Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-3-255 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-08/67-31
Karar Tarihi : 21.1.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, Ebru İNCE
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Eksen Holding A.Ş.
Temsilcileri: Av. Azra ERÖZLER, Av. Sinem MUĞLA 20
Cumhuriyet Bulvarı No:123 Mayıs İşhanı K.3 D:304
Alsancak / İzmir
D. TARAFLAR :- Eksen Holding A.Ş.
Süzer Plaza Askerocağı Cad. No:9 K:4 Elmadağ/Şişli/İstanbul
Sami ÇAKIR
Ali Baran SÜZER
30
Kemal YILMAZ
- Omar Hamad ALMANA
Sarıyer Keçiburnu Araba Yolu cad. No:121 Sarıyer/İstanbul
Tarıq Omar H. ALMANA
Bader Omar H. ALMANA
Mustafa Selçuk AYLİN 40
İstasyon Cad. No:44 Kardeşler Apt. A Blok D:8
Erenköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Turkent Gıda ve Turizm Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin %50
oranındaki hissesinin Eksen Holding A.Ş., Ali Baran SÜZER, Sami ÇAKIR ve
Kemal YILMAZ tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.12.2009 tarih ve 8696 sayı ile giren ve
en son 4.1.2010 tarih ve 38 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet 50
10-08/67-31
2
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 13.1.2010 tarih ve 2009-3-
255/Öİ-10-KÜ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 18.1.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-
120/13 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-08 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Turkent Gıda ve Turizm Sanayi ve
Tic. A.Ş.’nin %50 oranındaki hissesinin Eksen Holding A.Ş., Ali Baran Süzer, Sami
Çakır ve Kemal Yılmaz tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir 60
işlemi olduğu, bununla birlikte bu devralma işlemi ile 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
çerçevesinde ilgili pazarda yeni bir hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilerek, rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle, söz konusu işleme izin verilebileceği sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Turkent Gıda ve Turizm Sanayi ve Tic. A.Ş. (Turkent)
70
Devre konu Turkent, fast-food yiyecek sektöründe Kentucky Fried Chicken (KFC),
Pizza Hut, Taco Bell, A&W ve Long John Silvers markalarının lisansını elinde
bulunduran ve bu markalar ile dünyanın birçok ülkesinde faaliyeti olan YUM
Restaurant International ile akdettiği sözleşmeler uyarınca, KFC ve Pizza Hut
Türkiye’nin franchise haklarını elinde bulundurmakta ve bu kapsamda Türkiye
çapında İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Eskişehir ve Muğla’da KFC markasına sahip
41 ve Pizza Hut markasına sahip 40 restoranı işletmektedir.
Turkent; Ana Sözleşme uyarınca, genel kurulda temsil edilen hissedarların sahip
oldukları oy sayısının ………………………….. ile seçilen … kişilik yönetim kurulu 80
tarafından idare ve temsil edilmektedir. Türkiye merkezli Süzer Grubu ile Katar
merkezli Almana Grubu tarafından 1989 yılında ortak girişim olarak kurulan
Turkent’in hissedarlık yapısı Tablo-1’de sunulmakta olup, yönetim kurulu üyelerinden
ikisi bu tabloda sunulan A grubu hissedarların, diğer ikisi ise B grubu hissedarların
gösterdiği adaylar arasından seçilmektedir. Ticari sır
Tablo-1: Turkent Hissedarlık Yapısı
Pay Sahibi Hisse Adedi Sermaye Miktarı
(TL)
Pay Oranı
(%)
Hisse Grubu
B
B
B
A
A
A
A
Kaynak: Bildirim formu 90
Turkent’in 2008 yılı cirosu ……………….. TL’dir.
10-08/67-31
3
H.1.2. Devralan Taraf: Eksen Holding A.Ş. (Eksen), Ali Baran Süzer, Sami Çakır,
Kemal Yılmaz
Süzer Grubunun holding şirketi olan Eksen’in iştirakleri öncelikli olarak arazi
geliştirme, gayrimenkul, turizm, finans, hizmet ve enerji sektörlerinde yer almakta
olup, Eksen’in Turkent A.Ş.’deki yaklaşık %50 oranındaki pay sahipliği ile fast-food
restoranları pazarında da faaliyeti bulunmaktadır. Süzer Grubu şirketleri arasında
Turkent ile aynı pazarda faaliyette bulunan başkaca bir şirket yoktur. Eksen’in
hissedarlık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir. 100
Tablo-2: Eksen Hissedarlık Yapısı
Pay Sahibi Sermaye Miktarı (TL) Pay Oranı (%)
Kaynak: Bildirim formu
2008 yılı cirosu ……………….., Eksen’in yönetim kurulu üyeleri ise;
………………………………………….Ticari sır ‘dan oluşmaktadır.
Turkent’in devralmaya konu hisselerinden birer adedinin Süzer Grubu yönetici ve
ortaklarından Ali Baran Süzer, Sami Çakır ve Kemal Yılmaz tarafından satın alınması
öngörülmektedir.
110
H.1.3. Devreden Taraf: Omar Hamad ALMANA, Tarıq Omar H. ALMANA, Bader
Omar H. ALMANA, Mustafa Selçuk AYLİN
Almana Grubu 1962 yılında kurulan; çelik, izolasyon, finans, hizmet ve enerji gibi
çeşitli sektörlerde faaliyetleri olan Katar merkezli bir şirketler topluluğudur. Almana
Grubunun Türkiye’deki faaliyetini Süzer Grubu ile birlikte 1989 yılından itibaren
sürdürdükleri Turkent ortaklığı oluşturmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
120
“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da atıf yapılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in
4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle
tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan
mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla
belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan
pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.
Bu paralelde, bildirime konu teşebbüsün faaliyet gösterdiği ürün pazarının
tanımlanmasında öncelikle üzerinde durulması gereken husus teşebbüsün sunduğu
ürün ve/veya hizmetin niteliğidir. Turkent, KFC ve Pizza Hut’ın Türkiye’deki 130
yatırımcısıdır. Pizza Hut bugün itibarıyla dünya çapında 86 ülkede 36.000’in
üzerinde, KFC ise 80 ülkede 14.000’in üzerinde noktada fast-food sektöründe hizmet
vermektedir. KFC ürün portföyü ağırlıklı olarak tavuk ürünlerinden, PizzaHut ürün
portföyü ise ağırlıklı olarak pizzadan oluşmaktadır. Her iki markanın satışını
gerçekleştiren noktalar bugün itibarıyla hem ürünün hazırlandığı restoranda hem de
eve sipariş yoluyla hizmet vermektedirler. Bu bağlamda, devralma işlemi ilgili pazar
10-08/67-31
4
açısından incelendiğinde karşılaşılacak en geniş pazarın “hızlı servis restoranları”
olduğu görülmüştür. Nitekim bu restoranlar çabuk servis esasına dayanmaları, nispî
olarak daha düşük fiyatlara sahip olmaları ve uzun saatler açık olmaları nedeniyle
geleneksel restoranlardan ayrılmaktadır. Hızlı servis restoranları pazarına, franchise 140
yoluyla faaliyet gösteren markalı zincir restoranların yanı sıra yerel ve bağımsız
restoranlar da dâhildir.
KFC ve Pizza Hut restoranlarının hem fast-food restoran hem de paket/eve teslim
restoran olma özelliğini haiz olduğu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “fast-food
restoranları pazarı” olarak tanımlanmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Turkent, KFC ve PizzaHut markaları ile 6 büyük ilde toplam 81 noktada hizmet 150
vermektedir. Ancak fast-food restoranları pazarı günümüzde hızlı bir yayılma eğilimi
sergilemekte olup bu olgu firmanın geleceğe ilişkin hizmet sunulan nokta sayısını
artırma planları ile birlikte değerlendirildiğinde hizmet sunulan coğrafya önümüzdeki
dönemde daha da genişleyecektir. Dolayısıyla her ne kadar restoranlar büyük illerde
yoğunlaşıyor olsa da coğrafi pazarın Türkiye olarak belirlenmesi daha uygun
olacaktır. Zira, teşebbüsün faaliyetlerini belli illerde yoğunlaştırmasında taşıma
giderleri, ürünün bozulması veya dağıtım sisteminin yetersizliği gibi faktörlerden
ziyade satış potansiyelinin büyük şehirlerde mevcut olması etkendir. Dolayısıyla ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
160
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu, Turkent’in Almana Grubu tarafından sahip olunan %50 oranındaki
hissesinin şirketin diğer %50 pay ile ortağı olan Süzer Grubunun holding şirketi
Eksen tarafından devralınmasından oluşmaktadır.
Turkent, Süzer Grubu ile Katar merkezli Almana Grubunun 1989 yılında fast-food
pazarında faaliyette bulunmak üzere bir araya gelerek kurdukları bir ortaklıktır.
1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca işlemin devralma olarak nitelendirilmesinde “kontrol” 170
unsuru ön plana çıkmakta, Tebliğ’de belirlenen ciro veya pazar payı eşiğini aşan
işlemler ancak bir kontrol değişikliği söz konusu ise 4054 sayılı Kanun kapsamında
bir birleşme/devralma olarak kabul edilmektedir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “Kontrol”ün “ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da
hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan haklar,
sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı
veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya
bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki
sağlayan haklar veya sözleşmelerle ….” meydana getirilebileceği belirtilmiş, aynı 180
maddenin devamında ise kontrole “ hak sahipleri ya da bir sözleşmeye göre hakları
kullanmaya yetkili kılınmış olan veya böyle bir hak ve yetkisi olmamakla birlikte fiilen
bu hakları kullanma gücüne sahip olan kişiler veya teşebbüsler tarafından” sahip
olunacağına yer verilmiştir.
Turkent Ana Sözleşme’sinde aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
10-08/67-31
5
Turkent’i yönetim ve ilzama Genel Kurul tarafından seçilen Yönetim Kurulu
yetkilidir.
Yönetim Kurulu, Genel Kurul tarafından ……………….. dayalı olarak
hissedarlar arasından seçilen .. kişiden oluşmaktadır. 190
Yönetim Kurulu üyelerinin ikisinin A Grubu hissedarları (mevcut ortaklık
yapısında Almana Grubu mensupları) ikisinin de B Grubu hissedarlarının
(mevcut ortaklık yapısında Süzer Grubu mensupları) göstereceği adaylar
arasından seçilmesi esastır.
Yönetim Kurulu toplantı nisabı üye …………………….., kararlar toplantıda
bulunan üyelerin ……………. ile alınmaktadır.
Turkent’in yönetimi ile ilgili stratejik kararlar Yönetim Kurulu tarafından
alınmaktadır.
Yukarıda yer verilen hususlar itibarıyla, Turkent’in yönetiminde Süzer ve Almana 200
Gruplarının ortak kontrole sahibi oldukları görülmektedir. Şirkette stratejik kararların
alınmasında yetkili olan Yönetim Kurulu’na üyeler mevcut sermayenin en az …….
temsil eden oy çokluğu ile belirlenmekte olup bu itibarla %50 sermaye payına sahip
olan her iki grup da tek başına üye seçme kudretine sahip değildir.
Bildirime konu “Hisse Satım ve Alım Sözleşmesi” uyarınca, Almana Grubunun
Turkent’teki %50 hissesi, şirketin %50 pay ile diğer ortağı olan Süzer Grubu
tarafından devralınmaktadır. Devralma işlemi sonucunda şirketin tüm hisseleri Süzer
Grubu bünyesine katılmakta, bu itibarla Süzer Grubu Eksen Holding aracılığıyla
şirketin kontrolünde tek başına söz sahibi olmaktadır. Bir başka ifadeyle, söz konusu 210
işlem ile Turkent üzerindeki ortak kontrol tek kontrole dönüşmektedir.
…………………………….Ticari sır
Turkent’in işlemden önceki ve sonraki ortaklarına ve ortakların pay oranlarına Tablo
3’te yer verilmiştir.
Tablo-3: Turkent’in İşlem Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı
İŞLEMDEN ÖNCE İŞLEMDEN SONRA
Pay Sahibi Pay Oranı (%) Pay Sahibi Pay Oranı (%)
Toplam 100,0 Toplam 100,0
* Ticari sır
H.3.2. Hukuki Değerlendirme
Bildirime konu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir 220
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklinde belirtilen türden bir devralma
işlemidir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Turkent’in fast-food restoranları pazarındaki
cirosunun ……………………… TL olduğu anlaşılmıştır. Bildirim konusu devralma
işlemi, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
10-08/67-31
6
Tebliğ’in 4. maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 1998/2 sayılı Tebliğ’de belirtilen
25 milyon TL ciro eşiğini ilgili ürün pazarında aşmaktadır. Dolayısıyla söz konusu 230
işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen türden bir devralma işlemi olması ve Tebliğ’de
öngörülen ciro eşiğini aştığından izne tabidir.
Dosya konusu devralma işleminin, Turkent üzerindeki ortak kontrolü tek başına
kontrole dönüştürmesi, Turkent’i işlemin gerçekleşmesinin akabinde kontrol edecek
Süzer Grubu’nun fast-food veya bu pazarla ilişkili pazarlarda başka bir iştirakinin
bulunmaması ve bu bağlamda pazarın yapısında değişikliğe sebebiyet vermeyecek
olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında yeni bir hâkim
durum yaratılmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
240
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile 250
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy