1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/H.S.Ö.-99/1 (Devralma)
Karar Sayısı : 99-57/612-389
Karar Tarihi : 14.12.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Sadık KUTLU, Nejdet KARACEHENNEM,
Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR,
Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Arif Ogün SARI, İbrahim AYDEMİR
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Tyco Holding VII Aps
Temsilcisi: Yael ALBUKREK
Güllü Sk., No: 1, 80830, 3. Levent/İstanbul
D- TARAFLAR: - Tyco Holding VII Aps
c/o Mogens Bach Dragsted Schlüter Aros
Radhuspladsen 4, 1550 Kopenhag/DANİMARKA
- TSP Tıbbi Ürünler Sanayi ve Pazarlama A.Ş.
Sanbir Bulvarı, 3. Bölge, 6. Cad., No: 39, 34860
Kıraç-Büyükçekmece/İstanbul
- Yusuf DUEK
Armanlı Sitesi, 5. Blok No: 9 Yeniköy/İstanbul
- Eti DUEK
Armanlı Sitesi, 5. Blok No: 9 Yeniköy/İstanbul
- Ari DUEK
Alsit Mah. B-48 Büyükdere/İstanbul
- Edi DUEK
Birlik Sok. Engin Sitesi No: 177 D.12 Levent/İstanbul
- Musa MİTRANİ
Valikonağı Cad. Yapı Kredi Vakıf Binası 13/3
80220 Nişantaşı/İstanbul
- J.Aluf Medina
Valikonağı Cad. Bingöl Apt. No: 78/7 Nişantaşı/İstanbul
- Yaşuva Kastro
Fahri Gizden Sok. No: 18/2 Yaşam Apt.
Gayrettepe Beşiktaş/İstanbul
- M. Cemal ÖZMUMCU
Cemil Topuzlu Cad. No: 115/2 Çiftehavuzlar/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Tyco Holding VII Aps’nin Tıbset Steril Tıbbi Aletler
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin % 100 hissesini devralması işlemine izin verilmesi
talebi.
2 REKABET KURUMU
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.11.1999 tarih, 3750 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
29.11.1999 tarih, D2/1/H.S.Ö.-99/1 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 6.12.1999
tarih, REK.0.06.00.00/51 sayılı Başkanlık önergesi ile 99-56 sayılı Kurul
toplantısında görüşülmüş ve 601-383 sayılı karar ile konu tetkike alınmıştır.
Söz konusu rapor ve bu rapora ilişkin adı geçen raportörlerce hazırlanan bilgi
notunu içeren 10.12.1999 tarih, REK.0.06.00.00/59 sayılı Başkanlık önergesi,
99-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve
1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde, devralma işleminin gerçekleşmesi
halinde ilgili ürün pazarlarında, hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığı, ayrıca Hisse Satım Sözleşmesinde; Tyco Holding VII Aps
tarafından, % 100 hisse alımı suretiyle devralmak istediği Tıbset Steril Tıbbi Aletler
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye yüklediği 5 (beş) yıllık rekabet yasağı’nın, bu devralma
işleminin tüm maddi değerler ve know-how içeren maddi olmayan hakları da
kapsamasından dolayı makul bir süre olduğu, fakat Tıbset Steril Tıbbi Aletler Sanayi
ve Ticaret A.Ş.’nin üretim ve dağıtım birimlerini kiralamış bulunan TSP Tıbbı Ürünler
Sanayı ve Pazarlama A.Ş.’ ye yüklenen 5 (beş) yılllık rekabet yasağının makul
süreler içerisinde olmadığı ve bu sürenin makul bir süre olarak düşünülen 2 (iki) yıla
indirilmesi durumunda devralma işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı: Devralma işlemine konu olan Tıbset Steril Tıbbi Aletler Sanayi
ve Ticaret A.Ş., fiilen tek kullanımlı şırınga ve iğne pazarı ile digital ve manuel
tansiyon ölçme aleti pazarında faaliyet gösteren bir şirkettir. Dosya mevcudu bilgi ve
belgelerden hareketle başvurunun değerlendirilmesinde İlgili ürün pazarı, cilt altı
(hipodermik) kullanım da dahil olmak üzere, insanlar ve hayvanlar üzerinde kullanım
amaçlı tek kullanımlık şırınga ve iğne pazarı olarak belirlenmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar: İlgili ürün pazarına konu ürünlerin Türkiye genelinde satımının
mümkün olması ve pazar farklılaşması yaratacak faktörlerin bulunmaması nedeniyle,
ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir.
H.2. İşleme Konu Teşebbüsler
H.2.1. Tyco Holdings VII Aps (Tyco)
Danimarka kanunlarına göre kurulmuş olan Tyco, Bermuda'da bulunan Tyco
International Lmd. şirketler grubuna bağlı olan ve Luksemburg'ta kurulu bulunan
Tyco Group Sarl şirketinin % 100 bağlı şirketidir.
Tyco grubunun Türkiye’de ilgili ürün pazarında faaliyeti bulunmamaktadır.
Ancak Tyco grubunun, Türkiye’de % 100 sahip olduğu üç bağlı şirketi mevcuttur.
Bunlar; plastik palto askısı pazarında faaliyette bulunan Karner Batts Askı İthalat
3 REKABET KURUMU
İhracat ve Ticaret Ltd. Şti. ve her ikisi de elektrik-elektronik bağlantı sistemleri
konusuyla iştigal eden AMP Elektrik-Elektronik Bağlantı Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile
serbest bölgede faaliyet gösteren AMP Trading B.V.’dir.
H.2.2. Tıbset Steril Tıbbi Aletler Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Tıbset)
Tıbset 16.2.1977 tarihinde İstanbul’da % 100 yerli sermayeyle kurulmuş, fiilen
tek kullanımlı şırınga ve iğne pazarı ile digital ve manuel tansiyon ölçme aleti
pazarında faaliyet gösteren bir şirkettir. 26.10.1998 tarihinde Tıbset, tüm üretim ve
dağıtım birimini ve ona bağlı unsurları TSP Tıbbi Ürünler Sanayi ve Pazarlama
A.Ş.’ye kiralamıştır. Bu nedenle kiralama süresince Tıbset üretime ara vermiştir.
H.2.3. TSP Tıbbi Ürünler Sanayi ve Pazarlama A.Ş. (TSP)
TSP, tıbbi malzeme imalatı, ihracatı, genel distribütörlüğü, komisyonculuğu ile
alım ve satımı yapan İstanbul'da kurulu bir firmadır . TSP, Tıbset’in fabrikasını ve
dağıtım ağını 26.10.1998 tarihinde kiralamıştır ve halen işletmektedir. İlgili devralma
işlemi gerçekleştiğinde TSP ve Tıbset arasındaki kira sözleşmesi sona erecek ve
Tıbset faaliyetine yeniden başlayacaktır. TSP'nin ise ilgili ürün pazarında faaliyeti
kalmayacaktır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin 4054 Sayılı Kanun'un 7. Maddesi ile 1997/1 Sayılı
Tebliğ Kapsamında Değerlendirilmesi
Başvuruya konu işlem, yabancı menşeli olan Tyco tarafından, % 100 yerli
sermayeli olarak kurulu bulunan Tıbset'in hisselerinin tamamının devralınması
işlemine izin verilmesi talebidir.
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma
sayılan hallerden biri olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, Tıbset'in % 100 hissesinin
Tyco tarafından devralınması işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir "devralma"
dır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde,
“birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, Ülkenin tamamında veya
bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer
almaktadır. Bildirime konu devir işlemi bu hüküm ile getirilen pazar payı ve ciro
eşikleri açısından değerlendirildiğinde, tarafların sahip olduğu toplam cironun anılan
Tebliğ'de belirtilen eşiğin altında olduğu, ancak pazar payı eşiği dikkate alındığında,
Tıbset'in sahip olduğu % 40 lık pazar payı yönüyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan
%25 sınırını aşmasından dolayı, söz konusu işlemin, Rekabet Kurulu’ndan izin
alınması gereken bir devralma işlemi olduğu görülmektedir.
Tıbset'in, ilgili ürün pazarında % 40’lık payı ile en yüksek pazar payına sahip
olduğu ve diğer teşebbüslerin pazar payları da dikkate alındığında piyasada lider
4 REKABET KURUMU
durumda bulunduğu görülmektedir. Ancak, Tıbset’in hisselerini devralacak olan
Tyco'nun, devralma işlemine konu olan ilgili ürün pazarında doğrudan herhangi bir
faaliyeti olmadığı gibi, bu pazarda kontrol ettiği herhangi bir teşebbüs de
bulunmamaktadır. Devralma işlemiyle Tıbset faaliyetine aynen devam edecek,
sadece hissedarları değişecektir. Başka bir ifadeyle işlem sonucunda, Tıbset'in
hissedarlarının değişmesi dışında pazar payının yükselmesi veya daha önceki
konumunun güçlenmesi söz konusu değildir. Bu nedenle bildirime konu devralma
işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen bir hakim durum yaratması
veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmesi ve böylece rekabeti olumsuz yönde
etkilemesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
H.3.2. Rekabet Yasağı Maddesinin Değerlendirilmesi
Bildirime konu devralma işlemiyle ilgili olarak yapılan "Hisse Alım
Sözleşmesi"nin XI no’lu "Rekabet Yasağı" maddesinde; Tyco tarafından, Tıbset
hissederlarına ve bu şirketin fabrikasını ve pazarlama ağını yaklaşık 1(bir) yıldan
beri kiralamakta olan TSP'ye, ilgili devralma işleminin gerçekleşmesinin ardından
başlamak üzere 5 yıllık rekabet yasağı yüklenmektedir.
Teşebbüsler arası devir işlemlerinde genellikle devralan tarafın devredenin
devir işleminden sonra kendisiyle rekabet etmemesi yönünde bir şart ileri sürdüğü
görülmektedir. Bu durum, özellikle devir işlemine konu olan pazara yabancı olan
devralan teşebbüsler ile mevcut pazarda müşteri portföyü ve “know-how” oluşturmuş
devreden teşebbüsler arası devralmalarda söz konusu olmaktadır. Devralanın
“know-how” ve kendine ait müşteri portföyünü oluşturabilmesi; bir başka deyişle
piyasaya adaptasyonunun sağlanabilmesi için makul bir süreye gereksinim
duyulması nedeniyle, rekabet etmeme anlaşmalarını ticari hayatın bir gereği olarak
değerlendirmek yerinde olacaktır. Rekabet Otoriteleri de, devralma işlemlerinde,
satın alınan varlıkların (know-how, müşteri portföyü, satış stratejileri vs.) değer ifade
eden bir bütün olarak alınması gerektiği esasına dayalı olarak, devreden tarafa
getirilen konuyla ilgili faaliyette bulunma sınırlamalarına belli süreler için ilgili
pazarda rekabet etme yasakları getiren hükümlere “zorunlu kısıtlamalar” kavramı
çerçevesinde olumlu yaklaşımlar sergileyebilmektedirler.
Dosya konusu devralma işleminde, Tıbset % 100 hisse devriyle yabancı
menşeli Tyco'ya geçmektedir. Bunun sonucunda bütün maddi haklar yanında teknik
bilgiler, formüller, spesifikasyonlar, müşteri ve pazar bilgileri, pazarlama ve satış
belgeleri, markalar, “know-how”, mülkiyet bilgileri ve müşteri portföyü gibi maddi
olmayan hakların da devir kapsamında olacağı muhakkaktır.
Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda; devralan tarafın hisse alım sözleşmesinde,
ilgili coğrafi pazar ile sınırlı olarak Tıbset'in ortaklarına ve bu şirketin fabrikasını ve
pazarlama ağını kiralayan TSP'ye yüklenen 5 (beş) yıllık rekabet yasağı, know-how
ve üretim spesifikasyonlarının da devir kapsamında olmasından dolayı makul bir yan
sınırlama olarak mütalaa edilmektedir.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda;
- Tyco Holding VII Aps’nin Tıbset Steril Tıbbi Aletler Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
% 100 hissesini devralması işleminin; tarafların sahip olduğu toplam pazar payı
5 REKABET KURUMU
yönüyle, 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna, ancak bu
işlem sonucunda, ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına,
- Devralma işlemiyle ilgili olarak yapılan "Hisse Alım Sözleşmesi"nin 'Rekabet
Yasağı' maddesinde yer alan; Tyco Holding VII Aps tarafından, Tıbset Steril Tıbbi
Aletler Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ve bu şirketin fabrikasını ve pazarlama ağını
kiralamış bulunan TSP Tıbbı Ürünler Sanayı ve Pazarlama A.Ş.'ye, ilgili devralma
işleminin gerçekleşmesinin ardından başlamak üzere 5 yıl süreli rekabet yasağı
getirilmesinin, zorunlu ve makul bir yan sınırlama olduğuna,
bu nedenlerle, bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine OYÇOKLUĞU ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy