Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-122 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 06-14/173-45
Karar Tarihi : 23.2.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, 10
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN, Erdem AYGÜN
C. ŞİKAYET EDENLER : - Hakan ÇELİK
Reşatbey Mah. Atatürk Cad. Arı Pasajı 2
No:15 Seyhan/Adana
- Erkut CEYLAN
Ramazanpaşa Mah. Hükümet Bulvarı No:2/C Aydın 20
- İhbar niteliğinde 2 adet başvuru
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR : - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
Turkcell Plaza, Meşrutiyet Cad. No:153
Tepebaşı/İstanbul
- Fida Film Yapım Dağıtım ve Reklamcılık Hizm. A.Ş.
Levent Mah. Şakayıklı Sok. No:15 3.Levent/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Turkcell tarafından gerçekleştirilen “Gençturkcell 1 30
Bilet Alana 1 Bilet Bedava” kampanyasının rekabet ihlali yarattığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : Kurum kayıtlarına 2.12.2005 tarih ve 201-720 sayı ile giren
ve Basın Danışmanlığı (Bilgi Edinme Birimi) vasıtasıyla II No’lu Daire’ye gönderilen
Erkut CEYLAN imzalı dilekçede; Aydın merkezde Ceylan Sineması’nı işletmekte
oldukları, Genç Turkcell’in yapmış olduğu 1 Bilet Alana 1 Bilet Bedava
Kampanyası’ndan hiçbir şekilde haberdar edilmedikleri, Aydın’da bulunan diğer sinema
salonunun bu kampanyadan yararlandığı, kendilerinin de kampanyaya başvurduğu
ancak kabul edilmedikleri, konuyla ilgili olarak gerekenin yapılmasının talep edildiği
ifade edilmektedir. 40
06-14/173-45
2
Aynı kampanyaya ilişkin benzer içerikli bir ihbar, 9.12.2005 tarih ve 8782 sayı ile
Kuruma intikal etmiştir. Dilekçede özetle;
- Kendisinin, Türkiye’de sinema salonlarına reklam veren iki firmadan biri olan
Energy Medya ile anlaşmalı bir sinema salonu sahibi olduğu,
- Turkcell’in Genç Turkcell kapsamında bir kampanya düzenleyerek sinema
salonlarında “bir bilet alana bir bilet bedava” sloganı ile duyuru yapmış ve
kendi web sayfasında da istenildiği zaman kampanyanın genişletilebileceği,
uzatılacağı ve son verileceğini duyurduğu,
- Sinema sahibi olarak reytingini çok etkileyebileceği kaygısıyla kendisinin de
kampanyaya dahil olmak isteğini ve bu isteğini Turkcell’e bildirdiğini ancak, 50
hiçbir cevap alamadığını, daha sonradan Energy Reklam ile reklam anlaşması
yapan hiçbir sinema salonunun bu kampanyaya dahil edilmediğini ve
başvurularının cevapsız bırakıldığını öğrendiğini,
- Böylece Fida Film ile anlaşmalı salonların dolduğunu, aralıksız olarak Turkcell
reklamlarının bu salonlarda yayınlandığını, Fida Film ile anlaşmalı salonların
reytingi yükseldiği için gelirlerinin artmasının yanı sıra diğer reklam veren
firmaların da reytingi yüksek olan sinemalarda reklam vermeyi tercih
edeceğinden çifte bir kazanç sağlandığını, Turkcell’in ise reklam bütçesinde
daha az maliyete neden olacak şekilde reklamını yaptırdığı ve abone sayısını
arttırdığı, 60
- Bu arada, sezonun en yoğun olduğu zamanda Energy Medya ile anlaşmalı
olan diğer sinema salonlarının kampanyaya dahil edilmediği,
- Kendisinin sahibi olduğu sinema salonunun bu haksız rekabetten ciddi zarar
görmüş olduğu,
- Turkcell ve Fida Film’in haksız rekabet doğuran anlaşmasının iptal edilmesi ve
sinemacıların haklarının korunmasının talep edildiği,
ifade edilmektedir. Aynı şahıs, Rekabet Kurulu kayıtlarına 12.12.2005 tarih ve 8846 sayı
ile giren ikinci bir dilekçe göndermiştir. Bu dilekçede; Genç Turkcell adı altında yapılan
bu kampanyanın 1.3.2006 tarihine kadar geçerli olduğu, 23.12.2005 tarihinde bu sezon
çok iyi bir gişe hasılatı elde edecek “Organize İşler” adlı ve Yılmaz Erdoğan ile Cem 70
Yılmaz gibi sanatçıların oynadığı filmin vizyona gireceği, bu filmden önce ihtiyati tedbir
kararının alınmasının talep edildiği, aksi halde bu kampanyanın hedefine ulaşacağı ve
yapılan bu şikayetin anlamının kalmayacağı, bu kampanyanın devam etmesi
durumunda işletmesinin aylık zararının en az 10.000 YTL olduğu, pek çok işletme için
bu miktarda veya bundan fazla zararın söz konusu olduğu, Kurul kararının bu
kampanyanın iptali doğrultusunda çıkması durumunda zararlarının karşılanmasının
karara eklenmesinin talep edildiği belirtilmektedir.
Kurum kayıtlarına 28.11.2005 tarih ve 8429 sayı ile intikal eden Hakan ÇELİK imzalı
şikayet dilekçesinde özetle; kendisinin Adana’da iki adet sinema kompleksi olan
ARIPLEX Sinemaları’nın işletmecisi ve ODEON Filmcilik-Sinemacılık Ltd. Şirketi’nin 80
yetkilisi olduğunu, Turkcell’in Genç Turkcell kapsamında gerçekleştirdiği “1 Bilet Alana 1
Bilet Bedava Kampanyası” ile Genç Turkcell’e üye olanlara bir şifre vererek 20-25 ildeki
06-14/173-45
3
anlaşmalı sinemalara yönlendirdiğini, bu kişilerin bir bilet alınca ikinci bileti bedava
aldıklarını, ikinci biletin parasını sinemalara Turkcell’in ödediğini, anlaşmalı olmayan
fakat aynı filmleri oynatan sinemaların bu kampanya sonucunda büyük zararlar
gördüğünü, seyircilerin doğal olarak ikinci bileti bedava veren sinemayı tercih ettiklerini,
Turkcell’in sadece kendi belirlediği ve çok büyük gruplara ait olan sinema salonları ile
anlaşma yapmış olduğunu, bunun dışında kalan sinemaları batmaya mahkum ettiğini,
Turkcell’in “bu bir kampanyadır, diğer sinemalar da yapsın” deme hakkının olmadığını
zira sinemaların film yapım şirketi ile anlaşarak filmi oynattığını, bu anlaşmayla 90
sinemanın bedava bilet verirse o biletin parasını filmciye ödemek zorunda olduğunu,
dolayısıyla hiçbir sinemanın kendi başına böyle bir kampanya yapamayacağını,
Turkcell’in “serbestlik var, ben dilediğim sinemayla anlaşırım” diyemeyeceğini eğer
yaptığı kampanya devam ederse o ildeki kampanya dışında kalan sinemaların
kapanmak zorunda kalacağını, Turkcell’in “bu kampanya Kasım-Mart ayları arası
geçerlidir, zaten bu süre sonunda bitecek” diyemeyeceğini, çünkü bu ayların Türkiye’de
tüm sinemaların para kazandığı tek mevsim olduğunu, tüm sinemaların ödemelerini,
senetlerini ve çeklerini bu aylara verdiklerini, Turkcell’in sinema salonlarının en iyi para
kazandığı bu ayları tükettikten sonra kampanyayı bitirmesinin salonların kapanmasını
engellemeyeceğini, Turkcell’in bu anlaşmayı yaptığı sinemaların “Cinebonus” gibi zaten 100
çok büyük rekabet gücü olan ve diğer sinemaların rekabette zorlandığı devasa firmalar
olduğunu, buna ilaveten bu firmaların ARIPLEX sinemaları önünden bedava otobüs
kaldırarak müşterileri bedava bilet olan sinemalara götürdüğünü belirtmekte ve
gereğinin yapılmasını arz etmektedir.
Aynı kampanyaya ilişkin yapılan son ihbar, 16.12.2005 tarih ve 8997 sayı ile Kuruma
intikal etmiştir. İhbar sahibi, söz konusu kampanya sebebiyle sinemalarının günde 300
kişi kaybettiğini, kampanya başlamadan önce Turkcell’den herhangi bir duyuru veya
teklif almadıklarını, kampanyanın başladığı ilk günlerde kampanyaya dahil olabilmek için
Turkcell’i pek çok kez aradıklarını ancak kendileriyle muhatap olacak ilgili birini
bulamayınca kendilerine bir elektronik posta gönderdiklerini, bunun üzerine Turkcell’in 110
kampanya başladıktan sonra sinemalarının dahil edilemeyeceği yanıtını verdiğini,
Turkcell’in kendi istediği sinemayı kampanyaya dahil ettiğini belirtmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına sırasıyla 2.12.2005/201-720,
28.11.2005/8429, 9.12.2005/8782, 12.12.2005/8846, 16.12.2005/8997 tarih ve sayıları
ile intikal eden şikayet dilekçeleri üzerine yapılan değerlendirmeler sonucunda
düzenlenen 19.12.2005 tarih ve 2005-2-122/İİ-05-ÖU sayılı İlk İnceleme Raporu,
29.12.2005 tarih ve 05-88 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma açılmasına
karar verilmiştir. Bunun üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 14.2.2006 tarih
ve 2005-2-122/ÖA-06-ÖU sayılı önaraştırma raporu, 17.2.2006 tarih ve
REK.0.06.00.00-110/25 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-14 sayılı Kurul toplantısında 120
görüşülerek karara bağlanmıştır.
06-14/173-45
4
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
Genç Turkcell abonelerine 1 Bilet Alana 1 Bilet Bedava Kampanyası’nda,
- Turkcell, Mobilera, Mars Grubu ve Fida Film arasında yapılmış olan sözleşmelerde
sinema salonu işletmeciliği pazarındaki teşebbüsler arasındaki rekabeti bozacak,
kısıtlayacak veya engelleyecek nitelikte ayrımcı ve haksız hükümlerin yer almadığı,
- Kampanya kapsamına dahil edilmemiş sinema salonlarının bilinçli olarak 130
dışlandığına ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (e) bendi anlamında eşit hak,
yükümlülük ve edimler için eşit durumdaki kişilere farklı şartların uygulanmasına
ilişkin herhangi bir delile ulaşılamadığı ve bu bağlamda Kanun’un 4. maddesi
çerçevesinde bir ihlal olduğuna yönelik herhangi bir tespitte bulunulamayacağı,
ifade edilmiştir.
I. YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. Sektör Hakkında Genel Bilgi
Sinema sektöründe, genel olarak, film üretimi, dağıtımı ve gösteriminden oluşan bir
faaliyet zinciri bulunmaktadır. Stüdyolar ya da bağımsız yapımcılar tarafından 140
hazırlanan filmler genellikle dağıtım firmaları tarafından pazarlanmakta ve sinema
salonlarına dağıtılmaktadır. Son aşamada, sinema salonları filmlerin gösterimini
gerçekleştirmektedir. Genellikle sinema gösterim hizmeti veren salonlar, bu salonlarda
ve fuayelerde yiyecek, içecek, kitap, cd vs. ürünlerin satışını da yapmaktadır. Ancak bu
hizmetler, sinema salonu işletmeciliğinin asıl konusu olan film gösterim faaliyetini
tamamlayan yan hizmetler olarak kabul edilmelidir.
Sinema sektörü faaliyet zinciri aşağıda basit bir şekilde gösterilmektedir:
Bu sektörde faaliyet gösteren teşebbüsler bu üç temel alanın sadece birinde faaliyet
gösterebildiği gibi, birden fazla alanda da faaliyet gösterebilmektedir. Örneğin, bir 150
dağıtım firması üretilen filmin reklamını, pazarlamasını ve sinema salonlarına dağıtımını
yaparken, kendisine ait salonlarda film gösterimi de yapabilmektedir.
Sinema sektörünün önemli gelir kaynaklarından birini “perde reklamcılığı” olarak ifade
edilen sinema salonlarında gösterilen filmlere alınan reklamlar oluşturmaktadır. Sinema
salonları film başlarındaki bu reklam yerlerini, perde reklamcılığı faaliyeti ile uğraşan
sinema pazarlama ve reklamcılık şirketleri aracılığıyla pazarlamaktadır. Perde
reklamcılığı sinema salonları ile perde reklamcısı firmalar arasındaki anlaşmalarla
yürütülmektedir. Bu anlaşmalarla perde reklamcısı firma salonlarla, belirli sürelerle
perde reklam yerini kiralamak ya da birlikte bu yerlerin satışını yapmak konusunda
anlaşırlar. Sinemanın konumu, müşteri profili ve sayısı, mevsimler ve filmin niteliğine 160
göre perde reklam fiyatları değişmektedir.
Üretim Dağıtım Gösterim
06-14/173-45
5
I.1.2. İlgili Ürün Pazarı
Sinema salonu işletmeciliğinin temel faaliyet konusu film gösterimi hizmetidir. Bunun
yanı sıra, perde reklam yeri satışı, salonlarda yiyecek içecek satışı gibi yan faaliyetleri
de bulunmaktadır.
Kuruma gelen şikayetlerde, “Bir bilet alana bir bilet bedava” (1B1B) kampanyasından
büyük ölçüde zarar gördüklerini ifade edenler ve söz konusu kampanya ile sektörlerinde
rekabetin etkilendiğini öne sürenler sinema salonu sahipleridir. Bu sebeple, dosya
açısından ilgili ürün pazarı, Genç Turkcell kampanyasının yürütüldüğü sinema
salonlarını da kapsayan “sinema salonu işletmeciliği” pazarıdır. 170
Öte yandan, kampanya kapsamında GençTurkcell ve Kardelenler Projesi reklamlarının
anlaşmalı sinema salonlarında gösteriminin söz konusu olması nedeniyle, 1B1B
kampanyasında etkilenen pazar perde reklam yeri satışı pazarı’dır. Yukarıda hakkında
kısaca bilgi verilen perde reklam yeri satışı alanında Türkiye’de faaliyet gösteren başlıca
iki büyük teşebbüs bulunmaktadır. Bunlar, Fida Film Yapım Dağıtım ve Reklam A.Ş.
(Fida) ile Energy Prodüksiyon Film Yapım Paz. Ltd. Şti.’dir (Energy). Önaraştırmaya
konu olan kampanyanın düzenlenmesinde ve uygulanmasında Fida Film’in de taraf
olması sebebiyle perde reklamcılığı pazarı da etkilenen pazar olarak ele alınmaktadır.
I.1.3. İlgili Coğrafi Pazar
Sinema salonu işletmeciliği faaliyeti ile tüketicilere sunulan hizmet göz önüne 180
alındığında, tüketici talebinin maliyet ve zaman kriterlerine göre belirlendiği
görülmektedir. Bu bakımdan, tüketici grubunu oluşturan seyircilerin kısa mesafelerdeki
sinema salonlarını tercih ettikleri, diğer bir ifadeyle bulundukları illerde faaliyet gösteren
sinema salonlarından bu hizmeti talep ettikleri anlaşılmaktadır. Tüketiciler, film gösterim
hizmetinden faydalanmak üzere bulundukları illerden başka illere seyahat ederek bu
iller için bir tüketici talebi oluşturmamaktadır. Sinema salonları arasındaki asıl rekabet
yerel olmakta ve salonların fiyat, film seçimi ve diğer etkinlikleri yerel koşullara göre
belirlenmektedir. Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar, ayrı ayrı, kampanyanın düzenlendiği
her bir il olarak tespit edilmiştir.
I.2. Rekabet İhlali Olabilecek Hususlar 190
Kuruma intikal eden ihbar ve şikayet dilekçelerinde belirtilen hususlar ve kampanyaya
dahil olmak istedikleri halde reddedilen sinema salonu sahiplerinin varlığı, GSM
pazarında önemli bir paya sahip olan Turkcell ile sinema reklamcılığı pazarında lider
konumda olan Fida Film arasında sinema salonu işletmecileri arasındaki rekabeti
bozacak ve eşit durumdaki kişilere ayrımcı uygulamaları içerecek nitelikte bir
anlaşmanın yapılmış olabileceği ihtimalini gündeme getirmiştir.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası
anlaşmalar yasaktır. İlgili maddenin (e) bendine göre, “münhasır bayilik hariç olmak 200
üzere eşit hak, yükümlülük ve edimler için eşit durumdaki kişilere farklı şartların
06-14/173-45
6
uygulanması” yasaktır. Söz konusu kampanya kapsamında yapılmış olan sözleşmeler
bu çerçevede değerlendirilmiştir.
I.3. Taraflar Arasında Yapılan Sözleşmelerin Değerlendirilmesi
Dosya mevcudundan, kampanyaya ilişkin olarak, taraflar arasında 4 adet ayrı sözleşme
bulunduğu anlaşılmaktadır:
1. Turkcell – Mobilera Gnçtrkcll Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi
2. Mobilera – Mars “Gnçtrkcll Sinema Sezonu” Projesi Sözleşmesi
3. Fida – Mars “Gnçtrkcll Sinema Sezonu” Projesi Sözleşmesi
4. Fida – Sinemalar “Gnçtrkcll Sinema Sezonu” Projesi Sözleşmesi 210
Turkcell ile kampanyaya dahil olan sinemalar arasında doğrudan bir sözleşme
bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ilişkiler aşağıdaki gibidir:
Turkcell – Mobilera: Turkcell, ‘gençturkcell’ abonelerine yönelik olarak çeşitli aktiviteler
ve kampanyalar düzenlemek üzere Mobilera’dan danışmanlık hizmeti almaktadır. Söz
konusu danışmanlık hizmeti için Turkcell ve Mobilera arasında genel bir sözleşme
yapılmıştır. Önaraştırmaya konu olan sinema kampanyasının düzenlenmesi de Mobilera
tarafından Turkcell’e sunulan danışmanlık hizmetlerinden biridir. Bu çerçevede
kampanya ile ilgili strateji ve içerik oluşturma hizmeti Mobilera tarafından
gerçekleştirilmiştir. Turkcell ve Mobilera arasındaki “Gnçtrkcll Danışmanlık Hizmet
Sözleşmesi”nde (GDHS) kampanya dahilinde olacak sinemalar ile ilgili ya da 220
kampanyaya dahil edilmeyecek sinemalar ile ilgili olarak herhangi bir ifade
bulunmamaktadır. Söz konusu sözleşmede, sadece sinema kampanyası için değil
‘gnctrkcll projesi’ bünyesinde gerçekleştirilecek diğer kampanyalar için de Mobilera’nın
danışmanlık hizmeti vereceği yazmaktadır. Sözleşmenin 3.6. maddesinde;
“Mobilera, proje kapsamında Turkcell için diğer kurum ve markalardan özel fayda
ve indirimler sağlayacak, anlaşmalar yapacak ve anlaşma süreçlerini yönetecektir…”
ifadeleri yer almaktadır. ‘gnçtrkcll projesi’ kapsamında yer alan sinema kampanyasında
da, anlaşma yapılan sinemaların seçilmesi sürecinde Turkcell rol almamakta ve bu
görevi Mobilera üstlenmektedir. Bunun yanı sıra, GDHS’de taraflara rekabet etmeme
yükümlülüğü doğuracak nitelikte herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. 230
Mobilera – Mars: Mobilera kampanyada yer alan sinemalar ile tek tek muhatap olmak
yerine sadece Mars ile bir sözleşme imzalamış ve Turkcell’den aldığı bilet ücretlerini
Mars’a ödeyeceğini sözleşmede belirtmiştir. Mobilera ile Mars arasında imzalanan
“gnçtrkcll Sinema Sezonu” projesi sözleşmesinde (MMS) kampanyanın nasıl
yürütüleceği, tarafların yükümlülükleri ve ödeme şekli gibi konulara ilişkin maddeler
mevcuttur. MMS’de Mobilera’nın Mars’a bedava bilet için hafta içi dört gün (Cuma hariç)
(…)$+KDV ve Cuma günü ise (…)$+KDV vereceği yazmaktadır. MMS’in 4.5.
maddesinde;
06-14/173-45
7
“proje süresince MARS, bir başka GSM operatörü ve/veya GSM operatörünün yan
kuruluşu ile ortak bir proje gerçekleştiremez. Fakat, proje süresince MARS diğer kişi ve 240
kurumlarla proje ve kampanyalar yapabilir.”
ifadesi yer almaktadır. Söz konusu madde bir rekabet kısıtı olsa da, süresinin proje
süresiyle ve sadece rakip GSM operatörleri veya yan kuruluşlarıyla sınırlı olması
nedeniyle makul bir yan sınırlama olarak görülmektedir.
Mars – Fida: Fida ile Mars arasında imzalanan “gnçtrkcll Sinema Sezonu” projesi
sözleşmesi (FMS) de MMS’e benzer ifadeler içermektedir. FMS’de, kampanya dahilinde
yer alacak sinemalardan Mars grubuna ait olmayanlar ile Fida’nın irtibat kuracağı ve
kampanyanın bu sinemalarda yürütülmesinden Fida’nın sorumlu olacağı belirtilmektedir.
Sözleşmenin ‘Ödeme’ başlıklı maddesinde Mars’ın Fida’ya haftanın ilk beş günü bilet
başına (…)$+ KDV vereceği yazmaktadır. FMS’nin 4.5. maddesinde de bir yan 250
sınırlama olarak görülebilecek;
“proje süresince FİDA, anlaşmalı sinemalar bünyesinde bir başka GSM operatörü
ve/veya GSM operatörünün yan kuruluşu ile benzer ortak bir proje gerçekleştiremez.”
ifadesi yer almaktadır. Daha önce MMS’e ilişkin olarak belirtildiği gibi söz konusu
kısıtlama, kampanyanın gerçekleştirilebilmesi için gerekli bir yan sınırlama olarak
değerlendirmiştir.
Fida – Sinemalar: Son olarak Fida ile kampanya dahilinde yer alan sinemalar arasında
ayrı ayrı “gnçtrkcll Sinema Sezonu” projesi sözleşmesi (FSS) imzalanmıştır. Örnek
olarak alınan ve Umut Sanat Ürünleri Tic. Ltd. Şti. (Umut Sanat) ile Fida arasında
imzalanan sözleşmede de daha önce MMS ve FMS de yer alan ifadelerin benzerleri yer 260
almakta ve sinemalara kampanya sürecinde neler yapacaklarını belirten maddeler
bulunmaktadır. FSS’lerde ödeme ile ilgili maddelerin her sinema için ayrı olduğu Fida
yetkilileri tarafından belirtilmiştir. Umut Sanat ile yapılan sözleşmede Fida’nın Umut
Sanat’a haftanın ilk beş günü KDV dahil (…) YTL vereceği yazmaktadır. Diğer
sinemalara yapılan ödemelerin farklı olduğu belirtilmiştir. Umut Sanat ile yapılan
FSS’nin 2. maddesinin “i” bendinde;
‘proje süresince SİNEMA, anlaşmalı sinemalar bünyesinde bir başka GSM operatörü
ve/veya GSM operatörünün yan kuruluşu ile benzer ortak bir proje gerçekleştiremez.’
ifadesi bulunmaktadır. Söz konusu madde, bahsi geçen diğer sözleşmelerde de yer
alan bir yan sınırlama olarak kabul edilmiştir. 270
Özetle, taraflar arasında yapılmış olan sözleşmeler incelendiğinde;
- Mobilera’dan haftanın ilk dört günü için (…)$+KDV ve Cuma günü için (…)$+KDV
alan Mars’ın, Fida’ya haftanın ilk beş günü için (…)$+KDV verdiği ve böylece
komisyon kazancının olduğu,
- Mars’tan (…)$+KDV alan Fida’nın her sinemaya farklı ödeme yaparak komisyon
kazancı elde ettiği (örnek olarak Umut Sanat’a KDV dahil (…) YTL verilmektedir),
06-14/173-45
8
- Turkcell ile Mobilera arasında yapılan anlaşmanın genel bir danışmanlık hizmet
sözleşmesi olduğu ve düzenlenen sinema kampanyasına ilişkin özel hükümler
içermediği,
- Sinema kampanyası ile ilgili olarak Turkcell, Mobilera, Mars, Fida ve anlaşmalı 280
sinemaların taraf oldukları,
- Taraflar arasında yapılan sözleşmelerin kampanyayı düzenleyici maddeler ve
makul görülebilecek yan sınırlamaya ilişkin maddeler içerdiği
anlaşılmaktadır.
I.4. Değerlendirme
Turkcell’e danışmanlık hizmeti vermekte olan Mobilera ‘gnctrkcll projesi’ kapsamında
düzenlenen sinema kampanyası ile ilgili olarak Turkcell’den almış olduğu abone
bilgilerini kullanarak çalışmalarda bulunmuştur. Mobilera tarafından yapılan
çalışmalarda, her 75.000 GençTurkcell’liye bir sinema düşecek şekilde kampanya
yapılması gerektiği tespit edilmiş, dolayısıyla kampanyanın 23 ilde yapılması uygun 290
görülmüştür. Raportörlerce yapılan görüşmelerde, kampanyada yer alacak olan
sinemaların bulunması için, öncelikle, çok sayıda sineması bulunan gruplarla
görüşmeler yapıldığı ve ilk olarak AFM grubuyla irtibata geçildiği ifade edilmiştir. Daha
önce 15 Nisan – 31 Mayıs tarihlerinde düzenlenen benzer bir kampanyanın AFM ile
yapılması ve bu gruba ait sinema sayısının fazla olması nedeniyle ilk olarak AFM grubu
ile görüşüldüğü ifade edilmiştir. Ancak AFM’nin böyle bir kampanyaya tek olarak
katılmak istemesi nedeniyle anlaşma sağlanamadığı belirtilmiştir. AFM grubunun
sinemaları Energy ile anlaşmalı sinemalardır. Dolayısıyla kampanyanın başlangıç
aşamasında, kampanyanın sadece Fida ile anlaşmalı sinemalar ile yapılması
planlanmamış, geniş katılımın olabileceği fikirler düşünülmüştür. 300
Daha sonra, Mobilera ile Mars Grubu arasında görüşmeler yapılmıştır. Kampanyanın 23
ilde yapılabilmesi için bu illerde bulunan sinemaların ortak bir yönü araştırılmış ve Fida
ile söz konusu illere ulaşmak için irtibata geçilmesinin uygun olacağı düşünülmüştür.
Mars, Fida ile görüşmeler yapmış ve kendi grup sinemaları haricinde, kampanyaya dahil
edilmek istenen illerdeki sinemalar ile Fida’nın görüşmeler yapması kararlaştırılmıştır.
Kampanya, sadece Fida Film ve Mars Grubu’nun anlaşmalı sinema salonlarında
yürütülmüştür. Fida Film ve Energy Medya, kendileriyle anlaşmalı sinema salonlarıyla
münhasır olarak çalışmakta, salonlarla aralarında geçerli olan anlaşma sürecinde
birbirlerinin sinema salonlarıyla iş yapmamaktadır. 1B1B kampanyasında, Mobilera’nın
çalışma ortağı olarak Fida Film’i tercih etmesi sebebiyle bu kampanya Energy Medya ile 310
anlaşmalı sinema salonlarında uygulanmamıştır. Nitekim 15 Nisan – 31 Mayıs 2005
tarihlerinde Genç Turkcell-Mobilera-AFM ortaklığıyla yürütülen benzer bir kampanya da
Energy Medya ile çalışmakta olan AFM’nin sinemalarında yürütülmüştür. Bunun yanı
sıra, Fida Film ile anlaşmalı olup da kampanyaya dahil edilmemiş sinema salonları da
bulunmaktadır. Bunlardan bir kısmı kendisi dahil olmak istememiş, bir kısmı ise
kampanyaya katılmak istediği halde katılamamıştır. Örnek olarak, Eskişehir’de yaklaşık
98 bin ‘gnctrkcll’ abonesi bulunduğu için sadece bir sinema salonu kampanyaya dahil
edilmek istenmiştir. Ancak Eskişehir’de Fida ile anlaşmalı iki sinema bulunmaktadır.
06-14/173-45
9
Dolayısıyla sinamalarda aranan diğer kriterler de göz önüne alınarak önce birine teklif
götürülmüş, sinemanın kampanyaya katılmak istememesi üzerine diğerine teklif 320
götürülmüştür. Buradan anlaşılacağı üzere, kampanyada özellikle belli sinemaların yer
almasının istenmesinden ziyade, belirlenen illerde, kampanyaya ‘sinemaların’ dahil
edilmesi tercih edilmiştir.
Konuyu inceleyen raportörlerce Mobilera yetkilileri ile yapılan görüşmeler sırasında,
Turkcell’in ayırdığı bütçe sebebiyle kampanyanın kapsamının Genç Turkcell
abonelerinin yoğunlukta olduğu 23 il ve bu illerde yer alan 250 sinema salonu olarak
sınırlandırılmak zorunda kalındığı, sinema salonlarının salonda pos cihazının varlığı,
cep telefonunun çekebiliyor olması, salonun gençlere lojistik olarak yakın ve talep gören
yerlerde bulunması vb. çeşitli kriterler baz alınarak Mars Grubu, Turkcell ve Mobilera
arasında gerçekleşen müzakereler sonucunda seçildiği bilgilerine ulaşılmıştır. 330
Nitekim, aşağıda yer alan ve Fida Film’den temin edilmiş çeşitli e-posta örnekleri de bu
bilgileri doğrular niteliktedir:
- 29.11.2005 tarihinde, Fida Film Proje Müdürü’nden Eskişehir’deki bir sinema
salonu sahibine, “Turkcell’in yaptırdığı araştırmaya göre, sinemanız Eskişehir’de
en fazla tercih edilen sinemadır. Kampanyaya katıldığınız takdirde bu sayı
yükselecektir.” denmekte ve e-postanın devamında kampanyanın çalışma şartları
açıklanmaktadır.
- 14.11.2005 tarihinde, Mobilera kampanya sorumlusundan Fida Film Pazarlama
Müdürü’ne “…Samsun’lu gnçtrkcll’lilerden gelen yoğun talep ve bu şehirdeki üye
sayımız nedeniyle, Samsun’da bir sinemayı da projeye dahil etmek istiyoruz. 340
Reklamlarımız da vizyona girdiği için dışarıda kalmayı tercih eden sinemalar belki
projeyi daha iyi anlama fırsatı bulmuşlardır, tekrar bir görüşme yapabilir miyiz?”
- 29.10.2005 tarihinde, İstanbul’da Emek Sineması sahibinden Fida Film Proje
Müdürü’ne, “Genç Turkcell Kampanyasına katılmak ve sözleşmedeki konuları ve
şartları yerine getirecek mekan ve personelimiz bulunmamaktadır. bu nedenle bu
projede yer almama kararını aldık.”
- 1.12.2005 tarihinde, Fida Film Proje Müdürü’nden Mobilera kampanya
sorumlusuna, “İstinye Cinemall, Mersin Metro, Kahramanmaraş Metro, Diyarbakır
Metro sinemalarını kampanyaya dahil etmek istiyoruz. Bu illerde kampanya
yürümüyor zaten, dolayısıyla tek sinema olacaklar ve doğuda da olmak sosyal 350
sorumluluk adına hoş olur diye düşündük.”
- 5.12.2005 tarihinde, Mobilera kampanya sorumlusundan Fida Film Proje
Müdürü’ne gönderilmiş yanıt, “Cinemall Grubu’nun kampanyaya dahil olmasını
istemekle birlikte, Turkcell ile yaptığımız görüşme sonucunda çıkan karara göre,
kampanyanın şu anda ulaştığı rakamlar ve yoğunluktan ötürü maalesef olumlu
bir dönüş yapamıyoruz. Kendilerine ilgilerine teşekkür ettiğimizi ve önümüzdeki
kampanya görüşmeleri başladığında kontağa geçeceğimize dair bir dönüş
yapabilir misiniz?”
- 24.11.2005 tarihinde, Mobilera kampanya sorumlusundan Fida Film Proje
Müdürü’ne ve Fida Film Pazarlama Müdürü’ne, “Eskişehir’de Arı Sineması’nın 360
06-14/173-45
10
yanı sıra Kılıçoğlu’nun da olması için tekrar görüşebilir miyiz? Bizim için bu konu
çok önemli.”
- 21.11.2005 tarihinde, Mobilera kampanya sorumlusundan Fida Film Proje
Müdürü’ne ve Fida Film Pazarlama Müdürü’ne, “Eskişehir’deki Arı Sineması
hakkında çok spesifik şikayetler geliyor; salonları, kalitesi hakkında….Ne
yapabiliriz bakabildiniz mi? Kılıçoğlu ile görüşsek?”
- 24.11.2005 tarihinde, Mobilera kampanya sorumlusundan Fida Film Proje
Müdürü’ne ve Fida Film Pazarlama Müdürü’ne, “Eskişehir Kılıçoğlu’nun
kampanyamıza katılımı konusunda son durumu bekliyorum, ciddi şikayetler
alıyoruz. Eskişehir’deki Gençliğin Sesi’nden gelen yorumlar hep aşağıdaki gibi: 370
- hayır kullanmıyorum çünkü Eskişehir’de AFM sinemalarında bu kampanya yok
ve kampanya kapsamındaki sinema önceki kampanyada seçilen AFM tarzında
hoş bir sinema değil.
- Eskişehir kapsamında görüşünü aldığım çoğu kişi reklamları görünce sevinmiş
daha sonra AFM’de olmayınca yararlanmamaya karar vermiş durumda.
- 24.11.2005 tarihinde, Fida Film Proje Müdüründen Mobilera kampanya
sorumlusuna ve Fida Film Pazarlama Müdürü’ne, “Tek ilde böyle bir yorum
duydum. Eskişehir Arı Sineması şu an GNCTURKCELL kampanyasında 3 cü, 4
cü sıralarda. Kılıçoğlu kampanyaya dahil olmak istememişti konuştuğumuzda.
İlde tek sinema olduğu takdirde, diğer sinema için de farklı yorumlar almamız 380
mümkün. Merkeze uzak vs. gibi. Tek sinema ile herkesin beklentisini karşılamak
zor diye düşünüyorum.”
Yukarıda yer verilen e-posta yazışmalarından, kampanya sürecinde olabildiğince daha
fazla sinema salonunun kampanyaya dahil edilmesinin hedeflendiği, Fida ve Mars
gruplarıyla çalışan ve aranan teknik ve beşeri kriterlere sahip olan salonların bilinçli
olarak kampanya dışı bırakılmasının amaçlanmadığı anlaşılmıştır. Bu kampanyaya dahil
edilemeyen sinema salonlarının bir sonraki kampanyada değerlendirilmesi
planlanmıştır. Kampanyanın Fida Film ve Mars Grubu ile anlaşmalı sinema salonlarında
gerçekleştirilmesi sebebiyle bu gruplarla çalışmayan, Energy Grubu ile çalışan sinema
salonları 1B1B Kampanyası’na dahil edilmemiştir. Bu durumun, sinema salonları 390
arasında ayrımcılık yapma ve bazı salonları dışlama amacıyla bilinçli olarak yapılmış bir
uygulamadan ziyade perde reklamcılığı pazarının işleyişinden kaynaklanan zorunlu bir
sonuçtur. Zira, sinema salonlarının Fida Film veya Energy Medya ile münhasıran
çalışmaları sebebiyle bu iki teşebbüsten herhangi birinin yer aldığı kampanyalarda diğer
teşebbüs ile çalışan sinema salonları yer alamayacaktır.
Öte yandan, Genç Turkcell, pazarda yeni kurulmuş bir kulüptür. Bu sebeple, 1B1B
kampanyası, Genç Turkcell’in pazarda yer edinme çabası olarak da değerlendirilebilir.
Nitekim Genç Turkcell üyelerine yönelik olarak daha önceki tarihlerde çeşitli
promosyonlar yapılmıştır. Özellikle genç ve öğrenci kesime hitap edecek şekilde
düzenlenen ve MEF Dershaneleri, Varan Otobüsleri, FLO Ayakkabıları ve Yurt İçi Kargo 400
işbirliği ile kampanyalar yapılmıştır.
06-14/173-45
11
Raportörlerce görüşmelerde elde edilen bilgi ve belgeler ile şikayetçilerle yapılan
görüşmeler sonucunda 1B1B Kampanyası çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi anlamında rekabeti bozucu, engelleyici ya da kısıtlayıcı bir anlaşma
yapılmamış olduğu, eşit durumdaki sinema salonlarına farklı şartların uygulanmasının
söz konusu olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Turkcell, Mobilera, Mars Grubu ve Fida Film arasında yapılmış olan
sözleşmelerde sinema salonu işletmeciliği pazarındaki teşebbüsler arasındaki 410
rekabeti bozacak nitelikte ayrımcı ve haksız hükümlerin yer almadığına,
2. Kampanya kapsamına dahil edilmemiş sinema salonlarının bilinçli olarak
dışlandığına ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (e) bendi anlamında eşit
hak, yükümlülük ve edimler için eşit durumdaki kişilere farklı şartların
uygulanmasına ilişkin herhangi bir ihlal tespit edilemediğinden
soruşturma açılmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy