Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-6-003 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 23-18/352-120 Karar Tarihi : 13.04.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin Ünlü, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Mehmet Yavuz GÜNER, Fatih ARSLAN, Mehmet TUNÇDEMİR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Otokoç Otomotiv Ticaret ve Sanayi AŞ Temsilcisi: Av. Mehmet Haluk ARI Atatürk Mah. Ataşehir Bulvarı 42 Ada Gardenya 7/1 Kat:11 Daire:68 34378 Ataşehir/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: IUGO Teknoloji AŞ'nin hisselerinin bir kısmının ortak kontrol hakkı tanıyacak şekilde sermaye artırımı yoluyla Otokoç Otomotiv Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.01.2023 tarih ve 34777 sayı ile giren ve eksiklikleri 24.03.2023 tarih ve 36867 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 10.04.2023 tarih ve 2023-6-003/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirimde, IUGO Teknoloji AŞ’nin (IUGO) hisselerinin (.....)'unun ortak kontrol hakkı tanıyacak şekilde sermaye artırımı yoluyla Otokoç Otomotiv Ticaret ve Sanayi AŞ (OTOKOÇ) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. IUGO tarafından alınacak bir karar ile IUGO sermayesinde gerçekleştirilecek artış sonrasında, teşebbüsün (.....) oranında sermayesini temsil eden payların OTOKOÇ’a ortak kontrol yetkisi tanıyacak şekilde devredileceği belirtilmiştir. Bu işlemin gerçekleşmesini takiben IUGO’nun (.....) oranında sermaye payını temsil eden payların da ayrıca bilabedel devredileceği ifade edilmiştir. (5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması…” birleşme veya devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Başvuruda yer verilen bilgiler ışığında IUGO, hâlihazırda (.....) tarafından kontrol edilmektedir. Zira (.....); IUGO’nun (…..) hissesine denk gelen (.....) hisselere sahiptir. IUGO’nun yönetim kurulu hâlihazırda, (.....) hissedarlar tarafından seçilen iki, (.....) hissedarlar tarafından seçilen bir üye olmak üzere toplam üç kişiden
23-18/352-120 2/5 oluşmaktadır.1 Yönetim kurulu, üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanmakta ve hazır bulunanların çoğunluğunun oyu ile karar almaktadır. İşlem sonrası; yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu sağlamamak kaydıyla, OTOKOÇ yönetim kuruluna en az bir üye belirleme hakkına sahip olacaktır. (6) İşlem sonrası OTOKOÇ’un sahip olacağı ortak kontrol; (.....) hak ve yetkileri kapsamaktadır. Ayrıca OTOKOÇ’un IUGO’nun (.....) belirtilmiştir. Bunların yanı sıra, (.....) açısından OTOKOÇ’un IUGO ile birlikte ortak karar almasının hedeflendiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla devre konu IUGO’nun kontrolüne OTOKOÇ’un dahil olması ile tarafların ortak kontrol hakkına sahip olacakları anlaşılmaktadır. (7) IUGO, hâlihazırda kendi yönetimine, yeterli finans ve insan kaynağı ile maddi-gayri maddi varlıklara sahip olan, pazarda bağımsız olarak faaliyet gösteren tam işlevsel bir teşebbüstür. İşlemin gerçekleşmesiyle birlikte sağlanacak yatırım ile devre konu teşebbüs üçüncü kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere hâlihazırda pazarda sahip olduğu bilgi ve tecrübeyi kullanarak potansiyel rekabetçi yapısını devam ettirecektir. Bu bağlamda 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bağımsız ve kalıcı şekilde tam işlevsel teşebbüs olarak faaliyetlerine devam edeceği ve ortak girişimin unsurlarından iktisadi bağımsızlık unsurunun sağlandığı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, bildirime konu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. Tarafların ciro bilgileri ve başvurudaki açıklamalar çerçevesinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) fıkrası göz önüne alınarak değerlendirme yapıldığında, teşebbüslerden birinin teknoloji teşebbüsü olması sebebiyle bahse konu işlemin izne tabi bir işlem olduğu kanaatine ulaşılmıştır. (8) Üzerinde ortak kontrol kurulacak IUGO, güvenli ve verimli sürüş konuları ile sürücü davranış analizi oluşturma hususunda hizmetler sunarak filo yönetim hizmetleri alanında faaliyet gösteren bir teknoloji ve yazılım şirketi olup araç takip sistemleri alanında da araştırma-geliştirme ve mühendislik hizmetleri vermekte, bilimsel çalışmalar yapmaktadır. Filo yönetim hizmetleri ile araç takip sistemleri pazarlarının birbiriyle ilişkili hatta bütünleşik tek pazar olarak değerlendirilebilmesi mümkündür. Zira araca yerleştirilen araç takip cihazı yoluyla elde edilen ham veriler IUGO’nun ürettiği yazılım sayesinde işlenip sürücü davranışları özelinde raporlanabilmektedir. Önceki dönemlerde araç takip sistemi cihazlarıyla yalnızca filoların bünyesinde yer alan araçların takibi sağlanırken, teknolojinin gelişimiyle birlikte araç takip cihazlarına yazılımlar entegre edilerek araçların takibine ek olarak bu araçları kullanan sürücülerin de davranışlarının takibi sağlanmaya başlanmıştır. Bundan ötürü filo kiralama hizmeti sunan teşebbüslerin faydalandığı söz konusu teknolojinin sağlanması için günümüzde sağlayıcı teşebbüsün yalnızca araç takip sistemi cihazlarına yahut yalnızca takip yazılımına sahip olmasının yeterli olduğu görülmüştür. Keza günümüzde araç takip sistemi cihazıyla yalın olarak filo yönetim hizmeti sunulmadığı, hem araç takibinin yapıldığı hem de sürücülerin davranışlarını analiz eden ve araç takip cihazlarına filo yönetim hizmeti yazılımlarının entegre olduğu aygıtların tercih edildiği anlaşılmıştır. Böylelikle IUGO’dan bu hizmeti alan müşteriler bu sayede araçlarının ve sürücülerin davranışlarını izleyebilmekte, raporlayabilmekte ve daha etkin kullanım için aksiyon alabilmektedirler. IUGO’yu hâlihazırda kontrol eden (.....) yalnızca (.....) başkaca bir teşebbüs üzerinde kontrolü bulunmakta olup, söz konusu teşebbüsün faaliyeti ile IUGO’nun faaliyetleri arasında örtüşme bulunmadığı anlaşılmıştır. 1 B grubu hissedarların sözleşmede belirlenen Genel Kurul Koruma ve Yönetim Kurulu Koruma konularında alınacak kararlarda olumlu oyunun alınması gerekse de ilgili konuların B grubu hissedarlara şirket üzerinde kontrol sağlayacak nitelikte olmadığı değerlendirilmektedir.
23-18/352-120 3/5 (9) OTOKOÇ ise Türkiye’de otomotiv perakendeciliği, araç ve filo kiralama, paylaşımlı araç hizmetleri ile araç takip sistemleri ve filo yönetim hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. OTOKOÇ, araç takip sistemleri ve filo yönetim hizmetleri pazarında Ekim 2022’de Avis Filo Maestro (AVIS MAESTRO) markasıyla faaliyetlerine başlamıştır.2 OTOKOÇ’un filo kiralama alanında faaliyet gösteren “Avis Filo” markası altında yer aldığı anlaşılan AVIS MAESTRO’nun, Avis Filo Connect (AFC) adlı yazılım ürünüyle sürücü davranış analizi, seyahat bazlı sürüş skoru, ihlal tespitleri ve risk analizi gibi filo yönetimi gereksinimlerine yönelik hizmet sunduğu görülmüştür.3 Bunlara ek olarak, OTOKOÇ ile IUGO arasında da bildirim tarihi itibarıyla araç takip sistemleri ve filo yönetim hizmetleri alanında bir işbirliğinin mevcut olduğu belirtilmiştir. Bu hususa ilişkin olarak cevabi yazıda, IUGO tarafından OTOKOÇ bünyesinde bulunan (.....) araç bağlantılı hale getirilerek hız, konum ve sürücü takibi ile sürücü davranışlarına yönelik veriler elde edilerek filo hizmeti alan kullanıcılara bu veriler ışığında raporlama yapıldığı ifade edilmiştir. Ayrıca IUGO’nun, OTOKOÇ’un AFC ürünün oluşturulması safhasında ilgili ürünün yazılımını üreterek katkı sağladığı belirtilmiştir. Dolayısıyla işlem taraflarının faaliyet alanları arasında Türkiye sınırları içerisinde hem yatay hem de dikey bir örtüşme olduğu, yatay örtüşmenin gerçekleştiği pazarın ise araç takip sistemleri ve filo yönetim hizmetleri pazarı olarak belirlenebileceği tespit edilmiştir. (10) Araç takip sistemleri ve filo yönetim hizmetleri pazarının büyüklüğüne ve rakiplerin pazar paylarına ilişkin net veri bulunmamaktadır. OTOKOÇ da Ekim 2022’den beri araç takip sistemleri filo yönetim pazarında faaliyet göstermekte olup bu pazar bakımından OTOKOÇ ile IUGO arasında yatay bir örtüşme olduğu ancak işlem taraflarının pazardaki diğer oyunculara nazaran dikkate alınmayacak derecede düşük pazar payına sahip oldukları görülmüştür. Pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerden gelen bilgilere göre pazarın en büyük oyuncusunun Arvento M2M Elektronik Sistemler Sanayi Ticaret A.Ş. (ARVENTO) olduğu, bununla birlikte Mobiliz Bilgi ve İletişim Teknolojileri A.Ş. (MOBİLİZ), Trio Mobil Bilişim Sistemleri A.Ş. (TRİO), Vektör Teknoloji A.Ş.(VEKTÖR), Seyir Mobil Yazılım Elektronik Otomasyon Sistemleri Sanayi ve Ticaret AŞ (SEYİR) gibi teşebbüslerin pazarda önemli oyuncular olarak faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır. Bu teşebbüslerden elde edilen bilgilere göre, ARVENTO’nun pazar payı yaklaşık (.....). İkinci sırada yaklaşık (.....) pazar payıyla MOBİLİZ, üçüncü sırada (.....) tahmini pazar payına sahip TRİO ve dördüncü sırada ise yaklaşık (.....) pazar payına sahip VEKTÖR bulunmaktadır. Tahmini olarak verilen bu pazar payı verilerine ek olarak pazarda faaliyet gösteren söz konusu teşebbüslerin 2021 ve 2022 yılı ciro bilgileri de elde edilmiştir. Buradan hareketle yalnızca dosya kapsamındaki işlem tarafları ile yukarıda adı geçen teşebbüslerin cirolarının toplanmasıyla oluşturulan pazar büyüklüğü üzerinden tahmini pazar payı verileri oluşturulmuş ve aşağıdaki tabloda bu verilere yer verilmiştir. Tablo-1: Araç Takip Sistemleri ve Filo Yönetim Hizmetleri Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Ciro ve Pazar Payı Bilgileri Yıl Teşebbüs İlgili Coğrafi Pazar Teşebbüs Cirosu (TL) Pazar Payı (Yaklaşık) (%) Arvento (.....) (.....) Mobiliz (.....) (.....) Seyir (.....) (.....) Trio (.....) (.....) 2 Cevabi yazıda, Ekim 2022’de başlanan faaliyetlerle kullanıcılara, “bir aracın uçtan uca tüm filo ihtiyaçlarının karşılandığı, giderlerinin tek bir fatura ile yönetilebildiği, sürüş veya lokasyon verilerinin raporlanabildiği” bir filo yönetim hizmeti sunumu sağlandığı ifade edilmiştir. 3 Kaynak: https://www.avisfilo.com/avis-filo-connect; Erişim Tarihi: 15.03.2023.
23-18/352-120 4/5 2021 Vektör Türkiye (.....) (.....) IUGO (.....) (.....) 2022 Arvento Türkiye (.....) (.....) Mobiliz (.....) (.....) Seyir (.....) (.....) Trio (.....) (.....) Vektör (.....) (.....) IUGO (.....) (.....) OTOKOÇ4 (.....) (.....) Kaynak: Cevabi yazılar (11) Yukarıdaki tabloda yer alan teşebbüslerin ciroları hesaba katılarak elde edilen pazar paylarına bakıldığında 2022 yılı için IUGO’nun pazar payının yaklaşık (.....), OTOKOÇ’un pazar payının ise yaklaşık (.....) olduğu görülmektedir. Tarafların 2022 yılı pazar payları toplamının ise yaklaşık (.....) olduğu görülmektedir. Bu veriler ışığında, işlem taraflarının faaliyetleri bakımından yatay örtüşmenin olduğu araç takip sistemleri ve filo yönetim hizmetleri pazarında toplam pazar paylarının rekabetçi endişe oluşturmayacak derecede düşük olduğu anlaşılmaktadır.5 Ayrıca cevabi yazıda, OTOKOÇ’un bu pazara henüz 2022 yılında girmiş olduğu, başvuruda ise IUGO’nun bu pazara ilişkin teknolojiler üretmek üzere araştırma-geliştirme faaliyetleri içerisinde bulunan pazardaki yeni gelişen küçük bir oyuncu olduğu ve yapılacak yatırımlarla pazarda etkinlik doğurucu, tüketici yararı gözeten teknolojiler üretmeyi amaçladığı ifade edilmiştir. (12) OTOKOÇ’un ortak girişim IUGO ile dikey bir örtüşme içinde bulunduğu filo kiralama hizmetleri pazarındaki tahmini pazar payının (.....) ila (.....) arasında olduğu ifade edilmiştir. IUGO’nun da araç takip sistemleri ve filo yönetim hizmetleri pazarındaki (.....) oranındaki pazar payı göz önünde bulundurulduğunda tarafların dikey örtüşme içinde olduğu pazar bakımından pazar paylarının düşük olduğu görülmektedir. Başvuruda, araç takip sistemleri ve filo yönetim hizmetleri pazarı, yazılım teknolojisi ürünleri ile cihazlarının ticaretine ilişkin olduğundan yeterli düzeyde yazılım bilgisi ve/veya aracına sahip olan teşebbüslerin ürünlerini üreterek pazara kolaylıkla giriş yapabileceği, böylelikle pazara girişlerin önünde engel olmadığı belirtilmiştir. Dikey örtüşmenin gerçekleştiği ve OTOKOÇ’un Avis ve Budget markalarıyla faaliyette bulunduğu filo kiralama pazarında ise başta Hedef Araç Kiralama ve Servis AŞ, Garanti Filo Yönetim Hizmetleri AŞ, Çelik Motor Ticaret AŞ, TEB Arval Araç Filo Kiralama AŞ, Ekim Turizm Ticaret ve Sanayi AŞ gibi birçok teşebbüs faaliyet göstermektedir. Keza Kurulun 21.07.2022 tarih ve 22-33/526-212 sayılı kararında da işaret edildiği üzere, pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin üye olduğu Tüm Oto Kiralama Kuruluşları Derneğinin 145 üyesinin bulunduğu ancak söz konusu derneğin üyelik kriterini sağlamayan birçok teşebbüsün varlığı göz önünde bulundurulduğunda pazarda faaliyet gösteren çok daha fazla sayıda teşebbüsün olduğu bilinmektedir. Ayrıca pazarda yasal giriş engellerinin de bulunmadığı belirtilmelidir. Tüm bu bilgiler ve açıklamalar ışığında, işlem sonucu ortaya çıkacak dikey örtüşmenin söz konusu pazarlar bakımından da pazar kapama endişesine neden olmayacağı değerlendirilmiştir. 4 OTOKOÇ’un ciro bilgisi, AVIS MAESTRO markasıyla pazara giriş yapmış olduğu, Ekim 2022 tarihinden bu yana gerçekleşmiş olan cirosunu göstermektedir. 5 Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un 18. paragrafı
23-18/352-120 5/5 H. SONUÇ (13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy