1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/Ç.D.-01/7 (Menfi Tespit / Muafiyet)
Karar Sayısı : 01-22/198-54
Karar Tarihi : 8.5.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER
B- RAPORTÖR : Çiğdem DEMİREL
C- BAŞVURUDA BULUNAN : SmithKline Beecham İlaç Ticaret A.Ş.
Ertürk sok. Uzka İş merkezi No:9 kat:1-2 Kavacık
81640 istanbul
D- TARAFLAR : - SmithKline Beecham ilaç Ticaret A.Ş.
- SmithKline Beecham International
New Horizons Court, Brentford, Middlesex TW89EP, İngiltere
- Fako İlaçları A.Ş.
4. Levent Büyükdere cad. 205 İstanbul
- Turgut Holding A.Ş.
4. Levent Büyükdere cad. 205 İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Turgut Holding A.Ş., Fako İlaçları A.Ş. ile SmithKline
Beecham International ve SmithKline Beecham İlaç Ticaret A.Ş. arasında
akdedilen "Fason Üretim Anlaşması"na menfi tespit/muafiyet talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.12.2000 tarih ve 5265 sayı ile intikal
eden bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 5 ve 8
inci maddeleri uyarınca düzenlenen 25.4.2001 tarih, D1/1/Ç.D.-01/7 sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 26.4.2001 tarih, REK.0.05.00.00/36 sayılı
Başkanlık önergesi ile 01-22 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: SmithKline Beecham International, SmithKline
Beecham İlaç Ticaret A.Ş., Fako İlaçları A.Ş. ve Turgut Holding A.Ş. arasında
akdedilen 23 Kasım 2000 tarihli Fason Üretim Anlaşması'na 4054 Sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 5 inci maddesine göre muafiyet tanınması gerektiği
düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Bildirim konusu anlaşmaya taraf olan teşebbüsler, bir yanda Turgut Holding
A.Ş. ile birlikte bağlı ortaklığı konumundaki Fako İlaçları A.Ş. (Fako) diğer yanda ise,
2 REKABET KURUMU
SmithKline Beecham Plc. ile birlikte bağlı ortaklığı konumundaki SmithKline
Beecham International (SBI) ve SmithKline Beecham İlaç Ticaret A.Ş. (SB)
teşebbüsleridir.
Turgut Holding ve ona bağlı durumdaki Fako İlaçları A.Ş.’nin faaliyet alanları,
ilaç üretimi, pazarlama ve satışı, ilaç hammadde üretim ve satışı, kozmetik ürünlerin
pazarlanması ve satışı ile medikal yayıncılık şeklindedir. 1999 yılı ciroları ise Turgut
Holding’in ………………… TL, Fako İlaçları A.Ş.’nin …………………… TL' dir.
Anlaşmaya taraf olan diğer teşebbüslerden SmithKline Beecham Plc.’nin
faaliyet alanı, beşeri ve veteriner müstahzar ilaç üretimi, pazarlama ve satışı, ilaç
hammadde üretimi ve satışı, SmithKline Beecham İlaç Ticaret A.Ş.’nin faaliyet alanı
ise müstahzar ilaç ithalatı, pazarlama ve satışı, aşı ithalatı, pazarlama ve satışı ve
sağlık ürünleri ithalatı, pazarlama ve satışı'dır. SmithKline Beecham İlaç San. Tic.
A.Ş.’nin 1999 yılı cirosu ……………………… TL'dir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1.Ürün Pazarı: Bahse konu anlaşma ile taraflar, eczacılıkta potassium
clavulanic acid, nabumetone ve mupirocine olarak bilinen aktif maddeleri içeren, ağrı
kesici ve antibiyotik niteliğindeki çeşitli ilaçların üretilmesini amaçlamaktadırlar. Fako
İlaçları A.Ş. tarafından üretimi gerçekleştirilecek olan ilaçların ticari isimleri;
(Augmentin), (Bactroban pomad) ve (Relifex tablet)'dir.
Fako İlaçları A.Ş. tarafından üretimi gerçekleştirilecek olan üç ayrı ilaç
arasında tüketici gözünde tam ikame olanağının bulunmadığından hareketle ilgili
ürün pazarının her bir ilaç bazında;
- Pekçok antibiyotiğe dirençli mikrobik rahatsızlıkların tedavisini sağlayacak
antibiyotikler,
- Deri enfeksiyonlarına karşı pomad şeklinde kullanılan antibiyotikler,
- Enflamasyon tedavisi ve osteoartrit ve romatoid artrit’te ağrı kesiciler,
olarak üç ayrı pazar olarak belirlenmiştir.
Geniş spektrumlu antibiyotiklerin Türkiye toplam ilaç pazarındaki payı
%28.5’tir. Bunun %8.3’lük kısmı ise oral klavulanik asit/amoksisilin kombinasyonları
ihtiva eden (Augmentin tipli ilaçlar) antibiyotiklerdir. Pekçok antibiyotiğe dirençli
mikrobik rahatsızlıkların tedavisini sağlayacak antibiyotikler pazarına ait 1999 yılı
pazar payı (%) dağılımları şöyledir: Augmentin /SmithKline Beecham ….,
Duocid/Pfizer …., Amoklavin / DEVA …., Alfasid/Fako …., Ampisid/Nevzat ….,
Alfasilin/Fako …., diğer 38.8.
Deri enfeksiyonlarına karşı pomad şeklinde kullanılan antibiyotikler
pazarındaki 1999 yılı pazar payı (%) dağılımları şöyledir: Bactroban/SmithKline
Beecham …., Fucidine/İBRAHİM …., Terramycin/PFIZER …., Silverdin/DEVA ….,
Thiocilline/İBRAHİM …., diğer 1.6.
Enflamasyon tedavisi ve osteoartrit ve romatoid artrit’te ağrı kesici olarak
kullanılan ilaç pazarındaki 1999 yılı pazar payı (%) dağılımları şöyledir: Mesulid /
PFIZER …., Apranax / İBRAHİM …., Voltaren / NOVARTİS …., Tilcotil / ROCHE ….,
Cataflam …., Aprol / BİLİM …., Naprosym …., Cycladol …., Felden Flash …., Mobic
…., Majezik …., Etol …., Relifex / SmithKline Beecham …., diğer 28.7.
3 REKABET KURUMU
H.2.2. Coğrafi Pazar: Üretilen ilaçların yaygın dağıtım kanalları aracılığıyla tüm
Türkiye'ye satılması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları
olarak kabul edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Turgut Holding ve SmithKline Beecham teşebbüsleri arasında daha önce
23.3.1999 tarihinde yapılan üç adet anlaşma, menfi tespit/muafiyet talebiyle Rekabet
Kurumu'na bildirilmiş ve Rekabet Kurulu'nun 11.7.2000 tarih, 00-26/289-160 sayılı
kararı ile 1999 yılına ilişkin fason üretim ve hizmet anlaşmasına şartlı muafiyet kararı
verilmiştir. Bu karar doğrultusunda taraflar gerekli değişiklikleri yaptıklarını Kurum'a
bildirmişlerdir. Söz konusu anlaşma süresinin 30 Nisan 2001 tarihinde sona ermesi
ve SmithKline Beecham plc.'nin Glaxo Welcome Plc. ile birleşmesi nedeniyle
SmithKline Beecham'ın, Fako'nun fason üretim kapasitesine daha az ihtiyaç duyması
üzerine 1 Mayıs 2001 tarihinde yürürlük kazanmak üzere 23 Kasım 2000 tarihinde
işbu anlaşmayı imzalamışlardır (2000 anlaşması).
2000 anlaşmasının genel hatlarıyla 1999 anlaşmasıyla aynı olduğu, sadece
1999 anlaşmasında yer alan Panadol markalı ilacın 2000 anlaşmasında
bulunmadığı, bir yıllık işlerlik süresi olan anlaşma ile SB ve Fako'nun anlaşma
konusu olan Augmentin, Bactroban ve Relifex markalı ilaçların üretimini Fako’nun
yapması, pazarlama ve satışını ise SB’nin yapması hususunda işbölümü yaptıkları,
bu ilaçların üretimi için gerekli olan know-how'ın SB tarafından sağlanacağı, teknik
verilerin, ticari markaların, telif hakkı ve diğer fikri mülkiyet haklarının sahibinin SB
olduğu, bunların Fako tarafından SB’nin talimatları doğrultusunda kullanılacağı,
Fako’nun yapacağı bu üretim karşılığında üretilecek her bir ürün birimi için SB’nin,
Fako’ya fason üretim ve hizmet ücreti ödeyeceği anlaşılmaktadır. Ayrıca söz konusu
anlaşma hükümlerinin genel itibariyle, 1999 anlaşmasındaki hükümlerle benzerlik
taşıdığı, şartlı muafiyet kararı verilen önceki şözleşmedeki maddelerin karar
doğrultusunda düzenlendiği, sadece gizli bilgilerin anlaşmanın bitiminden sonra ifşa
edilmemesine ilişkin sürenin belirtilmesinde kullanılan "daha sonra" ifadesinin
belirsizlik taşıdığı görülmekle birlikte, yapılan inceleme sonucunda bu ifadenin know-
how ve/veya gizli bilginin anonim hale gelmesine kadar geçecek olan süreyi ifade
ettiği anlaşılmıştır.
Söz konusu anlaşmada Fako'nun ilgili pazarlardaki rekabetini kısıtlayıcı
yükümlülüklerin yer alması, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesine
aykırılık taşıması nedeniyle anılan anlaşmaya menfi tespit belgesi verilemeyecektir.
Ancak belirtilen bu kısıtlamalar bireysel muafiyet kapsamında değerlendirildiğinde;
genel olarak aynı hükümleri içeren 1999 anlaşmasına yönelik olarak önceki Kurul
kararında yapılan değerlendirmeler ve verilen karara uygun değişiklikler dikkate
alındığında, söz konusu kısıtlamaların fason olarak üretilen ilaçların kalite
standardının korunması ve know-how'ın gizli kalması açısından gerekli olduğu
anlaşılmış, dolayısıyla başvuru konusu 2000 anlaşmasına bireysel muafiyet
verilebileceği kanaatine varılmıştır.
4 REKABET KURUMU
İ- SONUÇ
Taraflar arasında 23 Kasım 2000 tarihinde akdedilen fason üretim
anlaşmasına, anlaşmanın yapıldığı tarihten itibaren 5 yıl süre ile bireysel muafiyet
tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy