G abonelerinin data
kullanımı ise aylık 6,2 GB olarak gerçekleşmiştir.8
I.3.3. İlgili Ürün Pazarı
I.3.3.1. Perakende Sabit Genişbant İnternet Hizmetleri Pazarı
(28) Kurulun “toptan genişbant internet hizmetleri piyasasındaki hâkim durumda bulunan
Türk Telekom ile aynı ekonomik bütünlükte bulunan TTNET’in, perakende genişbant
internet erişim hizmetleri piyasasında uyguladığı fiyatlama politikasıyla fiyat
sıkıştırmasına yol açtığı iddiasının” incelendiği 19.12.2013 tarihli ve 13-71/992-423
sayılı kararda perakende pazara ilişin değerlendirmede altyapı, yatırım gereksinimi,
teknoloji, veri kapasitesinin paylaşılması, kullanıcı kitlesi ve alışkanlıkları, tüketilen veri
miktarı, sunulan bağlantı hızı, hizmet/bağlantı kalitesi ve fiyat gibi unsurlar özellikle göz
önünde bulundurularak DSL, fiber ve kablo teknolojilerinin birbirine ikame olduğu, mobil
şebekelerin ise tüketici gözünde sabit şebekelere ikame oluşturacak düzeyde olmadığı
tespit edilmiştir. Bu nedenle perakende seviye için ilgili ürün pazarı mobil internet erişim
hizmetleri dâhil edilmeyerek DSL, fiber ve kablo altyapıları üzerinden internet erişimini
kapsayacak şekilde “perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri” olarak
belirlenmiştir. 05.02.2015 tarihli ve 15-06/74-31 sayılı ve 09.02.2017 tarihli ve 17-06/52-
19 sayılı Kurul kararlarında da, pazar dinamiklerinde pazar tanımına etki edecek bir
değişikliğin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(29) Anılan kararlardan bu yana sektörde yaşanan en büyük gelişme mobil genişbant
internet hizmetlerinde 4.5G teknolojisinin kullanılmaya başlanmasıdır. Her ne kadar
4.5G ile mobil internetin hızı ve buna bağlı olarak kullanılan veri miktarı artsa da mobil
şebekenin sabit genişbant internet hizmetlerine ikame teşkil edip edemediği hususu bu
bölümde ayrıntılı olarak ele alınacaktır.
I.3.3.2. Sabit Genişbant İnternet ve Mobil Genişbant İnternet İkamesi
Değerlendirmesi
(30) Bu bölümde, mobil teknolojilerde meydana gelen gelişmeler ışığında mobil şebekeler
üzerinden sunulan internetin sabit genişbant internet hizmetlerine ikame olup olmadığı
hususu ele alınacaktır. Her ne kadar son yıllarda sabit ve mobil yakınsaması bir sektör
gerçeği haline gelse de her iki teknolojinin barındırdığı teknik farklılıklar, internet
kullanım tercihleri, veri indirme hızı/miktarı, fiyat ve sektör uygulamaları göz önüne
alındığında her iki şebeke üzerinden sunulan internet hizmetlerinin arz ve talep yönüyle
birbirinden farklılaştığı görülmektedir.
I.3.3.2.1. Teknik Özellikler
(31) Mobil ve sabit genişbant internet hizmetlerinin sunumu için işletmeciler farklı
yetkilendirmelere ve farklı altyapı şebeke elemanlarına ihtiyaç duymakta; işletmeciler
açısından her iki şebekenin farklılaşan yatırım gereksinimleri ve maliyetleri
bulunmaktadır. Sabit genişbant internet hizmetleri DSL, kablo ve fiber altyapılar
üzerinden verilirken mobil genişbant internet erişim hizmetleri, sabit teknolojilerden
farklı olarak, radyo frekansları üzerinden sağlanmaktadır.
(32) Sabit genişbant internet hizmetleri her aboneye özgü bir kapasite sunmakta ve aboneler
kullanım yerlerine kadar uzanan bir bakır kablo/fiber aracılığıyla, var olan teknoloji kısıtı
dâhilinde, başka bir abonenin ya da abone grubunun kullanımından bağımsız olarak


8 BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek

18-39/621-301
10/42
hizmet alabilmektedir. Mobil genişbant internet erişim hizmetleri ise kapsama alanı
dâhilindeki bölgede kapasitenin son kullanıcılara paylaştırılarak kullandırılmasına
dayanan bir teknoloji olduğundan, kullanıcılara bir bağlantı hızı garantisi
sağlayamamakta, sağlanan hız bölgedeki baz istasyonun kapasitesine, bu kapasiteyi
kullanan abone sayısına ve sinyalin gücüne göre değişmektedir.
I.3.3.2.2. Veri İndirme Hızı, Veri Miktarı ve Fiyat Farklılığı
(33) Son yıllarda yaşanan en büyük gelişme mobil genişbant internet hizmetlerinde 4.5G
teknolojisinin kullanılmaya başlanmasıdır. Her ne kadar 4.5G ile mobil internetin hızı ve
buna bağlı olarak kullanılan veri miktarı artsa da mobil şebekenin hala sabit genişbant
internet hizmetlerine ikame teşkil etmediği değerlendirilmektedir. Zira grafik 2’de
Türkiye’de sabit genişbant abonelerinin yaklaşık %69’unun 10-30 Mbps/sn hızda
bağlantı sunan paketleri tercih ettikleri görülmektedir. 1 Mbit/sn hızdan düşük hız tercih
eden abonelerin oranı %1 olup 4-8 Mbit/sn arası hızlardaki bağlantıları tercih eden
abonelerin oranı ise %17 olarak gerçekleşmiştir.
Grafik 2: Hızlara Göre Sabit Genişbant İnternet Abonelerinin Dağılımı

Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
1%
17%
7%
0%
2%
1%
3%
69%
0%
x ≤1 Mbps 4 Mbps 30 Mbps 8 Mbps 2 Mbps 18-39/621-301
11/42
Grafik 3: Abone Başı Aylık Ortalama Kullanım Miktarı (GB)
Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
(34) Yukarıdaki grafikte ise sabit genişbant ve mobil genişbant internet abonelerinin yıllar
itibarıyla ortalama veri kullanım miktarı yer almaktadır. 2018 yılı ilk çeyrekte sabit
genişbant internet abonelerinin aylık ortalama kullanımı 87,35 GB seviyesinde iken
mobil genişbant internet abonelerinin aylık ortalama kullanımı ise 3,72 GB seviyesinde
gerçekleşmiştir. Cihazı ve SIM kartı 4.5G hizmetine uygun olan 4.5G abonelerinin data
kullanımı ise 6,2 GB olarak gerçekleşmiştir9.
I.3.3.2.3. İnternet Kullanım Amaçları
(35) Sabit genişbant internet hizmetleri hanehalkının ortak kullanımına yönelikken mobil
genişbant internet hizmetleri bireysel kullanıma yöneliktir. Mobil genişbant internet
üzerinden aboneler daha ziyade e-mail kullanımı, sosyal medya, haber takibi vb. günlük
işlemleri gerçekleştirmekteyken film, dizi gibi yüksek veri kullanımı gerektiren
hizmetlerin kullanımında sabit genişbant interneti tercih etmektedirler. Bu bakımdan
her iki hizmetin kullanım amacının ve alanının farklılaştığı söylenebilecektir. Aşağıdaki
grafikten de görüleceği üzere her iki hizmetin abone sayısının yıllar itibarıyla birlikte
artışı da tüketici gözünde söz konusu hizmetlerin farklılaştığının bir göstergesi olarak
değerlendirilebilecektir.


9 BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
53,56
55,91
60,11
60,85
65,83
64,38
67,81
68,02
72,93
76,49
87,23
90,7
87,35
1,09
1,22
1,42
1,44
1,58
1,92
2,18
2,22
2,45
2,97
3,36
3,45
3,72
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100
2015-1
2015-2
2015-3
2015-4
2016-1
2016-2
2016-3
2016-4
2017-1
2017-2
2017-3
2017-4
2018-1
Mobil Genişbant Aboneleri Ortalama Kullanımı Sabit Genişbant Aboneleri Ortalama Kullanımı
18-39/621-301
12/42
Grafik 4: Genişbant İnternet Abone Sayısı

Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
(36) Bu açıklamalar ışığında perakende seviyede ilgili ürün pazarı, 19.12.2013 tarihli,13-
71/992-423 sayılı, 05.02.2015 tarihli,15-06/74-31 sayılı ve 09.02.2017 tarihli, 17-06/52-
19 sayılı Kurul kararlarında olduğu gibi DSL, kablo ve fiber teknolojilerini içerecek
şekilde “perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri” olarak tespit edilmiştir.
Toptan seviyede ilgili ürün pazarı ise, “toptan sabit genişbant internet erişim hizmetleri”
olarak belirlenmiştir.
I.3.4. İlgili Coğrafi Pazar
(37) Başvuru konusu hizmetler bakımından ülke çapında rekabet şartlarının homojen olması
nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır.
I.4. Şikayete Konu Hepsi Dahil Kampanyası Hakkında Bilgi
(38) Hepsi Dahil Kampanyası, TTNET tarafından sunulan sabit genişbant internet hizmetine
ilişkin bir kampanyadır. Kampanya başlangıç tarihi 12.07.2016 olup kampanya bitiş
tarihinin ise önce 31.03.2018 olarak planlandığı, ancak TTNET’den gelen bilgiler
doğrultusunda söz konusu kampanyanın 16.05.2018 tarihine kadar uzatıldığı
anlaşılmaktadır. Hepsi Dahil Kampanyası’ndan sadece Kampanya yürürlüğe girmeden
önceki 3 ay içinde internet hattı bulunmayan yeni bireysel TTNET müşterileri, 24 ay
taahhüt vererek yararlanmaktadır. Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında sunulan
indirimlere aşağıda yer verilmektedir.
- Kampanya kapsamında 24 ay taahhüt süresince, Yalın İnternet Aylık Erişim
Ücreti/ALO Paket Aylık Sabit Ücreti Erişim Ücreti aylık 20 TL yerine 12 TL (vergiler
dâhil) olarak uygulanmaktadır. Yalın internet aboneliklerinde bir defaya mahsus
peşin alınan Yalın İnternet Devre Hazırlama Ücreti (vergiler dâhil 10TL), bu
kampanya kapsamında ücretsiz sunulmuştur.
- Yeni aboneliklerde alınan bağlantı ücreti 12.07.2016-31.12.2017 tarihleri arasında
abone başına toplam 192 TL olacak şekilde 24 ay boyunca aylık 8 TL taksitle
yansıtılmıştır. 1 Ocak 2018 – 16 Mayıs 2018 tarihleri arasında ise abone başına
toplam 216 TL olacak şekilde 24 ay boyunca aylık 9 TL taksitle yansıtılmıştır.

18-39/621-301
13/42
- Türk Telekom’dan sabit telefon hattı olan abonelere bir defaya mahsus yansıtılan
16 TL’lik ALO Paket Geçiş Ücreti ise kampanya kapsamında 6 TL indirimle 10 TL
olarak yansıtılmıştır.
- Ayrıca Kampanya kapsamında, 12.07.2016 – 31.12.2017 döneminde, rayiç bedeli
250 TL (vergiler dâhil) olan VDSL modemi istendiği takdirde 24 aylık taahhüt süresi
boyunca aylık 3 TL, 1 Ocak 2018 sonrası dönemde ise aylık 5TL taksitle
sunulmuştur.
(39) Bunun yanı sıra söz konusu Kampanya kapsamında sunulan ek faydalar aşağıda yer
almaktadır.
- Çağrı merkezi veya online satış kanallarından abone olan müşterilere özel,
kampanyalı fiyatlar üzerinden ek olarak 50 TL indirim verilmiştir.
- Abonelik başvurusu herhangi bir nedenle iptal olan ve yeniden başvuru yapmayı
kabul eden müşterilere özel kampanyalı fiyatlar üzerinden ek olarak 50 TL indirim
verilmiştir.
- Diğer internet servis sağlayıcıdaki internet aboneliğini iptal ettirerek, TTNET internet
abonesi olan müşterilerin diğer İSS’lerdeki aboneliklerini iptal etmeleri nedeniyle
cayma bedeli ödemek durumunda kalmaları halinde, son faturalarını TTNET’e
iletmeleri kaydıyla, kampanyalı fiyatlar üzerinden ek olarak faturalarına aylık 30 TL
(vergiler dahil) olacak şekilde ve toplam 150 TL’ye kadar (vergiler dahil) indirim
yansıtılmıştır.
- Hepsi Dahil Kampanyası’na dahil olup, eğitim paketini istiyorum seçeneğini
işaretleyen müşterilere ücretsiz olarak eğitim paketinden yararlanma hakkı
sunulmuştur. Ücretsiz eğitim paketi sadece yeni satış anında verilmiş olup
kampanya kapsamında müşterilerin tercihlerine bağlı olarak ücretsiz
yararlanabilecekleri eğitim paketi seçenekleri; Buki, TEDdy’s Ready, HIZLIGO,
Kayıp Sesler Ülkesi ve Hedefim İngilizce paketleridir. Müşteriler, söz konusu eğitim
paketlerinden sadece bir tanesini seçebilmiştir.
(40) Aşağıdaki tablolarda Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında sunulan internet
paketlerinin ayrıntılarına yer verilmektedir.


18-39/621-301
14/42
Tablo 2: Hepsi Dahil Kampanyası Kapsamında Sunulan İnternet Paketleri ve Fiyatları (TL)
Altyapı
Hız
('e kadar)
Kota AKN
Kampanyasız Paket
Fiyat (1 Temmuz
2018 sonrası güncel
fiyatlardır.)
Kampanyalı
Paket Fiyatı
Kampanyasız Erişim Fiyatı
(Yalın İnternet veya TT Alo
Paket) (1 Temmuz 2018
sonrası güncel fiyatlardır.)
Kampanyalı
Erişim (Yalın
İnternet veya
TT Alo Paket)
Bağlantı
Ücreti
Modem
Ücreti10
Damga
Vergisi
DSL 8Mbps Limitsiz 50GB 94,00 36,90 20,00 12,00 8,00 3,00 8,95
DSL 8Mbps Limitsiz Full Limitsiz 227,00 91,00 20,00 12,00 8,00 3,00 15,12
DSL 16Mbps Limitsiz 50GB 96,00 42,90 20,00 12,00 8,00 3,00 10,13
DSL 16Mbps Limitsiz 75GB 102,00 45,90 20,00 12,00 8,00 3,00 Upsell paketi
DSL 16Mbps Limitsiz 100GB 110,00 49,90 20,00 12,00 8,00 3,00 11,61
DSL 16Mbps Limitsiz 200 GB 134,00 59,90 20,00 12,00 8,00 3,00 13,75
DSL 16Mbps Limitsiz 300 GB 165,00 69,90 20,00 12,00 8,00 3,00 16,37
DSL 16Mbps Limitsiz Full Limitsiz 230,00 101,00 20,00 12,00 8,00 3,00 17,08
Fiber 24Mbps Limitsiz 35GB 96,00 36,90 20,00 12,00 8,00 3,00 8,95
Fiber 24Mbps Limitsiz 50GB 98,00 42,90 20,00 12,00 8,00 3,00 10,15
Fiber 24Mbps Limitsiz 100GB 112,00 49,90 20,00 12,00 8,00 3,00 11,56
Fiber 24Mbps Limitsiz 200 GB 136,00 59,90 20,00 12,00 8,00 3,00 13,77
Fiber 24Mbps Limitsiz 300 GB 167,00 69,90 20,00 12,00 8,00 3,00 16,38
Fiber 24Mbps Limitsiz Full Limitsiz 245,00 141,00 20,00 12,00 8,00 3,00 23,07
Fiber 35Mbps Limitsiz 50GB 103,00 44,90 20,00 12,00 8,00 3,00 10,58
Fiber 35Mbps Limitsiz 100GB 117,00 54,90 20,00 12,00 8,00 3,00 12,58
Fiber 35Mbps Limitsiz 200 GB 131,00 64,90 20,00 12,00 8,00 3,00 14,78
Fiber 35Mbps Limitsiz 300 GB 172,00 74,90 20,00 12,00 8,00 3,00 17,40
Fiber 35Mbps Limitsiz Full Limitsiz 295,00 191,00 20,00 12,00 8,00 3,00 31,24
Fiber 50Mbps Limitsiz 50GB 108,00 49,90 20,00 12,00 8,00 3,00 11,59
Fiber 50Mbps Limitsiz 100GB 122,00 59,90 20,00 12,00 8,00 3,00 13,65
Fiber 50Mbps Limitsiz 200 GB 141,00 69,90 20,00 12,00 8,00 3,00 15,65
Fiber 50Mbps Limitsiz 300 GB 177,00 79,90 20,00 12,00 8,00 3,00 18,41
Fiber 50Mbps Limitsiz Full Limitsiz 375,00 291,00 20,00 12,00 8,00 3,00 51,32
Fiber 100Mbps Limitsiz 50GB 119,00 64,90 20,00 12,00 8,00 3,00 14,58
Fiber 100Mbps Limitsiz 100GB 132,00 74,90 20,00 12,00 8,00 3,00 16,64
Fiber 100Mbps Limitsiz 200 GB 151,00 84,90 20,00 12,00 8,00 3,00 18,73
Fiber 100Mbps Limitsiz 300 GB 187,00 94,90 20,00 12,00 8,00 3,00 21,40


10 18.09.2017 tarihinden itibaren modem fiyatı 5,00 olarak belirlenmiştir.
18-39/621-301
15/42
Tablo 2’nin devamı:
Altyapı
Hız
('e kadar)
Kota AKN
Kampanyasız Paket
Fiyat (1 Temmuz
2018 sonrası güncel
fiyatlardır.)
Kampanyalı
Paket Fiyatı
Kampanyasız Erişim Fiyatı
(Yalın İnternet veya TT Alo
Paket) (1 Temmuz 2018
sonrası güncel fiyatlardır.)
Kampanyalı
Erişim (Yalın
İnternet veya
TT Alo Paket)
Bağlantı
Ücreti
Modem
Ücreti11
Damga
Vergisi
Fiber 100Mbps Limitsiz Full Limitsiz 525,00 391,00 20,00 12,00 8,00 3,00 70,01
Hiper 24Mbps Limitsiz 35GB 96,00 36,90 20,00 12,00 8,00 3,00 8,95
Hiper 24Mbps Limitsiz 50GB 98,00 42,90 20,00 12,00 8,00 3,00 10,15
Hiper 24Mbps Limitsiz 100GB 112,00 49,90 20,00 12,00 8,00 3,00 11,56
Hiper 24Mbps Limitsiz 200 GB 136,00 59,90 20,00 12,00 8,00 3,00 13,77
Hiper 24Mbps Limitsiz 300 GB 167,00 69,90 20,00 12,00 8,00 3,00 16,38
Hiper 24Mbps Limitsiz LİMİTSİZ 245,00 141,00 20,00 12,00 8,00 3,00 23,07
Hiper 35Mbps Limitsiz 50GB 103,00 44,90 20,00 12,00 8,00 3,00 10,58
Hiper 35Mbps Limitsiz 100GB 117,00 54,90 20,00 12,00 8,00 3,00 12,58
Hiper 35Mbps Limitsiz 200 GB 131,00 64,90 20,00 12,00 8,00 3,00 14,78
Hiper 35Mbps Limitsiz 300 GB 172,00 74,90 20,00 12,00 8,00 3,00 17,40
Hiper 35Mbps Limitsiz Full Limitsiz 295,00 191,00 20,00 12,00 8,00 3,00 31,24
Hiper 50Mbps Limitsiz 50GB 108,00 49,90 20,00 12,00 8,00 3,00 11,59
Hiper 50Mbps Limitsiz 100GB 122,00 59,90 20,00 12,00 8,00 3,00 13,65
Hiper 50Mbps Limitsiz 200 GB 141,00 69,90 20,00 12,00 8,00 3,00 15,65
Hiper 50Mbps Limitsiz 300 GB 177,00 79,90 20,00 12,00 8,00 3,00 18,41
Hiper 50Mbps Limitsiz Full Limitsiz 375,00 291,00 20,00 12,00 8,00 3,00 51,32
Hiper 100Mbps Limitsiz 50GB 119,00 64,90 20,00 12,00 8,00 3,00 14,58
Hiper 100Mbps Limitsiz 100GB 132,00 74,90 20,00 12,00 8,00 3,00 16,64
Hiper 100Mbps Limitsiz 200 GB 151,00 84,90 20,00 12,00 8,00 3,00 18,73
Hiper 100Mbps Limitsiz 300 GB 187,00 94,90 20,00 12,00 8,00 3,00 21,40
Hiper 100Mbps Limitsiz Full Limitsiz 525,00 391,00 20,00 12,00 8,00 3,00 70,01
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen belgeler



11 18.09.2017 tarihinden itibaren modem fiyatı 5,00 TL olarak belirlenmiştir.
18-39/621-301
16/42
Tablo 3: 01.01.2018 Tarihinden İtibaren Hepsi Dahil Kampanyası Kapsamında Sunulan İnternet Paketleri12 ve Fiyatları (TL)
Altyapı
Hız ('e
kadar)
Kota AKN
Kampanyasız Paket
Fiyat (1 Temmuz
2018 sonrası güncel
fiyatlardır.)
Kampanyalı
Paket Fiyatı
Kampanyasız Erişim Fiyatı
(Yalın İnternet veya TT Alo
Paket) (1 Temmuz 2018
sonrası güncel fiyatlardır.)
Kampanyalı
Erişim (Yalın
İnternet veya
TT Alo Paket)
Bağlantı
Ücreti
Modem
Ücreti
Damga
Vergisi
DSL 8Mbps Limitsiz 50GB 94,00 36,90 20,00 12,00 9,00 5,00 9,13
DSL 8Mbps Limitsiz Full Limitsiz 227,00 63,90 20,00 12,00 9,00 5,00 14,61
DSL 16Mbps Limitsiz 50GB 96,00 42,90 20,00 12,00 9,00 5,00 10,35
DSL 16Mbps Limitsiz 75GB 102,00 46,90 20,00 12,00 9,00 5,00 Upsell Paketi
DSL 16Mbps Limitsiz 100GB 110,00 50,90 20,00 12,00 9,00 5,00 11,98
DSL 16Mbps Limitsiz 200 GB 134,00 58,90 20,00 12,00 9,00 5,00 13,60
DSL 16Mbps Limitsiz 300 GB 165,00 66,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,22
DSL 16Mbps Limitsiz Full Limitsiz 230,00 76,90 20,00 12,00 9,00 5,00 17,25
Fiber 24Mbps Limitsiz 35GB 96,00 36,90 20,00 12,00 9,00 5,00 9,13
Fiber 24Mbps Limitsiz 50GB 98,00 42,90 20,00 12,00 9,00 5,00 10,35
Fiber 24Mbps Limitsiz 100GB 112,00 50,90 20,00 12,00 9,00 5,00 11,98
Fiber 24Mbps Limitsiz 200 GB 136,00 58,90 20,00 12,00 9,00 5,00 13,60
Fiber 24Mbps Limitsiz 300 GB 167,00 66,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,22
Fiber 24Mbps Limitsiz Full Limitsiz 245,00 103,90 20,00 12,00 9,00 5,00 22,74
Fiber 35Mbps Limitsiz 50GB 103,00 45,90 20,00 12,00 9,00 5,00 10,96
Fiber 35Mbps Limitsiz 100GB 117,00 53,90 20,00 12,00 9,00 5,00 12,59
Fiber 35Mbps Limitsiz 200 GB 131,00 61,90 20,00 12,00 9,00 5,00 14,21
Fiber 35Mbps Limitsiz 300 GB 172,00 69,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,88
Fiber 35Mbps Limitsiz Full Limitsiz 295,00 133,90 20,00 12,00 9,00 5,00 28,83
Fiber 50Mbps Limitsiz 50GB 108,00 51,90 20,00 12,00 9,00 5,00 12,18
Fiber 50Mbps Limitsiz 100GB 122,00 59,90 20,00 12,00 9,00 5,00 13,80
Fiber 50Mbps Limitsiz 200 GB 141,00 67,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,43
Fiber 50Mbps Limitsiz 300 GB 177,00 75,90 20,00 12,00 9,00 5,00 17,05
Fiber 50Mbps Limitsiz Full Limitsiz 375,00 233,90 20,00 12,00 9,00 5,00 49,13
Fiber 100Mbps Limitsiz 50GB 119,00 61,90 20,00 12,00 9,00 5,00 14,21
Fiber 100Mbps Limitsiz 100GB 132,00 69,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,83
Fiber 100Mbps Limitsiz 200 GB 151,00 77,90 20,00 12,00 9,00 5,00 17,46
Fiber 100Mbps Limitsiz 300 GB 187,00 85,90 20,00 12,00 9,00 5,00 19,08
Fiber 100Mbps Limitsiz Full Limitsiz 525,00 320,90 20,00 12,00 9,00 5,00 66,79


12 01.01.2018 ile 16.05.2018 tarihleri arasında Kampanya dahilinde sunulan internet paketlerinin fiyatları ve bağlantı ücretleri değişmiştir.
18-39/621-301
17/42
Tablo 3’ün devamı:
Altyapı
Hız ('e
kadar)
Kota AKN
Kampanyasız Paket
Fiyat (1 Temmuz
2018 sonrası güncel
fiyatlardır.)
Kampanyalı
Paket Fiyatı
Kampanyasız Erişim Fiyatı
(Yalın İnternet veya TT Alo
Paket) (1 Temmuz 2018
sonrası güncel fiyatlardır.)
Kampanyalı
Erişim (Yalın
İnternet veya
TT Alo Paket)
Bağlantı
Ücreti
Modem
Ücreti
Damga
Vergisi
Hiper 24Mbps Limitsiz 35GB 96,00 36,90 20,00 12,00 9,00 5,00 9,13
Hiper 24Mbps Limitsiz 50GB 98,00 42,90 20,00 12,00 9,00 5,00 10,35
Hiper 24Mbps Limitsiz 100GB 112,00 50,90 20,00 12,00 9,00 5,00 11,98
Hiper 24Mbps Limitsiz 200 GB 136,00 58,90 20,00 12,00 9,00 5,00 13,60
Hiper 24Mbps Limitsiz 300 GB 167,00 66,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,22
Hiper 24Mbps Limitsiz LİMİTSİZ 245,00 103,90 20,00 12,00 9,00 5,00 22,74
Hiper 35Mbps Limitsiz 50GB 103,00 45,90 20,00 12,00 9,00 5,00 10,96
Hiper 35Mbps Limitsiz 100GB 117,00 53,90 20,00 12,00 9,00 5,00 12,59
Hiper 35Mbps Limitsiz 200 GB 131,00 61,90 20,00 12,00 9,00 5,00 14,21
Hiper 35Mbps Limitsiz 300 GB 172,00 69,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,88
Hiper 35Mbps Limitsiz Full Limitsiz 295,00 133,90 20,00 12,00 9,00 5,00 28,83
Hiper 50Mbps Limitsiz 50GB 108,00 51,90 20,00 12,00 9,00 5,00 12,18
Hiper 50Mbps Limitsiz 100GB 122,00 59,90 20,00 12,00 9,00 5,00 13,80
Hiper 50Mbps Limitsiz 200 GB 141,00 67,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,43
Hiper 50Mbps Limitsiz 300 GB 177,00 75,90 20,00 12,00 9,00 5,00 17,05
Hiper 50Mbps Limitsiz Full Limitsiz 375,00 233,90 20,00 12,00 9,00 5,00 49,13
Hiper 100Mbps Limitsiz 50GB 119,00 61,90 20,00 12,00 9,00 5,00 14,21
Hiper 100Mbps Limitsiz 100GB 132,00 69,90 20,00 12,00 9,00 5,00 15,83
Hiper 100Mbps Limitsiz 200 GB 151,00 77,90 20,00 12,00 9,00 5,00 17,46
Hiper 100Mbps Limitsiz 300 GB 187,00 85,90 20,00 12,00 9,00 5,00 19,08
Hiper 100Mbps Limitsiz Full Limitsiz 525,00 320,90 20,00 12,00 9,00 5,00 66,79
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen belgeler
18-39/621-301
18/41
(41) Hepsi Dahil Kampanyası’ndan 2016 yılının son altı ayında (…..) abone, 2017 yılında
(…..) abone ve 2018 yılının ilk beş ayında (…..) abone olmak üzere toplam itibarıyla
(…..) abone yararlanmıştır13. Çağrı merkezi ve online kanaldan abone olan ya da
abonelik başvurusu herhangi bir nedenle iptal olan ve yeniden başvuru yapmayı kabul
ederek (…..) TL’lik ek indirimden faydalanan (…..) abone bulunmaktadır. Söz konusu
aboneler Kampanya’dan faydalanan toplam abonelerin %(…..) oluşturmaktadır.
Abonelerin ek fayda olarak yararlandığı diğer hizmetler eğitim paketi ve cayma bedeli
karşılama hizmetidir. Eğitim paketinden faydalanan abone sayısı ve paketlerin maliyeti
aşağıdaki tabloda sunulmaktadır. Söz konusu aboneler Kampanya’dan faydalanan
toplam abonelerin %(…..) oluşturmaktadır.
Tablo 4: Ek Fayda Kapsamında Sunulan Eğitim Paketine İlişkin Bilgiler
Eğitim Paketi Birim Lisans Faydalanan Abone Sayısı
Buki paketi (…..) (…..)
Hedefim İngilizce (…..) (…..)
Hızlıgo (…..) (…..)
Kayıp Sesler Ülkesi (…..) (…..)
Tedy's Ready (…..) (…..)
TOPLAM (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen belgeler
(42) Cayma bedeli karşılama hizmeti kapsamında ise diğer servis sağlayıcılarından internet
aboneliklerini iptal ettirerek, TTNET internet abonesi olan müşterilerin son faturalarını
TTNET’e iletmeleri kaydıyla kampanyalı fiyatlar üzerinden ek olarak, faturalarına aylık
(…..) TL olacak şekilde toplamda (…..) TL’ye kadar indirim yansıtılmıştır. İlgili hizmetten
faydalanan aboneler toplam abonelerin (…..) oluşturmaktadır.
Tablo 5: Ek Fayda Kapsamında Sunulan Cayma Bedeli Karşılama Hizmetine İlişkin Bilgiler
Cayma Bedeli Karşılama Faydalanılan Miktar (İndirim) Faydalanan Abone Sayısı
1 Ay x 30 TL İndirim (…..) (…..)
2 Ay x 30 TL İndirim (…..) (…..)
3 Ay x 30 TL İndirim (…..) (…..)
4 Ay x 30 TL İndirim (…..) (…..)
5 Ay x 30 TL İndirim (…..) (…..)
TOPLAM (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen belgeler
(43) Hepsi Dahil Kampanyası’ndan yararlanan abonelerin paket bazında dağılımı aşağıdaki
tabloda sunulmaktadır.
Tablo 6: Hepsi Dahil Kampanyasından Faydalanan Abonelerin Paket Bazında Dağılımı


13 Söz konusu Kampanya’dan yararlanan abone sayısı tüm paketler bazında ve THK (Toptan Hat
Kiralama), PSTN (Public Switched Telephone Network) ve yalın internet dahil olmak üzere belirtilmiştir.
Altyapı Bağlantı Hızı ('e kadar) AKN Abone Sayısı Dağılım (%)
DSL 8Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
DSL 8Mbps 50GB (…..) (…..)
DSL 16Mbps 50GB (…..) (…..)
DSL 16Mbps 75GB (…..) (…..)
DSL 16Mbps 100GB (…..) (…..)
DSL 16Mbps 200 GB (…..) (…..)
DSL 16Mbps 300 GB (…..) (…..)
DSL 16Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
Fiber 24Mbps 35GB (…..) (…..)
Fiber 24Mbps 50GB (…..) (…..)
Fiber 24Mbps 100GB (…..) (…..)
Fiber 24Mbps 200 GB (…..) (…..)
18-39/621-301
19/42




I.5. Değerlendirme
I.5.1. Hakim Durum Değerlendirmesi
(44) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre, bir teşebbüsün madde hükmünde yasaklanan
davranışlarda bulunması ancak söz konusu teşebbüsün hâkim durumda olmasıyla
mümkündür. 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde hâkim durum şu şekilde
tanımlanmaktadır:
“Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden
bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik
parametreleri belirleyebilme gücü”.
(45) Tanımdan da anlaşılacağı üzere hâkim durum değerlendirmesi yapılırken, esasen,
incelenen teşebbüsün rekabetçi baskılardan ne ölçüde bağımsız davranabildiği
Tablo 6’nın devamı:
Altyapı Bağlantı Hızı ('e kadar) AKN Abone Sayısı Dağılım (%)
Fiber 24Mbps 300 GB (…..) (…..)
Fiber 24Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
Fiber 35Mbps 50GB (…..) (…..)
Fiber 35Mbps 100GB (…..) (…..)
Fiber 35Mbps 200 GB (…..) (…..)
Fiber 35Mbps 300 GB (…..) (…..)
Fiber 35Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
Fiber 50Mbps 50GB (…..) (…..)
Fiber 50Mbps 100GB (…..) (…..)
Fiber 50Mbps 200 GB (…..) (…..)
Fiber 50Mbps 300 GB (…..) (…..)
Fiber 50Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
Fiber 100Mbps 50GB (…..) (…..)
Fiber 100Mbps 100GB (…..) (…..)
Fiber 100Mbps 200 GB (…..) (…..)
Fiber 100Mbps 300 GB (…..) (…..)
Fiber 100Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
Hiper 24Mbps 35GB (…..) (…..)
Hiper 24Mbps 50GB (…..) (…..)
Hiper 24Mbps 100GB (…..) (…..)
Hiper 24Mbps 200 GB (…..) (…..)
Hiper 24Mbps 300 GB (…..) (…..)
Hiper 24Mbps LİMİTSİZ (…..) (…..)
Hiper 35Mbps 50GB (…..) (…..)
Hiper 35Mbps 100GB (…..) (…..)
Hiper 35Mbps 200 GB (…..) (…..)
Hiper 35Mbps 300 GB (…..) (…..)
Hiper 35Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
Hiper 50Mbps 50GB (…..) (…..)
Hiper 50Mbps 100GB (…..) (…..)
Hiper 50Mbps 200 GB (…..) (…..)
Hiper 50Mbps 300 GB (…..) (…..)
Hiper 50Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
Hiper 100Mbps 50GB (…..) (…..)
Hiper 100Mbps 100GB (…..) (…..)
Hiper 100Mbps 200 GB (…..) (…..)
Hiper 100Mbps 300 GB (…..) (…..)
Hiper 100Mbps Full Limitsiz (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen belgeler
18-39/621-301
20/42


araştırılmaktadır. Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma
Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 10.
paragrafında hâkim durum değerlendirmesinde göz önünde bulundurulan temel
unsurlar; incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumu, pazara giriş ve
pazarda büyüme engelleri ve alıcıların pazarlık gücü olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu unsurlar çerçevesinde aşağıda, “toptan sabit genişbant internet erişim hizmetleri” ve
“perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri” olarak belirlenen ilgili ürün
pazarlarında Türk Telekom ve TTNET’in konumu değerlendirilecektir.
I.5.1.1. Toptan Sabit Genişbant İnternet Erişim Hizmetleri Pazarı
(46) Kurulun 19.12.2013 tarihli ve 13-71/992-423 sayılı kararında, Türk Telekom’un gerek
ulaştığı hane sayısı gerek bu altyapı üzerinden hizmet alan abone sayısı bakımından
oldukça yüksek pazar payına sahip olması, erişim şebekelerine yapılacak yatırımın
yüksek ve batık maliyet oluşturması, ayrıca şebeke yatırımının önünde idari ve yasal
engellerin bulunması, toptan seviyede sabit genişbant internet erişimi piyasasında
yüksek kapsam ve ölçek ekonomilerinin varlığı, İSS’lerin Türk Telekom karşısında alıcı
gücünün bulunmaması ve Türk Telekom’un BTK tarafından alınan 07.01.2010 tarihli ve
2010/DK.I0/20 sayılı karar ile "Veri Akış Erişimini içeren Toptan Genişbant Erişim
Piyasası"nda etkin piyasa gücüne (EPG) sahip işletmeci olarak belirlenmiş olması
dikkate alınarak, Türk Telekom’un toptan sabit genişbant internet erişim hizmetleri
pazarında hâkim durumda bulunduğuna hükmedilmiştir. Kararda ayrıca “Türk
Telekom’un ilgili hizmetleri sunduğu telefon şebekesinin alternatifinin kurulmasının
zorluğu ve söz konusu hizmetlere ikame hizmetler sunulmasının ciddi yatırım ve zaman
gerektirmesi nedeniyle, bu durumun yakın gelecekte değişmeyeceği”
değerlendirmesinde bulunulmuştur.
(47) Nitekim anılan karardan bu yana piyasada ulaşılan sonucun değiştirilmesini gerektirecek
gelişmeler yaşanmamıştır. Halen her dört genişbant internet abonesinden üçü Türk
Telekom’un sahip olduğu DSL altyapısı üzerinden hizmet almaktadır. Hâlihazırda kendi
altyapısını kurup işletmek suretiyle İSS’lere bakır şebeke üzerinden toptan genişbant
erişim hizmeti sunan tek işletmeci Türk Telekom’dur. Bunun dışında Türk Telekom,
Superonline, VodafoneNet ve Kule Hizmetleri’nin fiber altyapısı14, Türksat’ın ise Kablo
TV altyapısı bulunmaktadır.
(48) Alternatif altyapıların ulaştığı hane sayısı veya altyapı üzerinden hizmet alan abone
sayısı bakımından pazar payı bilgisine önaraştırma aşamasında ulaşılamamış olmakla
birlikte Kablo TV altyapısının halen 24 ille kısıtlı olduğu, 2015-2018 yılları arasında Türk
Telekom’un sahip olduğu bakır kablo ağı altyapı uzunluğunun değişmediği, buna karşın
Türk Telekom ve alternatif işletmecilerin sahip oldukları fiber altyapı uzunluğunun yıllar
itibarıyla arttığı bilinmektedir. Bu çerçevede fiber altyapı uzunluklarının yıllar itibarıyla
değişiminin önemli bir gösterge olabileceği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda aşağıdaki
tabloda toptan seviyede sabit genişbant internet erişim hizmeti pazarında faaliyet
gösteren alternatif işletmecilerin ve Türk Telekom’un sahip oldukları fiber altyapı
uzunluklarına ve buna göre paylarına yer verilmektedir:




14 2018 yılı 1. çeyreği itibarıyla alternatif altyapı işletmecileri arasında pazar payı %5’in altında olanlara
yer verilmemiştir.
18-39/621-301
21/42



Tablo 7: Alternatif İşletmecilerin ve Türk Telekom’un Sahip Olduğu Fiber Altyapı Uzunlukları (km) ve Bu
Açıdan Payları (%)
2015/1 2016/1 2017/1 2018/1
Uzunluk
(km)
Payı
(%)
Uzunluk
(km)
Payı
(%)
Uzunluk
(km)
Payı
(%)
Uzunluk
(km)
Payı
(%)
Türk Telekom 197.262 78,7 214.395 78,7 234.176 78,7 261.927 79,2
Alternatif İşletmeciler 53.352 21,3 58.155 21,3 63.444 21,3 68.696 20,8
Toplam 250.614 100,0 272.550 100,0 297.620 100,0 330.623 100,0
Kaynak: BTK Pazar Verileri Raporu 2018 Yılı 1. Çeyrek
(49) Yukarıdaki tablodan fiber altyapı uzunluğu bakımından Türk Telekom’un payının 2015-
2018 döneminde %79 düzeyinde olduğu görülmektedir. 2015 birinci çeyreği itibarıyla
Türk Telekom’un fiber altyapısının eriştiği hane (homepass) sayısı 3,11 milyon iken en
geniş fiber optik altyapıya sahip olduğu bilinen alternatif işletmeci Superonline’ın eriştiği
hane sayısı 2,25 milyondur15. Türk Telekom’un fiber altyapıda da yüksek paya sahip
olması 19.12.2013 tarihli ve 13-71/992-423 sayılı Kurul kararından bu yana toptan
seviyede sabit genişbant internet erişim pazarındaki yüksek pazar payının devamına
işaret etmektedir.
(50) Ayrıca, genel olarak erişim şebekelerine yapılacak yatırımların yüksek ve batık maliyet
niteliğinde olduğu ve bu şebekelerde genellikle yüksek seviyeli ölçek ve kapsam
ekonomilerinin var olduğu dikkate alındığında, Türk Telekom’un toptan seviyedeki
gücünün kısa vadede değişmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Yeni bir
şebeke oluştururken katlanılması gereken yatırım maliyetlerinin yanı sıra Ulaştırma,
Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından verilecek olan “geçiş hakkı kullanım
onayı”nı müteakip altyapının tesis edileceği taşınmazların tasarruf sahiplerinden (Geçiş
Hakkı Sağlayıcılarına-GHS) de izin alınması gerekmektedir. Bunun yanında, geçiş
hakkına konu güzergâhtaki taşınmazlar, aynı zamanda mera, kültür ve tabiat alanı (SİT)
vb. olarak koruma altına alınmış bir taşınmaz olduğunda bu konuda ilgili kurumlardan da
ayrıca izin alınması gerekmektedir. Bu bilgiler ışığında, yasal ve idari engeller, batık
maliyetler, ölçek ve kapsam ekonomileri ile şebeke etkileri gibi pazar özelliklerinin toptan
seviyede sabit internet erişim hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin
büyümesinin ya da pazara yeni teşebbüslerin girmesinin önünde engel yarattığını
söylemek mümkündür.
(51) Hâkim durum değerlendirmesinde dikkate alınan bir diğer husus ise alıcıların gücüdür.
Kurulun 19.12.2013 tarihli ve 13-71/992-423 sayılı kararında; D-Smart’ın sunduğu
internet hizmetlerinin tamamında Türk Telekom’un altyapısını, TurkNet ve
Superonline’nın kendi fiber altyapılarını ve Türk Telekom’un altyapısını, VodafoneNet’in
ise büyük ölçüde Türk Telekom’un altyapısını kullandıklarını ifade ettikleri
belirtilmektedir. Söz konusu kararlardan bu yana teşebbüslerin yukarıda ifade ettiği
hususlarda önemli bir değişiklik olmadığı ve aynı durumun günümüzde de devam ettiği,
dolayısıyla DSL hizmeti sunan İSS’lerin büyük ölçüde Türk Telekom altyapısını
kullandığı anlaşılmaktadır. Grafik 1’de de görüldüğü üzere Türk Telekom ile aynı
ekonomik bütünlük içerisinde bulunan TTNET dışındaki İSS’lerin pazar paylarının düşük
olması, toptan seviyede İSS’lere internet hizmeti sunan alternatif bir sağlayıcının
bulunmaması ve İSS’lerin kısa vadede kendi altyapılarını oluşturmalarının önünde bir


15 "Bilgi Toplumuna Geçiş ve Tüketicilerin Yararına Olacak Yüksek Hızlı Genişbant Hizmetlerinin Teşvik
Edilmesine Yönelik Teknik Yardım Projesi" kapsamında BTK tarafından düzenlenen 16-18.01.2017 tarihli
çalıştayda verilen bilgiler.
18-39/621-301
22/42


takım engellerin bulunması İSS’lerin alıcı gücünün oldukça düşük seviyede olduğunu
göstermektedir.
(52) Ayrıca BTK,11.01.2013 tarihli ve 2013/DK-SRD/29 sayılı kararı ile Türk Telekom’u tekrar
"Veri Akış Erişimini İçeren Toptan Genişbant Erişim Piyasası"nda EPG’ye sahip
işletmeci olarak belirlemiştir.
(53) Yukarıda aktarılan bilgiler ve önceki Kurul kararları ışığında, Türk Telekom’un yüksek
pazar payına sahip olduğu, piyasada büyüme ve piyasaya giriş engellerinin yüksek
olduğu ve alıcıların gücünün düşük olduğu toptan sabit genişbant internet erişim
hizmetleri pazarında hâkim durumda olduğu değerlendirilmektedir.
I.5.1.2. Perakende Sabit Genişbant İnternet Hizmetleri Pazarı
(54) Perakende sabit genişbant internet hizmetleri bakımından yapılan hâkim durum
değerlendirmesinde ilk olarak TTNET’in ve en yakın rakiplerinin ilgili pazardaki yıllar
itibarıyla pazar paylarının incelenmesi gerekmektedir. TTNET’in pazar payı yıllar
itibarıyla azalan bir seyir göstererek 2018 yılı Mart ayında %67,26 seviyesine düşmüştür.
Her ne kadar TTNET’in en yakın rakibi konumunda olan Superonline’ın pazar payı yıllar
itibarıyla artış gösterse ve TTNET’in pazar payının son üç yıl içinde azaldığı görülse de
hâlihazırda TTNET’in Superonline’ın (%19,1) üç katından fazla pazar payına sahip
olduğu, Superonline ve Kablo TV gibi kısmi altyapı avantajına sahip İSS’ler haricindeki
İSS’lerin %5’ten küçük pazar paylarının bulunduğu görülmektedir.
(55) Perakende seviyede piyasaya giriş engellerinin bulunup bulunmadığı incelendiğinde,
perakende seviyede internet hizmeti sunulması için ilk olarak BTK’nın yetkilendirmesinin
gerektiği bilinmektedir. Bunun yanı sıra, mevcut dosya kapsamında incelenen
teşebbüslerin dikey bütünleşik yapıya, güçlü ve ortak bir dağıtım ağına ve geniş bir ürün
portföyüne, yüksek marka bilinirliğine, finansal ve ekonomik güce sahip olmasının da
piyasadaki teşebbüslerin büyümesi veya piyasaya yeni teşebbüslerin girmesi önünde
giriş engeli oluşturmasının muhtemel olacağı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla
perakende seviyede, toptan seviyedeki pazara kıyasla daha düşük seviyede de olsa,
giriş engellerinin bulunduğunu söylemek mümkündür.
(56) Perakende sabit internet erişim hizmetinin alıcısı ise bireysel ve kurumsal internet
kullanıcılarıdır. Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre, bireysel kullanıcılar
genellikle belirli bir süre taahhüt verme karşılığında indirim elde etmektedir. Bu
kullanıcıların taahhüt süresi içerisinde işletmeci değişikliği yapma ihtimali düşük
görülmektedir. Zira böyle bir durumda abonelerin verdikleri taahhüt karışlığında aldıkları
faydaları İSS’lere iade etmeleri gerekmektedir. Taahhüt süresi sona eren kullanıcıların
ise işletmeci değişikliği yapması, ancak bulundukları yerde hizmet sağlayan başka bir
işletmecinin bulunması durumunda mümkündür. Kurumsal kullanıcılar ise daha yüksek
hız ve kapasitede internet hizmeti talep etmektedir. Bu bağlamda kurumsal kullanıcıların
bireysel kullanıcılara kıyasla daha yüksek bir alıcı gücüne sahip olduğu düşünülse de
pazarda oldukça yüksek sayıda bireysel ve kurumsal alıcının bulunması, alıcıların
incelenen teşebbüsler üzerinde yeterli düzeyde rekabetçi baskı oluşturmadığını
göstermektedir.
(57) Yukarıda aktarılanlar ışığında sabit perakende genişbant internet hizmetleri pazarında
TTNET’in yüksek ve rakipleriyle orantısız pazar payı, piyasaya giriş engellerinin
18-39/621-301
23/42


bulunması ve düşük alıcı gücü dikkate alınarak ve önceki Kurul kararlarıyla16 örtüşür
şekilde TTNET’in perakende sabit genişbant internet hizmetleri pazarında hâkim
durumda olduğu sonucuna varılmıştır.
I.5.2. Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Değerlendirmesi
I.5.2.1. Rekabet Hukukunda Fiyat Sıkıştırması
(58) Telekomünikasyon sektöründe yerleşik operatörlerin pazarı rekabetçi yeni girişlere
kapama potansiyeli taşıyan stratejileri, fiyat sıkıştırmasını önemli bir konu haline
getirmiştir. Bu kapsamda, fiyat sıkıştırmasının teorik altyapısının oluşturulması ve doğru
maliyet testlerinin uygulanması, perakende pazardaki rekabetin kısıtlanıp
kısıtlanmadığının tespiti bakımından önceliklidir.
(59) Bununla birlikte, fiyat sıkıştırmasına ilişkin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa
Birliği (AB) hukuku uygulamalarının birbirinden farklılaştığı görülmektedir. ABD
uygulamasında fiyat sıkıştırması ayrı bir ihlal türü olarak ele alınmamaktadır. Linkline
kararında17 ifade edildiği gibi üst pazarda uygulanan fiyatın çok yüksek olması halinde
bu durum anlaşma yapmayı dolaylı reddetme çerçevesinde, alt pazarda uygulanan
fiyatın çok düşük olması halinde ise bu durum yıkıcı fiyat çerçevesinde
değerlendirilmektedir. Diğer yandan AB uygulamasında fiyat sıkıştırması ayrı bir ihlal
türü olarak ele alınmaktadır18. AB yaklaşımı üst pazardaki fiyatın yüksek olup olmaması
ve alt Pazardaki fiyatın maliyet altı olup olmaması ile ilgilenmemekte, üst pazardaki fiyat
ile alt pazardaki fiyat arasındaki marjın alt pazarda faaliyet göstermek için yetersiz
olmasına odaklanmaktadır.
(60) Kurulun mevcut yaklaşımının ise AB uygulamasına paralel olduğunu söylemek
mümkündür. Zira Kılavuz’un 61. paragrafında fiyat sıkıştırması “dikey ilişkili pazarlarda
faaliyet gösteren ve üst pazarda hâkim durumda bulunan bir teşebbüsün üst pazar ürünü
fiyatı ile alt pazar ürünü fiyatı arasındaki marjı, alt pazarda eşit derecede etkin bir rakibin
dahi kârlı bir şekilde kalıcı olarak ticari faaliyette bulunmasına imkân vermeyecek
nitelikte belirlemesidir. Üst pazarda hâkim durumda bulunan teşebbüs, üst pazar
ürününün fiyatını yükselterek, alt pazar ürününün fiyatını düşürerek veya her ikisini aynı
anda uygulayarak marj sıkıştırmasına yol açabilmektedir. Böylece, hâkim durumdaki
teşebbüs üst pazardaki ürün üzerinde sahip olduğu pazar gücünü alt pazara
aktarabilmekte ve bu şekilde rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabilmektedir.”
şeklinde ayrı bir ihlal türü olarak tanımlanmıştır.
(61) Kılavuz’un 62. paragrafında ise fiyat sıkıştırmasının unsurları olarak
- teşebbüsün bir üretim zincirinde birbiriyle bağlantılı üst ve alt pazarlarda faaliyet
göstermesi,
- üst pazardaki ürünün alt pazarda faaliyet gösterebilmek için vazgeçilmez olması19,


16 Kurulun 19.11.2008 tarihli, 08-65/1055-411 sayılı, 19.12.2013 tarihli, 13-71/992-423 sayılı ve
09.02.2017 tarihli, 07-06/52-19 sayılı kararları.
17 Pacific Bell Tel. Co. v LinkLine Communications, Inc., 555 U.S. 438 (2009), 1119.
18 Case C-280/08 P, Deutsche Telekom AG v. Commission 2010 E.C.R. I-09555; Case C-52/09,
Konkurrensverket v. TeliaSonera Sverige AB 2011 E.C.R. I-00527; Case C-295/12 P, Telefónica &
Telefónica de España v. Commission 2014
19 Vazgeçilmezlik koşulu değerlendirilirken, üst pazar ürününün alt pazarda etkin bir şekilde rekabet
edebilmek için nesnel olarak gerekli olması aranmaktadır. Bu durum, söz konusu ürün açısından
rakiplerin alt pazarda başvurabilecekleri mevcut ya da potansiyel bir ikamenin bulunmaması halinde söz
konusu olmaktadır. İlgili unsurun mevcut veya potansiyel ikamesinin olup olmadığı değerlendirilirken,
18-39/621-301
24/42


- teşebbüsün üst pazarda hâkim durumda bulunması,
- üst ve alt pazar ürünleri arasındaki marjın üst pazardaki hâkim durumda bulunan
teşebbüs kadar etkin bir rakibin alt pazarda kâr elde edemeyecek ve kalıcı şekilde
faaliyet gösteremeyecek kadar düşük olması
sayılmıştır.
(62) Fiyat sıkıştırmasının unsurlarının bulunduğu durumlarda bir ihlalin var olup olmadığının
tespiti için yapılacak incelemenin esasını incelemeye konu davranışın fiili veya muhtemel
rekabet karşıtı piyasa kapamaya yol açıp açmadığının değerlendirilmesi
oluşturmaktadır. Rekabet karşıtı piyasa kapama, hâkim durumdaki teşebbüsün
davranışları sonucunda tüketicilerin zararına olacak şekilde mevcut ya da potansiyel
rakiplerin arz kaynaklarına veya pazarlara ulaşımının zorlaştırılması ya da
engellenmesidir. Tüketici zararı, fiyat artışı, ürün kalitesindeki ve yenilik düzeyindeki
düşüşler, mal ve hizmet çeşitliliğinde azalışlar şeklinde gerçekleşebilir20.
(63) Kılavuz’un 26. paragrafında rekabet karşıtı piyasa kapamanın oluşup oluşmadığının
değerlendirilmesinde dikkate alınacak hususlar, hâkim durumdaki teşebbüsün konumu,
ilgili pazardaki koşullar, hâkim durumdaki teşebbüsün rakiplerinin konumu, müşterilerin
ya da sağlayıcıların konumu, incelenen davranışın kapsamı ve süresi, fiili piyasa
kapamayla ilgili olası deliller, dışlayıcı stratejiye dair doğrudan veya dolaylı deliller olarak
sıralanmıştır.
(64) Kılavuz’da fiyat sıkıştırması davranışına ilişkin olarak dikey bütünleşik teşebbüs
tarafından sunulacak haklı gerekçelerin alınacak kararda değerlendirileceği
belirtilmektedir. Haklı gerekçenin fiyat sıkıştırmasının tespitinin ardından incelemeye
konu teşebbüs tarafından ileri sürülmesi halinde dikkate alınacağı açıktır. Kılavuz’un 63.
paragrafında “özellikle pazar koşullarının iddia konusu stratejiye sebep olduğu, üst pazar
arzı ve alt pazar talebinde yaşanan değişimlerden dolayı marjın daraldığı ve/veya düşük
fiyatla sunulan ürünün piyasaya yeni sunulduğu gibi hususlar” öne sürülebilecek haklı
gerekçeye örnek olarak sayılmıştır.
(65) Fiyat sıkıştırması analizinde esas alınan maliyetler Kılavuz’da ifade edilmiştir. Hâkim
durumdaki teşebbüsün incelenen davranışı sonucunda aslında kaçınılabilecek olmasına
karşın zarar ettiğinin tespitinde, uygun bir başlangıç noktası olarak ortalama kaçınılabilir
maliyet (OKM)21 ölçütü kullanılabilmektedir. Hâkim durumdaki bir teşebbüs, üretiminin
tamamı veya bir kısmı için OKM'nin altında bir fiyat uyguladığı takdirde, söz konusu
üretimi gerçekleştirmeyerek kaçınabileceği bir zarara katlanmaktadır. Dolayısıyla OKM'yi
karşılayamamak, hâkim durumdaki teşebbüsün kısa vadede feragatte bulunduğuna ve
eşit etkinlikteki bir rakibin zarar etmeden hedeflenen müşterilere hizmet edemeyeceğine
işaret etmektedir.
(66) İlgili pazarın koşulları dikkate alınarak bazı istisnai durumlarda Kurul tarafından
kullanılması muhtemel diğer bir maliyet ölçütü ise uzun dönem ortalama artan maliyet


hâkim durumda bulunan teşebbüsün rakiplerinin öngörülebilir bir gelecekte söz konusu unsuru etkin bir
şekilde tekrar oluşturup oluşturamayacakları göz önünde bulundurulmaktadır. Genel olarak, eğer söz
konusu unsur bir doğal tekelin sonucuysa, önemli şebeke etkileri veya tek kaynaktan temin edilebilecek
bir bilgi söz konusuysa ilgili unsurun rakipler tarafından tekrar oluşturulmasının olanaksız olduğu
değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, pazarın dinamik yapısı ve ilgili unsurun sağladığı pazar gücünün
sürdürülebilirliği de ayrıca göz önünde bulundurulmaktadır.
20 Kılavuz, 25. para.
21 OKM, bir teşebbüsün belirli miktardaki bir çıktıyı üretmemesi halinde katlanmayacağı veya tasarruf
edeceği maliyetler olarak tanımlanabilir.
18-39/621-301
25/42


(UDOAM22)’tir. UDOAM genellikle OKM'den yüksektir, çünkü (yalnızca incelenen dönem
içerisinde katlanılan sabit maliyetleri içeren) OKM'nin aksine UDOAM, kötüye kullanma
olduğu iddia edilen davranıştan önceki dönemde incelenen ürün için katlanılan sabit
maliyetleri de içermektedir. UDOAM’ın ilgili maliyet ölçütü olarak kullanıldığı durumlarda,
UDOAM'ı karşılayamamak hâkim durumdaki teşebbüsün söz konusu mal veya hizmetin
üretilmesine ilişkin tüm maliyetleri geri almadığını ve pazarın eşit etkinlikteki bir rakibe
kapatılabileceğini göstermektedir. Fiyatın UDOAM’ın üzerinde olduğu durumlarda eşit
etkinlikteki rakipler zarara katlanmadan faaliyetlerine devam edebileceklerinden bu
durumda hâkim durumdaki teşebbüsün davranışı yıkıcı fiyatlama olarak
değerlendirilmeyecektir.
(67) Kurulun bugüne kadar aldığı kararların, Kılavuz’da fiyat sıkıştırmasına ilişkin belirtilen ve
yukarıda yer verilen hususlarla paralel oluğu görülmektedir. Türk Telekom ve TTNET’ten
oluşan ekonomik bütünlüğün, toptan genişbant internet erişim hizmetleri pazarındaki
hâkim durumunu, perakende genişbant internet hizmetleri pazarında fiyat sıkıştırması
yoluyla kötüye kullandığı iddiası üzerine alınan Kurulun 08-65/1055-411 sayılı kararı
(TTNET-I Kararı)23, fiyat sıkıştırması incelemesinin yapılmış olması ve hakim durumun
perakende pazarda fiyat sıkıştırması yoluyla kötüye kullanıldığı sonucuna ulaşılması
nedeniyle önem arz etmektedir.
(68) Anılan kararda, fiyat sıkıştırması incelemesinde öncelikle teşebbüsün, rakiplerin ve ilgili
pazarın yapısına ilişkin belirli ekonomik ve hukuki koşulların eş zamanlı varlığının tespit
edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu kararda bu hususlar aşağıdaki şekilde
sıralanmıştır:
- Teşebbüsün öncelikle, bir üretim/hizmet zincirinde birbiriyle bağlantılı üst ve alt
pazarda (toptan ve perakende pazarda) faaliyeti olacak şekilde dikey bütünleşik
yapıda olması ve tek bir ekonomik bütünlüğü teşkil etmesi,
- Söz konusu teşebbüsün toptan pazardaki girdinin üretiminde/sunumunda tekele
yaklaşan pazar gücüne sahip olacak şekilde hâkim durumda bulunması,
- Toptan pazardaki girdinin perakende pazarda teşebbüsün kendisi ve rakiplerinin
üretim yapabilmeleri ve rekabet edip pazarda kalabilmeleri için zorunlu nitelik
taşıması, bir başka deyişle söz konusu girdinin üst pazarda yakın ikamesinin
(alternatifinin) bulunmaması ve daha düşük bir maliyetle kısa sürede üretilmesinin
mümkün olmaması
- Toptan ve perakende fiyat arasındaki marjın teşebbüsün veya teşebbüs kadar
etkin bir rakibin alt pazarda kâr elde edemeyeceği ve uzun dönemde pazarda
kalamayacağı kadar düşük belirlenmesi, bir başka deyişle, teşebbüsün rakipleri
gibi aynı toptan fiyatı açıktan ödemek zorunda kalması durumunda alt pazarda
kârlı bir şekilde faaliyet gösteremeyecek olması,
- Teşebbüsün fiyat sıkıştırmasına neden olan davranışı sonunda perakende
pazarda rekabetin kısıtlanması,
- Teşebbüsün fiyat sıkıştırmasına neden olan fiyatlama politikasına ilişkin objektif
gerekçelerinin bulunmaması.


22 UDOAM ise bir firmanın belirli bir ürünü üretmek için katlandığı tüm (değişken ve sabit) maliyetlerin
ortalamasıdır.
23 Söz konusu karar, Danıştay 13. Dairesinin 18.12.2012 tarihli ve 2012/3885 sayılı kararına da konu
olmuş ve Danıştay 13. Dairesi tarafından anılan Kurul kararında hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.
18-39/621-301
26/42


(69) Kararda, inceleme konusu dönem boyunca Türk Telekom’un al-sat modelindeki toptan
ücretleri ile TTNET’in kendi belirlediği perakende fiyatlar arasındaki marjın, TTNET’in
perakende düzeydeki maliyetlerini karşılamadığı tespiti yapılmıştır. Öte yandan, Türk
Telekom ve TTNET yetkililerinin şirket içi sunumlardaki ve aralarında yaptıkları
yazışmalardaki ifadelerinin, perakende pazardaki stratejiye uygun olarak, belirlenen
amaçlara ulaşabilmek için rakiplerin faaliyetlerinin zorlaştırılması ya da pazardan
dışlanması yönündeki niyetlerinin göstergesi niteliğinde olduğu vurgulanmıştır. Dışlayıcı
niyet ve etkinin yanı sıra, fiyat sıkıştırmasının gerçekleştiği dönemde TTNET satışlarını
artırırken rakiplerin pazarda marjinal düzeylerde kaldığı, dolayısıyla fiyat sıkıştırması
uygulamasının pazardaki etkilerini gösterdiği görülmektedir. Sonuç olarak, Türk Telekom
ve TTNET ekonomik bütünlüğünün perakende pazardaki maliyetlerini karşılayamayacak
derecede fiyatlama politikası izleyerek rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırmak amacıyla
fiyat sıkıştırması uyguladığı kanaatine varılmıştır.
(70) Fiyat sıkıştırmasına yönelik detaylı analiz yapılan bir diğer karar ise 19.12.2013 tarihli ve
13-71/992-423 sayılı (TTNET-II) kararıdır. Soruşturma kapsamında Türk Telekom’un
toptan pazarda, TTNET’in perakende pazarda hakim durumda olduğu tespitlerinin
ardından, Türk Telekom ve TTNET kampanyaları incelenmiş, ardından toptan ve
perakende tarifeler arasındaki marjın, TTNET’in perakende seviyedeki maliyetlerini
karşılayıp karşılamadığı analiz edilmiştir. Yapılan maliyet incelemeleri sonucunda
öncelikle TTNET’in kampanyalarının bir kısmının maliyetlerini karşılamadığı tespiti
yapılmıştır. Ardından, rakip İSS maliyetleri ve en çok satılan paketlerdeki kârlılıkları
incelenmiştir.
(71) Kararda, Aralık 2008-Şubat 2013 arasında incelemeye tabi tutulan herhangi bir
kampanyanın (taahhütlü iptal engelleme kampanyaları da dahil) maliyetlerini
karşılayamadığı gibi bir sonuca ulaşılamadığı, ancak bazı iptal engelleme
kampanyalarında TTNET’in ya maliyetini karşılayamadığı ya da başa baş noktasında
olduğu ifade edilmiştir. Bölgesel kampanyalar bakımından da, Tivibu Ev ürününün dahil
edildiği dört kampanyanın maliyetlerini karşılayamadığı belirtilmiştir.
(72) Söz konusu maliyet değerlendirmelerinin ardından, fiyat sıkıştırmasına neden olan
davranışın perakende pazarda rekabeti kısıtlayıcı (muhtemel) etkilere yol açıp açmadığı
incelenmiştir. İncelenen kampanyalardaki abone artışının davranışın büyüklüğünü
ortaya koyduğu, öte yandan Tivibu Ev’in dahil edildiği paket satışların ancak Ekim
2012’de hissedilebilir seviyeye ulaştığı ve Mayıs 2013’ten sonra rekabeti etkileme
potansiyeline kavuşmaya başladığı, söz konusu sürenin rekabet karşıtı piyasa
kapamanın oluşması için yeterli olmayacağı, ancak Tivibu Ev içeren paketlerin satışında
gözlenen artan trendin devam etmesi hâlinde rakiplere piyasanın kapanmasının
muhtemel hale geleceği kanaatine ulaşılmıştır.
(73) Öte yandan, bazı iptal engelleme kampanyalarının ya maliyetini karşılayamadığı ya da
başabaş noktasına çok yakın sonuçlar doğurduğu, bu kapsamda iptal engelleme
kampanyaları ile verilen faydaların artması hususu, daha önce sunulan kampanyaların
kârlılık oranları ile birlikte değerlendirildiğinde, iptal engelleme kampanyalarının
incelenen dönem sonrasında rekabet karşıtı piyasa kapama oluşturma olasılığının
bulunduğu tespiti yapılmıştır.



18-39/621-301
27/42


I.5.2.2. TTNET’in Uygulamalarının Fiyat Sıkıştırması Kapsamında
Değerlendirilmesi
I.5.2.2.1. Perakende Sabit Genişbant İnternet Erişim Hizmetleri Pazarında Abone
Ömrü ve Fiyat Sıkıştırması Analizindeki Rolü
(74) Gelir ve maliyet kalemlerinin kampanya/paket bazında aylık olarak hesaplanmasında
maliyetlerin hangi ölçüye göre dağıtılacağı kritik önem taşımaktadır. Kampanyalar
kapsamında abonelere sunulan indirim ve faydalar abone kazanma maliyeti olarak
adlandırılmaktadır. Abone kazanım maliyetlerinin sadece sarf edildikleri ayla
ilişkilendirmesinin doğru olmayacağı, söz konusu maliyetlerin abonenin “ömrü” boyunca
amorti edileceği değerlendirilmektedir24. Bu bağlamda, ortalama abone ömrünün
kullanılması, kampanya dönemi boyunca katlanılan abone kazanma maliyetlerinin
kampanyalı dönemi takip eden sürede karşılanıp karşılanmadığını tespit etmeyi mümkün
kılmaktadır.
(75) Ortalama abone ömrü, bir internet servis sağlayıcısı (İSS) tarafından sunulan bir
kampanyadan indirim ve fayda elde etmiş abonelerin kampanya süresi de dâhil olmak
üzere ortalama kaç ay başka bir İSS’ye geçmeden veya yeni bir kampanyadan
faydalanmadan aboneliğini devam ettirdiğinin tespiti ile hesaplanır. 24 ay taahhütlü
abonelere (söz konusu kampanyalı tekliften yararlanıp taahhüt süresi bitiminde halen
aynı kontratta olan aboneler ile tekliften yararlanıp taahhüt süresi bitmeden herhangi bir
cayma bedeli ödemeksizin aynı İSS’nin farklı bir teklifine geçen aboneler) sunulan söz
konusu indirim ve faydaların maliyeti karşılayıp karşılamadığı incelenirken taahhüt
dönemi ve taahhüt sonrasında aboneden elde edilen gelirler göz önünde
bulundurulmalıdır ki bu durum abone ömrünün hesaplanmasının analizdeki kritik rolünü
ortaya koymaktadır. Dolayısıyla abone ömrünün doğru bir şekilde tespit edilmesi,
gerçekleştirilecek olan fiyat sıkıştırması analizinde büyük öneme sahiptir.
(76) Kurulun önceki tarihli kararlarına bakıldığında, 24 aylık taahhüt karşılığında
kampanyadan faydalanan aboneler için ortalama abone ömrü süresinin birbirine yakın
şekilde belirlendiği görülmektedir. 19.11.2008 tarihli ve 08-65/1055-411 sayılı Kurul
kararında diğer ülkelerdeki uygulamalar da incelenmiş olup söz konusu süre teşebbüsün
lehine olacak şekilde 36 ay olarak belirlenmiştir25. Kurulun 19.12.2013 tarih ve 13-
71/992-423 sayılı kararında gerçekleşmiş müşteri hareketlerine ilişkin veriler kullanılarak
abone ömrü 34 ay olarak tespit edilmiştir. Kurulun 09.02.2017 tarihli ve 17-06/53-20
sayılı, 09.02.2017 tarihli ve 17-06/52-19 sayılı kararlarında ise söz konusu süre (…..) ay
olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla en güncel Kurul kararında, perakende sabit genişbant
hizmetleri pazarında bir abonenin 24 aylık taahhüt süresi bitiminden sonra ortalama (…..)
ay daha başka bir kampanyaya geçmeden veya servis sağlayıcı değiştirmeden
TTNET’ten hizmet almaya devam ettiği tespiti yapılmıştır.
(77) Başvuru sahibi Superonline tarafından, Ocak-Haziran 2015 döneminde 24 aylık taahhüt
vererek hizmet alımına başlamış tüm bireysel xDSL abonelerinin gerçekleşmiş verileri
analiz edilerek, söz konusu abonelerin 24 aylık kontrat dönemi bittikten sonra ortalama
(…..) ay daha taahhütsüz olarak hizmet alımına devam ettikleri tespit edilmiş ve bu
çerçevede abone ömrü (…..) ay olarak hesaplanmıştır. İlgili hizmetin sunulduğu pazarda,
abonelerin büyük çoğunluğunun taahhüt süresinin sona ermesinin ardından en fazla 2-
3 ay içerisinde yeni bir kampanyaya veya farklı bir işletmeciye geçmesinin bekleneceği


24 Kurulun 19.11.2008 tarihli ve 08-65/1055-411 sayılı kararı.
25 Kurulun 17.06.2010 tarihli ve 10-44/761-245 sayılı kararında da ilgili karara atıf yapılarak ortalama
abone ömrü süresi aynı şekilde 36 ay olarak tespit edilmiştir.
18-39/621-301
28/42


belirtilmiştir. Bu kapsamda abone ömrünün doğru tespit edilmesi bakımından,
hesaplama yapılırken gelir üretmeyen veya kullandığı gün başına gelir üreten taahhütsüz
abonelerin, kurumsal abonelerin, ses abonelerinin, taahhüt süresi şikayete konu
tarifeden farklı olan abonelerin ortalama abone ömrü hesabına dahil edilmemesi ve
benzer nitelikteki tüketici davranışlarının ortaya konması açısından şikayete konu
tarifeye benzer bir tarifedeki gerçekleşmiş abone ömrü verilerinin dikkate alınması
gerektiği hususlarına dikkat çekilmiştir.
(78) Bu husus BTK görüşünde de yer almış; 2017 tarihli Kurul kararında belirlenen (…..)
ortalama abone ömrünün uzun olduğu ve tüketicilere perakende seviyede sunulan
paketlere ilişkin kampanyasız-kampanyalı fiyatların arasındaki farkın yüksek olmasının
aboneler açısından yüksek cayma bedellerinin oluşmasına yol açtığı, tüketicilerin
taahhüt süresi içerisinde işletmeci değişikliği yapma motivasyonunun kırıldığı,
dolayısıyla İSS değişikliği yapmayı tercih edecek tüketicilerin taahhütlerinin bitiminin
akabinde, uzun süre beklemeden farklı bir İSS’ye geçiş yapmalarının beklendiği ifade
edilmiştir.
(79) TTNET’den hesaplamış olduğu ortalama abone ömrüne ilişkin bilgi talep edilmiş ve bu
bilginin bireysel ve kurumsal aboneler olarak ayrıştırılması istenmiştir. Bu talebe
istinaden TTNET tarafından Kurum kayıtlarına 27.09.2018 tarih ve 6985 sayı ile giren
cevabi yazıda ortalama abone ömrünün bireysel ve kurumsal aboneler birlikte dikkate
alındığında (…..) ay, yalnızca bireysel aboneler dikkate alındığında ise (…..) ay olduğu
ifade edilmiştir. Söz konusu abone ömrünün Superonline ve BTK tarafından dile getirilen
endişeleri karşıladığı değerlendirilmektedir.
I.5.2.2.2. Gelir-Maliyet Analizi
(80) Şikâyet konusu Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında çeşitli hız ve kotalarda 50 farklı
internet paketi sunulmaktadır. Hepsi Dahil Kampanyası kapsamındaki paketler içerisinde
kampanya dönemi boyunca en çok abone kazanımı sağlayan üç paket DSL 8 mpbs hız
ve 50 GB kotalı, fiber 24 mbps hız ve 35 GB kotalı ve hiper 24 mbps hız ve 35 GB kotalı
paketlerdir. Söz konusu paketler kapsamında edinilen abone sayısı, kampanya
sonucunda edinilen toplam abone sayısının %(…..)’ünü oluşturmaktadır. Dolayısıyla
önaraştırma kapsamında bahse konu paketlere ilişkin gelir-maliyet analizi yapılmıştır.
(81) TTNET’in gelir ve maliyet kalemlerinin içeriği hakkındaki açıklamalara ve paket bazında
toplam gelir ve maliyetlerin nasıl hesaplandığına ilişkin açıklamalara aşağıda yer
verilmektedir.
I.5.2.2.3. TTNET’in Gelir ve Maliyet Kalemlerine İlişkin Açıklamalar
TTNET’in Gelir Kalemleri ve Gelirlerinin Hesaplamasında Kullanılan Yöntem:
(82) TTNET’in Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında sunduğu internet hizmetinden elde ettiği
gelirler “paket gelirleri” ve “diğer gelirler” olarak iki başlık altında incelenmiştir. Paket
gelirleri internet, bağlantı, toptan hat kiralama, yalın internet, telefon ve devre hazırlama
ücretlerinden, diğer gelirler ise modem ücreti ve “VAS (Value Added Services)” olarak
adlandırılan katma değerli hizmet gelirinden oluşmaktadır. Kampanya dâhilinde sunulan
yalın internet paketlerinde telefon aboneliği gerekmediği için telefon ücreti alınmamakta,
telefon aboneliği gereken evde internet paketlerinden farklı olarak “yalın internet aylık
erişim ücreti” tarife ve kampanya fiyatlarına dâhil edilmektedir. Aşağıda TTNET’in
kampanya kapsamındaki gelir kalemleri ile söz konusu gelirler üzerinden ödediği vergi
ve katkı payı oranları hakkında bilgilere yer verilmektedir.

18-39/621-301
29/42


Paket Gelirleri:
- İnternet Ücreti: Abonelere farklı altyapı, hız ve kotalarda (örneğin, DSL 8 mbps 50
GB) verilen internet hizmeti karşılığında alınan aylık ücrettir. Bu ücret; kampanyalı
ve kampanyasız dönemde farklılık göstermektedir. Bağlantı ücreti, erişim ücreti
(NDSL26 veya THK27) ve modem ücreti gibi ek unsurları kapsamayan gelir
kalemidir. Abone ömrü boyunca oluşan ortalama internet ücreti geliri, analiz edilen
kampanyanın öngördüğü indirimli internet ücretinin indirimli ücretin geçerli olduğu
ay sayısıyla (24 ay), indirimli dönemin bitiminden sonra geçerli olan kampanyasız
ücretin ise geriye kalan abone ömrüyle ((…..) ay) çarpılması; çıkan sonucun ise
abone ömrüne ((…..) ay) bölünmesi ile elde edilmiştir.
- Bağlantı Ücreti: Yeni bir aboneden (diğer İSS’lerden TTNET’e geçiş yapan aboneler
hariç) internet erişiminin başlatılması için tek seferlik olarak tahsil edilen bir ücrettir.
Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında bağlantı ücreti 12.07.2016-31.12.2017
tarihleri arasında abone başına toplam 192 TL olacak şekilde 24 ay boyunca aylık
8 TL, 01.01.2018-16.05.2018 tarihleri arasında ise abone başına toplam 216 TL
olacak şekilde 24 ay boyunca 9 TL (%18 KDV ve %15 ÖİV dahil) taksitle faturaya
ayrıca yansıtılmıştır. Kârlılık analizi kapsamında ortalama bağlantı ücreti 24 ay
boyunca elde edilen bağlantı ücreti ortalama abone ömrüne bölünerek
hesaplamaya dahil edilmiştir.
- Toptan Hat Kiralama (Sabit Telefon Hizmet Ücreti): Telefon hizmeti de alan, diğer
bir ifadeyle evde internet abonesi olan kullanıcının erişim hizmeti için aylık olarak
ödediği bir ücrettir. Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında (yalın internet paketleri
hariç) 20 TL (%18 KDV ve %15 ÖİV dahil) olan “ALO Paket aylık sabit ücreti”, 12
TL olarak uygulanmaktadır. Ortalama toptan hat kiralama ücreti analiz edilen
kampanyanın öngördüğü indirimli internet ücretinin (12 TL) indirimli ücretin geçerli
olduğu ay sayısıyla (24 ay), indirimli dönemin bitiminden sonra geçerli olan
kampanyasız ücretin (20 TL) ise geriye kalan abone ömrüyle ((…..) ay) çarpılması;
çıkan sonucun ise ortalama abone ömrüne ((…..) ay) bölünmesi ile elde edilmiştir.
- Yalın İnternet Erişim Ücreti: Yalın internet paketlerinde sabit telefon aboneliğinin
zorunlu olmaması sebebiyle aylık sabit telefon ücreti alınmamakta, bununla birlikte
abonelerden erişim hizmeti için “Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti” adı altında belirli
bir aylık ücret talep edilmektedir. Hepsi Dahil Kampanyası ile sunulan yalın internet
paketlerinde kampanyalı fiyata 12 TL (vergiler dâhil), kampanyasız fiyata ise 20 TL
(vergiler dâhil) yalın internet erişim ücreti dâhil edilmektedir. Ortalama yalın internet
erişim ücreti de benzer şekilde indirimli ve indirimsiz tarife fiyatlarının aylara göre
ağırlıklı ortalamasının alınması ile elde edilmiştir.
- Devre Hazırlama Ücreti: Yalın internet hizmeti başvurularında, sabit telefon hattı ve
internet hizmeti aboneliği olmayan yeni müşterilerden bir defaya mahsus alınan
ücrettir. Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında söz konusu hizmet ücretsiz
sunulmuştur. Bu nedenle devre hazırlama ücreti hesaplamaya dahil edilmemiştir.
Diğer Gelirler:
- Modem Ücreti: TTNET tarafından sunulan kampanyalar kapsamında talep eden
abonelere sunulan modem karşılığında alınan ücrettir. Kampanya kapsamında


26 Naked Digital Subscriber Line (Yalın DSL).
27 Toptan Hat Kiralama.
18-39/621-301
30/42


modemli olarak sunulan internet paketlerinde 12.07.2016-31.12.2017 tarihlerinde
250 TL olan VDSL modemi istendiği takdirde 24 aylık taahhüt süresi boyunca aylık
3TL, 01.01.2018 tarihi sonrası ise aylık 5 TL olarak faturaya ayrıca yansıtılmıştır.
Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında modem satın alan abone oranının % (…..)
olduğu bildirilmiştir. Ortalama modem geliri, kampanyalı dönem boyunca
modemden elde edilen toplam gelirin ortalama abone ömrüne bölünmesi ve
kampanya kapsamında modem satın alan abone oranıyla çarpılmasıyla elde
edilmiştir.
- VAS Gelirleri (Katma Değerli Hizmetler): VAS hizmetleri katma değerli servis
hizmetlerini ifade etmekte olup, müşterilerin internet hizmetine ek olarak aldıkları
hizmetlerdir. VAS gelirleri ise, TTNET tarafından kullanıcılarına sunulan müzik,
video, eğitim platformu (vitamin), e-kitap platformu, güvenlik, ödeme hizmetleri gibi
katma değerli hizmetlerin sunumundan elde edilen gelirleri ifade etmektedir. TTNET
tarafından paket, erişim, bağlantı, modem ücretleri dışında 2016 yılında (…..) TL,
2017 yılında (…..) TL ve 2018 yılında (…..) TL VAS geliri elde edildiği ifade
edilmiştir.
(83) TTNET’in Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında sunduğu ek faydaların hesaplama
yöntemine ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmektedir. Söz konusu ek faydalar gelirleri
azaltıcı şekilde hesaplamaya dahil edilmiştir.
- Anlık İndirim: Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında çağrı merkezi veya online satış
kanallarından abone olan müşteriler ile başvurusu herhangi bir nedenle iptal olan
ve yeniden başvuru yapmayı kabul eden müşterilere özel kampanyalı fiyatlar
üzerinden ek olarak 50 TL verilen indirimdir. Söz konusu indirimden abonelerin
%(…..) faydalanmıştır. Bu kapsamda 50 TL, önce ortalama abone ömrüne
bölünmüş sonra da %(…..) ile çarpılarak hesaplamaya dahil edilmiştir.
- Cayma Bedeli Karşılama: Diğer internet servis sağlayıcıdaki internet aboneliğini
iptal ettirerek, TTNET internet abonesi olan müşterilerin diğer İSS’lerdeki
aboneliklerini iptal etmeleri nedeniyle cayma bedeli ödemek durumunda kalmaları
halinde, son faturalarını TTNET’e iletmeleri kaydıyla, kampanyalı fiyatlar üzerinden
ek olarak faturalarına aylık (…..) TL (vergiler dahil) olacak şekilde ve toplam (…..)
TL’ye kadar (vergiler dahil) indirim yansıtılmıştır. Söz konusu hizmetten faydalanan
abone oranı %(…..). Bu çerçevede ilk olarak ilgili hizmetten faydalanan abone
sayısının faydalanma miktarına ((…..)) göre ağırlıklı ortalaması alınmış, daha sonra
bulunan değer ortalama abone ömrüne bölünerek %(…..) alınmıştır.
- Eğitim Paketi: Hepsi Dahil Kampanyası’na dahil olup, yeni satış anında “eğitim
paketini istiyorum” seçeneğini işaretleyen abonelere ücretsiz olarak eğitim
paketinden yararlanma hakkı tanınmıştır. Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında
abonelerin %(…..) eğitim paketinden faydalanmıştır. Söz konusu eğitim
paketlerinden yararlanan aboneler birim lisans maliyetlerine göre ağırlıklandırılmış,
ardından ortalama abone ömrüne bölünerek bulunan değerin %(…..)’i alınmıştır.
Vergiler ve Katkı Payları:
- KDV: İnternet ve modem gelirleri üzerinden %18 oranında katma değer vergisi
ödenmektedir.
- ÖİV: İnternet gelirleri üzerinden %5 oranında ödenen özel iletişim vergisi Ocak 2018
yılı itibarıyla %7,5 oranında ödenmektedir.
18-39/621-301
31/42


- Evrensel Hizmet Katkı Payı: Yıllık gelirin % 1’lik bir kısmı Evrensel Hizmet Fonu
olarak Hazine’ye ödenmektedir.
- Hazine Katkı Payı: Yıllık gelirin % 0,35 oranındaki pay “idari ücret” olarak BTK'ya
ödenmektedir.
TTNET’in Maliyet Kalemleri ve Maliyetlerinin Hesaplamasında Kullanılan Yöntem:
(84) TTNET’in Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında sunduğu internet paketleri için
katlandığı maliyetler genel olarak abonelere hizmet sunumundan kaynaklanan
“perakende seviyedeki maliyetler” ile TTNET tarafından Türk Telekom’a ödenen ücretleri
içeren “toptan seviyedeki maliyetler”den oluşmaktadır.
Perakende Seviyedeki Maliyet Kalemleri:
(85) TTNET’in perakende seviyedeki maliyetlerini oluşturan kalemler aşağıda sunulmuştur.
Söz konusu maliyetler 2016, 2017 ve 2018 yılları olmak üzere her yıl için aylık abone
başına hesaplanmıştır. Satış primi gideri yıllık bazda yeni kazanılan abone sayısına
bölünürken, diğer gider kalemleri ortalama abone sayısına bölünerek hesaplamaya dahil
edilmiştir.
- Tahsilat Komisyonu Giderleri: TTNET tarafından bayilere ödenen tahsilat
komisyonlarını kapsamaktadır.
- Yasal Takip Giderleri: Yükümlülüklerini yerine getirmeyen aboneler için başlatılan
yasal süreçte katlanılan maliyetleri içermektedir.
- Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri Giderleri: Müşteri ilişkilerinin yönetimi, çağrı
merkezinin kurulması ve çağrı merkezi üzerinden yapılan satışlar kapsamında
katlanılan maliyetleri içermektedir.
- Faturalama İşlemleri, Fatura Kâğıdı ve Zarf Ücreti Giderleri: Faturalama maliyetleri,
faturalama sürecinde kâğıt, zarf ve posta kalemleri için katlanılan maliyetleri
içermektedir.
- Pazarlama (İlan ve Reklam) Giderleri: TTNET markasının ve ürünlerinin tanıtımı
amacıyla katlanılan tüm maliyetleri içermektedir. Kampanya bazında reklam
faaliyetleri gerçekleştirilmekle beraber, reklam harcamalarındaki temel saikin abone
kazanımı olması nedeniyle bahse konu maliyetin kârlılık hesaplamalarında, toplam
pazarlama tüm abone sayısına ve ay sayısına bölünmesiyle hesaplanmıştır.
- VAS (Katma Değerli Hizmetler) Giderleri: TTNET tarafından kullanıcılarına sunulan;
müzik, video, eğitim platformu (vitamin), e-kitap platformu gibi katma değerleri
hizmetlerin sunumunu için katlanılan maliyetleri ifade etmektedir.
- Operasyonel Maliyetler: TTNET’in faaliyetleri kapsamında katlandığı başta IT
harcamaları (kullanılan yazılım lisansları, donanım bakım maliyetleri vb.) olmak
üzere operasyonel giderleri içermektedir.
- Satış Primi: TTNET’in satış kanallarına abone kazanımı kapsamında ödediği
aktivasyon primleri satış primleri maliyet kalemini oluşturmaktadır. Kanal bazında
ödenen prim miktarı değişmektedir.

18-39/621-301
32/42


(86) TTNET’in perakende seviyedeki maliyetlerini oluşturan diğer kalemleri modem, kurulum
ve şüpheli alacak giderleridir.
- Modem Maliyeti: Kampanyalar çerçevesinde TTNET tarafında satılan modem
başına katlanılan maliyetleri ifade etmektedir. Modemin tek seferlik abone başına
maliyeti Kampanya süresince yıllık bazda değişmiştir. Bu maliyet, abone başına
toplam modem harcamasının ortalama abone ömrüne bölünmesi ile
hesaplanmıştır.
Tablo 8: Hepsi Dahil Kampanyası Kapsamında Modem Maliyeti Hesaplaması
Modem Maliyeti 2016 2017 2018
Abone başı modem maliyeti (TL) (…..) (…..) (…..)
Modem alan abone oranı (…..) (…..) (…..)
Kampanyadan faydalanan abone sayısı (…..) (…..) (…..)
Modem alan abone sayısı (…..) (…..) (…..)
Toplam modem harcaması (TL) (…..) (…..) (…..)
Abone başına modem harcaması (TL) (…..) (…..) (…..)
Aylık maliyetlere yansıması (abone başı modem
harcaması /abone ömrü) (TL) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Raportörlerce yapılan hesaplamalar
- Kurulum Giderleri: TTNET’in yeni aboneleri için modem teslim, modem kurulum, hız
testi ve gerektiğinde daire içi kablolama gibi hizmetleri nedeniyle katlandığı
maliyetleri ifade etmektedir. Kurulum maliyetine tek sefer katlanılmakta olup yıllık
olarak değişmiştir. Söz konusu maliyet, abone başına kurulum maliyeti abone
ömrüne bölünerek hesaplamaya dahil edilmiştir.
Tablo 9: Hepsi Dahil Kampanyası Kapsamında Kurulum Maliyeti Hesaplaması
Kurulum Maliyeti 2016 2017 2018
Abone başı kurulum maliyeti (TL) (…..) (…..) (…..)
Kurulum hizmeti alan abone oranı (…..) (…..) (…..)
Kampanyadan faydalanan abone sayısı (…..) (…..) (…..)
Toplam kurulum maliyeti (TL) (…..) (…..) (…..)
Abone başına kurulum maliyeti (TL) (…..) (…..) (…..)
Aylık maliyetlere yansıması (abone başı kurulum
maliyeti /abone ömrü) (TL) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Raportörlerce yapılan hesaplamalar
- Şüpheli Alacak Gideri: Tahsili şüpheli konuma düşen alacaklara karşılık olarak tüm
gelirler üzerinden ayrılan bir oran olup maliyet unsuru olarak kârlılık hesabına dâhil
edilmektedir. Öncelikle aylık ortalama net gelir, Kampanya kapsamında sunulan
paketlerden elde edilen gelirin abone sayılarına göre ağırlıklı ortalaması alınarak
hesaplanmıştır. Ardından şüpheli alacak gideri, şüpheli alacak oranının aylık
ortalama net gelire oranlanması ile bulunmuştur.

18-39/621-301
33/42


(87) 2016, 2017 ve 2018 yılları için hesaplanan perakende seviyedeki maliyetlerin tamamı
aşağıdaki tablolarda görülmektedir.

Tablo 10: Perakende Seviyedeki Maliyetler 2016
Gider Kalemi/ 2016

Toplam Gider (TL)

İlgili Abone
Sayısı
Abone Başına Aylık
Ortalama Gider (TL)
Tahsilat Komisyonu (…..) (…..) (…..)
Yasal Takip Giderleri (…..) (…..) (…..)
Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri
Giderleri (…..) (…..) (…..)
Faturalama İşlemleri, Fatura Kağıdı ve
Zarf Ücreti (…..) (…..) (…..)
Pazarlama Giderleri (…..) (…..) (…..)
VAS Giderleri (…..) (…..) (…..)
Operasyonel Giderler (…..) (…..) (…..)
Satış Primi (…..) (…..) (…..)
Modem Maliyeti (abone ömrüne
yansıtılmış olarak) (…..)
Kurulum Maliyeti (…..)
Şüpheli Alacak Gideri (…..)
TOPLAM (…..)

Tablo 11: Perakende Seviyedeki Maliyetler 2017
Gider Kalemi/2017 Toplam Gider (TL)
İlgili Abone
Sayısı
Abone Başına
Aylık Ortalama
Gider (TL)
Tahsilat Komisyonu (…..) (…..) (…..)
Yasal Takip Giderleri (…..) (…..) (…..)
Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri
Giderleri (…..) (…..) (…..)
Faturalama İşlemleri, Fatura Kağıdı ve
Zarf Ücreti (…..) (…..) (…..)
Pazarlama Giderleri (…..) (…..) (…..)
VAS Giderleri (…..) (…..) (…..)
Operasyonel Giderler (…..) (…..) (…..)
Satış Primi (…..) (…..) (…..)
Modem Maliyeti (abone ömrüne
yansıtılmış olarak) (…..)
Kurulum Maliyeti (…..)
Şüpheli Alacak Gideri (…..)
TOPLAM (…..)
Kaynak: TTNET verileri ve raportörlerin hesaplamaları


18-39/621-301
34/42


Tablo 12: Perakende Seviyedeki Maliyetler 2018
Gider Kalemi/2018 Toplam Gider (TL)
İlgili Abone
Sayısı
Abone Başına
Aylık Ortalama
Gider (TL)
Tahsilat Komisyonu (…..) (…..) (…..)
Yasal Takip Giderleri (…..) (…..) (…..)
Çağrı Merkezi ve Müşteri İlişkileri
Giderleri (…..) (…..) (…..)
Faturalama İşlemleri, Fatura Kağıdı ve
Zarf Ücreti (…..) (…..) (…..)
Pazarlama Giderleri (…..) (…..) (…..)
VAS Giderleri (…..) (…..) (…..)
Operasyonel Giderler (…..) (…..) (…..)
Satış Primi (…..) (…..) (…..)
Modem Maliyeti (abone ömrüne
yansıtılmış olarak) (…..)
Kurulum Maliyeti (…..)
Şüpheli Alacak Gideri (…..)
TOPLAM (…..)
Kaynak: TTNET verileri ve raportörlerin hesaplamaları
Toptan Seviyedeki Maliyet Kalemleri:
(88) İSS’ler perakende seviyede hizmet verebilmek için toptan seviyede Türk Telekom’dan
birtakım hizmetler almak durumundadır. Bu bölümde toptan seviyede verilen hizmet için
Türk Telekom’a ödenen ve İSS’ler için maliyet oluşturan unsurlar açıklanacaktır.
- Toptan Aylık Paket Ücreti (VAE Paket Ücreti): DSL hizmetlerinin perakende
seviyede sunumu için İSS’lerin Türk Telekom altyapısına erişmesi gerekmektedir.
Türk Telekom altyapısına erişim yöntemlerinden biri olan VAE (Veri Akış Erişimi)
modelinde trafik, belirli trafik teslim noktalarına kadar Türk Telekom tarafından
taşınmakta ve söz konusu noktalarda İSS’lere teslim edilmektedir. Dolayısıyla VAE
maliyeti TTNET’in belirli bir seviyeye kadar Türk Telekom altyapısı üzerinden
gerçekleştirdiği veri akışı için paket bazında aylık olarak katlandığı maliyeti ifade
etmektedir. Aylık VAE maliyeti paket bazında değişlik göstermektedir. Bununla
birlikte Türk Telekom alternatif işletmecilere pozitif ayrımcılık uygulayarak, onlara
sunduğu paket fiyatların %5 fazlası ile TTNET’e satışta bulunmaktadır. Ancak söz
konusu durum DSL ve hiper altyapıya sahip internet paketleri için geçerliyken fiber
paketler için geçerli değildir. Paket bazında VAE toptan maliyetlerine ilişkin bilgiler
aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.
Tablo 13: Paket Bazında VAE Maliyetlerine İlişkin Bilgiler
Paket Alternatif İşletmeci Maliyeti (TL)
TTNET Maliyeti (%5 ayrımcılık
uygulaması ile) (TL)
DSL 8mpbs 50 GB (…..) (…..)
Fiber 24mpbs 35 GB (…..) (…..)
Hiper 24mpbs 35 GB (…..) (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen belgeler
- Port ve Transmisyon Maliyetleri: BTK’nın 04.10.2016 tarihli ve 2016/DK-ETD/419
sayılı Kurul kararı doğrultusunda 14.10.2016 tarihi itibarıyla, toptan seviyede sabit
genişbant internet hizmetinin sunulmasında paket bazlı tarifeden, port ve
transmisyon bazlı tarifeye geçilmiştir. Söz konusu kurul kararı ile port maliyetleri
abone başına sabit bir maliyet olarak düzenlenmiş olup transmisyon maliyetleri ise
megabit başına belirlenmiştir. Ardından BTK’nın 26.04.2017 tarihli ve 2017/DK-
ETD/139 sayılı kararı ile 01.05.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere
transmisyon ücretlerini belirlemede logaritmik ve baremli modele geçiş yapılmıştır.
18-39/621-301
35/42


Ayrıca söz konusu karar ile uygulamaya başlanan iki kampanyaya aşağıda yer
verilmiştir.
i. Abone Baremli Transmisyon Kampanyası; Transmisyon ücretlendirmesi abone
hacminin her bir 100.000’lik baremi için sırasıyla %25, %20, %15 ve %10 indirim
sağlanarak yüksek kullanımların teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Bu şekilde
abone bazının ilk 400.000’i için 12 aylık dönemde bütün İSS’lere transmisyon
ücretinde indirim sağlanacaktır.
ii. Yıllık Transmisyon Artış Kampanyası; TTNET haricindeki İSS’lerin tamamının
yıllık ortalama trafiğinde önceki yıla oranla %25’in üstünde artış oluşması
durumunda artışın yaratacağı ek transmisyon maliyetinin 3’te 2’si TTNET
haricindeki İSS’lere takip eden yıl içinde indirim verilecektir. İade edilecek tutar
İSS’ler arasında gerçekleşmiş yıllık transmisyon maliyetlerine oranlı
paylaştırılacaktır. Kampanya AKN uygulamasının kaldırılacağı 2018 yılı sonuna
kadar devam edecektir.
(89) Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında abone alımı 12.07.2016-16.05.2018 dönemini
kapsamaktadır. Kampanya süresince anılan BTK kararları doğrultusunda toptan
maliyetlerde değişiklik meydana gelmiştir. Dolayısıyla söz konusu maliyet hesaplamaları
her bir paket bazında Temmuz 2016-Eylül 2016, Ekim 2016-Nisan 2017, Mayıs 2017 ve
sonrası olmak üzere üç dönem için ayrı yapılmış, ardından ortalama abone ömrüne göre
ağırlıklı ortalaması alınarak paketlerin toptan maliyet değerine ulaşılmıştır.
- Yalın İnternet (NDSL) Erişim Maliyeti: Yalın internet hizmeti verebilmek için İSS’ler
tarafından Türk Telekom’a ödenmesi gereken erişim ücretini ifade etmektedir. Söz
konusu maliyet kaleminin paket bazında ve kampanya sürecindeki değişimine
aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.
Tablo 14: Paket Bazında Yalın İnternet Erişim Maliyetleri (TL)
Paket

VAE Temmuz 2016-
Eylül 2016
PT Ekim 2016-
Nisan 2017
PT Mayıs 2017
ve sonrası
DSL 8mpbs 50 GB (…..) (…..) (…..)
Fiber 24mpbs 35 GB (…..) (…..) (…..)
Hiper 24mpbs 35 GB (…..) (…..) (…..)
Kaynak: TTNET tarafından gönderilen belgeler
- Toptan Hat Kiralama (THK) Erişim Maliyeti: TTNET’in ALO Paket telefon hizmeti de
alan aboneler için Türk Telekom’a ödenen erişim hizmeti karşılığında ödenen aylık
maliyettir. Aylık abone başına THK maliyeti (…..) TL olup paket bazında ve
kampanya süresince değişmemiştir.
- Bitsream (MetroEthernet) Maliyeti: TTNET’in Türk Telekom altyapısından veri
aktarımı gerçekleştiriyor olması nedeniyle Türk Telekom’a ödenen bedeli ifade
etmektedir. Söz konusu maliyet kalemi aylık ve abone başına 2016 yılında (…..) TL,
2017 yılında (…..) TL ve 2018 yılında (…..) TL’dir. Kampanya süresince belirlenen
söz konusu dönemlere göre ağırlıklı ortalaması alınarak hesaplamaya dahil edilmiştir.
- Bağlantı Maliyeti: Yeni bir aboneye internet sağlanması halinde abonenin internet
erişiminin başlatılması için TTNET tarafından Türk Telekom’a tek seferlik ödenen
bir maliyet kalemidir. Toptan Bağlantı Kampanyası kapsamında, Türk Telekom’a
yeni aboneliklerde bağlantı işlemi için her bir abone başına ve tek seferlik olarak
(…..) TL tutarında ödeme yapılması gerekirken Türk Telekom tarafından söz
konusu ücrete ilişkin tek seferlik olmak üzere (…..) TL tutarında indirim
uygulanmıştır. Dolayısıyla kampanya kapsamında fiber paketler hariç olmak üzere
TTNET ve diğer İSS’ler tarafından Türk Telekom’a herhangi bir bağlantı ücreti
18-39/621-301
36/42


ödenmemektedir. Bu çerçevede, DSL ve hiper internet paketleri için bağlantı ücreti
hesaplamaya dahil edilmezken fiber paket için bağlantı ücreti ortalama abone
ömrüne bölünerek hesaplamaya dahil edilmiştir.
- Yalın Devre Hazırlama Maliyeti/ THK Aktivasyon Maliyeti: Yeni aboneler için Türk
Telekom'dan alınan yalın devre hazırlama hizmeti veya telefon hizmetinin de
verilmesi halinde THK aktivasyon hizmeti ücretidir. Yalın Devre Hazırlama/THK
aktivasyon maliyeti tek seferlik bir maliyet olup abone başına (…..) TL’dir. THK
aktivasyon maliyeti alternatif operatörlere numara taşınması durumunda (…..) TL’ye
düşmektedir. Bu kapsamda söz konusu maliyetler abone ömrüne bölünerek
hesaplamaya dahil edilmiştir.
(90) Toptan Satış Kampanyası: Toptan seviyedeki maliyetlerin belirlenmesinde dikkate
alınan bir diğer unsur, Toptan Satış Kampanyası kapsamında Türk Telekom’un İSS’lere
yönelik vermiş olduğu satış desteğidir. Söz konusu destek daha önce Türk Telekom
altyapısı üzerinden internet hizmeti almayan abonelerin kazanılması karşılığında abone
başına tek seferlik bir ödemeyi öngörmektedir. Bu kapsamda yapılan destek, abonenin
DSL internet paketine üye olması halinde 30 TL, fiber veya hiper internet paketlerinden
satın alması halinde ise 130 TL’dir. İlgili paketler için söz konusu satış destekleri abone
ömrüne bölünerek maliyetleri azaltıcı şekilde hesaba katılmıştır.
(91) Yukarıda hesaplama yöntemleri ve ilgili dönemleri açıklanan toptan maliyet kalemlerinin
tamamı evde internet seçeneği ve yalın internet seçeneği için aşağıdaki tablolarda
gösterilmektedir.
Tablo 15: Evde İnternet Maliyet Kalemleri
Paket Adı


Evde İnternet Maliyet Kalemleri (TL)
8 Mbps- 50 GB
DSL
24 Mbps- 35
GB Fiber
24 Mbps- 35
GB Hiper
V
A
E
T
e
m
m
u
z
2
0
1
6
-
E
y
lü
l
2
0
1
6


Toptan Aylık Ücret ( VAE) (…..) (…..) (…..)
Toptan Hat Kiralama (THK) Erişim Gideri (…..) (…..) (…..)
Bitstream Maliyeti (…..) (…..) (…..)
THk Aktivasyon Ücreti (…..) (…..) (…..)
Bağlantı Maliyeti (…..) (…..) (…..)
(-)Toptan Bağlantı Kampanyası (…..) (…..) (…..)
(-)Toptan Satış Kampanyası (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
P
T
E
k
im
2
0
1
6
-N
is
a
n

2
0
1
7


Port (…..) (…..) (…..)
Toptan Hat Kiralama (THK) Port (…..) (…..) (…..)
Transmisyon (…..) (…..) (…..)
Bitstream Maliyeti (…..) (…..) (…..)
THk Aktivasyon Ücreti (…..) (…..) (…..)
Bağlantı Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Toptan Bağlantı Kampanyası (…..) (…..) (…..)
(-)Toptan Satış Kampanyası (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
P
T
M
a
y
ıs
2
0
1
7
v
e

s
o
n
ra
s
ı

Port (…..) (…..) (…..)
Toptan Hat Kiralama (THK) Port (…..) (…..) (…..)
Transmisyon (…..) (…..) (…..)
Bitstream Maliyeti (…..) (…..) (…..)
THK Aktivasyon Ücreti (…..) (…..) (…..)
Bağlantı Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Toptan Bağlantı Kampanyası (…..) (…..) (…..)
(-)Toptan Satış Kampanyası (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
Kaynak: TTNET verileri ve raportörlerin hesaplamaları
18-39/621-301
37/42


Tablo 16: Yalın İnternet Maliyet Kalemleri
Paket Adı
Yalın İnternet Maliyet Kalemleri (TL)
8 Mbps- 50 GB
DSL
24 Mbps- 35 GB
Fiber
24 Mbps- 35
GB Hiper
V
A
E
T
e
m
m
u
z
2
0
1
6
-
E
y
lü
l
2
0
1
6


Toptan Aylık Ücret ( VAE) (…..) (…..) (…..)
Yalın İnternet Erişim Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Bitstream Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Yalın Devre Hazırlama Ücreti (…..) (…..) (…..)
Bağlantı Maliyeti (…..) (…..) (…..)
(-)Toptan Bağlantı Kampanyası (…..) (…..) (…..)
(-)Toptan Satış Kampanyası (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
P
T
E
k
im
2
0
1
6
-N
is
a
n

2
0
1
7


Port (…..) (…..) (…..)
Yalın İnternet Erişim Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Transmisyon (…..) (…..) (…..)
Bitstream Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Yalın Devre Hazırlama Ücreti (…..) (…..) (…..)
Bağlantı Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Toptan Bağlantı Kampanyası (…..) (…..) (…..)
(-)Toptan Satış Kampanyası (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
P
T
M
a
y
ıs
2
0
1
7
v
e

s
o
n
ra
s
ı

Port (…..) (…..) (…..)
Yalın İnternet Erişim Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Transmisyon (…..) (…..) (…..)
Bitstream Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Yalın Devre Hazırlama Ücreti (…..) (…..) (…..)
Bağlantı Maliyeti (…..) (…..) (…..)
Toptan Bağlantı Kampanyası (…..) (…..) (…..)
(-)Toptan Satış Kampanyası (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..)
Kaynak: TTNET verileri ve raportörlerin hesaplamaları
I.5.2.2.4. Hepsi Dahil Kampanyası’nın Kârlılık Analizine İlişkin Değerlendirmeler
(92) Bu bölümde, yukarıda tanımlarına yer verilen ve hesaplama yöntemleri açıklanan gelir
ve maliyet kalemleri kullanılarak TTNET’in şikayet konusu Hepsi Dahil Kampanyası
kapsamında sunulan ve kampanya dahilinde TTNET toplam abone kazanımının
%(…..)’inden fazlasını oluşturan “50 GB/8mbps NetLimitsiz”, “35GB/24mbps Hipernet”
ve “35GB/24mbps Fiber” internet paketlerine ilişkin kâr/zarar analizi yapılacaktır. Daha
önce de bahsedildiği üzere söz konusu internet paketi yalın internet/evde internet
seçenekleri ile abonelere sunulmaktadır. Bu çerçevede, kârlılık analizi de yalın internet
ve evde internet seçenekleri için ayrı ayrı sütunlarda gösterilmektedir. Hesaplamada
kampanyanın başladığı Temmuz 2016 tarihi başlangıç alınarak abone ömrü boyunca
ilgili internet paketinden elde edilen abone başına ortalama net gelir hesaplanmış, yine
Temmuz 2016’dan başlayıp abone ömrü boyunca toptan ve perakende maliyetler
hesaplanmış ve aylık ortalama net gelir ile aylık ortalama toplam maliyet arasındaki fark
bulunarak faiz ve vergi öncesi kâra (FAVÖK) ulaşılmıştır. Kampanya dönemi içerisinde
toptan maliyetlerde VAE yöntemi ile ücretlendirmeden Port/Transmisyon yöntemi ile
ücretlendirmeye geçildiğinden Temmuz 2016-Eylül 2016 dönemi için VAE yöntemi ile
toptan maliyetler, Ekim 2016- Nisan 2017 dönemi için P/T toptan maliyetleri ve Mayıs
2017 sonrası için yeniden düzenlenen P/T toptan maliyetleri esas alınmıştır. Toptan
maliyetlerin hesaplanmasında kampanyanın başladığı tarih olan Temmuz 2016’dan
başlayarak abone ömrü olan (…..) ay boyunca ilgili aylarda geçerli toptan maliyetlerin
ağırlıklı ortalaması alınmıştır. Yine aynı dönem içerisinde perakende maliyetlerin de
18-39/621-301
38/42


ağırlıklı ortalaması hesaplanarak aylık ağırlıklı ortalama perakende maliyetlere
ulaşılmıştır.
(93) Aşağıdaki tablolarda sırasıyla 50 GB/8mbps NetLimitsiz”, “35GB/24mbps Hipernet” ve
“35GB/24mbps Fiber” internet paketlerine ilişkin hesaplanan aylık ortalama gelir ve
maliyet verileri ile ilgili internet paketinden elde edilen faiz ve vergi öncesi kâr (FAVÖK)
ve faiz ve vergi öncesi kâr marjı (FAVÖK MARJ) bilgileri yalın internet ve evde internet
(telefon dahil) seçenekleri ile yer almaktadır.
Tablo 17: 50 GB/8mpbs DSL Yalın/ Evde İnternet Paketi Kârlılık Analizi (TL)
DSL 8mpbs 50 GB
Paket Geliri YALIN THK
Kampanyasız Ücret 94,00 94,00
Bağlantı Ücreti (24 Ay Boyunca) (…..) (…..)
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti/
ALO Paket Aylık Sabit Erişim Ücreti 20,00 20,00
Kampanyalı Ücret (24 Ay Boyunca) 36,90 36,90
Bağlantı Ücreti (24 Ay Boyunca) 8,00 8,00
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti/
ALO Paket Aylık Sabit Erişim Ücreti 12,00 12,00
Yalın İnternet Devre Hazırlama Ücreti/Alo Paket Geçiş Ücreti (…..) (…..)
Diğer Gelirler
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Geliri (vergiler hariç) (…..) (…..)
Modem Geliri (24 ay boyunca) 3,00 3,00
Online Abonelik İndirimi (…..) (…..)
Eğitim Paketi (…..) (…..)
Cayma Bedeli (…..) (…..)
Abone Ömrü Boyunca Aylık Ortalama Gelirler
Ortalama Gelir-İnternet Paketi (…..) (…..)
Ortalama Yalın İnternet Aylık Erişim ücreti/Ortalama Gelir Telefon (…..) (…..)
Ortalama Bağlantı Ücreti ve Katma Değerli Hizmetler (…..) (…..)
Ortalama Gelir-Modem (…..) (…..)
Ortalama Gelir (…..) (…..)
Net Gelir (Vergiler ve Katkı Payları Hariç) (…..) (…..)
KDV(%18) (…..) (…..)
KDV(Modem) (…..) (…..)
KDV (Telefon) (…..) (…..)
KDV(İnternet) (…..) (…..)
ÖİV (…..) (…..)
ÖİV (İnternet) (…..) (…..)
ÖİV (telefon) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (%1) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (modem) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (telefon) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (internet) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (%0,35) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (Modem) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (Telefon) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (İnternet) (…..) (…..)
Maliyetler
Ağırlıklı Ortalama Aylık Toptan Maliyet (…..) (…..)
Ağırlıklı Ortalama Perakende Maliyet (…..) (…..)
Perakende ve toptan maliyetler toplamı (…..) (…..)
FAVÖK (…..) (…..)
FAVÖK MARJ (…..) (…..)


18-39/621-301
39/42


Tablo 18: Hiper 24mpbs 35 GB Paketi Yalın/ Evde İnternet Paketi Kârlılık Analizi (TL)
Hiper 24mpbs 35 GB
Paket Geliri YALIN THK
Kampanyasız Ücret 96,00 96,00
Bağlantı Ücreti (24 Ay Boyunca) (…..) (…..)
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti/
ALO Paket Aylık Sabit Erişim Ücreti 20,00 20,00
Kampanyalı Ücret (24 Ay Boyunca) 36,90 36,90
Bağlantı Ücreti (24 Ay Boyunca) 8,00 8,00
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti/
ALO Paket Aylık Sabit Erişim Ücreti 12,00 12,00
Yalın İnternet Devre Hazırlama Ücreti/Alo Paket Geçiş Ücreti (…..) (…..)
Diğer Gelirler
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Geliri (vergiler hariç) (…..) (…..)
Modem Geliri (24 ay boyunca) 3,00 3,00
Online Abonelik İndirimi (…..) (…..)
Eğitim Paketi (…..) (…..)
Cayma Bedeli (…..) (…..)
Abone Ömrü Boyunca Ortalama Gelir
Ortalama Gelir-İnternet Paketi (…..) (…..)
Ortalama Yalın İnternet Aylık Erişim ücreti/Ortalama Gelir Telefon (…..) (…..)
Ortalama Bağlantı Ücreti ve Katma Değerli Hizmetler (…..) (…..)
Ortalama Gelir-Modem (…..) (…..)
Ortalama Gelir (…..) (…..)
Net Gelir (…..) (…..)
KDV(%18) (…..) (…..)
KDV(Modem) (…..) (…..)
KDV(Telefon) (…..) (…..)
KDV(İnternet) (…..) (…..)
ÖİV (…..) (…..)
ÖİV (İnternet) (…..) (…..)
ÖİV (telefon) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (%1) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (modem) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (telefon) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (internet) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (%0,35) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (Modem) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (Telefon) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (İnternet) (…..) (…..)
Maliyetler
Ağırlıklı Ortalama Aylık Toptan Maliyet (…..) (…..)
Ağırlıklı Ortalama Perakende Maliyet (…..) (…..)
Perakende Ve Toptan Maliyetler Toplamı (…..) (…..)
FAVÖK (…..) (…..)
FAVÖK MARJ (…..) (…..)


18-39/621-301
40/42


Tablo 19: Fiber 24mpbs 35 GB Paketi Yalın/ Evde İnternet Paketi Kârlılık Analizi
Fiber 24mpbs 35 GB
Paket Geliri YALIN THK
Kampanyasız Ücret 96,00 96,00
Bağlantı Ücreti (24 Ay Boyunca) 0,00 0,00
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti/ALO Paket Aylık Sabit Erişim
Ücreti 20,00 20,00
Kampanyalı Ücret (24 Ay Boyunca) 36,90 36,90
Bağlantı Ücreti (24 Ay Boyunca) 8,00 8,00
Yalın İnternet Aylık Erişim Ücreti/ALO Paket Aylık Sabit Erişim
Ücreti 12,00 12,00
Yalın İnternet Devre Hazırlama Ücreti/Alo Paket Geçiş Ücreti (…..) (…..)
Diğer Gelirler
Katma Değerli Hizmetler (VAS) Geliri (vergiler hariç) (…..) (…..)
Modem Geliri (24 ay boyunca) 3,00 3,00
Online Abonelik İndirimi (…..) (…..)
Eğitim Paketi (…..) (…..)
Cayma Bedeli (…..) (…..)
Abone Ömrü Boyunca Ortalama Gelir
Ortalama Gelir-İnternet Paketi (…..) (…..)
Ortalama Yalın İnternet Aylık Erişim ücreti/Ortalama Gelir Telefon (…..) (…..)
Ortalama Bağlantı Ücreti ve Katma Değerli Hizmetler (…..) (…..)
Ortalama Gelir-Modem (…..) (…..)
Ortalama Gelir (…..) (…..)
Net Gelir (…..) (…..)
KDV(%18) (…..) (…..)
KDV(Modem) (…..) (…..)
KDV( Telefon) (…..) (…..)
KDV(İnternet) (…..) (…..)
ÖİV (…..) (…..)
ÖİV (İnternet) (…..) (…..)
ÖİV (Telefon ) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (%1) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (modem) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (telefon) (…..) (…..)
Evrensel Hizmet Fonu Katkı Payı (internet) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (%0,35) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (Modem) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (Telefon) (…..) (…..)
Hazine Katkı Payı (İnternet) (…..) (…..)
Ağırlıklı Ortalama Aylık Toptan Maliyet (…..) (…..)
Ağırlıklı Ortalama Perakende Maliyet (…..) (…..)
Perakende ve toptan maliyetler toplamı (…..) (…..)
FAVÖK (…..) (…..)
FAVÖK MARJ (…..) (…..)
(94) Yukarıdaki tablolardan görüleceği üzere, TTNET tarafından Hepsi Dahil Kampanyası
kapsamında sunulan;
- 50 GB / 8mpbs NetLimitsiz yalın internet paketinden abone başına (…..) TL kâr elde
edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kâr marjı ise %(…..) seviyesinde
gerçekleşmiştir.
- 50 GB / 8mpbs NetLimitsiz evde internet paketinden abone başına (…..) TL kâr elde
edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kâr marjı ise % (…..) seviyesinde
gerçekleşmiştir.
18-39/621-301
41/42


- 35 GB / 24mpbs HiperNet yalın internet paketinden abone başına (…..) TL kâr elde
edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kâr marjı ise %(…..) seviyesinde
gerçekleşmiştir.
- 35 GB / 24mpbs HiperNet evde internet paketinden abone başına (…..) TL kâr elde
edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kâr marjı ise %(…..) seviyesinde
gerçekleşmiştir.
- 35 GB / 24mpbs FiberNet yalın internet paketinden abone başına (…..) TL kâr elde
edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kâr marjı ise %(…..) seviyesinde
gerçekleşmiştir.
- 35 GB / 24mpbs FiberNet evde internet paketinden abone başına (…..) TL kâr elde
edilmiş olup söz konusu pakete ilişkin kâr marjı ise %(…..) seviyesinde
gerçekleşmiştir.
(95) Dolayısıyla incelenen üç paket bakımından TTNET’in hem yalın internet hem de evde
internet seçeneklerinde pozitif kârlılıkta olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, yapılan
kârlılık analizi neticesinde TTNET’in Hepsi Dahil Kampanyası kapsamında sunduğu
paketlerin maliyetini karşıladığı ve fiyat sıkıştırmasına yol açmadığı, dolayısıyla hakkında
soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
I.5.3. Geçici Tedbir Talebine İlişkin Değerlendirme
(96) Superonline’ın başvurusunda Türk Telekom ve TTNET’in dosya kapsamında incelenen
işlem ve eylemlerinin devam etmesi halinde ciddi zararların ortaya çıkacağı gerekçesiyle
4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fırkası uyarınca Hepsi Dahil
Kampanyasının durdurulması yönünde geçici tedbir kararı alınması talebi de yer
almaktadır.
(97) Önaraştırma aşamasında yapılan analizler neticesinde TTNET’in fiyatlandırmasının fiyat
sıkıştırması niteliğinde olmadığına ilişkin bir tespitte bulunulduğundan geçici tedbir
uygulanmasına yer olmadığı sonucuna varılmıştır.
J. SONUÇ
(98) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.










18-39/621-301
42/42



Rekabet Kurulu’nun 17.10.2018 Tarih ve 18-39/621-301Sayılı Kararına

KARŞI OY

Şikayetçi tarafından TTNET A.Ş.’nin perakende sabit genişbant internet erişim
hizmetleri pazarında şikayete konu Hepsi Dâhil Kampanyası’nın dışlayıcı nitelikte
olduğu ve rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası üzerine yapılan önaraştırma
sonucunda düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre çoğunluk raportör
görüşü olarak soruşturma açılması önerilmiş, ancak çoğunluk Kurul görüşü bu yönde
olmadığından 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma
açılmaması yönünde OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. Tarafımca Kurulumuzun
mezkûr kararına katılmamız mümkün olmamıştır.

4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi son fıkrasında “Önaraştırma yapmakla
görevlendirilen raportör 30 gün içinde elde ettiği bilgileri, her türlü delilleri ve konu
hakkında görüşlerini Kurula yazılı olarak bildirir” hükmüne yer verilmiştir.

Haklarında araştırma yürütülen Türk Telekomünikasyon A.Ş. ve TTNET A.Ş.’den
oluşan ekonomik bütünlüğün toptan sabit genişbant internet erişim hizmetleri pazarında
ve perakende sabit genişbant internet erişim hizmetleri pazarında hâkim durumda
bulunduğunun tesbiti dosya münderecatı ve geçmiş Kurul kararları çerçevesinde
yapılmıştır.

Önaraştırma sürecinin kısalığı da göz önüne alındığında, 4054 sayılı Kanun'un
6. maddesi kapsamında bir kötüye kullanma olup olmadığının tespiti amacıyla TTNET'in
maliyetlerinin ve Hepsi Dâhil Kampanyası kapsamdaki gelirlerinin daha ayrıntılı analiz
edilmesi gerektiği, şikâyete konu kampanyanın hem Superonline hem de diğer alternatif
internet servis sağlayıcılar üzerindeki etkisinin de soruşturma döneminde daha ayrıntılı
olarak incelenerek karar verilmesi gerekçesi ile şikâyetin reddi ve soruşturma
açılmaması yönündeki çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.



Şükran KODALAK
Kurul Üyesi



Full & Egal Universal Law Academy