Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-4-145
Karar Sayısı : 03-73/876 (c)-376
Karar Tarihi : 13.11.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Hatice AKKAYA
C- ŞİKAYET EDEN : - Emir ÇETİNKAYA
Eski İzmir Cd. No:61/14 Bozkaya/İzmir
- Ege Bölgesi Sanayi Odası
Cumhuriyet Blv. No:63 İzmir
D- ŞİKAYET EDİLEN : Türk Tabipleri Birliği
GMK Blv. Şehit Daniş Tunalıgil Sk. No:2 Kat: 4
Maltepe/Ankara
E- DOSYA KONUSU: Türk Tabipleri Birliği (TTB)'nin üyelerinin çeşitli
hizmetlerde uygulayacağı ücretler ile ilgili alt sınır belirlemek yoluyla 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettiği iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Emir Çetinkaya'ya ait elektronik posta mesajında,
ülkemizde aralarında TTB'nin de bulunduğu birçok oda ve meslek örgütünün
çeşitli hizmetlerde uygulanacak ücretler ile ilgili alt sınır belirlediği ifade
edilmektedir. Dilekçede ayrıca, TTB tarafından uygulanan doktor muayene
ücretleri tarifesinin altında hizmet sunulsa dahi, fatura istendiğinde kendilerine
rakamların TTB'nin belirlediği seviyenin altında olamayacağının ifade edildiği
iddia edilmekte ve konunun incelenmesi talep edilmektedir.
Öte yandan, Ege Bölgesi Sanayi Odası Genel Sekreteri M… K… imzalı
başvuruda ise, işyerlerinde işyeri hekimi, işyeri avukatı, işyeri teknik sorumlusu,
yeminli mali müşavir, elektrik mühendisi gibi eleman çalıştırılması mecburiyetinin
bulunduğu; bu personelin ücret tarifelerinin bağlı bulundukları
03-73/876 (c)-376
2
meslek kuruluşları tarafından her yıl tespit edildiği ve bu uygulamanın rekabeti
bozucu etkisi olduğu iddia edilerek uygulamanın düzeltilmesi talep edilmektedir.
G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına sırasıyla 30.7.2003 ve 1.8.2003 tarih,
3650 ve 3707 sayılar ile giren başvurular üzerine düzenlenen 24.10.2003 tarih,
2003-4-145/BN-03-MH sayılı Bilgi Notu 27.10.2003 tarih, REK.0.08.00.00/181
sayılı Başkanlık önergesi ile 03-73 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Bilgi Notu'nda;
- TTB’nin hekimlik hizmetlerine uygulanacak olan asgari fiyat tarifesine ilişkin
olarak Rekabet Kurulu’nun 01.05.2003 tarih ve 03-28/354-M sayılı kararı ile
önaraştırma yapılmasına karar verildiği için, Emir ÇETİNKAYA’nın şikayeti
konusunda 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı,
- İşyerlerinde istihdam edilen hekimlerin ücretlerinin belirlenmesinin, 6023 sayılı
TTB Kanunu’nun 28. maddesine dayandırılarak yapılan bir uygulama olduğu, (Bu
konuda Kanun’da verilmiş açık bir yetki bulunmamaktadır.) ancak söz konusu
Kanun maddesinde izin verilen asgari ücret tarifesi düzenleme yetkisi
çerçevesinde işyeri hekimleri için de aylık ücret düzenlemesi yapan TTB
tarafından, Kanunla kendisine tanınan yetkinin aşılarak 4054 sayılı Kanun'a
aykırı davranıldığı, bu çerçevede, 4054 sayılı Kanun’un 30 (f) maddesi
çerçevesinde ilgili sürecin işletilerek yasal düzenleme değişikliği talebi ile
Başbakanlık nezdinde girişimlerde bulunulmasının yerinde olacağı ve söz konusu
düzenleme değişiklikleri sağlandıktan sonra, asgari fiyat tarifesi yayınlama
talebinde bulunan meslek birliklerinin olası taleplerinin, 4054 sayılı Kanun’un
muafiyet hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilebileceği,
görüşlerine yer verilmektedir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. TTB Tarafından Hekimlik Hizmetleri Ücretlerinin Belirlenmesi
TTB’nin asgari fiyat tarifesine ilişkin olarak 26.3.2003 tarih ve 1273 sayı ile
Kurum kayıtlarına intikal eden bir şikayet dilekçesi üzerine yapılan önaraştırma
sonucunda 30.10.2003 tarih, 03-70/851-369 sayı ile, "1) Türk Tabipleri Birliği’nin
düzenlemiş olduğu “Asgari Ücret Tarifesi”nin rekabet ihlaline neden olduğu
iddiasına ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına ve dolayısıyla
şikayetin reddine;
03-73/876 (c)-376
3
2) 4054 sayılı Kanun’un 27. maddesi (g) bendinde belirtilen “Rekabet hukuku ile
ilgili mevzuatta yapılması gerekli değişiklikler konusunda doğrudan ... görüş
bildirmek” ile ilgili sürecin işletilerek, 6023 sayılı Türk Tabipler Birliği Kanunu ile
4054 sayılı Kanun arasındaki ihtilafın, -sağlık sektörünün özellikleri de
gözönünde bulundurularak- özel muayene ve tahlil hizmetleri asgari tarifesi
yerine rehber bir tarifenin tespitine ilişkin 6023 sayılı Kanun’da yapılacak bir
değişiklik ile giderilmesinin mümkün olduğu yönünde yasal düzenleme
değişikliği talebi ile TBMM, Başbakanlık ve ilgili Bakanlık nezdinde girişimlerde
bulunulmasına;
3) Söz konusu düzenleme değişiklikleri sağlandıktan sonra, fiyat tarifesi
yayınlama yönünde meslek birliklerinin olası taleplerinin ise 4054 sayılı
Kanun’un muafiyet hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilebileceğine…"
karar verilmiştir. Bu çerçevede, Kanun kapsamında yapılacak başka bir işlem
bulunmamaktadır.
I.2. İşyerlerinde İstihdam Edilen Hekimlerin Ücretlerinin Belirlenmesi
TTB’nin işyeri hekimliği asgari sözleşme ücretleri tarifesinde, hekim ücretleri,
işyerinde çalıştırılan işçi sayısına göre kademeli olarak belirlenmiştir. İşyeri
hekimliği asgari sözleşme ücretlerinin TTB tarafından tespit edilmesi uygulaması
TTB Kanunu’nun 5. maddesine ve 28. maddesinin ikinci fıkrasına
dayandırılmaktadır.
TTB Kanunu’nun 5. maddesi şu şekildedir:
“Özel kurum ve işyeri tabipleri; çalıştıkları yerlerin sağlık hizmetlerinin başka bir
yerde ikinci bir görev yapmalarına elverişli bulunduğu tabip odaları idare
heyetince kabul edilmedikçe her ne suretle olursa olsun, diğer bir kurum ve
işyerinin tabipliğini alamazlar.
Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerine ait kadrolarda çalışan
tabiplere kurumlarınca verilecek ikinci görevler bu hükmün dışındadır.
Tabip odaları idare heyetleri; tâyin hususunda vâki müracaatları, iş hacmi,
vazifenin tabipler arasında âdilâne bir surette tevzii, hizmetin iyi yapılması ve
benzeri sebepler dairesinde tetkik eder ve esbabı mucibeli bir karara bağlar.
Gerek tabipler ve gerekse bunları istihdam eden bilumum daire, müessese ve
işyerleri, tayin, nakil, işten ayrılma ve sair suretlerle hasıl olan değişiklikleri en
geç 15 gün zarfında mahalli tabip odalarına bildirmeye mecburdurlar.”
03-73/876 (c)-376
4
TTB Kanunu’nun yönetim kurulunun görevlerinin sayıldığı 28. maddesinin ikinci
fıkrası ise şu şekildedir:
“Tabip odalarının veya birlik teşekkülerinden herhangi birisinin göstereceği lüzum
üzerine bazı mıntıkalarda odalarda tabip tedavisi ücretlerinin en az miktarını
gösteren tarifeler düzenlemek (Bu tarifeler Merkez Konseyince tasdik edildikten
sonra bilgi edinilmek üzere Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaleti'ne gönderilir).
Esasen, söz konusu Kanun hükmü tedavi hizmetlerine ilişkin düzenleme
getirmektedir. Bu hüküm çerçevesinde, TTB tarafından işyeri hekimlerinin aylık
ücretlerinin düzenlenmesi suretiyle kanunun verdiği yetki aşılmakla birlikte, asıl
olarak ilgili Kanun maddesi 4054 sayılı Kanun ile ihtilaf halindedir.
J- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Emir ÇETİNKAYA'nın şikayetine konu olan Türk Tabipleri Birliğinin hekimlik
hizmetleri için asgari fiyat tarifesi düzenlemesine ilişkin uygulamanın Rekabet
Kurulunca daha önce incelenerek 30.10.2003 tarih, 03-70/851-369 sayı ile karara
bağlanmış olduğu göz önüne alınarak, şikayete ilişkin olarak 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında başkaca yapılacak bir işlem
bulunmadığına; bununla beraber, 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu ile
4054 sayılı Kanun arasındaki ihtilafın giderilmesi yönünde Kurulca aynı Kanun'un
27 (g) maddesi çerçevesinde yasal düzenleme talebi ile ilgili merciler nezdinde
girişimlerde bulunulması yönünde alınan karar ile ilgili olarak da şikayetçinin
bilgilendirilmesine,
2. Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun 28. maddesinde izin verilen asgari ücret
tarifesi düzenleme yetkisi çerçevesinde işyeri hekimleri için de aylık ücret
düzenlemesi yapan Türk Tabipleri Birliği tarafından, kanunla kendisine verilen
yetkinin aşıldığı, esasen söz konusu Kanun'un verdiği tarife belirleme yetkisinin
4054 sayılı Kanun'a aykırı olduğu ve anılan uygulamanın rekabeti sınırlayıcı
etkilerinin bulunduğu anlaşıldığından; 4054 sayılı Kanun'un 27 (g) ve 30(f)
maddeleri çerçevesinde ilgili süreç işletilerek yasal düzenleme değişikliği talebi ile
TBMM, Başbakanlık ve ilgili Bakanlık nezdinde girişimlerde bulunulmasına ve söz
konusu düzenleme değişiklikleri sağlandıktan sonra, asgari fiyat tarifesi
yayınlama talebinde bulunan meslek birliklerinin olası taleplerinin, 4054 sayılı
03-73/876 (c)-376
5
Kanun'un muafiyet hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilmesine,
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy