Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-256 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 09-11/215-66
Karar Tarihi : 11.3.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Sinan ÇÖRÜŞ
C. ŞİKAYET EDEN : - Meltem Radyo ve TV Yayıncılık A.Ş.
Temsilcileri: Av. Oktay DOĞAN, Av. Hakan GÜLER, Av. Tevrat
DURAN
İzzettin Çalışlar Cad. No: 36 Oğul Apt. A Blok D:10
Bahçelievler/İstanbul
D. HAKKINDA İLK İNCELEME 20
YAPILAN : - Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş.
Konya Yolu 40. km Gölbaşı/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş.’nin
ayrımcılık yapmak suretiyle rekabeti engellediği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Meltem Radyo ve TV Yayıncılık A.Ş. (Meltem TV) adına Av.
Hakan GÜLER, Av. Oktay DOĞAN, Av. Tevrat DOĞAN tarafından gönderilen
dilekçede özetle;
– Meltem TV’nin ulusal yayın yapma hakkına sahip 16 yayıncı kuruluştan birisi
olduğu ve Türksat 2A uydusundan bireysel çıkış yaptığı, Türksat 3A uydusunda ise 30
bireysel çıkış başvurusunun bulunduğu,
– Türksat 3A uydusunun faaliyete geçmesinin akabinde Türksat Uydu Haberleşme
Kablo TV ve İşletme A.Ş. (Türksat) tarafından yeni bir uygulamaya gidildiği ve bu
çerçevede Meltem TV’nin uyduya bireysel çıkış hakları ile Türksat 2A üzerinden
yayın yapma haklarının elinden alındığı ve uydudan bir transponder veya 36 Mhz
yer tahsisine ilişkin talebinin reddedildiği, paket yayın dahilinde tek bir noktadan
toplu yayın yapmaya zorlandığı,
– Türksat tarafından Meltem TV dışındaki ulusal yayın lisansına sahip yayıncı
kuruluşların tamamının taleplerinin yerine getirildiği ve bu kuruluşlara istedikleri
kadar kapasite kullanımı ve bireysel çıkış hakkı verildiği, 40
– Türksat’ın tekel konumundan güç alarak yöneldiği bu uygulamalarının keyfi, taraflı
ve eşitliğe aykırı olduğu ve müvekkillerini mağdur ettiği, aynı zamanda 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği
iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir.
09-11/215-66
2
Meltem TV vekilleri tarafından başvuru konusuna ilişkin olarak ikinci bir dilekçe daha
gönderilmiştir. Bu dilekçede; 3 Ocak 2009 tarihinde saat 23.30’da Türksat 3A uydusu
16. transponderinde bulunan grup yayınlarının (Meltem TV, Mesaj TV, Özlem TV,
Kadırga TV, Marmara TV, Meltem Radyo, Medya FM ve Radyo İlaç) kesildiği, saat
01.00’a kadar yayın yapılamadığı, bu konuya ilişkin Türksat tarafından “teknik bir
problem olduğu ve düzeltmeye çalıştıkları” bilgisinin aktarıldığı, yayına ancak saat 50
01.00’dan sonra devam edilebildiği, bu gelişmenin de şikayetlerinin haklılığını
gösterdiği ifade edilerek, şikayetlerinin kabulü talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.11.2008 tarih, 7325 sayı ve 16.1.2009
tarih, 458 sayı ile intikal eden başvurular üzerine Bilgi ve İletişim Teknolojileri
Kurumu’ndan (BTK) 26.11.2008 tarih ve 4873 sayılı yazıyla görüş istenmiştir. BTK
tarafından gönderilen 6.2.2009 tarih ve 961 sayılı görüş de dikkate alınarak yapılan
değerlendirmeler sonucunda düzenlenen, 4.3.2009 tarih, 2008-2-256/İİ-09-EÖ sayılı İlk
İnceleme Raporu, 5.3.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-110/63 sayılı Başkanlık Önergesi
ile 11.3.2009 tarih ve 09-11 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, Türksat’ın Meltem TV Yayıncılık A.Ş. 60
aleyhine olarak ayrımcılık yapmak suretiyle rekabeti engellediği iddiasına ilişkin olarak
önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. BTK Görüşü
Şikayetin Kurumumuza intikalini takiben, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme
Kanunu’nun 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca BTK’dan görüş talep edilmiştir.
Kurum kayıtlarına 6.2.2009 tarih ve 961 sayı ile giren BTK görüşünde;
– 5189 sayılı Kanunla 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununa ilave edilen ek madde
33 uyarınca; ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının 70
haklarına, yönetimine ve işletme yetkisine sahip olmak ve bununla ilgili
yükümlülükleri yerine getirmek, adına kayıtlı ve diğer operatörlere ait uyduları
işletmeye izin vermek ya da verilmesini sağlamak, bu uyduları işletmek, ulusal ve
yabancı operatörlere ait uydular üzerinden teknik olarak verilebilecek her türlü
hizmeti sunmak, televizyon yayıncılığı ve uydu platform işletmeciliği yürütmek,
işletmek ve ticari faaliyette bulunmak üzere, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu
hükümlerine tabi, Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme Anonim Şirketi
unvanı altında bir anonim şirket kurulduğu1,
– 5189 sayılı Kanun gereğince “ulusal ve yabancı operatörlere ait uydular üzerinden
haberleşme ve iletişim alt yapısını kurmak, işletmek ve ticari faaliyette bulunmak” 80
hakkının da Türksat’a verildiği,
– BTK ile Türksat arasında Türksat’ın ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge
pozisyonlarının haklarına, yönetimine ve işletme yetkisine sahip olması ve bununla
ilgili yükümlülükleri yerine getirmesi, adına kayıtlı ve diğer işletmecilere ait uyduları
işletmeye vermesi ya da verilmesini sağlaması, bu uyduları işletmesi ve ticari
faaliyette bulunması amacıyla bir görev sözleşmesinin imzalandığı,
– Görev sözleşmesinin “Uydu Kablo TV Altyapısının İşletilmesi” başlıklı 8.
maddesinde, “işletmeci, uydu ve kablo TV altyapısını, kendi hizmetlerinin
yürütülmesinde kullanabileceği gibi teknik imkanlar dahilinde diğer gerçek ve tüzel
1 Türksat, 5189 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 5. maddesine ek 33.
madde aracılığıyla kurulmuş olup, sermayesinin tamamı Hazine Müsteşarlığı’na aittir.
09-11/215-66
3
kişilerin kullanımına sunmak suretiyle de işletebilir” hükmü ve “Kurum 90
Düzenlemeleri” başlıklı 6. maddesinde ise “İşletmeci, bu sözleşmede hüküm
bulunmayan hallerde Kurum düzenlemelerine uymakla yükümlüdür” hükmü yer
almakla birlikte, anılan sözleşmede “Uydu kapasitelerinin tahsisi” ve “çıkış hakkı”
konusunda spesifik bir hüküm bulunmadığı
– Anılan Sözleşmenin “Teknolojik Gelişmeler” başlıklı 12. maddesi gereğince;
Türksat’ın uydu ve kablo TV hizmetlerini, Kurumun onayını almak şartıyla, ticari
koşulları dikkate alarak, teknolojik gelişmelere ve varsa hizmetlerle ilgili uluslararası
anlaşmalara uygun olarak vereceği ve yenileme hakkının Türksat’a verildiği, sonuç
olarak, Türksat 3A uydusunun faaliyete geçmesi nedeniyle sahip olduğu uydu
kapasitesini planlamanın ve kullandırmanın Türksat’ın uhdesinde olduğu, 100
belirtilmiştir.
I.2. Değerlendirme
Rekabet Kurulu, 3.7.2008 tarih ve 08-43/587-220 sayılı kararında, Kablo TV
şebekesine bütünleştirilecek yazılım ve donanım ile ulusal kanallarda yerel nitelikte
bilgilendirme, haber ve reklam benzeri katma değerli hizmetlerin sunulmasının
mümkün olduğu, ancak şikayetçilerin patentine sahip oldukları bu sistemin kurulumu
yönündeki başvurularının Türksat tarafından cevaplandırılmadığı iddialarını
değerlendirmiştir.
Söz konusu kararda da atıf yapılan 14 Haziran 2007 tarih ve 26552 sayılı Resmi
Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Erişim ve Ara Bağlantı Yönetmeliği”nin, 110
– “Amaç” başlıklı 1. maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin amacı; kullanıcıların makul bir ücret karşılığında
telekomünikasyon hizmetlerinden ve altyapısından azami ölçüde yararlanmasını
sağlayacak uygulamaların teşvik edilmesi, telekomünikasyon sektöründe
verimliliğin, sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması, telekomünikasyon
hizmetlerinin karşılıklı çalışabilirliğinin sağlanması ve uzun vadede kullanıcıların
yararına olacak rekabet ortamının oluşturulmasına yönelik altyapı yatırımlarının
desteklenmesi için telekomünikasyon şebekelerine erişim ve arabağlantıya ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.”
– “İlkeler” başlıklı 5. maddesinde; 120
“Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki temel ilkeler göz önüne alınır…
d) Eşit şartlardaki kullanıcılar arasında ayrım gözetilmemesi ve hizmetlerin benzer
konumdaki kullanıcılar tarafından eşit şartlarla ulaşılabilir olması…”
– “Erişimin Kapsamı” başlıklı 6. maddesinde;
“Bu Yönetmelikte geçen erişim terimi, aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere;
a) Yerel ağa ayrıştırılmış erişimi ve veri akış erişimini de içerecek şekilde sabit veya
mobil telekomünikasyon şebekesi bileşenlerine ve ilgili tesislerine her türlü
yöntemle erişimi,
…
d) Hizmetlerin karşılıklı çalışabilirliği veya sanal şebeke hizmetleri için gerekli 130
arayüzlere, protokollere veya diğer teknolojilere erişimi,
e) İki telekomünikasyon şebekesi arasındaki arabağlantıyı,
kapsar.”
09-11/215-66
4
– “Arabağlantı” başlıklı 8. maddesinde;
“(1) İlgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmeciler arabağlantı yükümlüsüdür.
Bununla birlikte Kurum, bir işletmecinin arabağlantıya izin vermemesinin veya aynı
sonucu doğuracak şekilde makul olmayan süre ve şartlar ileri sürmesinin, rekabet
ortamının oluşumunu engellediğine veya ortaya çıkacak durumun kullanıcıların
aleyhine olduğuna karar vermesi halinde, söz konusu işletmeciyi arabağlantı
yükümlüsü olarak belirleyebilir.” 140
– “Ayrım Gözetmeme” başlıklı 9. maddesinde;
“(1) Kurum, ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere,
telekomünikasyon hizmetlerini sağlamak için kendi kullandıkları veya üçüncü
şahısların telekomünikasyon hizmetlerini sunmak için gereksinim duydukları
hizmetleri, söz konusu hizmetleri talep edenlere ayrım gözetmeksizin ve kendilerine
uyguladıkları koşullarla temin etme yükümlüğü getirebilir.”
– “İşletmecilere Getirilecek Yükümlülükler” başlıklı 16. maddesinde;
“(1) İşletmeciler, diğer işletmecilerden erişim ve arabağlantı müzakerelerinde
bulunmayı talep edebilecekleri gibi diğer işletmecilerden kendilerine bu yönde bir
talep gelmesi halinde müzakerede bulunmakla yükümlüdür. 150
…
(3) Arabağlantı yükümlüsü işletmeciler, ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
her halde ayrım gözetmeme, şeffaflık ve tarifelerini maliyet esaslı belirleme
yükümlülüklerine tabidir.”
hükümleri yer almaktadır.
Telekomünikasyon mevzuatına ilişkin yukarıda yer verilen hükümlerden; yayıncı
kuruluşların uydu altyapısına erişimlerinin sağlanmasının anılan Yönetmelik
kapsamında değerlendirilebilecek bir faaliyet olduğu, bu kapsamda, Türksat’ın da
“ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının hakları, yönetimi ve
işletme yetkisine sahip olan ve bununla ilgili yükümlülükleri yerine getirmek, adına 160
kayıtlı ve diğer operatörlere ait uyduları işletmeye izin veren ya da verilmesini
sağlayan, bu uyduları işleten, ulusal ve yabancı operatörlere ait uydular üzerinden
teknik olarak verilebilecek her türlü hizmeti sunan, televizyon yayıncılığı ve uydu
platform işletmeciliği yürüten, işleten” bir kuruluş olarak söz konusu Yönetmeliğin 8.
maddesi kapsamında arabağlantı yükümlüsü ya da etkin piyasa gücüne sahip
işletmeci olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır.
Aynı Yönetmeliğin 6 ve 9. maddeleri ise böyle bir yükümlülük altındaki teşebbüslerin,
erişim ve arabağlantı başta olmak üzere telekomünikasyon hizmetlerinin
sağlanmasında bu hizmetleri talep edenler arasında bir ayrım gözetemeyecekleri
hususunu hükme bağlamaktadır. 170
Karara konu şikayetin temelinde; erişim ve arabağlantı altyapısını kontrol etmekte olan
bir teşebbüsün, bu imkanlardan faydalanmak isteyen teşebbüslerden birine yönelik
olarak ayrımcılık yapmak suretiyle rekabeti bozduğu iddiası yer almaktadır.
Telekomünikasyon altyapısına erişim sağlanamaması ya da erişim talep eden taraflar
arasında ayrımcılık yapıldığı iddiasının öncelikli olarak bu sektörde faaliyet
göstermekte olan teşebbüslere yönelik ayrım gözetmeme ve eşit koşullarda hizmet
sağlama yükümlülüklerini düzenleyen telekomünikasyon mevzuatı açısından ve
yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle
09-11/215-66
5
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde bir değerlendirme yapılmasının gerekli
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 180
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara ilişkin olarak
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem
yapılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy