Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-3-062 (Devralma)
Karar Sayısı : 19-42/702-300
Karar Tarihi : 29.11.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Çiğdem Gizem OKKAOĞLU, Dilara Nur CANSU ISLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : - Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve Compass Group PLC.
Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. Gamze BORAN
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11
Maslak / İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Turkaş Gıda Hizmet ve İşletmecilik A.Ş.’nin tek kontrolünün
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. tarafından devralınmasına izin verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 01.11.2019 tarih ve 7588 sayı ile
giren ve en son 21.11.2019 tarih ve 8142 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 22.11.2019 tarih ve 2019-3-062/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. (SOFRA) tarafından Turkaş Gıda
Hizmet ve İşletmecilik A.Ş.’nin (TURKAŞ) hisselerinin tamamının satın alınması
suretiyle tam kontrolünün devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Dosya kapsamında pazar hakkında daha kapsamlı bilgi edinmek ve ilgili ürün pazarı ile
teşebbüslerin bu pazardaki paylarını doğru belirlemek suretiyle daha etkin bir
değerlendirme yapabilmek amacıyla Yemek Sanayicileri Dernekleri Federasyonundan
(YESİDEF), İstanbul Yemek Sanayicileri Derneğinden (İYSAD) ve ayrıca, devralan
teşebbüsün Türkiye’de faaliyet gösteren rakipleri olan ISS Hazır Yemek Üretim ve Hiz.
A.Ş. (ISS), Sodexo Entegre Hizmet Yönetimi A.Ş. (SODEXO) ve Sardunya gıda Mutfak
İşletmeleri Tic. A.Ş.’den (SARDUNYA) bilgi talebinde bulunulmuştur.
(6) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre, hâlihazırda TURKAŞ; Murat ÇÖKMEZ, Oya
ÇÖKMEZ DOĞAN ve Bülent ÇÖKMEZ (Çökmez Ailesi) tarafından kontrol edilmekte
olup bu gerçek kişilerin teşebbüsteki hisse oranları sırasıyla %(…..), %(…..) ve
%(…..)’tür. İşlem neticesinde TURKAŞ’ın hisselerinin tamamı ve tek kontrolü SOFRA’ya
geçecektir. Dolayısıyla bildirim konusu işlemin kalıcı bir kontrol değişikliğine yol açtığı
anlaşıldığından, söz konusu işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi
çerçevesinde bir devralmadır. Dosya içeriğinden işlem taraflarının 2018 yılı cirolarının
19-42/702-300
2/3
anılan Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde öngörülen ciro
eşiklerini aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir.
(7) Devre konu TURKAŞ, merkez mutfaktan taşıma yemek hizmeti ve yerinde üretim
yemek hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. Devralan konumundaki Compass
Group PLC (COMPASS) ise gıda hizmeti sunumu, müşterinin tesislerinde yiyecek ve
içecek tedariki, yiyecek hazırlama, menü planlama ve gıda hizmeti tesislerinin işletilmesi
ve bakımı hizmetleri alanlarının yanı sıra destek ve güvenlik hizmetleri pazarında
faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda, tarafların faaliyetleri arasında toplu yemek
hizmetleri pazarında yatay bir örtüşme olduğu söylenebilecektir.
(8) Toplu yemek hizmetleri; fabrika, ofis, şantiye, hastane, okul gibi yerlerde çalışanlara
yerinde kurulu mutfaklardan yemek hizmeti sağlanmasıdır. Kimi teşebbüsler yemekleri
kendi kaynakları ile hazır hale getirirken, kimi teşebbüsler ise yemekleri toplu yemek
hizmeti sunan şirketlerden temin etmektedir. Toplu yemek hizmetlerinin dışarıdan
sağlanması, yerinde yemek üretimi hizmeti ve taşıma yemek hizmeti olmak üzere iki
farklı şekilde olabilmektedir. Yerinde yemek üretimi hizmetinde toplu yemek hizmeti
sunan teşebbüs, yemekleri hizmet alan teşebbüsün mutfağında hazırlarken, taşıma
yemek hizmeti modelinde ise yemekler toplu yemek hizmeti sağlayan teşebbüsün
mutfağında üretilmekte ve müşteriye teslim edilmektedir.
(9) Bildirim Formunda, toplu yemek hizmetleri pazarında SOFRA ile TURKAŞ’ın 2018
yılında paylarının sırasıyla %(…..) ve %(…..) olduğu ifade edilmiştir. Bildirim Formunda
söz konusu pazar payları, ilgili teşebbüslerin 2018 yılındaki satış değerleri olan (…..) TL
ile (…..) TL’nin; toplu yemek hizmetleri pazarının yaklaşık toplam büyüklüğü olduğu
iddia edilen (…..) TL’ye bölünmesi ile hesaplanmıştır.
(10) İlgili ürün pazarının toplu yemek hizmetleri pazarı olarak tanımlanması yemeğini kendi
imkânları ile üreten bir teşebbüsün bu faaliyeti ile çeşitli teşebbüslere dış kaynaklardan
yemek hizmeti sunan teşebbüslerin faaliyetlerinin rekabet halinde olduğu anlamına
gelmektedir. Ancak, bir teşebbüsün kendi mutfağında yemeklerini kendi imkânları ile
hazırlaması, anılan teşebbüs bakımından bir ürün ya da hizmet niteliği taşımamaktadır.
Bu nedenle ilgili ürün pazarının dış kaynaklardan temin edilen toplu yemek hizmeti
pazarı olarak ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
(11) Dış kaynaklardan sağlanan toplu yemek hizmetleri pazarının büyüklüğü 2018 yılında
Bildirim Formunda sağlanan bilgilerden hareketle yaklaşık olarak 13 milyar TL’dir.
SOFRA ve TURKAŞ’ın yukarıda yer verilen 2018 yılı satış değerleri, toplam pazar
büyüklüğüne oranlandığında SOFRA ve TURKAŞ’ın pazar payları sırasıyla %(…..) ve
%(…..)’dır. Bu hesaplamaya göre, SOFRA’nın rakipleri olan ISS, SODEXO ve
SARDUNYA’nın pazar payları da %(…..) dolaylarındadır.
(12) Öte yandan SODEXO’nun tahminlerine göre SOFRA’nın ve TURKAŞ’ın pazar payları
sırasıyla %(…..) ve %(…..); ISS’nin tahminlerine göre ise sırasıyla %(…..) düzeyinde ve
%(…..)’in altındadır. Toplam pazar büyüklüğü net olarak öngörülemediğinden, farklı
pazar payları hesaplanabilmektedir. Ancak dosya içeriği bilgilerden, her halde devralan
tarafların pazar payının işlem neticesinde %(…..) düzeyini aşmayacağı anlaşılmaktadır.
(13) ISS tarafından gönderilen cevabi yazıda, dışarıdan temin edilen toplu yemek hizmetleri
pazarındaki en büyük oyuncular; SOFRA, ISS, SARDUNYA, SODEXO, Parıltım
Endüstriyel Toplu Yemek Hizmetleri Turizm San. ve Tic. A.Ş., Klüh Catering Yemek
San. ve Tic. A.Ş. olarak sıralanmış ve bu teşebbüslerin hiçbirinin pazar payının
%(…..)’nin üzerinde olmadığının tahmin edildiği belirtilmiştir. Ek olarak, cevabi
yazılarda, bu pazarda faaliyet gösteren teşebbüs sayısının 4800 olduğu, kayıt dışı
firmalar da hesaba katıldığında bu sayının daha da yüksek olduğu ifade edilmiştir.
19-42/702-300
3/3
(14) Obasan Gıda İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (OBASAN) ile Obaş Yemek Üretim Sanayi ve
Ticaret Ömer Faruk Aslanoba ve Ortakları Koll. Şti.’yi (OBAŞ) devralması işlemine izin
verilen 25.08.2011 tarih ve 11-46/1110-383 sayılı Rekabet Kurulu kararında da toplu
yemek hizmetleri pazarında, SOFRA’nın lider konumda olduğu, pazarda faaliyet
gösteren en büyük dört teşebbüsün pazar paylarına bakıldığında toplamda %10-12
arasında bir paya sahip olduklarının görüldüğü, söz konusu pazarın geri kalan kısmını
oluşturan teşebbüslerin çok sayıda ve görece küçük ölçekli işletmelerden oluştuğu ifade
edilmiştir. Bu çerçevede, SOFRA’nın pazardaki lider konumunu koruduğu kanaatine
ulaşılmıştır.
(15) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, işlem taraflarının pazar paylarının
yüksek olmaması ve pazarın çok oyunculu yapısı nedeniyle bildirime konu işlem
sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir hakim durum
yaratılmasının ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy