Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-76 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-56/715-205
Karar Tarihi : 26.7.2006
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. 10
Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya
ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B- RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ümit Nevruz ÖZDEMİR,
Hüseyin ORMAN
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
Vekili: Av. Özlem Yeğen, Av. Ümit Akın
Turkcell Plaza, Meşrutiyet Caddesi, No:153,
Tepebaşı, 34430, İstanbul 20
D- TARAFLAR : - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
Turkcell Plaza, Meşrutiyet Caddesi, No:153,
Tepebaşı, 34430, İstanbul
- Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.
Büyükdere Caddesi, Yapı Kredi Plaza, D Blok,
34330, Levent/İstanbul
E-DOSYA KONUSU : Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin Yapı ve
Kredi Bankası A.Ş.’ye ait %50 oranındaki A-TEL Pazarlama ve Servis 30
Hizmetleri A.Ş. hissesini devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ : 8.6.2006 tarih ve 3662 sayı ile Kurum kayıtlarına
giren başvuruda, Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (Turkcell) tarafından, Yapı
Kredi Bankası A.Ş.’ye (Yapı Kredi) ait % 50 oranındaki A-TEL Pazarlama ve
Servis Hizmetleri A.Ş. (A-Tel) hissesinin devralınacağı belirtilerek, bu işleme
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde izin verilmesi
talep edilmiştir.
Söz konusu başvuru ile ilgili olarak, 4502 sayılı Kanun'la değişik 2813 sayılı
Telsiz Kanunu'nun 7. maddesinin, "Rekabet Kurulu, telekomünikasyon
sektörüne ilişkin olarak yapacağı inceleme ve tetkiklerde ve birleşme ve 40
devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar da dâhil olmak üzere
telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak vereceği tüm kararlarda öncelikle
Kurum'un görüşünü ve Kurum'un yapmış olduğu genel düzenleyici işlemleri
dikkate alır" şeklindeki üçüncü fıkrası uyarınca, 19.6.2006 tarih ve 1998 sayılı
yazı ile Telekomünikasyon Kurumu’ndan görüş talep edilmiştir.
Beklenen görüş yazısının gelmemesi üzerine Kurumumuz tarafından
Telekomünikasyon Kurumu’na 2.7.2006 tarih ve 2368 sayılı tekit yazısı
06-56/715-205
2
yazılmıştır. Anılan tekit yazısı ile birlikte, Telekomünikasyon Kurumu’ndan
gelecek görüşün beklenmekte olduğu ve 4054 sayılı Kanun’da yer alan
Birleşme ve Devralmalara ilişkin sürelerin anılan görüşün Kurumumuza 50
intikalinden sonra başlayacağı hususu konusunda taraflar 7.7.2006 tarih ve
2288 sayılı yazı ile bilgilendirilmişlerdir. Telekomünikasyon Kurumu’nun ilgili
görüşü 18.7.2006 tarih ve 4882 sayılı kayıt numarasıyla Kurumumuza intikal
etmiştir.
Başvuru konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı
Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmesine ilişkin 20.7.2006 tarih, 2006-2-76/Öİ-
06-H.S.Ö sayılı Rapor, 20.7.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-120/117 sayılı
Başkanlık önergesi ile Kurul gündemine alınarak 06-56 sayılı Kurul
toplantısında karara bağlanmıştır.
60
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Turkcell’in, Yapı Kredi’nin
elinde bulunan %50 oranındaki A-TEL hissesini devralmasının, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında hâkim durum yaratmaya
veya hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak, rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve bu nedenle başvuru konusu işleme
izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. A-TEL Pazarlama ve Servis Hizmetleri A.Ş.
Devralmanın konusunu oluşturan A-TEL Pazarlama ve Servis Hizmetleri A.Ş. 70
1999 yılında Medya Holding A.Ş. ve KVK Teknoloji Ürünleri ve Ticaret A.Ş.
ortaklığıyla kurulmuştur. A-Tel’in faaliyet alanı, bildirim formunda, şirket ana
sözleşmesinin amaç ve konu başlıklı üçüncü maddesinde “telekomünikasyon,
iletişim, basın-yayım, multimedya, internet, ses veri haberleşmesi alanında
her türlü elektronik iletişim aletlerinin ve bunların yedek parçalarının alım
satımını, ithalatını, ihracatını ve pazarlamasını yapmak” olarak bildirilmiştir. A-
Tel’in kuruluş amacı Muhabbet Kart ve Muhabbet Hat pazarlamasını
gerçekleştirmek olarak belirtilmiştir.
GSM operatörleri faturasız (pre-paid) telefon kartlarını kendileri
pazarlayabildiği gibi, telefon kartı pazarlama faaliyetlerini distribütör firmalar 80
aracılığıyla da gerçekleştirebilmektedir. Turkcell Hazır Kart isimli faturasız
telefon kartlarını KVK, Netcell, Genpa, Mep, Tekofaks gibi alt distribütörleri
kullanarak pazarlamakta, öte yandan A-Tel vasıtasıyla da Muhabbet Hat ve
Muhabbet Kart’ı pazarlamaktadır. A-Tel Muhabbet Hat’tı KVK, Genpa, Netcell
ve benzer firmalar aracılığıyla dağıtmakta iken Muhabbet Kart’ı Merkez
Dağıtım ve KVK vasıtasıyla pazarlamaktadır1.
Bildirim formunda yer alan bilgilere göre 2005 yılı sonu itibarıyla, A-Tel
firmasının üzerinden komisyon aldığı abone sayısı (…………)’tir. Bu rakam
Turkcell’in 2005 yılı sonu abone sayısı olan 27.900.000’un yaklaşık %(…)’una
1 Paragrafın yazılmasında 12.8.2005 tarih 5668 sayılı Rekabet Kurulu kararından yararlanılmıştır.
06-56/715-205
3
tekabül etmektedir. A-Tel’in geliri kazandırdığı aboneler üzerinden komisyon 90
almak suretiyle oluşmaktadır.
A-Tel’in ortaklık yapısı hâlihazırda aşağıdaki şekildedir:
Tablo 1: A-Tel Hissedarlık Yapısı
HİSSEDARLAR NOMİNAL DEĞER (YTL) PAY ORANI
T.M.S.F. (…………) % (….)
Özcan Özten (…………) % (….)
Mahmut Vefa Toroslu (…………) % (….)
Arzu Algan (…………) % (….)
Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (…………) % (….)
TOPLAM (…………) % (….)
Hâlihazırda şirketin üst düzey yöneticileri ve bunların üstlendikleri görevler şu
şekildedir:
Mehmet SAZCI Başkan
S. Kemal KAYA Başkan Vekili
Mehmet Abdullah CANBERK Üye
Nazif GÜRDOĞAN Üye
Frederico GHİZZONİ Üye
Massimiliano MOİ Üye
H.2.Taraflar 100
H.2.1. Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
Turkcell İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi, 5 Ekim 1993 tarihinde İstanbul’da
kurulmuştur. 1994 yılında faaliyete geçen ve 1998 yılında Ulaştırma Bakanlığı
ile 25 yıllık bir GSM lisans anlaşması imzalayan Turkcell, abonelerine mobil
ses ve veri iletişimine dayalı hizmetler sunmaktadır. Şirketin faaliyet konusu,
ana sözleşmesinin maksat ve mevzuu başlıklı üçüncü maddesine göre
“Ulaştırma Bakanlığı ile imzalanmış bulunan GSM Pan Avrupa Mobil Telefon
Sistemi ihalesinde öngörülen iş ve hizmetler ile 406 sayılı PTT kanununa
aykırı olmamak üzere, her türlü telefon, telekomünikasyon ve benzeri
hizmetleri ifa etmek”tir. Halka açık bir şirket olan Turkcell’in hisseleri İstanbul 110
Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) ve New York Stock Exchange’de (NYSE)
işlem görmektedir.
Turkcell’in kurucu ortakları Sonera Holding, Çukurova Grubu ve MV
Holding’dir. Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin hâkim ortağı, şirketin %51
oranında hissesine sahip olan Turkcell Holding A.Ş.’dir.
06-56/715-205
4
H.2.2. Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.
1944 yılında kurulan Yapı ve Kredi Bankası A.Ş., 1980 yılında Çukurova 120
Holding bünyesine girmiştir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu
(BDDK), Yapı Kredi, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve Çukurova Grubu
temsilcileri arasında 31 Ocak 2003 tarihinde imzalanan sözleşme
doğrultusunda 28 Eylül 2005 tarihi itibariyle TMSF ve Çukurova’nın sahip
olduğu %57,4 oranındaki Yapı Kredi hisseleri finansal iştirakleri ile birlikte
Koçbank A.Ş. mülkiyetine geçmiştir.
Elinde bulundurduğu %57,4 oranındaki Yapı Kredi hissesiyle bankanın hâkim
ortağı durumunda bulunan Koçbank A.Ş.’nin hisselerinin yaklaşık %99,75’i
Koç Finansal Hizmetler A.Ş. tarından kontrol edilmektedir. Koç Finansal
Hizmetler A.Ş., Koç Grubu ve Unicredito Group tarafından, tarafların %50 130
oranında ortaklıkla kurdukları bir ortak girişimdir.
Başvuru formunda Yapı Kredi’nin amacı ve faaliyet alanının şirket ana
sözleşmesinin 5. maddesinde “Bankalar Kanunu ve yürürlükteki yasaların
verdiği izin içinde her çeşit banka işlemi yapmak, her türlü mali ve iktisadi
konularla ilgili teşebbüs ve taahhütlere girişmektir. Bu çerçevede banka
mümessillik, vekâlet ve acentelikler üstlenmek ve komisyon işleri yapmak,
sosyal ve kültürel tesisler kurmak veya mevcut olanlara iştirak etmek,
Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde her çeşit hisse senetleri, tahviller ile
diğer sermaye piyasası araçları almak ve satmak” olduğu belirtilmiştir.
140
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgiler dikkate alınarak ilgili ürün pazarı “mobil telefon kartları
pazarlama” olarak tanımlanmıştır.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının
diğer bölgelerden farklılık göstermediği, bir başka deyişle rekabet koşullarının
ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilediği anlaşıldığından ilgili coğrafi
pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir. 150
H.4. YAPILAN TESPİTLER VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME
H.4.1. Telekomünikasyon Kurumu’nun Konuyla İlgili Görüşü
Rekabet Kurumu’nun 4502 sayılı Kanun'la değişik 2813 sayılı Telsiz
Kanunu'nun 7. maddesi gereğince Telekomünikasyon Kurumu’ndan talep
ettiği görüş üzerine, Telekomünikasyon Kurumu 12.7.2006 tarih ve 2006/DH-
10/424 sayılı Kurul Kararı’nda konuya ilişkin olarak “GSM mobil
telekomünikasyon hizmetleri hat ve kontör dağıtım birden fazla firmanın
faaliyet gösterdiği, GSM işletmecileri ile söz konusu firmalar arasında ticari
anlaşmalar bulunduğu ve bu tür devralmalar ile işletmecilerin değer zincirinin 160
06-56/715-205
5
dağıtım kanalında da yer alacağı hususları göz önünde tutularak konunun
tarafınızca değerlendirilmesinin yerinde olacağı düşünülmektedir” şeklinde
oluşan görüş, 18.7.2006 tarih ve 4882 sayılı yazıyla tarafımıza intikal etmiştir.
Görüldüğü üzere Telekomünikasyon Kurumu tarafından anılan devralma
işlemine ilişkin herhangi olumlu veya olumsuz bir ifade veya görüş
kullanılmamış, konunun Rekabet Kurulu tarafından değerlendirilmesinin
yerinde olacağı ifade edilmiştir.
H. 4.2. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme
Dosya konusu hisse devri işlemi, 4054 sayılı Kanun’un yedinci maddesi ve 170
1997/1 Sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ açısından değerlendirilmiştir.
Tebliğ’in 2/b maddesi “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” işlemini Kurul’dan izin alınması gereken birleşme veya devralma
sayılan hallerden saymaktadır. Söz konusu bildirimde Turkcell, Yapı Kredi’nin
elinde bulunan %50 oranındaki hissesini devralmaktadır. Anılan hisse senedi
devri işleminin A-Tel’in kontrol yapısını değiştireceği belirlendiğinden, işlemin
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir devralma olduğu 180
anlaşılmıştır.
H. 4.3. İşlemin Bildirimi Bakımından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı tebliğ ile değişik dördüncü maddesinde
Rekabet Kurulundan izin alınması zorunlu olan birleşme veya devralmalar
düzenlemektedir. Buna göre:
“Bu tebliğin 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde
ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş 190
trilyon Türk Lirası’nı [yirmibeş milyon Yeni Türk Lirası] aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur. ”
Bildirim formunda, hedef şirketin ilgili ürün pazarındaki pazar payının 2006
yılının ilk 5 aylık döneminde hat dağıtımı açısından %(….), kontör dağıtımı
açısından ise %(…) seviyesinde olduğu bildirilmiştir. Dolayısıyla, devir işlemi
pazar payı açısından Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşiği aşmamaktadır.
Öte yandan, hedef şirketin 2005 yılı sonu itibarıyla ilgili ürün pazarındaki
cirosu (……………..) YTL olarak gerçekleşmiş ve Tebliğ’le belirlenen eşiği
aşmıştır.
Devir işleminin konusunu oluşturan şirketin cirosunun tebliğ’in dördüncü 200
maddesinde belirtilen eşiği aşması nedeniyle, işlemin Rekabet Kurulu’ndan
izin alınması gereken bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.
06-56/715-205
6
H. 4.4. İşlemin Bildirimi Bakımından Yapılan Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un birleşme ve devralmalara ilişkin 7. maddesi ve bu
maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 6. maddesine göre:
“…hâkim durum yaratmayan veya bir hâkim durumu güçlendirmeyen ve
bunun sonucu olarak ülkede veya bir bölümünde etkin rekabeti önemli
ölçüde engellemeyen birleşme veya devralmalara izin verilir… Hâkim
durum yaratan veya mevcut bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun 210
sonucunda ülkede veya bir bölümünde etkin rekabeti önemli ölçüde
engelleyen birleşme ve devralmaların Kanun’a aykırı olduğu kabul edilir
ve bunlara izin verilmez.”
Telefon kartları Türkiye’de üç GSM operatörü olan Turkcell, Telsim ve Avea ile
birlikte çalışan firmalar veya bizzat bu operatörler tarafından
pazarlanmaktadır. Turkcell pazarlama açısından bu kanalların her ikisini de
kullanırken Telsim ve Avea telefon kartlarını A-Tel benzeri bir teşebbüs
vasıtasıyla pazarlamamaktadır.
Turkcell’in 2005 yılı sonu itibarıyla (…………….)’i faturalı (……………)’i ön
ödemeli sistem olmak üzere toplam 27.900.000 abonesi bulunmaktadır. Bu 220
rakam içinde A-Tel’in payı yaklaşık (…………..)’dir. A-Tel’in ilgili ürün
pazarındaki pazar payının 2006 yılının ilk 5 aylık döneminde hat dağıtımı
açısından %(…), kontör dağıtımı açısından ise %(…) seviyesinde olduğu
anlaşılmaktadır.
Daha önce Çukurova Grubu’nun bağlı ortaklığı olarak faaliyetlerini sürdüren
Yapı Kredi’nin iştiraki olan A-Tel’in kontrolü, Rekabet Kurulu’nun 12.8.2005
tarih ve 5668 sayılı kararıyla dolaylı olarak Koçbank’a geçmiştir. Taraflar
arasında 28.9.2005 tarihinde “A-Tel Opsiyon Sözleşmesi” imzalanmış ve
Çukurova Holding 14.4.2006 tarihinde “Alış Opsiyon Bildirimi” ile opsiyonunu
kullanacağını Yapı Kredi’ye bildirmiştir. Bildirim üzerine taraflar arasında 230
imzalanan ve Rekabet Kurulu’nun izin vermesi halinde geçerlilik kazacak
“Hisse Satış Sözleşmesi” ile A-Tel’in kontrolü tekrar Çukurova Grubu’na
geçmesi amaçlanmıştır.
Bildirime konu olan A-Tel’in %50 oranındaki hissesinin Turkcell’e devrine izin
verilmesi halinde A-Tel’in ilgili ürün pazarındaki pazar payında herhangi bir
değişikliğin ortaya çıkmayacağı, Turkcell’in ilgili ürün pazarında hiçbir faaliyet
yürütmediği gerekçesiyle devralma işleminin hâkim durum yaratmayacağı
veya mevcut hâkim durumu güçlendirmeyeceği anlaşılmaktadır.
A-Tel’in faaliyetleri MVNO (Mobile Virtual Network Operator) kapsamında yer
alabilecek bir faaliyettir. MVNO’lar, GSM altyapısına sahip olmadan lisanslı bir 240
operatörün altyapısını kullanarak; operatörden dakika satın alınarak;
müşteriye farklı marka ile hizmet arz eden firmalardır. Bu tür firmaların
faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli olan bir dağıtım kanalı ve potansiyel
müşteri portföyüdür. Her üç GSM operatörünün kendi telefon kartlarını
bağımsız distribütörler veya kendi iştirakleri vasıtasıyla pazarlayabildikleri ve
bu konuda mal temin eden firmalarla çalışmak için öngörülen ticari ve objektif
koşullar dışında ilgili ürün pazarına girişi etkileyen başka bir koşulun da
06-56/715-205
7
bulunmadığı da göz önüne alındığında ilgili devir işleminin pazarda herhangi
bir giriş engeli de yaratmayacağına kanaat getirilmiştir.
250
I.SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde
belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 260
Full & Egal Universal Law Academy