Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-4-034 (Devralma) Karar Sayısı : 23-36/664-224 Karar Tarihi : 03.08.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER : Ebru ÖZAKTAŞ, Ayberk GÜLTEKİN, Bengisu ÇAYAN, Ramazan Alper ÇETİN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Transpet Petrolcülük ve Enerji AŞ Dereboyu Cad. Bilim Sok. No:5A Kat 6 Maslak, Sarıyer/İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: Türk Ytong Sanayi AŞ’nin negatif tek kontrolünün Transpet Petrolcülük ve Enerji AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 12.07.2023 tarih, 40407 sayı ile giren ve eksiklikleri 26.07.2023 tarih, 40898 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 01.08.2023 tarih ve 2023-4-034/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; Türk Ytong Sanayi AŞ’nin (TÜRK YTONG) negatif tek kontrolünün Transpet Petrolcülük ve Enerji AŞ (TRANSPET) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirime konu işlem ile TÜRK YTONG’un ödenmiş sermayesinin %(.....) temsil eden hamiline yazılı payların, hâlihazırda TÜRK YTONG hisselerinin %(.....) sahip olan TRANSPET tarafından (.....) devralınması planlanmaktadır. Bildirim konusu devralma işleminin temelini, TRANSPET ile (.....) arasında 07.07.2023 tarihinde imzalanan Pay Devir Sözleşmesi oluşturmaktadır. Bildirim Formu’nda işlemin ekonomik gerekçesi, (.....) şeklinde ifade edilmiştir. (6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde, birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak; “Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır. (7) TÜRK YTONG Ana Sözleşmesi’nin (ANA SÖZLEŞME) 18. maddesine göre; (.....) konularında toplantı ve karar nisabının %(.....) olarak belirlendiği, bu doğrultuda
23-36/664-224 2/3 hisselerin %(.....) elinde bulunduran hissedarın TÜRK YTONG üzerinde kontrol hakkına sahip olacağı ifade edilmiştir. (8) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 40. paragrafında belirtildiği üzere, bir teşebbüsün başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etkiye tek başına sahip olduğu durumda tek kontrol vardır. Bir teşebbüsün tek kontrole sahip olduğu iki genel durum tanımlanabilmektedir. İlki, kontrolü elde eden teşebbüsün diğer teşebbüse ilişkin stratejik ticari kararlar alma hakkına sahip olduğu durumdur. Bu hak genellikle bir şirketteki oy haklarının çoğunluğunun devralınması ile elde edilmektedir. Negatif tek kontrol olarak bilinen ikinci durumda ise bir teşebbüste sadece bir hissedarın stratejik kararları veto edebildiği ama tek başına bu tür kararları alma hakkının olmadığı durum söz konusudur. Bu durumda sadece tek bir hissedar stratejik kararların alınmasını engelleme yetkisine sahiptir. Negatif tek kontrol durumunda aynı yetkiye sahip başka bir hissedar olmadığından teşebbüsün stratejik davranışlarının belirlenmesinde negatif tek kontrole sahip hissedarın diğer belirli hissedarlarla işbirliği yapması zorunlu değildir. Bu hissedar, teşebbüste bir kilitlenme durumu yaratabileceği için 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında belirleyici etkiye sahip olmaktadır. (9) Dosya kapsamında elde edinilen bilgilerden bildirime konu işlem öncesinde TÜRK YTONG’un hisselerinin %(.....) sahip herhangi bir hissedarın bulunmadığı, dolayısıyla hiçbir hissedarın TÜRK YTONG üzerinde tek kontrole sahip olmadığı tespit edilmiştir. Öte yandan, TÜRK YTONG’un yukarıda bahsedilen stratejik kararlarının alınabilmesi için gerekli çoğunlukların her seferinde farklı ittifaklarla oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, Kılavuz’un 66. paragrafında, karar alma prosedüründe istikrarlı bir çoğunluk olmaması ve çoğunluğun her seferinde azınlık hissedarları arasındaki çeşitli ittifaklardan herhangi biriyle elde edilmesi durumu “değişen ittifaklar” olarak adlandırılmıştır. Dolayısıyla TÜRK YTONG’un bildirim konusu işlem öncesinde, yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi konusunda azınlık hissedarları arasındaki çeşitli ittifaklardan herhangi biri karar alabileceği için değişen ittifaklar söz konusudur. (10) Diğer taraftan bildirim konusu işlemin tamamlanmasının ardından ANA SÖZLEŞME’de belirtilen stratejik kararların alınabilmesi için aranan %(.....) oy çoğunluğun herhangi bir hissedar tarafından tek başına sağlanamadığı ve işlem sonrasında söz konusu toplantı ve karar nisabına en yakın hisseye TRANSPET’in sahip olacağı bildirilmektedir. Bu kapsamda TRANSPET’in, bildirime konu işlem sonrasında, TÜRK YTONG’a ait hisselerin %(.....) sahip olacağı ve stratejik kararların alınabilmesi için gereken toplantı ve karar nisabının TRANSPET dâhil olmaksızın sağlanamayacağı anlaşılmaktadır. (11) TRANSPET’in, TÜRK YTONG üzerinde belirleyici bir etkisinin olduğu ve bu bağlamda negatif tek kontrole sahip olacağı değerlendirilmektedir. İşlem öncesinde hiçbir hissedarının tek veya ortak kontrolü altında bulunmayan TÜRK YTONG’un, işlem sonrasında TRANSPET’in negatif tek kontrolüne geçecek olmasından dolayı bildirime konu işlem neticesinde TÜRK YTONG’un kontrol yapısında kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir. (12) TÜRK YTONG Türkiye’de duvar ve yapı malzemesi olarak bilinen gazbetonun üretim ve satışı ile mineral esaslı yanmaz bir ısı yalıtım malzemesi olan multipor içerikli bloklar, çatı plakları, döşeme plakları ve asmolen gibi hafif dolgu maddelerinin üretim ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. TÜRK YTONG’un küresel ölçekte de faaliyet
23-36/664-224 3/3 gösterdiği ancak teşebbüsün ihracat miktarının, toplam üretiminin %(.....) fazla olmadığı ve süreklilik arz etmediği belirtilmektedir. Bunun yanı sıra, TÜRK YTONG’un doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği herhangi bir iştiraki bulunmamakta olup yalnızca Gaziantep Ytong Sanayi AŞ’ye1 ait hisselerin %(.....) sahip olduğu belirtilmektedir. (13) Devralan tarafın faaliyetleri bakımından ise TRANSPET hisselerinin %(.....) sahip olan (.....) tarafından doğrudan veya dolaylı olarak kontrol edilen teşebbüslerin faaliyetleri incelenmiştir. (.....) tarafından kontrol edilen teşebbüsler transit petrol ürünleri taşımacılığı, bitüm hammaddesinin ithalatı ve transiti, gübre üretimi, petrol istasyonu işletmeciliği, elektrik üretimi ve yatırımı, demiryolu taşımacılığı ve demiryolu ile petrol ticareti ve çay üretimi gibi alanlarda faaliyet göstermektedir. (14) Yapılan inceleme sonucunda TRANSPET de dâhil olmak üzere (.....) tarafından doğrudan veya dolaylı olarak kontrol edilen teşebbüslerin faaliyetleri ile TÜRK YTONG’un faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşme bulunmadığı değerlendirilmektedir. Taraflardan gelen cevabi yazıda; TRANSPET ile TÜRK YTONG arasında taşımacılık da dâhil olmak üzere, bildirime konu işlem öncesinde gerçekleştirilen yahut hâlihazırda yürütülmekte olan veya kurulması planlanan herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı da belirtilmiştir. Bu bilgiler ışığında bildirim konusu işlem bakımından yatay ya da dikey pazarlarda herhangi bir örtüşmenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. (15) Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, tarafların faaliyet gösterdikleri pazarlar bakımından yatay ya da dikey herhangi bir örtüşmenin bulunmaması sebebiyle, işlemin Türkiye’de herhangi bir olası ilgili ürün pazarında yoğunlaşma seviyesini artırmayacağı ve bildirim konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere piyasadaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 1 Gaziantep Ytong AŞ; G2/04 ve G4/06 Donatışız Blok, Donatılı Yapı Elemanları ve Ytong Örgü Tutkalı, Alsecco Hazır Sıva ve Masterkim Yapı Kimyasalları üretimi alanında faaliyet göstermektedir .
Full & Egal Universal Law Academy