TTNet A.Ş.'nin "Yaz Fırtınası" kampanyasının 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesine aykırılık teşkil ettiğine ilişkin şikâyetler ve konuya ilişkin geçici tedbir talebi - Karar Sayı 07-59/676-235

07-59/676-235
1
Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2007-2-65
Karar Sayısı : 07-59/676-235 (Bilgi Notu)
Karar Tarihi : 11.7.2007

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Ali DEMİRÖZ, Ferhat TOPKAYA,
Şerife Demet KAYA, Ümit Nevruz ÖZDEMİR

C. ŞİKÂYET EDEN : - Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş.
Meclisi Mebusan Cad. 89/A Fındıklı,
34433 Beyoğlu/İstanbul
- Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme 20
Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş.
Temsilcisi: Abdurrahman BAL
Cihan Sokak No:16/13 Sıhhiye/Ankara
- Gizlilik talebi vardır

D. HAKKINDA İLK
İNCELEME YAPILAN : - TTNet A.Ş.
Süleyman Bey Sokak No:11 Maltepe Ankara
- Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Turgut Özal Bulvarı Aydınlıkevler 06103 Ankara 30

E. DOSYA KONUSU : TTNet A.Ş.’nin “Yaz Fırtınası” kampanyasının 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesine aykırılık teşkil ettiğine ilişkin şikâyetler ve
konuya ilişkin geçici tedbir talebi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. (Tellcom) tarafından
gönderilen şikâyet dilekçesinde özetle,
 Tellcom’un Telekomünikasyon Kurumu (TK) nezdinde Genel İzin
kapsamında kayıtlanmak suretiyle yetkilendirildiği,
 Bu yetki çerçevesinde, Tellcom’un, İnternet Servis Sağlayıcı (İSS) 40
olarak faaliyette bulunduğu,
 İSS’lerin genişbant internet erişim hizmeti sunabilmesi için ilgili
altyapıyı ve bağlantı hizmetlerini Türk Telekomünikasyon A.Ş.’den
(Türk Telekom) temin etmeleri gerektiği, dolayısıyla, uygulamada
İSS’lerin Türk Telekom’un “yeniden satıcısı” olarak hareket ettikleri,
07-59/676-235
2
 Tellcom’un 31.5.2007 tarihinde Türk Telekom’la ”ADSL/G.SHDSL Al-
Sat Modeli İnternet Servis Sağlayıcısı Toptan Satış Sözleşmesi”
imzaladığı ve bu kapsamda Türk Telekom tarafından port ve bu
portlar üzerinden belirli bir hızla birlikte bağlantılı diğer hizmetlerin de
sunulduğu, 50
 Sermayesinin tamamı Türk Telekom’a ait bir İSS olan TTNet A.Ş.’nin
(TTNet) bir takım eylemleri nedeniyle, Tellcom’un ve diğer İSS’lerin
genişbant internet erişim pazarındaki faaliyetlerinin son derece
zorlaştığı
belirtilerek;
 TTNet’in 4.6.2007-31.8.2007 tarihleri arasında 24 ay süreli abonelik
sözleşmesi imzalayan tüketicilere, 2008 yılına kadar genişbant internet
erişim hizmetinin, kablolu modemle birlikte aylık 14,99 YTL, kablosuz
modemle birlikte ise 19,99 YTL karşılığında sunulmasını konu edinen “Yaz
Fırtınası” adı altında, “yıkıcı fiyat” uygulaması içeren bir kampanyanın 60
başlatıldığı,
 Türk Telekom’un, 1024 Kbps hızlı 4 GB kapasiteli paket için İSS’lere
uyguladığı fiyatın 23,78 YTL (KDV ve ÖİV dâhil) olduğu,
 Bahse konu kampanyanın satış ve maliyet bedellerinin Türk Telekom’un
TTNet’e diğer İSS’lere uyguladığından daha düşük ücretler uygulamak
suretiyle, telekomünikasyon altyapısındaki fiili tekeli ve sahip olduğu hâkim
durumunu, eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve
edimler için farklı şartlar ileri sürerek ayrımcılık yapmak suretiyle kötüye
kullandığına ilişkin çekince ve şüphelere yol açtığı,
 Aynı zamanda, kampanya şartlarının, Türk Telekom ile TTNet arasında, 70
ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması,
kısıtlanması veya uyumlu eylem olduğuna işaret ettiği,
 TTNet’in geniş bant internet erişim pazarında hâkim durumda olduğu,
 TTNet’in maliyetlerinden daha düşük bir bedele hizmet sunarak “yıkıcı
fiyat” uyguladığı,
 Öte yandan, “Yaz Fırtınası” kampanyası kapsamındaki ücretlerin 2007 yılı
sonuna kadar yaklaşık altı ay boyunca uygulanacağı, bu sürenin
Tellcom’un ilgili pazardaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasına, hatta pazar
dışına itilmesine yetecek kadar uzun bir süre olduğu ve kampanyanın
etkilerinin çok daha uzun süreli olacağı, 80
 Bunun dışında, kampanyadan yararlanan abonelerin TTNet’ten hizmet
almayı bırakarak başka bir İSS’den hizmet almaya başlaması durumunda
yeniden aktivasyon ücreti ödenmesi, dört gün internetten yoksun
kalınması, cezai ücret ödenmesi gibi çeşitli maliyetlere ve zorluklara
katlanmak zorunda kalacakları,
 Kampanya kapsamında uygulanmakta olan ücretlerin ekonomik ve
rasyonel gerekçelere dayanmadığı
iddia edilmiş ve yukarıda açıklanan gerekçelerle Türk Telekom ve TTNet’e 4054
sayılı Kanun kapsamında gerekli yaptırımların uygulanması ve şikâyete konu
07-59/676-235
3
kampanyanın uygulanmasına devam olunması halinde, ilgili pazarda ciddi ve telafisi 90
mümkün olunamayacak zararların doğma ihtimali yüksek olduğundan Rekabet
Kurulu tarafından alınacak nihai karara kadar 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi
uyarınca gerekli tedbirlerin alınması talep edilmiştir.
Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme
Hizmetleri A.Ş. adına, vekili Abdurrahman Bal tarafından yapılan başvuruda özetle,
– Türk Telekom’un, TK tarafından Etkin Piyasa Gücü (EPG)’ne sahip
işletmeci olarak belirlendiği ancak TTNet’in EPG’ye sahip işletmeci olarak
ilan edilmediği,
– TTNet’in ADSL pazarında %99 pazar payı ile hâkim durumda olduğu ve
EPG‘ye sahip olmak için gerekli özellikleri taşıdığı gerekçeleriyle TTNet’in 100
EPG’ye sahip işletmeci olarak ilan edilmesi için TK’ye başvuruda
bulundukları,
– Rekabeti bozucu fiyat uygulamalarının yalnızca EPG’ye sahip teşebbüsler
tarafından değil EPG’ye sahip olarak ilan edilmemiş teşebbüsler tarafından
da gerçekleştirilebileceği,
– Bu bağlamda, TTNet’in 4.6.2007 tarihi itibariyle ADSL internet erişim
hizmetinde “Yaz Fırtınası” adı ile başlattığı kampanyada yeni abone
olacaklara ücretsiz modem vermenin yanı sıra 2007 sonuna kadar tüm
tarifelerde %50 indirim uyguladığı ve bu şekilde kampanyaların da devam
edeceğine dair tespitlerin yapıldığı, 110
– Bu kampanyada TTNet’in sunduğu son kullanıcı fiyatlarının, diğer İSS’lerin
TK tarafından onaylanmış toptan alış fiyatlarının %32 altında olması
nedeniyle Türk Telekom ve TTNet’in
 Yıkıcı fiyat uyguladığı,
 Bu alanda katlandığı zararı (eski ADSL aboneleri ve sabit telefon
hizmetleri pazarı gibi) rekabetin olmadığı alanlardan elde ettiği
karla telafi ederek, çapraz sübvansiyon yaptığı,
 Diğer İSS’lerin pazar dışına çıkmasına sebebiyet verdiği, yeni
işletmelerin piyasaya girişini engellediği,
– Türk Telekom’un Tarife Yönetmeliğine tabi olduğu göz önüne alındığında, 120
TTNet’e internet sitesinden bağlantı vererek ve TTNet aracılığıyla ADSL
pazarında belirlediği fiyatlarla Tarife Yönetmeliğini devre dışı bırakarak ve
bu fiyatlarla tüketici ve rakipler aleyhine rekabetçi olmayan davranışlarda
bulunarak 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği,
– Söz konusu şikâyetlerini TK’ye de yaptıkları
ifade edilmiş, hâkim durumlarını yıkıcı fiyat, çapraz sübvansiyon uygulaması yoluyla
kötüye kullandığı gerekçesiyle şikâyet edilenler hakkında soruşturma açılması ve
gerekli önlemlerin alınması talep edilmiştir.
Gizlilik talepli olarak yapılan bir diğer şikâyet başvurusunda ise özetle,
– Türk Telekom ve TTNet’in ortaklık yapıları ve yönetim kurullarındaki ortak 130
kişiler nedeniyle aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alması ve
eylemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği,
07-59/676-235
4
– Türk Telekom’un toptan seviyede yeniden satış yöntemi ile genişbant
internet erişim hizmetleri üst pazarında hâkim durumda olduğu,
– Türk Telekom’un üst pazardaki hâkim durumunu bu kampanyada
uygulanan TTNet tarifeleri yolu ile fiyat sıkıştırması yapmak suretiyle
kötüye kullandığı,
– Türk Telekom’un TTNet aracılığıyla gerçekleştirdiği söz konusu
uygulamasına Rekabet Kurumu tarafından müdahale edilebileceği ve bu
konuda TTNet’in tarifelerine TK’nin hiçbir müdahalesinin olmadığı 140
ifade edilmiş ve şikâyet konusu işlem ve eylemlerin ciddi olması ve rekabete aykırı
eylemin devamı halinde telafisi mümkün olmayacak zararların oluşması tehlikesinin
varlığı nedeni ile bu konuda geçici tedbir alınması talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 19.6.2007 tarih ve 4221 sayı ile giren
şikâyet dilekçesi üzerine 29.6.2007 tarih ve 2344 sayılı yazı ile konuya ilişkin olarak
Telekomünikasyon Kurumu (TK)’ndan görüş talep edilmiştir. Karar tarihi itibariyle TK
görüşü Kurum’a ulaşmamıştır. Söz konusu şikâyetle birlikte, Kurum kayıtlarına
27.6.2007 tarih ve 4366 sayı ve 4.7.2007 tarih ve 4510 sayı ile giren şikâyet
dilekçeleri üzerine yapılan inceleme neticesinde hazırlanan 6.7.2007 tarih ve 2007-2-
65/BN-07-MÇ sayılı Bilgi Notu, 07-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 150
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
– Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş., Superonline Uluslararası Elektronik
Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. ve gizlilik talepli
olarak yapılan ve Kurum kayıtlarına sırasıyla 19.6.2007 tarih, 4221 sayı;
27.6.2007 tarih, 4366 sayı ve 4.7.2007 tarih, 4510 sayı ile giren dilekçelerde
belirtilen şikâyetlerin, Rekabet Kurulu tarafından 7.5.2007 tarih ve 07-38/411-M
sayılı Karar ile açılan ilgili soruşturma kapsamında incelenen konuyla örtüşmesi
nedeniyle, soruşturma kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,
– Geçici tedbir taleplerine ilişkin olarak: 160
- Türk Telekom’un ve TTNet’in ilgili pazarlarda hâkim durumda oldukları,
- 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin “… Kurul, nihaî karara kadar ciddî ve
telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu
durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihaî kararın
kapsamını aşmayacak şekilde geçici tedbirler alabilir.” şeklindeki dördüncü
fıkrası çerçevesinde;
 Rekabet Kurumu’nun yukarıda belirtilen soruşturmasına dayanak olan
incelemede yer verilen analizler ve şikâyet konusu kampanya için
yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, hâlihazırda devam etmekte
olan “Yaz Fırtınası” kampanyasında, TTNet’in kampanya çerçevesinde 170
katlandığı maliyetlerini karşılayamayacağı,
 TTNet’in bu kapsamda değerlendirilebilecek kampanyaları sürekli bir
biçimde uyguladığı,
 Bu şekilde uygulanan perakende fiyatlama politikasının genişbant
internet hizmetleri pazarında perakende düzeyde TTNet’e rakip internet
servis sağlayıcıların faaliyetlerini mevcut durumda zorlaştırabileceği,
07-59/676-235
5
 Rakip İSS’lerin yeni abone kayıtları ile faaliyetlerini sürdürerek pazarda
kalabilmek için en az TTNet’in uygulamakta olduğu kampanya
koşullarında satış yapmak zorunda bırakılarak pazardaki faaliyetlerinin
zorlaştırıldığı, 180
 Aynı zamanda bu faaliyetlerin TTNet lehine ve rakip internet servis
sağlayıcıları aleyhine olacak şekilde pazarın gelecekteki rekabetçi
yapısını bozabileceği,
 Bu durumun da bu pazarda TTNet’in yaklaşık %(…)’lik pazar payı
karşısında %(…)’lük pazar payı ile faaliyet gösteren rakip İSS’lerin
mevcut kampanyalar karşısında, pazarın kendine has özellikleri de
dikkate alındığında, ciddi ve telafisi mümkün olamayacak zarara
uğramalarının kaçınılmaz olduğu
- Bu çerçevede;
 Hâlihazırda devam etmekte olan “Yaz Fırtınası” kampanyası da dâhil 190
olmak üzere, TTNet A.Ş.’nin maliyetlerin altında ya da Türk Telekom’un
toptan fiyat tarifeleri ışığında fiyat sıkıştırması niteliğinde olabilecek
perakende fiyatları içeren tüm kampanyalarının durdurulması ya da söz
konusu kampanyaların TTNet A.Ş.’nin ilgili pazardaki maliyetlerinin
altında olmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi,
 Bundan sonraki dönemlerde de, yürütülmekte olan soruşturmada nihai
karar alınıncaya kadar, TTNet tarafından ilgili pazarda yapılması
planlanan kampanyalarda fiyatlama politikasının maliyetlerin altında
olmayacak şekilde uygulanması
hususlarında geçici tedbir kararı alınmasının uygun olacağı, 200
- Yukarıda yer verilen davranışlara son verildiğinin ya da bu konuda yapılan
gerekli düzenlemelerin, kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün içerisinde
Kuruma bildirilmesi,
- Kurulca öngörülen ve yukarıda belirtilen tedbirlerin yerine getirmemesi
durumunda Kanun’un 17. maddesi uyarınca süreli para cezası verileceğinin
hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslere bildirilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Şikâyet Konusu Kampanya
Şikâyetlerin konusunu Türk Telekom’un (iştiraki olan TTNet aracılığıyla), 31.8.2007 210
tarihine kadar devam edecek olan “TTNet Yaz Fırtınası” kampanyasıyla, genişbant
internet erişim hizmetleri pazarındaki hâkim durumunu 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesi kapsamında kötüye kullandığına yönelik iddialar oluşturmaktadır.
TTNet, “Yaz Fırtınası” kampanyasıyla 4 Haziran- 31 Ağustos 2007 tarihleri arasında
TTNet ADSL hizmetine 24 ay abonelik taahhüdü ile üye olan son kullanıcılara 2008’e
kadar aylık abonelik ücreti olarak her hız için belirli oranlarda indirim sağlamakta ve
kablolu ya da kablosuz modem hediye etmektedir. Kampanya kapsamında
uygulanan tarifeler ve mevcut tarifelere göre yapılan indirim oranları aşağıdaki
tabloda belirtilmiştir.
220
07-59/676-235
6
Kampanya Kapsamında
2008’e kadar geçerli tarife
(YTL) (KDV+ÖTV dâhil)
Mevcut Tarife Üzerinden
yapılan indirim
Tarife Paketi Mevcut
Tarife (YTL)
(KDV+ÖTV
dâhil) Ücretsiz
Kablolu
Modem ile
Ücretsiz
Kablosuz
Modem ile
Ücretsiz
Kablolu
Modem ile
(%)
Ücretsiz
Kablosuz
Modem ile
(%)
1024 Kbps 4 GB 29 14,99 19,99 48,31 31,07
1024 Kbps 6 GB 39 19,99 24,99 48,74 35,92
1024 Kbps 9GB 49 24,99 29,99 49,00 38,80
256 Kbps sınırsız 49 24,99 29,99 49,00 38,80
512 Kbps sınırsız 79 34,99 39,99 55,71 49,38
1024 Kbps sınırsız 99 44,99 49,99 54,56 49,51
2048 Kbps sınırsız 139 54,99 59,99 60,44 56,84

I.2. Değerlendirme
I.2.1. Genel
TTNet tarafından düzenlenen benzer kampanyaların da yer aldığı Türk Telekom’un
ve TTNet’in bir takım uygulamalarına yönelik olarak Rekabet Kurulu’nun 7.5.2007
tarih ve 07-38/411-M sayılı Kararı ile soruşturma açılmıştır. Şikâyet konusu
kampanyanın hâlihazırda yürütülmekte olan soruşturma kapsamında incelenen
uygulamalarla benzer kapsamda olması sebebiyle, söz konusu şikâyetlerin
yürütülmekte olan soruşturma kapsamına alınarak değerlendirilmesine karar
verilmiştir. 230
Şikâyet dilekçelerinde yer alan geçici tedbir taleplerine ilişkin değerlendirmelere ise
aşağıda yer verilmiştir.
I.2.2. Geçici Tedbir Talebinin Değerlendirilmesi
Hâkim Durum
TTNet, 26.4.2006 tarihinde Türk Telekom’un kontrolünde bulunan ayrı bir tüzel kişilik
olarak kurulmuş ve daha önce Türk Telekom tarafından gerçekleştirilen perakende
internet servis sağlayıcılığı faaliyetini üstlenmiştir. Böylelikle, toptan internet erişim
hizmetleri Türk Telekom bünyesinde kalırken, perakende internet erişim hizmetleri
yeni kurulan şirketin faaliyet konusunu oluşturmuştur.
Yapılan incelemelerde, Türk Telekom’un mevcut durumda toptan genişbant internet 240
erişim hizmetlerinin tek sağlayıcısı olduğu, TTNet’in ise Mart 2007 itibariyle yaklaşık
%(…)’lik pazar payı ile perakende genişbant internet erişim hizmetleri pazarında
hâkim durumda olduğu tespit edilmiştir. Bu belirlemeler ışığında, TTNet’in
uygulamakta olduğu şikâyet konusu kampanyanın, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
çerçevesinde hâkim durumun kötüye kullanılması niteliğinde olup olmadığına yönelik
değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.
Kapsam
Şikâyet konusu uygulamaların 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilip
değerlendirilemeyeceğinin tespiti bakımından öncelikle TTNet’in uyguladığı tarifelerin
telekomünikasyon mevzuatı açısından ele alınması gerekmektedir. 250
TK tarafından 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’nun değişik 4, 29 ve
30. maddeleri ile 2813 sayılı Telsiz Kanunu’nun değişik 7. maddesine dayanılarak
hazırlanan ve 28.8.2001 tarih ve 24507 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
07-59/676-235
7
yürürlüğe giren Tarife Yönetmeliği ile “Kurum tarafından, ilgili telekomünikasyon
hizmetlerinde, bir işletmecinin hukuki veya fiili bir tekel olduğunun veya ilgili hizmet
veya coğrafi piyasada hâkim konumda bulunduğunun veya etkin piyasa gücüne
sahip olduğunun belirtildiği hallerde, işletmecinin kullanıcılara sunduğu
telekomünikasyon hizmetlerinde uygulanacak tarifelerin onaylanmasına ve
denetlenmesine yönelik usul ve esaslar” ortaya konmuştur. Buna göre bir
işletmecinin sunduğu hizmete ait tarifelerin TK tarafından onaylanması ve 260
denetlenmesi için işletmecinin hukuki veya fiili tekel olması, hâkim durumda olması
ya da “etkin piyasa gücü” olarak belirlenmesi gerekmektir. Bu bağlamda, TK
tarafından 3.6.2003 tarih ve 25127 sayılı Resmi Gazete’de “Etkin Piyasa Gücüne
Sahip İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” ve
“Hâkim Konumda Bulunan İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Tebliğ” yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Adı geçen tebliğler, 7.1.2007 tarih
ve 26396 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Etkin Piyasa Gücüne Sahip
İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğin Yürürlükten
Kaldırılmasına İlişkin Tebliğ”, “Hâkim Konumda Bulunan İşletmecilerin Belirlenmesine
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Tebliğ” ile 270
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yine, 7.1.2007 tarih ve 26396 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak “Etkin Piyasa
Gücüne Sahip İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik” yürürlüğe girmiş ve “Etkin Piyasa Gücü, işletmecinin ilgili pazarda tek
başına ya da diğer işletmecilerle birlikte rakiplerinden, kullanıcılarından ve
tüketicilerinden fark edilebilir bir şekilde bağımsız olarak hareket edebilmesine imkân
sağlayan, hâkim konuma eşdeğer, ekonomik güç” olarak tanımlanarak hâkim
konumda bulunan işletmeci ile etkin piyasa gücüne sahip işletmeci kavramları
arasındaki ayrım ortadan kaldırılarak sadece “etkin piyasa gücü” kavramı ilgili
mevzuatta muhafaza edilmiştir. 280
Dolayısıyla, mevcut durumda TK, Tarife Yönetmeliği bağlamında yalnızca EPG’ye
sahip işletmecilerin sunduğu hizmetlerin tarifelerini onaylamakta ve denetlemektedir.
TK tarafından sabit şebekelere ilişkin piyasalarda EPG’ye sahip işletmecilerin
belirlenmesine ilişkin en güncel karar, Kurul’un 21.2.2006 tarih ve 2006/9 sayılı
toplantısında alınan 2006/DK-10/142 sayılı kararıdır. Buna göre Telekomünikasyon
Kurulu tarafından;
“…Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin geniş bant ve ses hizmetlerinin sunumu için bakır
kablo ağına paylaşımlı erişimi de içeren toptan ayrıştırılmış erişim piyasasında Etkin
Piyasa Gücüne sahip işletmeci olarak belirlenmesi[ne]… karar verilmiştir.”
Kararda TTNet veya sunduğu perakende hizmetlerle ilgili herhangi bir değerlendirme 290
bulunmamaktadır. Zira kararın alındığı tarihte TTNet tüzel kişiliği henüz oluşturulmuş
değildir. Bu tarihten sonra da gerek TTNet ile gerek TTNet’in faaliyette bulunduğu
pazarda Telekomünikasyon Kurulu’nun “EPG”ye sahip işletmeci olup olmadığı
hakkında bir kararı mevcut değildir. Dolayısıyla, Türk Telekom’un perakende internet
erişim hizmetlerini TTNet’e devretmesiyle birlikte, TTNet telekomünikasyon
mevzuatına göre EPG’ye sahip bir işletmeci olarak tanımlanmadığından, eskiden
Türk Telekom’un hem perakende hem de toptan tarifeleri ve bu tarifelerdeki
değişiklikleri TK onayına tabi iken, TTNet’in perakende fiyatları artık TK onayına tabi
tutulmamakta, TTNet tarifelerini serbestçe belirleyebilmektedir.
Nitekim 13.9.2006 tarih ve 6199 sayı ile talep edilen ve Kurum kayıtlarına 31.10.2006 300
tarih ve 7141 sayı ile giren TK görüşünde konuyla ilgili şu ifadelere yer verilmiştir:
07-59/676-235
8
“TTNet A.Ş.’nin ilgili mevzuat kapsamında telekomünikasyon hizmeti sunarken
uyguladığı tarifeleri onaylatmak üzere Kurumumuz’a başvurma yükümlülüğü
bulunmamaktadır.”
Bu durum Rekabet Kurulu’nun TTNet ve Türk Telekom hakkında açtığı soruşturma
öncesinde TK ‘den aldığı 24.4.2007 tarih ve 2855 sayılı görüşte de teyit edilmiştir.
Sonuç olarak, toptan geniş bant erişim hizmetleri TK düzenlemelerine tabi iken,
perakende pazarın hâlihazırda herhangi bir düzenlemeye tabi tutulmadığı
anlaşılmıştır.
TTNet’in Şikâyet Konusu Kampanyasının Fiyat-Maliyet Analizi 310
ADSL hizmet paketi bazında Türk Telekom’un uyguladığı (vergiler hariç) toptan aylık
ücret ile TTNet’in (vergiler hariç) uyguladığı perakende aylık ücret arasında, 1.4.2007
öncesinde her bir paket için %18’lik tek bir marj mevcut iken, bu tarihten itibaren farklı
hızlara göre %18, %20, %22 ve %24 oranlarında marjlar belirlendiği görülmektedir.
Türk Telekom’un toptan tarifesi, TTNet’in perakende tarifesi üzerinden yukarıda
anılan marjlar oranında indirim yapılarak belirlenmekte ve TK tarafından söz konusu
toptan tarifeler onaylanmaktadır. Bir başka deyişle, hem TTNet’e hem de diğer
İSS’lere uygulanan toptan aylık ücret, TTNet’in perakende tarifesinin değişik
oranlardaki indirimli hali olarak oluşmaktadır.
Aşağıda TTNet tarafından yürütülmekte olan “TTNet Yaz Fırtınası” kampanyasının 320
maliyetlerine ilişkin olarak hazırlanan tablolar ışığında değerlendirmelere yer
verilmiştir.
Tablolarda genel olarak TTNet tarafından daha önceki incelemelerde gönderilen
veriler kullanılmakla birlikte, bu verilerin dipnotlardaki açıklamalar ışığında, TTNet ile
Türk Telekom arasındaki anlaşmalar veya Türk Telekom’un yayınladığı tarifelerle
uyumsuz olduğu durumlarda gerçek durumu yansıtacak düzeltmeler yapılmıştır.
Tabloda kullanılan rakamlar aksi belirtilmedikçe KDV hariç rakamlardır.

07-59/676-235
9
Tablo 1: ADSL Hizmet Paketi Bazında TTNet'in Abone Başına Katlandığı Aylık Ortalama Maliyet Rakamları

1 Mbps, 4
GB
1 Mbps, 6
GB
1 Mbps, 9
GB
256 Kbps,
sınırsız
512 Kbps,
sınırsız
1 Mbps,
sınırsız
2 Mbps,
sınırsız
Kampanya Aylık Abonelik Ücreti (31.12.2007'ye kadar) 14,99 19,99 24,99 24,99 34,99 44,99 54,99
Kampanya Sonrası Aylık Abonelik Ücreti
(31.12.2007'den sonra) 29,00 39,00 49,00 49,00 79,00 99,00 139,00
Ortalama Aylık Abonelik Ücreti 24,91 33,46 42,00 42,00 66,16 83,25 114,50
Özel İletişim Vergisi (%15) -2,81 -3,77 -4,74 -4,74 -7,46 -9,39 -12,91
KDV (%18) -3,37 -4,53 -5,68 -5,68 -8,95 -11,27 -15,50
Ortalama Vergi Kesintileri Sonrası Gelir 18,73 25,15 31,58 31,58 49,75 62,59 86,09
Toptan Alım Marjı (%) (1) 0,18 0,22 0,24 0,20 0,20 0,22 0,24
Türk Telekom'a Ödenen Servis Ücreti (1) -17,88 -22,87 -28,00 -29,48 -47,52 -58,06 -79,43
Evrensel Hizmet Fonu (%1) -0,19 -0,25 -0,32 -0,32 -0,50 -0,63 -0,86
TK Payı (%0,35) -0,07 -0,09 -0,11 -0,11 -0,17 -0,22 -0,30
Türk Telekom'a ÖdenenTahsilat Ücreti (%...) (2) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Ortalama Çağrı Merkezi Ücreti (3) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Müşteri Hizmetleri İşlemleri Ücreti (4) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Otomasyon İşlemleri Ücreti (5) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Faturalama İşlemleri, Fatura Kağıdı ve Zarf Ücreti (5) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Fatura Postalama Ücreti (6) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Toplam Doğrudan Maliyetler (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetleri Hariç TTNet Kar
Marjı (YTL)
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetleri Hariç TTNet
Kar Marjı (%)
(….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)

(1) Telekomünikasyon Kurumu tarafından belirlenen Internet Servis Sağlayıcısı (ISS) marjı ve bu bazda Türk Telekom'a TTNet tarafından ödenen ücret.
(2) Türk Telekom ile TTNet arasındaki "ADSL Satış, Kurulum, Servis ve Tahsilat" sözleşmesi uyarınca yapılan faturala tahsilatları çerçevesinde Türk Telekom'a TTNet tarafından ödenen ücret.
(tahsil edilen miktarın % …'ü)
(3) Türk Telekom ile TTNet arasındaki "Çağrı Hizmetleri" sözleşmesi uyarınca yapılan fatura tahsilatları çerçevesinde Türk Telekom'a hizmet türü ve kullanım miktarına göre değişen,
arama ve arama süresi başına ödenen miktar. (TTNet tarafından yapılan açıklamada … yılının … ayına ait ortalama maliyet rakamının …… YTL- alındığı belirtilmiştir.)
(4) Türk Telekom ile TTNet arasındaki "Ana Devir Protokolüne Ek Faturalama" protokolü uyarınca yapılan faturalama tahsilatları için Türk Telekom'a ödenen ücret. (…… YTL)
(5) Türk Telekom ile TTNet arasındaki "Ana devir Protokolüne Ek Faturalama" protokolü uyarınca yapılan faturalama hizmetleri çerçevesinde Türk Telekom'a ödenen ücret.
(Abone başına; otomasyon hizmetleri için ……… YTL; faturalama işlemleri için …. YTL; faturada kullanılan A4 sayfa başına ………. YTL; kullanılan zarf başına …….. YTL)
(6) TTNet tarafından …. yılının … ayında yapılan aylık ortalama müşteri başına fatura postalama maliyetinin gözönüne alındığı bir rakamın kullanıldığı belirtilmiştir. (…… YTL)
07-59/676-235
10
Tablonun temel hareket noktası “Ortalama Aylık Abonelik Ücreti”dir. Bu ücret
TTNet’in kampanya kapsamında 2007 sonuna kadar ve ondan sonraki abonelik
taahhüdü süresince uygulayacağı fiyatların ortalamasıdır1. Ortalama aylık abonelik
ücretinden %15 oranındaki Özel İletişim Vergisi (ÖİV) ve %18 oranındaki Katma
Değer Vergisi (KDV) etkisi ortadan kaldırılarak “Ortalama Vergi Kesintileri Sonrası
Gelir”e ulaşılmıştır.
“Türk Telekom’a Ödenen Servis Ücreti” diğer İSS’lerde de olduğu gibi TTNet’in en
büyük maliyet kalemini oluşturmaktadır. Bu rakam Türk Telekom’un internet sitesinde
yayınlanan ve TK tarafından da onaylanan toptan ADSL internet erişimi tarifesini
ifade etmektedir. Söz konusu tarifeler TTNet’in kampanyalar haricinde sunduğu 340
perakende ücretler üzerinden “Toptan Alım Marjı” düşülmesi yoluyla
hesaplanmaktadır. 1.4.2007 öncesine kadar tüm paketler için %18’lik bir toptan alım
marjı uygulanmaktayken, bu tarihten itibaren paketlere %18 ilâ %24 arasında
değişen toptan alım marjları uygulanmaya başlanmıştır. Tabloda yer alan “Türk
Telekom’a Ödenen Servis Ücreti”nin hesaplanmasında 1.4.2007 tarihinden sonraki
“Toptan Alım Marjı” rakamları uygulanmıştır.
Vergi kesintileri sonrası oluşan gelir üzerinden “Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetler
Hariç Kar Marjı” hesaplanırken dikkate alınan “Türk Telekom’a Ödenen Tahsilât
Ücreti”, “Ortalama Çağrı Merkezi Ücreti”, “Müşteri Hizmetleri İşlemleri Ücreti”,
“Otomasyon İşlemleri Ücreti”, “Faturalama İşlemleri, Fatura Kâğıdı ve Zarf Ücreti” ve 350
“Fatura Postalama Ücreti”nden oluşan “Toplam Doğrudan Maliyetler” rakamına
ulaşılırken, TTNet tarafından daha önceki incelemelerde Kurum’a sunulan rakamlar
dikkate alınmıştır2. TTNet tarafından hazırlanan tablo ile dipnotlar ve TTNet ile Türk
Telekom arasındaki anlaşmalar arasında farklılık gözlemlendiğinde yukarıda da
belirtildiği gibi dipnotlar ve anlaşmalarda yer alan rakamlar göz önünde
bulundurulmuştur3.
Böylelikle, “Ortalama Vergi Kesintileri Sonrası Oluşan Gelir”den “Toplam Doğrudan
Maliyetler” çıkarılarak “Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetler Hariç Kar Marjı” rakamına
ulaşılmıştır.
Görüldüğü üzere, paket bazında kar marjları % (…) (%.........) ile %(...) arasında 360
değişmektedir. Kampanya kapsamında, iki paket (1 Mbps, 9 GB ve 2 Mbps, Sınırsız
paketler) haricinde diğer seçeneklerde marj negatif çıkmıştır. Marjın pozitif çıktığı bu
iki paket için ise düzenlenen “Yaz Fırtınası Kampanyası” ile abonelere sağlanan diğer
avantajların (ücretsiz modem gibi) TTNet’e yüklediği ek maliyetleri karşılaması
olanaklı görülmemektedir.
Tablo 2’de yukarıdaki tabloda elde edilen kar marjları dikkate alınarak TTNet’in bu
marjlar ile maliyetlerini karşılayıp karşılamayacağına ilişkin bir hesaplama yapılmıştır.
Bu tabloda, TTNet tarafından daha önceki incelemelerde Kurum’a sunulan tabloda
yer almayan fakat TTNet’in maliyet kalemlerini oluşturan bazı giderler eklenmiştir.
Eklenen kalemler bakımından, TTNet tarafından hazırlanan tabloya dâhil edilmeyen 370
bazı maliyet kalemleri ile yukarıda ayrıntısı verilen kampanyaya özgü maliyet kalemi

1 Ortalama Aylık Abonelik Ücreti hesaplanırken kampanyadan yararlanan abonelerin Haziran ayında abone
oldukları varsayılmıştır.
2 Söz konusu maliyet kalemleri …… yılına ilişkin verileri içermektedir ancak kampanya dönemine ilişkin veriler
elimizde bulunmaması ve ….. yılında çok büyük farklılık göstermeyeceği varsayıldığından …. yılına ait rakamlar
tablonun hazırlanmasında dikkate alınmıştır.
3 Bu bağlamda, TTNet tarafından hazırlanan tabloda yerine “Vergi ve Fon Kesintileri Sonrası Gelir” üzerinden %...
oranında hesaplanan “Türk Telekom’a Ödenen Tahsilât Ücreti” tablonun ilgili dipnotuna uygun olarak, “Aylık
Abonelik Ücreti” üzerinden hesaplanmıştır.
07-59/676-235
11
olan modem maliyeti dikkate alınmıştır. Bu bağlamda, hakkında herhangi bir maliyet
rakamına ulaşılamayan boş port maliyetleri, vazgeçilen karlarla ilgili maliyetler (fırsat
maliyeti) gibi maliyetlere tabloda yer verilmemiştir.
Tabloda maliyet kalemi olarak aylık abone başına hesaplanan “İşçi Ücret Giderleri”,
“Reklâm ve İlan Giderleri” ve “ADSL Servis Hizmet Komisyon Bedeli”
hesaplanmıştır4.
Bu noktada, söz konusu giderlerin, tablonun oluşturulmasında yapılan hesaplamada
kullanıldığı gibi tamamen değişken bir maliyet olmadığının ve bir kısmının “müşteri
kazanma maliyeti” kapsamında uzun vadeye dağıtılması gerektiğinin belirtilmesi 380
gerekmektedir. Fakat eldeki verilerden bu giderlerin ne kadarının değişken maliyet
sayılan olağan reklâm ve ilan gideri, ne kadarının müşteri kazanma maliyeti olduğuna
yönelik bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, reklâm
giderlerinin tamamı değişken maliyet olarak hesaba katılmıştır.
Bunun yanında, Türk Telekom ile TTNet arasında yapılan “(………….) Sözleşmesi”
uyarınca TTNet, Türk Telekom işyerleri ve Türk Telekom çözüm ortaklarınca yapılan
her servis hizmeti için sözleşmenin ekinde belirtilen miktarda bir bedel ödemektedir.
Bu bedel, servis hizmeti başına ödendiğinden ve arızi özellik gösterdiğinden (bir
kereye mahsus bir ödeme ya da her ay tekrar eden bir ödeme olmadığından)
değişken maliyet olarak değerlendirilmiş ve “İşçi Ücret Giderleri” ve “İlan ve Reklâm 390
Giderlerinin” hesaplanmasında kullanılan yöntem uygulanarak hesaplanmıştır.
Dolayısıyla, “Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı”
rakamlarına ulaşabilmek amacıyla her bir paket için “İşçilik Giderleri”, “İlan ve Reklâm
Giderleri” ve “ADSL Servis Hizmeti Komisyon Bedeli”nin “Satış/Kurulum ve Dolaylı
Maliyetler Hariç TTNet Kar Marjı”ndan çıkarılması gerektiği düşünülmektedir. Bu
maliyet kalemlerinin dikkate alınması ile ortaya çıkan tabloya aşağıda yer verilmiştir.

4 Bkz. dipnot 2
07-59/676-235
12
Tablo 2: Maliyet ve Kar Marjı Tabloları
Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler HariçADSL Hizmet Paketi Bazında TTNet'in Abone Başına Katlandığı Aylık Ortalama Maliyet Rakamları
1 Mbps, 3 GB 1 Mbps, 6 GB 1 Mbps, 9 GB 256 Kbps, sınırsız 512 Kbps, sınırsız 1 Mbps, sınırsız 2 Mbps, sınırsız
Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetleri Hariç TTNet Kar Marjı (YTL) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İşçi Ücret Giderleri (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
İlan ve Reklam Giderleri (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
ADSL Servis Hizmeti Komisyon Bedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
TTNet'in Hesaplamadığı Doğrudan Maliyetler Toplamı (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı (YTL) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı (%) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Düzenlenen Kampanyalar Nedeniyle Katlanılan Ek Maliyetler (24 Aya Yayılmış)
1 Mbps, 3 GB 1 Mbps, 6 GB 1 Mbps, 9 GB 256 Kbps, sınırsız 512 Kbps, sınırsız 1 Mbps, sınırsız 2 Mbps, sınırsız
ADSL Satış Hizmeti ve Kurulum Komisyon Bedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
İki Ay Ücretsiz Abonelik Bedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Ücretsiz Bağlantı Bedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Ücretsiz ModemBedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Düzenlenen Kampanyalar Nedeniyle Katlanılan Ek Maliyetler (48 Aya Yayılmış)
1 Mbps, 3 GB 1 Mbps, 6 GB 1 Mbps, 9 GB 256 Kbps, sınırsız 512 Kbps, sınırsız 1 Mbps, sınırsız 2 Mbps, sınırsız
ADSL Satış Hizmeti ve Kurulum Komisyon Bedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
İki Ay Ücretsiz Abonelik Bedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Ücretsiz Bağlantı Bedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Ücretsiz ModemBedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Yaz Fırtınası Kampanyası (24 ay)
Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı (YTL) (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Ücretsiz ModemBedeli (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Net Kar Marjı (YTL) (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Net Kar Marjı (%) (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
Yaz Fırtınası Kampanyası (48 ay)
Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı (YTL) -2,89 -1,80 -0,85 -2,33 -3,17 -1,55 -0,68
Ücretsiz ModemBedeli -0,54 -0,54 -0,54 -0,54 -0,54 -0,54 -0,54
Net Kar Marjı (YTL) -3,43 -2,34 -1,39 -2,87 -3,71 -2,09 -1,22
Net Kar Marjı (%) -18,3% -9,3% -4,4% -9,1% -7,5% -3,3% -1,4%
13
Buna göre, paket bazında TTNet’in zarar oranları % (…) ile % (…) arasında
değişmektedir. Abonelerin yaklaşık % (…)’i tarafından kullanılan 1 Mbps, 4 GB limitli
pakette kampanyalar öncesi marj % (…)’e (….. YTL) kadar düşmektedir. Bu marjlar
üzerinden, aboneleri TTNet’le uzun süreli sözleşmeler yapmaya ikna etmeye yönelik
kampanyaların getirdiği maliyetler de dikkate alınırsa TTNet’in, her pakette zarar
ettiği açıkça görülmektedir.
Bundan sonra hakkında açıklamalara yer verilecek olan “ADSL Satış Hizmeti ve
Kurulum Bedeli” ve “Ücretsiz Modem Bedeli” gibi maliyet kalemleri, geleceğe yönelik
olarak müşteri kazanma amaçlı ve sözleşme süresi boyunca bir kere kampanyalara
özgü olarak katlanılan maliyet kalemleridir. Dolayısıyla bu maliyet kalemleri,
gerçekleştirildikleri aylara dağıtılmak yerine uzun zamana yayılmaktadır. Maliyetlerin
zamana yayılmasında 24 aylık ve 48 aylık iki ayrı seçenek üzerinde durulmuş ve hem
24 aylık hem de 48 aylık seçeneklerde ortaya çıkan maliyetleri gösteren tablolar
oluşturulmuştur. Bu maliyet kalemlerinin 24 aya bölünmesinin ardında yatan mantık,
yürütülen kampanyaların genelinin 24 aylık bir abonelik süresinin garanti edilmesi
önkoşulunu getirmesidir. Aboneler bu süre sonunda hizmet aldıkları İSS’yi değiştirme
olanağına sahip olabilmekte, sözleşmenin bu süreden önce aboneliğin bitirilmesi
durumunda yararlandığı avantajların maddi bedelini iade etmek zorunda kalmaktadır.
Bu nedenle, anılan maliyet kalemlerinin 24 aya dağıtılması gerektiği düşünülmüştür.
Öte yandan, AB Komisyonu Fransa’da ADSL hizmetleri veren Wanadoo’nun yıkıcı
fiyat uyguladığına ilişkin Kararı5’nda bu tür müşteri kazanmaya yönelik maliyetleri 4
yıllık bir süreye yayarak maliyet hesabına yansıtmıştır. Bu bakımdan, AB uygulaması
da göz önünde bulundurularak 48 aya dağıtılmış maliyetlere ilişkin ayrı bir tablo
düzenlenmiştir.
Bu çerçevede aşağıda TTNet’in “Yaz Fırtınası” kampanyasında katlandığı ek
maliyetler hesaplanarak kampanya ve promosyonlarda TTNet’in kar marjının nasıl
değiştiği örnek olarak gösterilecektir.
“(………………) Sözleşmesi” uyarınca TTNet, Türk Telekom İşyerleri ve Türk
Telekom çözüm ortaklarınca yapılan her satış ve kurulum için sözleşmenin ekinde
belirtilen miktarda bir bedel ödemektedir. Ödenen bedeller, satışı/kurulumu yapan
birime ve satışın çözüm ortağı tarafından yapılması durumunda satış miktarına göre
değişmektedir. Giderlerin dağıtılmasında satış hizmeti komisyonu için en düşük
rakam olan (…) YTL, kurulum gideri için yine en düşük rakam olan (…) YTL baz
alınmıştır. Toplamda abone başına oluşan (…) YTL’lik maliyet 24 ve 48 aya
bölünerek abone başına düşen rakam ortaya konmakla birlikte, bu maliyet kaleminin
ayrıntılarına ulaşılamaması sebebiyle net kar marjının hesaplanmasında bu aşamada
dikkate alınmamıştır.
İkinci olarak, örnek alınacak modem kampanyasında yukarıdaki kampanyada olduğu
gibi tüketicilere (…) YTL6 tutarındaki modem bedelsiz olarak verilmiştir. Söz konusu
maliyet rakamı hesaplamaya dâhil edilerek, (…) YTL olan modem bedelinin 24 ve 48
aya bölünmesiyle kampanyadan yararlanacak olan abone başına düşen aylık maliyet
bulunmuştur.

5COMP/38.233 - Wanadoo Interactive
6 Kablolu modem için geçerli bedel. Kampanya çerçevesinde ayda 19,99 YTL ödeyen abonelere kablosuz modem
verileceği de bilinmektedir. Fakat bu aşamada kablosuz modemlerin maliyetleri hakkında yeterli bilgiye sahip
olunmadığından ve kampanyanın kablosuz modemle ilgili kısmının değerlendirilmesiyle benzer sonuçlara
ulaşılacağı düşünüldüğünden değerlendirmeye dâhil edilmemiştir. Kablolu modemin TTNet’e maliyeti olan (…)
YTL ise soruşturma kapsamında Türk Telekom’dan elde edilen belgelerde yer almaktadır.
07-59/676-235
14
Bu çerçevede, 4.6.2007 tarihinde başlayan ve 31.8.2007 tarihinde bitecek olan “Yaz
Fırtınası” kampanyasının maliyet yapısı örneklenmiştir (Bkz. Tablo 2). Buna göre,
kampanya kapsamında tüketicilere sağlanan olanakların TTNet’e olan maliyeti ister
24 aya dağıtılsın ister 48 aya dağıtılsın, kampanya çerçevesinde sağlanan gelirle
telafi edilememektedir. Sonuç olarak, TTNet’in, yürüttüğü şikâyete konu “Yaz
Fırtınası” kampanyasında bütün erişim paketleri için maliyetlerini karşılayamayacağı
görülmüştür.
Şikâyet konusu kampanya ve soruşturma kapsamında incelenen diğer
kampanyalarda TTNet’in son kullanıcılara sunduğu ADSL hizmeti bakımından fiyat
sıkıştırması niteliğinde çok düşük ya da negatif marjlarla (maliyetinin altında) çalışıyor
olması durumu 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde yer alan “Bir veya birden fazla
teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet
piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar
ya da birlikte davranışlar yoluyla kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır”
hükmüne örnek olarak sayılan “Ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün
girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki
faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler” kapsamında
değerlendirilebilecek bir durumdur.
TK Görüşü
Bilindiği üzere, 4502 sayılı Kanun'la değişik 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun
7. maddesinde, "Rekabet Kurulu, telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak yapacağı
inceleme ve tetkiklerde ve birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar
da dâhil olmak üzere telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak vereceği tüm
kararlarda öncelikle Kurum'un görüşünü ve Kurum'un yapmış olduğu genel
düzenleyici işlemleri dikkate alır" şeklinde bir ifade bulunmaktadır.
Dosya evreleri bölümünde de yer verildiği üzere, 29.6.2007 tarihli bir yazı ile bir görüş
talep edilmiş ancak işbu Karar tarihi itibariyle TK görüşü Kurum’a intikal etmemiştir.
Bununla birlikte, daha önce aynı konuda ve Karar tarihine çok yakın tarihlerde
TK’den görüşler (31.10.2006 tarih ve 7141 sayılı yazı ve 24.4.2007 tarih ve 2855
sayılı yazılar) alınmış ve gerek bu görüşlerde yer verilen temel unsurlar gerek TK’nin
sektöre ilişkin düzenlemeleri bu Kararda dikkate alınmıştır. Dolayısıyla, yukarıda
belirtilen 2813 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile Rekabet Kurulu’na getirilen
yükümlülüğün karşılanmış olduğu ve talep edilen görüşün, geçici tedbir kararının
gerektirdiği aciliyet karşısında beklenmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Geçici Tedbir
Türk Telekom ve TTNet hakkında Kurul’un 7.5.2007 tarih ve 07-38/411-M sayılı
Kararı ile açılan soruşturma kapsamında da şikâyet konusu kampanya öncesinde
TTNet’in bir süredir uyguladığı kampanyalar ve bu kampanyalarda uyguladığı
fiyatlama politikası neticesinde hâkim durumlarını kötüye kullanıp kullanmadıkları
incelenmektedir. Yukarıdaki analizde de TTNet’in şikâyet konusu kampanya
çerçevesinde uyguladığı fiyatlar ve buna karşılık hem kampanya kapsamında hem de
bir işletmeci olarak katlandığı maliyetler söz konusu olduğunda sunduğu bütün ADSL
hizmet paketlerinde maliyetlerini karşılayamayacağı tespiti yapılmıştır. Bu tespitler
ışığında, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin “… Kurul, nihaî karara kadar ciddî ve
telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda,
ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihaî kararın kapsamını aşmayacak
şekilde geçici tedbirler alabilir.” şeklindeki dördüncü fıkrası çerçevesinde;
07-59/676-235
15
– Hâlihazırda devam etmekte olan “Yaz Fırtınası” kampanyasında, TTNet’in
kampanya çerçevesinde katlandığı maliyetlerini karşılayamayacağı,
– TTNet’in bu kapsamda değerlendirilebilecek kampanyaları sürekli bir biçimde
uyguladığı,
– Bu şekilde uygulanan perakende fiyatlama politikasının genişbant internet
hizmetleri pazarında perakende düzeyde TTNet’e rakip internet servis
sağlayıcıların faaliyetlerini zorlaştıracağı,
– Rakip İSS’lerin yeni abone kayıtları ile faaliyetlerini sürdürerek pazarda
kalabilmek için en az TTNet’in uygulamakta olduğu kampanya koşullarında satış
yapmak zorunda bırakılarak pazardaki faaliyetlerinin zorlaştırıldığı,
– Aynı zamanda bu faaliyetlerin TTNet lehine ve rakip İSS aleyhine olacak şekilde
pazarın gelecekteki olası rekabetçi yapısını engelleyebileceği,
– Sonuç olarak söz konusu uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlali
niteliği taşıyor olduğu yönünde ciddi bulguların bulunması,
– Bu pazarda yaklaşık TTNet’in % (…)’lik pazar payı karşısında % (…)’lük pazar
payı ile faaliyet gösteren rakip İSS’lerin mevcut kampanyalar karşısında, pazarın
kendine has özellikleri de dikkate alındığında, ciddi ve telafisi mümkün
olamayacak zarara uğramalarının kaçınılmaz olduğu
hususları dikkate alınarak TTNet’in hâlihazırda uygulamakta olduğu “Yaz Fırtınası”
Kampanyasını ilgili soruşturmada nihai karar alınıncaya kadar durdurmasına yönelik
geçici tedbir kararı alınması uygun görülmüştür.

J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Şikâyet dilekçelerine ilişkin olarak:
Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin 19.6.2007 tarih, 4221 sayı ile; Superonline
Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri
A.Ş.’nin 27.6.2007 tarih, 4366 sayı ile ve gizlilik talebi bulunan 4.7.2007 tarih, 4510
sayı ile Kurum kayıtlarına giren dilekçelerde belirtilen şikayetlerin, Rekabet Kurulu
tarafından 7.5.2007 tarih ve 07-38/411-M sayılı Karar ile açılan soruşturma
kapsamında incelenen konuyla örtüşmesi nedeniyle, soruşturma kapsamında
değerlendirilmesine,
2- Geçici tedbir taleplerine ilişkin olarak: 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin “Kurul,
nihaî karara kadar ciddî ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin
bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihaî kararın
kapsamını aşmayacak şekilde geçici tedbirler alabilir.” şeklindeki dördüncü fıkrası
çerçevesinde;
a) Hâlihazırda devam etmekte olan “Yaz Fırtınası” kampanyası da dâhil olmak
üzere, TTNet A.Ş.’nin maliyetlerin altında ya da Türk Telekom’un toptan fiyat
tarifeleri ışığında fiyat sıkıştırması niteliğinde olabilecek perakende fiyatları
içeren tüm kampanyalarının durdurulması ya da söz konusu kampanyaların
TTNet A.Ş.’nin ilgili hizmetlerdeki maliyetlerinin altında olmayacak şekilde
yeniden düzenlenmesine,
Bundan sonraki dönemlerde de, yürütülmekte olan soruşturmada nihai karar
alınıncaya kadar, TTNet A.Ş. tarafından ilgili hizmetlerde yapılması planlanan
07-59/676-235
16
kampanyalarda fiyatlama politikasının maliyetlerin altında olmayacak şekilde
uygulanmasına,
b) (a) bendinde yer verilen tedbirlerin kararın tebliğ tarihi itibarıyla yerine
getirilmesine ve söz konusu kararın yerine getirildiğinin kararın yerine
getirilmesinden itibaren 5 gün içerisinde Kuruma bildirilmesine,
c) Kurulca öngörülen ve yukarıda belirtilen tedbirleri yerine getirmemesi
durumunda Kanun’un 17. maddesi uyarınca süreli para cezası verileceğinin
TTNet A.Ş.’ye bildirilmesine
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.




























07-59/676-235
17


KARŞI OY GEREKÇESİ
(11.07.2007 tarihli ve 07-59/676-235 sayılı Kurul Kararı)

4502 sayılı Kanun’la değişik 2813 sayılı Telsiz Kanunu’nun 7. maddesinin 3.
fıkrası aşağıdaki şekildedir:

“Rekabet Kurulu, telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak yapacağı
inceleme ve tetkiklerde ve birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği
kararlar da dâhil olmak üzere telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak
vereceği tüm kararlarda, öncelikle Kurumun görüşünü ve Kurumun yapmış
olduğu genel düzenleyici işlemleri dikkate alır.”

Bu düzenleme gereğince, 29.06.2007 tarih ve 2344 sayılı yazı ile konuya
ilişkin olarak Telekomünikasyon Kurumu görüşü sorulmuş, ancak ilgili cevap
beklenmemiş ve görüş alınmamıştır.

Ayrıca; “Yaz Fırtınası” kampanyası dışında, kapsamı ve konusu açık bir
şekilde saptanmadan “bundan sonraki tüm kampanyaların durdurulması”, “bundan
sonraki dönemlerde de, yürütülmekte olan soruşturmada nihai karar alınıncaya kadar
...... ifadeleri” ile belirsiz ve ucu açık olarak alınan tedbir kararının hukuka uygun
olmadığını düşünüyorum.

“Yaz Fırtınası” kampanyası dışındaki tedbir kararı somut olarak yapılan bir
işlem ya da eylem hakkında olmayıp, kapsamı, sınırı ve süresi belirsiz olarak
alınmıştır.

Dosya konusu ile ilgili olarak Telekomünikasyon Kurumuna yazılan yazının
cevabı beklenmeden alınan kararın yerinde olmadığı ve cevap geldikten sonra
konuya ilişkin değerlendirmenin yapılmasının uygun olacağı kanaatini taşıdığımdan
ve ayrıca alınan tedbir kararının bir bölümünün kapsamı, sınırı ve süresi belirsiz
olduğundan çoğunluk görüşüne katılmıyorum.





Tuncay SONGÖR
İkinci Başkan



Full & Egal Universal Law Academy