AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞME KARARI
Başvuru no. 55238/12
Hüseyin TUNCEL/Türkiye
(ekteki listeye bakınız)
Başkan
Ivana Jelić,
Hâkimler
Arnfinn Bårdsen,
Darian Pavli
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Liv Tigerstedt’in katılımıyla 25 Haziran 2020 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
13 Haziran 2012 tarihinde yapılan yukarıda anılan başvuruyu göz önüne alarak,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından gönderilen deklarasyonu göz önüne alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
Başvuranla ilgili bilgiler ekteki listede yer almaktadır.
Başvuran, İstanbul Barosuna bağlı Avukat H. Tekin Güner tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında bir nehir taşkını esnasında traktörünün hasar görmesi ve yerel mahkemenin bu hususta tazminat talebini reddetmesinden dolayı yerel makamların başvuranın mülkiyet hakkını koruması konusunda pozitif yükümlülüklerini yerine getirmediğine ilişkin şikâyeti Türk Hükümetine (“Hükümet”) iletilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Hükümet, 10 Ocak 2020 tarihli bir yazıyla, başvuruda ileri sürülen sorunun çözüme kavuşturulması amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmayı önerdiğini Mahkemeye bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermesini talep etmiştir.
Söz konusu deklarasyon aşağıdaki gibidir:
“Hükümet, başvuranın iddialarına ilişkin yargılamaların Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinde öngörülen standartları karşılamadığı kanaatindedir.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin başvurana maruz kaldığı her türlü maddi ve manevi zararın yanı sıra avukatlık ücretleri ile masraf ve giderler karşılığında, başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere 3,000 EUR (üç bin avro) ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim. Bu meblağ başvuranın her türlü maddi ve manevi zararı ile birlikte mevcut dava bakımından iç hukuktaki masraf ve giderlerini de kapsayacaktır.
Mahkeme içtihadına uygun olduğu düşünülen söz konusu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 37 § 1 maddesi uyarınca kabul edilen kararın tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, söz konusu davanın ulusal makamlar ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde nihai çözümünü teşkil edecektir.”
Başvuran, 23 Ocak 2020 tarihli bir yazıyla, Hükümetin tek taraflı deklarasyonun şartları konusunda bilgilendirilmiş ve eklemek istediği yorumları varsa bildirmeye davet edilmiştir. Mahkeme başvurandan herhangi bir yanıt almamıştır.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesinin aşağıdaki halde davayı kayıttan düşürmesine imkân verdiğini gözlemlemektedir:
“Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.
Dolayısıyla dava, başvuranın davasının incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen davalı Hükümet tarafından yapılan bir tek taraflı deklarasyon temelinde başvuruları 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülebilir (bk. özellikle Tahsin Acar/Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75‑77, AİHM 2003-VI).
Mahkeme, mülkiyet hakkının korunması için gerekli tedbirlerin alınması hususunda Devletin pozitif yükümlülükleriyle ilgili şikâyetlere ilişkin olarak açık ve kapsamlı içtihadını ortaya koymuştur (bk. örneğin Öneryıldız/Türkiye [BD], no. 48939/99, §§ 134-136, AİHM 2004‑XII, ve Kolyadenko ve Diğerleri/Rusya, no. 17423/05 ve diğer 5 başvuru, §§ 215-216, 28 Şubat 2012).
Teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümet deklarasyonu içerisinde bulunulan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe olmadığı kanaatindedir (37 § 1 (c) maddesi).
Yukarıdaki hususlar göz önüne alındığında, Mahkeme, Sözleşme ve Protokollerinde tanımlanan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmeye devam edilmesini gerektirmediği kanısına varmıştır (37 § 1 maddesinin son cümlesi).
Mahkeme, son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen şartlara uymaması halinde, başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (bk. Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıdaki hususlar göz önünde bulundurulduğunda, davanın kayıttan düşürülmesi uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metninde yer alan koşulların ve yine aynı metin içerisindeki taahhütlerin yerine getirilmesi amacıyla öngörülen düzenlemeleri dikkate alarak;
Başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş ve 16 Temmuz 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Liv TigerstedtIvana Jelić
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı VekiliBaşkan
EK
Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokolün 1. maddesi kapsamında ileri sürülen şikâyeti konu alan başvuru
(Mülkiyet hakkına müdahale)
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum tarihi
Hükümetin deklarasyonunun Mahkeme’ye bildirildiği tarih
Başvuranın deklarasyona ilişkin yorumunun Mahkeme’ye bildirildiği tarih (mevcutsa)
Başvuran Adına Hükmedilen Maddi ve Manevi Tazminat ve Masraf ve Giderleri Karşılamak Üzere Ödenecek Miktar
(Avro halinde)[1]
55238/12
13.06.2012
Hüseyin TUNCEL
25.03.1945
10.01.2020
/
3.000
[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere ödenecek miktar.
Full & Egal Universal Law Academy