Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-3-250 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 05-29/368-101
Karar Tarihi : 4.5.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü
AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.
Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Osman Tan ÇATALCALI
C. ŞİKAYET
EDEN : Ünallar Endüstri ve Tarım Ürünleri Dağıtım Pazarlama
adına Metin ÜNAL 20
Yeniküçük Sanayi Sitesi, 8 Ada, B Blok No:6
Kastamonu
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.
Mithatpaşa Cad. No:14 06100 Yenişehir/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin eşit durumdaki
alıcılara farklı şartlar ileri sürerek hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin eşit durumdaki
alıcılara farklı şartlar ileri sürerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 6. maddesi uyarınca hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.4.2005 tarih, 2486 sayı ile intikal
intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 28.4.2005 tarih ve 2005-3-50/İ.İ.-05-
Ş.YA sayılı ilk inceleme raporu 29.4.2005 tarih ve REK.0.07.00.00/69 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 05-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
40
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Şikayet dilekçesinde ileri sürülen Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin eşit
durumdaki alıcılara farklı şartlar ileri sürerek hakim durumunu kötüye
kullandığı ve böylece 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasının,
alıcıların eşit konumda olmaması nedeniyle kabul edilemeyeceği ve bu
nedenle şikayetin reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
50
05-29/368-101
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.1. Ünallar Endüstri ve Tarım Ürünleri Dağıtım Pazarlama
Ünallar Endüstri ve Tarım Ürünleri Dağıtım Pazarlama şirketi şeker alım-
satımı faaliyeti ile iştigal eden bir şirkettir.
I.1.2. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 60
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ülkemizde 1926’dan beri şeker pancarı
tohumunun işlenmesi, şeker üretimi ve satışı işi ile iştigal etmektedir. Şirketin
2003 yılı net satışları 1.861.908.479.100.000 TL olarak gerçekleşmiştir. 2003
yılı itibarı ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’ye bağlı 25 şeker fabrikası
bulunmaktadır.
I.2.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinde Kanun’un kapsamı ile ilgili olarak “ … 70
mal veya hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen
her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu kısıtlayıcı
anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu
hakimiyetlerini kötüye kullanmaları … rekabetin korunmasına yönelik tedbir,
tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer”
denilmektedir.
Bilindiği üzere Kanun’un kapsam maddesinde belirtilen rekabetin korunması
kavramı ile hedeflenen, doğrudan bu süreci oluşturan kişilerin ya da rakiplerin
menfaatinin korunması değil, rekabetin kendisinin korunmasıdır. Bu nedenden 80
dolayı hakim durumda bulunan bir teşebbüsün her eyleminin –piyasadaki
aktörleri olumsuz şekilde etkilese de- 4054 sayılı Kanun kapsamında bir ihlal
olarak değerlendirilemeyeceği açıktır.
Söz konusu başvuruda, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin Kanun’u ihlal
ettiğine yönelik temel iddia, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin piyasada hakim
durumda olmasına rağmen kendisinden şeker alımı gerçekleştiren
teşebbüslere farklı koşullar ileri sürmesi, diğer bir deyişle eşit durumdaki
alıcılara farklı koşullar ileri sürüyor olmasıdır. Şikayetçi tarafından söz konusu
duruma örnek olarak, kendisiyle 8.12.2004 tarihinde imzalanan şeker alım 90
sözleşmesi sona ermeden Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin 27.1.2005
tarihinden itibaren şeker temin edecek başka teşebbüslere daha iyi şartlar
içeren bir sözleşme önermesini ve kendisinin taraf olduğu mevcut
sözleşmenin de bu yönde değiştirilmesi yönündeki talebine Türkiye Şeker
Fabrikaları A.Ş.’nin olumlu yanıt vermemesini göstermiştir. Diğer bir deyişle,
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., 27.1.2005 tarihinden itibaren şeker alımı
yapacak teşebbüslere tanıdığı daha iyi sözleşme koşullarını var olan
sözleşmelere tanımamaktadır.
05-29/368-101
3
Hakim durumdaki bir teşebbüsün eşit durumdaki alıcılara farklı koşullar ileri 100
sürerek hakim durumunu kötüye kullandığını ileri sürebilmek için alıcıların en
azından eşit durumda olması gerekmektedir. Şikayetçi tarafından yapılan
başvuru Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin ilgili pazarda hakim durumda olup
olmadığından bağımsız olarak değerlendirildiğinde, Türkiye Şeker Fabrikaları
A.Ş.’nin eşit durumdaki alıcılara doğrudan ya da dolaylı olarak farklı koşullar
ileri sürmek suretiyle bir ayrımcılık yaptığından söz edilemez. Şöyle ki;
Kanun’un 6. maddesinde öngörülen eşit durumdaki alıcılar şartının,
anlaşmasını daha önce yapmış teşebbüsler ile değişen pazar koşulları
çerçevesinde değiştirilerek yeniden hazırlanan sözleşmelere taraf olan/olacak
teşebbüsler bakımından gerçekleştiği ileri sürülemez. Kaldı ki, uyuşmazlık 110
konusu anlaşmanın 3. maddesinde yer alan ve Türkiye Şeker Fabrikaları
A.Ş.’nin vade ve teslimat süresini tek taraflı olarak değiştirebileceği hükmüne
rağmen Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. sözleşmenin şartlarını kısmi olmakla
birlikte şikayetçi lehine değiştirmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin eşit durumdaki alıcılara farklı şartlar ileri 120
sürerek hakim durumunu kötüye kullandığı ve böylece 4054 sayılı Kanun’un
6. maddesini ihlal ettiği iddiasına ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına veya
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy