Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-2-078 (Devralma) Karar Sayısı : 22-07/103-39 Karar Tarihi : 03.02.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Fatma ABAZ, Elif TÜRLEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Albioma S.A. Temsilcisi: Bengü COŞKUN Büyükdere Caddesi No:199 Levent 199 Plaza Esentepe Şişli/İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: Turcas Kuyucak Jeotermal Elektrik Üretim A.Ş.’nin tek kontrolünün Albioma S.A. tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 24.12.2021 tarih, 24033 sayı ile giren ve 13.01.2022 tarih, 24571 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 31.01.2022 tarih ve 2021-2-078/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; hisselerinin tamamı Turcas Petrol A.Ş. (TURCAS)’de bulunan Turcas Kuyucak Jeotermal Elektrik Üretim A.Ş. (KUYUCAK JEOTERMAL)’nin tüm hisselerinin ve dolayısıyla tek kontrolünün Albioma S.A. (ALBIOMA) tarafından devralınmasına ilişkin işleme izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Planlanan işlemin temelini, taraflar arasında 21.12.2021 tarihinde akdedilen Hisse Devir Sözleşmesi (Sözleşme) oluşturmaktadır. Sözleşme’nin konusu, satıcı sıfatıyla TURCAS ile alıcı sıfatıyla ALBIOMA arasında KUYUCAK JEOTERMAL’e ait hisselerin %100’ünün alıcıya devri işlemidir. (…..). (6) Devre konu şirket olan KUYUCAK JEOTERMAL’in işlem öncesinde tek kontrolü TURCAS’ta bulunmaktadır. Bildirim konusu işlem ile birlikte ALBIOMA teşebbüs üzerinde tek kontrole sahip olacaktır. Bu bağlamda, söz konusu işlemin gerçekleşmesiyle KUYUCAK JEOTERMAL’in kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, bildirim konusu işlem Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ)’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Öte yandan tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.
22-07/103-39 2/4 (7) (…..TİCARİ SIR…..)1 (8) Devralan konumunda olan ALBIOMA, yenilenebilir enerji kaynakları kanalıyla elektrik üretilmesi ve üretilen elektriğin dağıtım şirketlerine satılması da dâhil olmak üzere, yenilenebilir enerji santrallerinin finansmanı, inşaatı ve işletilmesi konularında faaliyet göstermekte olup, Türkiye’de ve dünyanın çeşitli bölgelerinde faaliyet göstermektedir. Devre konu KUYUCAK JEOTERMAL, Aydın Kuyucak’ta 18 MWe kurulu güçte lisanslı jeotermal enerji santralinin işletilmesi ve santralde üretilen elektriğin dağıtım sistemi aracılığıyla ve/veya ikili sözleşmeler kapsamında piyasaya satılması alanlarında faaliyet göstermektedir. Diğer yandan, KUYUCAK JEOTERMAL, Devlet Destekli Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM)’ndan faydalanan bir şirket olup, YEKDEM tarifeleri kapsamında 2022 yılı sonuna kadar USD cent (…..)/kWh birim fiyatı üzerinden -yerli katkı payı dahil olmak üzere- elektrik satışı yapmaktadır. 2023-2027 yılları arasındaki dönemde ise USD cent (…..)/kWh birim fiyatı üzerinden elektrik satışı yapacaktır. Devreden konumunda olan TURCAS ise Aksoy Girişimcilik Enerji ve Turizm A.Ş.2 tarafından kontrol edilen şirket, enerji sektörü ve sektörün alt dalları olan petrol, akaryakıt, elektrik ve doğal gaz gibi sektörlerde arama, araştırma, üretim, taşıma, işleme, işletme, dağıtım, depolama, ithalat, ihracat alanlarında faaliyet göstermektedir. (9) Devre konu KUYUCAK JEOTERMAL’in faaliyetlerinden hareketle mevcut işlem bakımından ilgili ürün pazarı “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” olarak tespit edilmiştir. Bildirim konusu işlem, tarafların faaliyetleri arasında yatay veya dikey ilişkinin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından etkilenen pazarlar bakımından da incelenmiştir. (10) Konuya ilişkin Kurul kararlarında3 da, elektrik piyasası genel olarak üretim, iletim ve dağıtım pazarlarına ayrılmış bulunmaktadır. Işlem tarafları arasında yapılacak devir neticesinde işlem taraflarının faaliyetleri dikkate alındığında ALBIOMA ve KUYUCAK JEOTERMAL’in faaliyet gösterdiği “Elektrik üretimi ve satışı” pazarında yatay bir örtüşmenin meydana geleceği değerlendirilmektedir. Öte yandan, işlem tarafı teşebbüslerin söz konusu pazarın alt veya üst pazarlarında faaliyeti bulunmadığından işlem neticesinde dikey olarak etkilenen pazar bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. (11) Etkilenen pazar elektrik üretimi ve satışı olarak belirlenmekle birlikte, devre konu teşebbüsün elektrik üretiminde jeotermal kaynakları kullanması nedeniyle, jeotermal enerji hakkında da bilgi verilmesi gerekli görülmüştür. Türkiye’de 2020 yılı sonu itibarıyla 63 adet lisanslı jeotermal enerji santrali bulunmakta, bunların 50 tanesi YEKDEM kapsamında faaliyet göstermektedir. Jeotermal enerji kaynaklarının 2020 yılı sonu itibarıyla lisanslı kurulu güç içerisindeki payı %1,8 olmakla birlikte, bu oran 2019 yılına göre %22,6 artmıştır. 1 (…..) 2 Anılan şirket, “Akaryakıt Perakendesi ve Madeni Yağlar”, “Elektrik Üretimi”, “Turizm”, “Gayrimenkul” ve “Uluslararası Ticaret” alanlarında faaliyet göstermektedir. 3 08.04.2021 tarih ve 21-20/235-99 sayılı, 25.03.2021 tarih ve 21-17/199-82 sayılı, 02.03.2012 tarih ve 12-09/285-86 sayılı Kurul kararları.
22-07/103-39 3/4 (12) Türkiye’de 2020 yılında lisanslı elektrik üretim miktarının %3,4’ü jeotermal santraller tarafından üretilmiştir4. Bildirim konusu işlem neticesinde işlem taraflarının elektrik üretimi ve satışı pazarındaki toplam pazar payı payının 2019-2021 döneminde üretim bazında %(…..) ile %(…..); kurulu güç bazında %(…..) ile %(…..) aralığında olduğu bilgisi edinilmiştir. Buna ilaveten, elektrik üretimi ve satışı pazarı bakımından %5’ten fazla pazar payına sahip teşebbüslerin yer aldığı tabloya aşağıda yer verilmektedir: Tablo 1: Elektrik Üretimi ve Satışı Pazarında %5 ve Üzeri Paya Sahip Teşebbüsler (2020) Üretim Şirketi Pazar Payı (%) Elektrik Üretim A.Ş. 18,97 Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. 6,38 Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. 5,61 Kaynak: Bildirim Formu, Elektrik Piyasası 2020 Yılı Piyasa Gelişim Raporu (2021) (13) EPDK’nın 2021 yılında yayımladığı “Elektrik Piyasası 2020 Yılı Piyasa Gelişim Raporu”na göre lisanslı elektrik üretiminde en yüksek paya sahip ilk 10 şirket sırasıyla Elektrik Üretim A.Ş. (%18,97) , Eren En. El. Ür. A.Ş. (%6,36) , Enerjisa En. Ür. A.Ş. (%5,61) , Cenal El. Ür. A.Ş. (%3,51) , İskenderun En. Ür. ve Tic. A.Ş. (%3,09) , Atlas En. Ür. San. A.Ş. (%2,95), İçdaş El. En. Ür. ve Yat. A.Ş (%2,93), Yeniköy Kemerköy El. Ür. ve Tic. A.Ş. (%2,24), Hamitabat El. Ür. ve Tic. A.Ş. (%1,97) ve Akenerji El. Ür. A.Ş. (%1,58) olmuştur. Söz konusu 10 şirket elektrik üretim pazarının yaklaşık %49’unu oluşturmakla birlikte, kalan %51’lük kısımda çok sayıda küçük teşebbüs yer almaktadır. Bildirim konusu işlem neticesinde tarafların elektrik üretimi ve satışı pazarındaki paylarının çok düşük seviyede kaldığı anlaşılmaktadır. Elektrik enerjisi üretimi pazarında %5’in üzerinde pazar payına sahip görece güçlü oyuncuların bulunduğu hususu dikkate alındığında söz konusu işlemin etkin rekabeti önemli ölçüde azaltacak bir yoğunlaşma meydana getirmeyeceği ve etkilenen pazardaki mevcut rekabet seviyesi üzerinde önemli bir değişikliğe yol açmayacağı değerlendirilmektedir. (14) Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, bildirim konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. 4 EPDK tarafından yayımlanan “Elektrik Piyasası 2020 Yılı Piyasa Gelişim Raporu” (2021)
22-07/103-39 4/4 H. SONUÇ (15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy