Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-90 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 09-54/1299-330
Karar Tarihi : 11.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Şamil PİŞMAF, Tuğçe KOYUNCU
C. ŞİKAYET EDEN : Kamil Petrol Fırıncılık Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.
Kamil İNAN 20
Arife İNAN
Ahmet ÇOBAN
Temsilcileri: Av. Arif SOLAK
Hükümet Cad. 101. Sk. No:1/C Çivril/Denizli
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN : - Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.
Bulgurlu Mah. Bağlar Cad. No:7 Üsküdar/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.’nin beş yıllık rekabet etmeme 30
yükümlülüğüne aykırı dikey anlaşma akdetmesi nedeniyle gerekli yaptırımların
uygulanması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.7.2009 tarih ve 5252 sayı ile intikal eden
şikayet başvurusunda öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun çerçevesinde incelenmesi sonucu düzenlenen 3.11.2009 tarih ve
2009-1-90/İİ-09-İAY sayılı İlk İnceleme Raporu, 6.11.2009 tarih ve REK.0.05.00.00-
110/245 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır. Ayrıca başvuru sahibine 31.8.2009 tarih ve 656 sayı ile gönderilen
ek bilgi isteme yazısında taraflar arasında imzalanan intifa hakkına ilişkin sözleşme ve 40
tapu kayıt örneği talep edilmiş olup, Kurum kayıtlarına 3.9.2009 tarih ve 6362 sayı ile
giren cevap yazısı ekinde intifa hakkı sözleşmesi gönderilmiştir. Tapu kayıt örneği
birçok kez talep edilmesine rağmen başvuru sahibi tarafından gönderilmemiştir.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet başvurusunda özetle;
- Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. (Turkuaz)’nin müvekkilleri ile 16 yıl süreyle geçerli
olmak üzere Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi imzaladığı ve aynı süreyle
geçerli olmak üzere söz konusu dağıtım firması lehine intifa hakkı tesis edildiği,
50
- Bayilik sözleşmesi ve buna bağlı İntifa Hakkı Sözleşmesi’nin 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne rağmen yenilenmediği,
09-54/1299-330
2
ifade edilerek, Turkuaz’ın beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı işlemleri
hakkında gerekli yaptırımların uygulanması talep edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
- Kamil Petrol ile Turkuaz arasında imzalanmış olan Akaryakıt İstasyonu Bayilik
Sözleşmesi ve Turkuaz lehine 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere tanınan 9.9.2005
tarihli intifa hakkından oluşan rekabet yasağına dayalı dikey ilişkinin, 18.9.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyeti kapsamında olduğu, 60
- 18.9.2010 tarihinden sonra taraflar arasında mevcut olan “rekabet yasağına dayalı
dikey ilişki”nin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da bu
süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir
durum olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis
edilebileceği,
- Rekabet Kurumunun intifa hakkını terkin etme yetkisinin bulunmadığı, bu hususun
Hukuk Mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 70
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, Turkuaz ile Kamil İnan’ın yetkili temsilcisi
olduğu Kamil Petrol Fırıncılık Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. (Kamil Petrol) arasında
1.9.2005 tarihinde 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere Akaryakıt İstasyonu Bayilik
Sözleşmesi imzalandığı (müşterek ve müteselsil kefil Kamil İnan ve Arife İnan olmak
üzere), söz konusu bayilik sözleşmesinin ayrılmaz bir cüzü olarak şikayete konu
taşınmazda kurulu akaryakıt istasyonu ve tesislerinin üzerinde geçerli olmak üzere
Kamil İnan ile Turkuaz arasında 9.9.2005 tarihinde 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere
“İntifa Hakkı Sözleşmesi” imzalandığı anlaşılmaktadır.
Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde,
başvuru konusu bayilik sözleşmesi ile intifa sözleşmesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. 80
maddesi anlamında birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Yine Rekabet Kurulu,
daha önceki kararlarında, 18.9.2005 tarihinden önce imzalanmış olan ve bu tarih
itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan bayilik sözleşmeleri ile bunlarla bağlantılı intifa, kira
ve sair sözleşmelerin, “azami hadde indirme” ilkesi gereğince 18.9.2010 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanacağına karar vermiştir.
Başvuru konusu intifa sözleşmesi, 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere 9.9.2005
tarihinde, bayilik sözleşmesi ise yine aynı süreyle geçerli olmak üzere 1.9.2005
tarihinde imzalanmıştır. Dolayısıyla bayilik sözleşmesi ve bununla bağlantılı intifa
sözleşmesi 18.9.2005 tarihinden önce imzalandığından ve bu tarih itibarıyla kalan
süresi beş yılı aştığından, rekabet yasağına dayalı dikey ilişki, 18.9.2010 tarihine kadar 90
grup muafiyeti kapsamındadır. Taraflar, bu tarihe kadar müzakere ederek mevcut
sözleşmeleri sonlandırmak suretiyle, beş yılı aşmayacak şekilde yeni bayilik
sözleşmesi ve bu süre ile uyumlu olarak yeni intifa sözleşmesi akdedebilecektir. Bu
tarihten sonra dikey ilişkinin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya
zorlanması ya da bu süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen
herhangi bir durum olması halinde, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde
işlem tesis edilebilecektir.
09-54/1299-330
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
1- Kamil Petrol Fırıncılık Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Turkuaz Petrolcülük A.Ş. 100
arasında imzalanmış olan Akaryakıt İstasyonları Bayilik Sözleşmesi ve Turkuaz
Petrolcülük A.Ş. lehine 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere tanınan 9.9.2005 tarihli
intifa hakkından oluşan rekabet yasağına dayalı dikey ilişkinin, 18.9.2010 tarihine
kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında
grup muafiyetinden yararlandığına,
2- 18.9.2010 tarihinden sonra taraflar arasında mevcut olan rekabet yasağına dayalı
dikey ilişkinin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da bu
süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir
durum olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis
edileceği hususunun taraflara bildirilmesine, 110
3- Bununla birlikte intifa hakkının tapudan terkinine karar verme yetkisinin hukuk
mahkemelerinde olduğu hususunda başvuru sahibinin bilgilendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy