Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-153 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-52/1002-379
Karar Tarihi : 05.08.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Harun GÜNDÜZ
C. ŞİKAYET EDEN : Temsan İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Serdar SOLAK, Av. Ahmet TABAK
Soydan İş Merkezi Kat: 2 No:87 İzmit
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.
Bulgurlu Mah. Bağlar Cad. No:7 34660 Üsküdar/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. ile Temsan İnşaat Turizm
Petrol San. ve Tic. A.Ş. arasındaki dikey ilişkinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı
olduğu iddiası. 20
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.06.2010 tarih ve 4584 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 17.06.2010 tarih ve 2010-1-153/İİ-10-264.HU sayılı İlk
İnceleme Raporu, 24.06.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine
düzenlenen 28.07.2010 tarih ve 2010-1-153/ÖA-10-264.HU sayılı Önaraştırma
Raporu 28.07.2010 tarih ve REK.0.05.00.00-110/285 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-
52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle; 30
- Başvuruya konu akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmazın 26.06.2009
tarihinde Temsan İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. A.Ş. (Temsan) tarafından satın
alındığı,
- Taşınmazın önceki maliki ile Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. (Turkuaz Petrol)
arasında 31.10.2002 tarihinde 15 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığı,
- 31.10.2002 tarihli bayilik sözleşmesine dayanan intifa hakkının 18.09.2010 tarihine
kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında
muafiyetten yararlanabileceği,
- Bu duruma istinaden dağıtım şirketine gönderilen ihtarname ile intifa hakkı ve
diğer sözleşmelerin sona erdirilmesinin talep edildiği 40
ifade edilerek, 31.10.2002 tarihli bayilik sözleşmesine dayalı intifa hakkının
18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında muafiyetten
yararlanabileceğinin tespiti ile bu tarih itibariyle söz konusu intifa hakkının terkin
edilmesi gerektiğine karar verilmesi talep edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuruya konu dikey ilişkinin
18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
10-52/1002-379
2
yararlandığı; Rekabet Kurumunun intifa hakkını terkin etme yetkisinin bulunmadığı,
bu hususun hukuk mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu, bu nedenle şikâyet
konusu iddialarla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına yer olmadığı ve şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı görüşü ifade 50
edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 2. maddesinde
üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla
teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı
amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Yine aynı
Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya
getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne
uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve 60
Danıştay’ın konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile de sabit olduğu
üzere, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme
yükümlülüğü süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı
tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5
yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti
kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Şikâyet dilekçesinde yer alan bilgilere göre, Temsan ile Turkuaz Petrol arasındaki
dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar
nitelikte rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, 31.10.2002 70
tarihinde istasyonun bulunduğu arazinin önceki maliki Gülen Aylan İnş. Malz. San. ve
Tic. Ltd. Şti. (Gülen Aylan) ile Turkuaz Petrol arasında bayilik sözleşmesi akdedilmiş,
15.11.2002 tarihinde ise istasyonun bulunduğu gayrimenkul üzerinde Turkuaz Petrol
lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmiştir. Turkuaz Petrol’den edinilen bilgilerde;
istasyonun bulunduğu taşınmazın önceki maliki Gülen Aylan ile Turkuaz Petrol
arasındaki sözleşmelere ilişkin bu bilgilerin doğru olduğu, Gülen Aylan ile Turkuaz
petrol arasındaki bayilik ilişkisinin devam ettiği, ancak Turkuaz Petrol ile Temsan
arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı gibi bayilik ilişkisinin de bulunmadığı
ifade edilmektedir.
80
Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu
kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla
kalan süreleri beş yılı aşan anlaşmaların, “azami hadde indirme” ilkesi gereğince,
18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır. Bu bağlamda, şikâyet konusu
akaryakıt istasyonuna yönelik olarak 2002 yılında imzalanan bayilik sözleşmesi ile
intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey
ilişkinin, 18.09.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi beş yılı aştığından, 18.09.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma
olanağı bulunmaktadır. 90
Yukarıda yer verilen gerekçelerle şikâyet konusuna ilişkin olarak Turkuaz Petrol
hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı
ve şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan intifa
hakkının terkinine karar verme yetkisi hukuk mahkemelerindedir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
10-52/1002-379
3
1- Başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi
ile intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey
ilişkinin, 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup 100
Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına; bu nedenle,
Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine,
2- İntifa hakkının tapudan terkinine karar verme yetkisinin hukuk mahkemelerinde
olduğu hususunda başvuru sahibinin bilgilendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy