Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-3-52, 2011-3-218 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-57/1478-534
Karar Tarihi : 17.11.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, Osman Tan ÇATALCALI, Erdem AKTEKİN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Gizlilik talebi bulunan 5 başvuru
20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
- Koyuncu Akaryakıt Oto.Tic. San. A.Ş.
Eski Sanayi Karşısı Koyuncu Akaryakıt İstasyonu
Selçuklu/Konya
- Cihanbeyli Madencilik Tuz Nakliyat Kimya San. ve Tic. A.Ş.
Turan Güneş Bulvarı 15. Cad. 288 Sok. No: 15 Yıldız/Ankara
- Mutlucan Tuz Madencilik İnşaat Turizm Oto Petrol Nakliye ve
Tic. A.Ş. 30
Halil Sezai Erkut Cad. No: 8/F Etlik/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Tuz Gölü çevresindeki tuzlaları işleten teşebbüslerin
anlaşarak fiyat artışı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvurularda özetle; Tuz Gölü’nde faaliyet gösteren
Koyuncu Akaryakıt Oto. Tic. San. A.Ş.(Koyuncu), Cihanbeyli Madencilik Tuz Nakliyat
Kimya San. ve Tic. A.Ş. (Cihanbeyli) ile Mutlucan Tuz Madencilik İnş. Turizm Petrol
Nakliye San. ve Tic A.Ş.’nin (Mutlucan) aralarında anlaşarak ham tuz fiyatlarına zam
yaptıkları ve anılan firmaların işlenmiş tuz üretmelerinin önüne geçilmesi ve Tuz 40
Gölü’nde yeni tuz üretim sahalarının açılması da talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.2.2011 tarih ve 1309 sayı; 6.9.2011
tarih ve 6299 sayı; 21.9.2011 tarih ve 6619 sayı; 2.3.2011 tarih ve 1593 sayı;
10.3.2011 tarih ve 1849 sayı; 25.3.2011 tarih ve 2291 sayı; 8.9.2011 tarih ve 6351
sayı; 12.9.2011 tarih ve 6420 sayı ile giren başvurular üzerine düzenlenen 3.3.2011
tarih ve 2011-3-52/İİ-11-181.PE sayılı İlk İnceleme Raporu, 10.3.2011 tarihli Kurul
toplantısında 11-15/270-M sayı ile görüşülerek, 8.9.2011 tarih ve 2011-3-218/İİ-11-
178.ÜG sayılı İlk İnceleme Raporu, 14.9.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek,
11-47/1207-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili kararlar 50
11-57/1478-534
2
uyarınca yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 10.11.2011 tarih ve 2011-3-52/ÖA-
11-78.ÜG sayılı Önaraştırma Raporu 11.11.2011 tarih ve REK.0.17.00.00-
110.02.02/425 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-57 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Koyuncu Akaryakıt Oto Tic. ve
San. A.Ş., Cihanbeyli Madencilik Tuz Nakliyat Kimya San. ve Tic. A.Ş. ve Mutlucan
Tuz Madencilik İnşaat Turizm Oto Petrol Nakliye ve Tic. A.Ş. hakkında ham tuz
fiyatlarını birlikte belirledikleri ve fiyat tekeli oluşturdukları iddialarıyla ilgili olarak,
önaraştırma döneminde elde edilen bilgi ve bulguların 4054 sayılı Kanun’un 41. 60
maddesi uyarınca soruşturma açılması için yeterli olmadığı ve dolayısıyla şikâyetlerin
reddinin gerektiği, kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.1. Koyuncu Akaryakıt Oto Tic. San. A.Ş. (Koyuncu)
Koyuncu 1981 yılında kurulmuş olup ham tuz ve tuz ürünleri üretimi dışında 70
uluslararası nakliye, otomobil ve kamyon alım-satımı ile iştigal etmektedir.
Koyuncu 2006 yılında gerçekleştirilen özelleştirme işlemi ile 21.1.2032 tarihine kadar
Tuz Gölü Kaldırım Tuzlasının işletme hakkını elde etmiştir.
I.1.2. Cihanbeyli Madencilik Tuz Nakliyat Kimya San. ve Tic. A.Ş. (Cihanbeyli)
Cihanbeyli 2005 yılında gerçekleştirilen Tuz Gölü Yavşan Tuzlasının özelleştirilmesi
ihalesine katılmak üzere Rıfat Üçleroğlu Genel Gıda İnş. Nakliye Madencilik San. ve
Tic. A.Ş. (%...), Aybala Gıda Turizm Nakliyat San. ve Tic. A.Ş. (%...) ve HSN Tarım 80
Kimya ve Gıda San.Tic. Ltd. Şti. (%...) arasında bir ortak girişim olarak kurulmuştur.
Şirket 2006 yılında işletme hakkının kiralanması ve satış yöntemi ile devir aldığı
Yavşan Tuzlasında ham tuz üretimi gerçekleştirmektedir.
I.1.3. Mutlucan Tuz Madencilik İnşaat Turizm Oto Petrol Nakliye ve Tic. A.Ş.
(Mutlucan)
Mutlucan 2006 yılında gerçekleştirilen özelleştirme ihalesi sonucunda Tuz Gölü
Kayacık Tuzlasının işletme hakkına sahip olmuştur. Mutlucanın tuzla işletmeciliğinin 90
yanı sıra diğer madenler, nakliye, petrol ve inşaat sektörlerinde de faaliyetleri
bulunmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
Önaraştırmaya konu olan her üç teşebbüs de ham tuz üreticisidir. Ham tuz çeşitli
kaynaklardan elde edildikten sonra tuz üreticileri tarafından işlenmektedir. Tuz
üreticileri tarafından işlenen tuz daha sonra başta gıda, tekstil ve kimya sanayii olmak
üzere çeşitli sanayi kollarında girdi olarak kullanılmak üzere satılmaktadır.
100
11-57/1478-534
3
Ülkemizde ham tuz üretiminin üç yerli kaynağı bulunmaktadır: Tuz Gölü çevresinde
yer alan göl tuzlaları, deniz tuzlaları ve kaya tuzları. Ülkemizdeki ham tuz üretiminin
önemli bir bölümü Tuz Gölü çevresindeki tuzlalardan sağlanmaktadır. Bölgede
hizmet veren tuzlalar Kaldırım, Kayacık ve Yavşan Tuzlaları’dır.
Daha önce TEKEL tarafından işletilmekte olan Kaldırım, Kayacık ve Yavşan Tuzlaları
2006 yılı başında özelleştirilmiştir. Özelleştirme işlemi sonucunda, Kaldırım Tuzlası
Koyuncu, Yavşan Tuzlası ise Cihanbeyli ve Kayacık Tuzlası Mutlucan tarafından
devralınmıştır. Ülkemizdeki iki önemli deniz tuzlası olan Ayvalık ve Çamaltı tuzlaları
da 2010 yılında özelleştirilmiş, mevcut durumda her iki tuzla da Binbir Gıda Tarım 110
Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından kontrol edilmektedir. Kaynak ve kaya tuzlalarının
özelleştirilmesi neticesinde ise Denizli Dazkırı Acıgöl ve Cihanbeyli Bolluk
Göllerindeki tuzlaları Alkim; bunlar dışındaki küçük çaplı kaynak ve kaya tuzlalarını
ise farklı özel teşebbüsler işletmektedir. Buna ek olarak 2011 yılında T.C. Enerji ve
Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü Tuz Gölü’nde 10 yeni tuzla
için ihaleye çıkılmıştır. İhale süreci sonunda ruhsat alım hakkı tanınan teşebbüslerin
ilerleyen dönemlerde faaliyete geçmesi beklenmektedir.
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
120
Tuz, gerek sanayideki kullanımı gerekse insan beslenmesindeki rolü nedeniyle
ikamesi olmayan bir üründür. Üretim teknikleri ve maliyet açısından tuzlalar arasında
farklar bulunmaktadır. Değişik yollarla elde edilen ham tuzun birbiri arasında ikame
edilebilirliğinin yüksek olması ve Kurulun Kaldırım, Kayacık, Yavşan Tuzlalarının
özelleştirilmesine yönelik sırasıyla 8.12.2005 tarih; 05-82/1120-321, 05-82/1121-322,
05-82/1122-323 sayılı; Ayvalık Tuzlasının özelleştirilmesine ilişkin 31.7.2008 tarih,
08-49/691-267 sayılı kararları ile adı geçen tuzlaları işleten teşebbüslerin anlaşarak
fiyat artışı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiasına yönelik olarak
alınan 29.6.2006 tarih, 06-46/590-162 sayılı Kurul kararında yer alan bu yöndeki
değerlendirmeleri de göz önünde bulundurularak, ilgili ürün pazarı herhangi bir 130
işlemden geçirilmemiş “ham tuz pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar yukarıda anılan Kurul kararlarına paralel şekilde Türkiye olarak
belirlenmiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Sektörde Gerçekleştirilen Önceki Önaraştırma 140
Özelleştirmelerin hemen sonrasında mevcut dosya konusu iddialara benzer iddialara
ilişkin yürütülen önaraştırma sonucunda Kurul 29.6.2006 tarih ve 06-46/590-162
sayılı kararı ile önaraştırma konusu iddiaları destekler bilgi ve belge bulunamaması
nedeniyle teşebbüsler hakkında soruşturma açılmamasına ancak, ham tuz pazarında
rekabet koşullarının takip edilmesi için ilgili teşebbüslerden ham tuz üretimi, ham tuz
satışı, ham tuz fiyatları, stok durumu, vb. gerekli bilgilerin Kurum tarafından gerekli
görülecek dönemlerde istenmesine karar verilmiştir. Bir yıllık bir zaman diliminde
toplanan verilerin değerlendirilmesi sonucunda Kurul, ham tuz üreticilerinin
fiyatlarında farklılıklar görülebildiği ve ithalata getirilen koruma önlemlerinin pazardaki 150
11-57/1478-534
4
oligopolistik yapıyı güçlendirmesi sonucunda fiyatların yukarı yönlü baskılandığı
değerlendirmeleri hakkında bilgi almış, ilgili teşebbüsler hakkında soruşturma
açılmasına gerek görmemiştir.
I.3.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
Önaraştırma kapsamında 11.10.2011 tarihinde ilgili teşebbüslerde raportörlerce
yerinde inceleme yapılmıştır.
Yapılan görüşmede Koyuncu Genel Müdürü, üretimlerinin hava şartlarına göre her 160
sene değişebildiğini, gerek yurt içine gerekse de yurt dışına satış yaptıklarını,
satışlarında genellikle nakliyenin alıcı tarafından karşılandığını, yurt içi fiyatların
piyasa şartları tarafından belirlendiğini ancak ithal ürünlerle fiyat rekabetinin mümkün
olmadığını, 2011 yılında gerçekleşen fiyat artışları döneminde Haziran 2011’e kadar
ihracat nedeniyle yurt içine mal satamadıklarını, beklenmedik şekilde 2011 yılı içinde
……. ton ihraç tuz sattıklarını, yine bu dönemde Mısır’daki gelişmeler nedeniyle ve
Avrupa’daki talep ile birlikte uluslar arası tuz fiyatının da …..$’dan …..$’a çıktığını
belirtmiştir.
Yapılan görüşmede Cihanbeyli Yönetim Kurulu Başkanı, hava şartları nedeniyle üç 170
aylık bir süre için üretim yapabildiklerini, satışlarında nakliyenin alıcı tarafından
karşılandığını, son dönemki fiyat artışları öncesinde 2 yıl zam yapmadıklarını son
dönemde ise maliyet ve kurdaki artışları fiyatlara yansıttıklarını ifade etmiştir.
Mutlucanda gerçekleştirilen yerinde incelemede yapılan görüşme çerçevesinde şirket
sahibi; tuzun hava şartları nedeniyle 3-4 aylık bir sürede üretildiğini, ürünün satışında
nakliyenin önemli bir kalem olması nedeniyle Türkiye’nin tüm bölgelerine satış
yapamadıklarını, tuz satışlarında nakliyenin müşteriler tarafından gerçekleştirildiğini
ve son dönemdeki fiyat artışlarının nedeninin, maliyet ve kurlardaki artışlarının yanı
sıra yakında dönemde yapılan ihale sonucunda üretime geçecek tuzlalar öncesi kar 180
etme amaçlı olduğunu belirtmiştir.
Yerinde incelemelerde teşebbüslerin anlaşarak ham tuz fiyatına zam yaptıklarına
işaret eden herhangi bir belge bulunamamıştır.
Koyuncu, Cihanbeyli ve Mutlucan şirketlerinin 2006 yılında gerçekleştirilen
özelleştirme işlemleri sonrasında ham tuz ürünü için uyguladıkları liste fiyatlarına
Tablo 1’de yer verilmiştir.
190
200
11-57/1478-534
5
Tablo 1 – Koyuncu, Cihanbeyli ve Mutlucanın 2006 Yılından Sonraki Liste Fiyatları
Koyuncu Cihanbeyli Mutlucan
Peşin (+ KDV) Peşin (+ KDV) Peşin (+ KDV)
2006 Öncesi
2006 Sonrası
Eyül 07 26.09.2007 - -
- -
Temmuz 08 01.07.2008 01.07.2008 01.07.2008
Eylül 10 - 01.10.2010 -
- -
Ocak 11 10.01.2011 10.01.2011 10.01.2011
Şubat 11 - 01.02.2011 -
- -
Mart 11 - 01.03.2011 -
- -
Eylül 11 05.09.2011 01.09.2011 03.09.2011
Kaynak: Teşebbüslerden ve Şikâyetçilerden Gelen Bilgiler.
Yukarıdaki tabloda;
- Teşebbüslerin 2008 yılının Temmuz ayında, 2011 yılının Ocak ayında ve yine
2011 yılının Eylül ayında fiyatlarını birbirlerine çok yakın tarihte arttırdıkları,
- Benzer dönemlerde gerçekleşen fiyat artışlarında oluşan fiyatların birbirine yakın
olmakla birlikte aynı olmadığı, 210
- 2009 ve 2010 yıllarında liste fiyatlarının hiç arttırılmadığı ve
- Cihanbeylinin diğer iki teşebbüsten farklı olarak Eylül 2010 ve Mart 2011’de olmak
üzere 2 defa liste fiyatlarında indirime gittiği,
görülmektedir.
Şikayetlerin yöneldiği Ocak 2010 – Eylül 2011 dönemindeki liste fiyatlarına ilişkin
grafik ise aşağıda sunulmaktadır. 220
Grafik 1 – Ticari sır
Koyuncu, Cihanbeyli ve Mutlucanın Ocak 2010 – Ağustos 2011 tarihleri arasında
yurtiçi ağırlıklı satış fiyatları ise aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.
Grafik 2 - Ticari sır
230
Yukarıdaki grafiklerden;
- En yüksek fiyatla yurtiçine satış gerçekleştiren teşebbüsün aydan aya değişiklik
gösterdiği,
11-57/1478-534
6
- Bir teşebbüsün fiyatlarında yaşanan yükselişlerin veya alçalmanın her zaman için
diğer teşebbüslerce de takip edilmediği,
görülmektedir.
240
Grafik 3 – Ticari sır
Üsteki grafikte sol eksende teşebbüslerin ortalam satış fiyatlarının (OSF) ilan ettikleri
liste fiyatlarından (LF) hangi yönde ve yüzde ne kadar farklılaştığı yer almaktadır. Bu
grafikten Mutlucan ve Koyuncunun genellikle ilan ettikleri liste fiyatından düşük
fiyatlardan satış yaptıkları, Cihanbeylinin ise liste fiyatından daha pahalı ürün sattığı
görülmektedir. Bu durum genel olarak, peşin/vadeli satışlar arasındaki oran
farklılığından ve miktar indirimlerinden kaynaklanmaktadır.
Aşağıdaki grafikte ise, önaraştırmaya konu teşebbüslerin satışlarından hesaplanan 250
ağırlıklı ortalama satış fiyatları ile ayın ilk günü üç teşebbüsün sahip oldukları toplam
stok miktarı sunulmaktadır.
Grafik 4 - Ticari sır
Yukarıda yer alan grafikte;
- Teşebbüslerin 2011 yılının Ocak – Ağustos aylarındaki toplam stok miktarının
2010 yılının aynı dönemine göre daha az olduğu,
260
- Ağırlıklı fiyatlarının ise aynı dönem için daha fazla olduğu,
görülmektedir. Yapılan görüşmelerde Koyuncu Genel Müdürü bu dönemde stoklarda
yaşanan azalmanın 2010 kış mevsiminin Avrupa’da oldukça ağır geçmesi nedeniyle
Avrupa’ya yapılan ihracattan kaynaklandığını ifade etmiştir.
Teşebbüslerin Ocak 2010 – Ağustos 2011 tarihleri arasındaki ortalama satış fiyatları
ile yurtiçinde yaptıkları satış miktarlarına aşağıdaki grafikte yer verilmektedir.
Grafik 5- Ticari sır 270
I.3.3. Hukuki Değerlendirme
Önaraştırma kapsamında değerlendirilen başvurulardaki iddia ve talepleri dört ana
başlık altında toplamak mümkündür. Bunlardan ilki tuz gölündeki üç tuzla işleticisinin
Ocak-Şubat 2011 döneminde anlaşarak ham tuz fiyatlarına zam yaptığı iddiasıdır.
Yine benzer olarak tuzla işleticilerinin 2011 Eylül ayında da anlaşarak fiyat artışı 280
yaptığı iddia edilmektedir. Son iki başvuru konusu ise tuzla işleticilerine tuz işletme
tesisi hakkı tanınmaması ve mevcut tuz üreticilerine Tuz Gölü’nde tuzla tahsis
edilmesine yönelik taleplerdir.
İlk iddia üç tuzla işletmecisinin Ocak 2011 döneminde anlaşarak fiyat arttırdıkları
iddiasıdır. Bu dönemde liste fiyatları ve teşebbüslerin ortalama satış fiyatları aşağıda
sunulmaktadır.
11-57/1478-534
7
Tablo 2 – Aralık 2010 – Mart 2011 Dönemine Ait Fiyatlar
Ara.10 Oca.11 Şub.11 Mar.11 Aralık - Mart Değişim (%)
Liste Koyuncu
Ortalama
Liste Cihanbeyli
Ortalama
Liste Mutlucan
Ortalama
Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler. 290
Tablodan görüldüğü üzere 2011 yılının ilk aylarında her üç teşebbüsün de ortalama
ham tuz satış fiyatı %27-30 oranında artış göstermiştir. Yerinde incelemelerde
teşebbüslerin fiyat artışlarını belirlerken iletişime geçtikleri yönünde herhangi bir
belge bulunamamıştır. Bu nedenle fiyat artışlarının arkasındaki ekonomik gerekçenin
incelenmesi gerekliliği doğmuştur.
Bu noktada hatırlatılmalıdır ki önaraştırmaya konu olan pazar, homojen bir ürün olan
ham tuzun fazla sayıda olmayan satıcılar tarafından, endüstriyel alıcı olarak
nitelendirilebilecek çok sayıdaki tek tip müşteriye arz edildiği oligopolistik bir yapı 300
sergilemektedir. Stratejik davranışlarda bulunurken rakiplerini de gözetmek zorunda
bulunan teşebbüslerin faaliyet gösterdiği oligopolistik pazarlarda, herhangi bir
anlaşma veya uyumlu eylem olmamasına rağmen özellikle fiyatlarda paralel
hareketler gözlenebilmektedir. Zira, fiyat artışı yapmayı planlayan bir teşebbüsün
rakiplerinin kendisini takip edeceklerinden emin olmadan bu artışı yapması oldukça
zordur.
Koyuncu Genel Müdürü ile yapılan görüşmede bu dönemde Avrupa’da ağır geçen kış
şartları nedeniyle tuza talebin arttığı ve yine bu dönemde önemli bir tuz ithalatçısı
konumundaki Mısır’daki iç karışıklıklar nedeniyle arzın azalmasının Türkiye ihracatını 310
arttırdığı bilgisi alınmıştır. Türkiye’den yapılan tuz ihracatı ve Türkiye’ye yapılan tuz
ithalatına ilişkin T.C. Ekonomi Bakanlığı’ndan gelen verilere Tablo 3’te yer verilmiştir.
Tablo 3 – Kasım 2010 – Şubat 2011 Dönemi Ham Tuz İhracat Verileri
2007 (Ton) 2008 (Ton) 2009 (Ton) 2010 (Ton)
2011(Ton)
(Ağustos Ayına Kadar)
İthalat
İhracat
Tablo 3’ten, tuz ihracatının 2010 yılına kadar çok fazla olmamasına karşın 2010
yılında önceki yıllara göre yaklaşık … kat artarak …. ton’a çıktığı görülmektedir. Diğer
yandan, ithalatın 2010 yılında 2009 yılına göre artmasına karşın 2007 ve 2008
yılındaki seviyelerini yakalayamadığı söylenebilir. Bu bilgi doğrultusunda 2010-2011
yıllarında önaraştırmaya konu teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen ihracat 320
rakamları da incelenmiştir. Bahsi geçen verilere Tablo 4‘te yer verilmektedir.
11-57/1478-534
8
Tablo 4 – Kasım 2010 – Şubat 2011 Dönemi Ham Tuz İhracat Verileri
Kasım 10 Aralık 10 Ocak 11 Şubat 11
Koyuncu
Mutlucan
Cihanbeyli
Toplam
Ağırlıklı Ortalama İhraç Fiyatı
Aylık Toplam Yurtiçi Satışlara Oranı (%)
2010 ve 2011 Yıllarında 3 Teşebbüs
Tarafından Gerçekleştirilen Toplam
İhracata Oranı
2010 ve 2011 Yıllarında Gerçekleşen
Toplam İhracata Oranı (%)
Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler
330
Tablodan görüleceği üzere Kasım 2010–Şubat 2011 döneminde ihraç edilen tuz
miktarında önemli bir artış yaşanmıştır. Mutlucan, Koyuncu ve Cihanbeyli 2010
yılındaki toplam ihracatın %...’sini ve 2011 yılında Ağustos ayına kadar yapılan
ihracatın %...’ini tek başlarına bu dönemde gerçekleştirmişlerdir. Diğer yandan ham
tuzun 2010 Kasım, 2010 Aralık, 2011 Ocak ve 2011 Şubat aylarındaki ortalama yurt
içi fiyatlarının sırasıyla …, …, … ve … olduğu dikkate alındığında, teşebbüslerin
oldukça yüksek fiyatlardan ham tuz ihraç ettikleri görülebilir. Bu dönemde üç
teşebbüs tarafından gerçekleştirilen toplam ihracatın aylık toplam iç satışlarına oranı
Aralık 2010 tarihinde yaklaşık %...’e, Ocak 2011’de ise yaklaşık %...’ye yükselmiştir.
340
Veriler değerlendirildiğinde teşebbüslerin dış talepteki artış ile birlikte geleceğe
yönelik fiyat tahminlerini yukarı yönlü olarak düzeltmeleri makul gözükmektedir.
Teşebbüsler arası iletişme ilişkin herhangi bir belge bulunmaması ve yukarıda
açıklanan nedenlerle bu dönemde yaşanan artışların, 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında teşebbüsler arası bir anlaşma sonucunda gerçekleşmediği
kanaatine ulaşılmıştır.
Başvurularda benzer bir iddia da Eylül 2011 dönemindeki fiyat artışlarına ilişkindir. Bu
dönemde yapılan fiyat artışlarına Tablo 5’de yer verilmektedir.
350
Tablo 5 – Eylül 2011 Dönemi Ham Tuz Fiyat Değişiklikleri
Liste Fiyatı (TL) Ağustos 11 Eylül 11 Değişim (%)
Koyuncu
Cihanbeyli
Mutlucan
Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler
Bu dönemde de Tuz Gölü ham tuz fiyatları yaklaşık olarak %20-30 oranında
artmıştır. Yerinde incelemelerde teşebbüsler arasında bir anlaşma bulunduğu
izlenimini verecek herhangi bir belgeye ulaşılamamıştır. Buna ek olarak Eylül
ayındaki fiyat artışının yakın bir zaman önce gerçekleşmesi nedeniyle fiyat artışı
sonrası döneme ait piyasa bilgileri de belirgin değildir. Söz konusu teşebbüslerin
şikâyete konu eylemleriyle ham tuz pazarında rekabeti ihlal ettiklerine dair ciddi ve
yeterli herhangi bir bilgi ve belge bulunamamıştır. 360
Başvurular kapsamında iletilen tuzla sahiplerinin tuz üretim işletmesi kurmasının
engellenmesine ve Tuz Gölü’nde yeni tuz üretim sahalarının açılmasına yönelik
11-57/1478-534
9
taleplerin ise 4054 sayılı Kanun’un kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna
varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
370
Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy