AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 46376/17
Hasan TURGUT / Türkiye
Başkan,
Egidijus Kūris,
Hâkimler,
Pauliine Koskelo,
Gilberto Felici,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 11 Ocak 2022 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm); 1967 doğumlu bir Türk vatandaşı olan, Ankara’da ikamet eden ve Ankara Barosuna bağlı Avukat U. Turgut tarafından temsil edilen Hasan Turgut’un (“başvuran”) 8 Mayıs 2017 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca Türkiye aleyhine yapmış olduğu 46376/17 no.lu başvuruyu, Türkiye temsilcisi olan, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) başvurunun bildirilmesi yönündeki kararı ve Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası bağlamındaki şikâyetin Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesi ve başvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğunun belirtilmesi yönündeki kararı ve tarafların görüşlerini göz önünde bulundurarak, kapalı oturumda gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
davanın konusu
Başvuran, belirtilmeyen bir tarihte, Danıştaya hâkim olarak atanmıştır. Başvuran, 25 Aralık 2014 tarihinde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun (daha sonra “HSYK” olarak anılacaktır) kararıyla, hâkim olarak görev yaptığı Danıştaydan başka bir göreve hâkim olarak -kendi rızası olmaksızın- atanmıştır. Bu karar, 5 Ocak 2015 tarihinde başvurana tebliğ edilmiştir. Başvuran, 2 Şubat 2015 tarihinde, Sözleşme’nin 6 ve 14. maddelerini ileri sürerek, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi, 15 Temmuz 2016 tarihinde verilen ve 25 Kasım 2016 tarihinde başvurana tebliğ edilen kararla, ilgilinin Sözleşme’nin 6. maddesi bağlamındaki şikâyetini konu bakımından (ratione materiae) bağdaşmazlık nedeniyle reddetmiştir. Anayasa Mahkemesi, başvuranın Sözleşme’nin 14. maddesi bağlamındaki şikâyetini açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddetmiştir.
MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ
5. Mahkeme öncelikle, Anayasa Mahkemesinin, başvuranın mevcut başvuruya konu edilen, Sözleşme’nin 6. maddesi bağlamındaki şikâyetini incelemek için konu bakımından (ratione materiae) yetkisinin bulunmadığını belirttiğini kaydetmektedir.
6. Ardından Mahkeme, Bilgen/Türkiye (no. 1571/07, §§ 87-88, 9 Mart 2021) davasında, HSYK’nın bilhassa, yapacağı incelemelerde kullanılacak belirli bir usul kuralları dizisinin bulunmaması nedeniyle bir mahkeme olarak kabul edilemeyeceği kanısına vardığını hatırlatmaktadır. Mahkeme aynı zamanda, Sözleşme’nin 13. maddesiyle birlikte değerlendirilen, Sözleşme’nin 8 ve 10. maddeleri bağlamında açılan bir dava kapsamında, bir yeniden inceleme başvurusunun etkin bir hukuk yolu olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varmıştır. Dolayısıyla Mahkeme, HSYK tarafından verilen bir kararın denetiminin talep edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle, Hükümet tarafından ileri sürülen iç hukuk yollarının tüketilmesine ilişkin itirazı reddetmiştir.
7. Bu nedenle, söz konusu değerlendirmeler ışığında ve etkin ve mevcut bir iç hukuk yolunun bulunmaması nedeniyle (Vučković ve diğerleri/Sırbistan (ilk itiraz) [BD], no. 17153/11 ve diğer 29 başvuru, §§ 69-77, 25 Mart 2014), başvuranın, 25 Aralık 2014 tarihinde verilen ve kendisine 5 Ocak 2015 tarihinde tebliğ edilen HSYK’nın kararından itibaren altı aylık süre içinde başvuruda bulunması gerekmekteydi. Hâlbuki başvuran, Sözleşme’nin 35. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, altı aylık sürenin sona ermesinin ardından (Sabri Güneş/Türkiye [BD], no. 27396/06, § 60, 29 Haziran 2012), 8 Mayıs 2017 tarihinde Mahkemeye başvurusunu sunmuştur.
8. Sonuç olarak, başvuru, süresinden sonra sunulmuş olup, Sözleşme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 3 Şubat 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan Bakırcı Egidijus Kūris Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan