Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-4-24 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 17-26/402-179
Karar Tarihi : 09.08.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Metin HASSU, Muhammed Safa UYGUR, Mehmet Yavuz GÜNER
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Ekol Lojistik A.Ş.
Temsilcileri: Av. Dr. Ercüment ERDEM, Av. Piraye ERDEM
Valikonağı Cad. Başaran Apt. No:21/1 Nişantaşı, İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - UN Ro-Ro İşletmeleri A.Ş.
Dumankaya Vizyon İşyeri Blokları, Milangaz Cad. No. 77, Kat 2
Ofis No: 83-92 Kartal, İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: UN Ro-Ro İşletmeleri A.Ş.’nin Ro-Ro taşımacılığı pazarında
ayrımcı davranmak suretiyle hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Kara taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren Ekol Lojistik A.Ş.’nin (EKOL), UN Ro-
Ro İşletmeleri A.Ş.’den (UN RORO) Pendik-Toulon ve Mersin-Trieste hatlarında Ro-
Ro taşımacılığı hizmeti aldığı,
- EKOL’ün, teşebbüsle aynı ekonomik bütünlükte yer alan Alternative Taşımacılık A.Ş.
(ALTERNATIVE) kanalıyla da Ro-Ro taşımacılığı faaliyeti gösterdiği,
- Bununla birlikte EKOL’ün tüm talebinin ALTERNATIVE tarafından karşılanamadığı,
- EKOL’ün sahip olduğu büyük nakliye filosu nedeniyle UN RORO’dan toplu kapasite
alımları yaptığı,
- UN RORO ile EKOL arasında uzun yıllara dayanan bir hizmet alım ilişkisi olduğu ve
ödemeler konusunda UN RORO ile EKOL arasında herhangi bir problem
bulunmadığı,
- Bununla birlikte UN RORO’nun ALTERNATIVE’in kuruluşuyla başlayan süreçte
EKOL ile arasındaki bu uzun yıllara dayanan ticari ilişkiyi zedeleyecek davranışlar
içine girdiği, özellikle toplu alımlar neticesinde alınan biletlerin kullandırılması
konusunda UN RORO’nun bilinçli olarak EKOL'e problemler çıkardığı, EKOL
araçlarının gemilere binmesine keyfi olarak izin vermediği,
- UN RORO’nun, EKOL araçları için bir süredir düşmanca bir tavır geliştirerek herhangi
bir Ro-Ro gemisinde aşırı rezervasyon olması halinde ilk önce EKOL’ün araçlarını
gemiye almama yoluna gittiği, başka bir ifadeyle, UN RORO’nun herhangi bir
nedenden ötürü gemiye tüm müşterileri bindiremeyecek olması halinde, bir şirket
politikası olarak EKOL tırlarını gemiye almamayı tercih ettiği,
17-26/402-179
2/9
- EKOL’ün, özellikle yoğun olarak kullandığı Mersin-Trieste ve Pendik-Toulon
taşımaları açısından kontenjanlarını artırmaya çalışmasına rağmen bunu
sağlayabilmesinin mümkün olmadığı,
- UN RORO’nun seçim kriterinin sadece EKOL ile ALTERNATIVE arasındaki bağlantı
olup, bir anlamda Ro-Ro pazarındaki rakibi ALTERNATIVE'i cezalandırmak için ana
şirket EKOL'ü ayrımcılık yoluyla gemilerine almamayı seçtiği,
- UN RORO tarafından EKOL araçlarının gemilere alınmaması konusunda sistematik
bir politika yürütüldüğü,
- UN RORO’nun niyetinin ALTERNATIVE’i piyasa dışına çıkartmak olduğu ve bu
kapsamda EKOL'e zarar vermeye çalıştığı,
- Söz konusu sözleşme yapmayı reddetme eyleminin hiçbir haklı gerekçeye
dayanmadığı,
- EKOL’ün Mersin-Trieste ve Pendik-Toulon hatlarında sadece ve sadece UN RORO
gemilerine mahkûm olduğu,
- UN RORO’nun Türkiye-Avrupa Ro-Ro hatları pazarında hâkim durumda olduğu,
- UN RORO’nun EKOL’ü ayrımcılık yoluyla pazar dışına ittiği ve EKOL’e ait araçların
UN RORO gemilerine alınmayarak dışlayıcı faaliyetlerde bulunulduğu,
ifade edilmekte ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı
Kanun) kapsamında gereğinin yapılması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.04.2017 tarih ve 2521 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 08.05.2017 tarih ve 2017-4-24/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
Kurul’un 15.05.2017 tarihli toplantısında görüşülerek 17-16/240-M sayı ile bahse konu
taraflar hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma kapsamında; 04.07.2017
tarihinde UN RO RO’da yerinde inceleme yapılmıştır. Önaraştırma kapsamında ayrıca
04.07.2017 ve 05.07.2017 tarihlerinde Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) ve Gök-
Bora Ulus. Nak. ve Tic. A.Ş.’de (GÖKBORA) görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 02.08.2017 tarih ve 2017-4-24/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca,
UN RO RO hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüs: UN RORO
(6) 1994 yılında uluslararası nakliye firmaları tarafından kurulmuş olan UN RORO, 200’den
fazla ortağa sahip olan bir şirketler topluluğu iken Aralık 2007’de diğer ilgili iştirakleri ile
beraber uluslararası bir yatırım fon şirketi olan Kohlberg Kravis&Roberts’e satılmıştır1.
İzleyen süreçte, 2014 yılında, teşebbüs ACTERA Partners II L.P. (ACTERA) (%(…..))
ve ESAS Holding A.Ş.’nin (ESAS HOLDİNG) (%(…..)) ortak kontrolüne girmiştir2.
(7) UN RORO, Pendik-Ambarlı-Ancona-Trieste, Mersin-Trieste ve Pendik-Toulon hatlarında
toplam 12 gemisiyle Ro-Ro taşımacılığı hizmetleri sunmaktadır. Teşebbüs aynı
zamanda kendisine ait olan Pendik Ro-Ro Limanı’nda, kendi bünyesindeki Ro-Ro
gemilerinin faaliyetlerine yönelik liman hizmeti ve gemi acenteliği hizmeti sunmaktadır.
1 Söz konusu işleme Kurul’un 29.11.2007 tarihli ve 07-88/1113-435 sayılı kararı ile izin verilmiştir.
2 Söz konusu işleme Kurul’un 03.09.2014 tarihli ve 14-30/639-280 sayılı kararı ile izin verilmiştir.
17-26/402-179
3/9
(8) Teşebbüsün faaliyet gösterdiği Ro-Ro hatlarına ilişkin ayrıntılı bilgiye aşağıdaki tabloda
yer verilmektedir:
Tablo 1: UN RORO’nun Faaliyet Gösterdiği Ro-Ro Hatları
UN RORO
Faaliyet Başlangıç Tarihi 1994 (UND RO RO adı altında)
Faaliyet Gösterdiği
Limanlar (Türkiye) Pendik, Ambarlı, Mersin
İşletilen Limanlar Pendik, Trieste
Faaliyet Gösterilen Hatlar
Pendik-Trieste
Ambarlı-Trieste (uğrak sefer)
Mersin-Trieste
Pendik-Ancona (uğrak sefer)
Pendik- Toulon
Filo 12 gemi
Sefer Sıklığı
Pendik-Trieste karşılıklı haftada 6 sefer
Ambarlı- Trieste ihracatta haftada 3, ithalatta haftada 1 sefer
Mersin-Trieste Karşılıklı hafta 2 sefer
Pendik- Ancona İhracatta haftada 1 sefer
Pendik-Toulon karşılıklı haftada 3 sefer
I.2. İlgili Pazar
(9) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında “…inceleme konusu
işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde
rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti
bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” denmektedir. Bu
çerçevede inceleme sonucunu değiştirmediği için pazar tanımı yapılmamıştır.
I.3. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.3.1. UN RORO ve EKOL Arasındaki Resmi Yazışmalar
(10) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden başvuru sahibi tarafından Kurumumuza iletilen
şikâyet konusu olayların, taraflar arasında noter vasıtasıyla yapılan çeşitli yazışma ve
ihtarnamelere konu olduğu görülmektedir. Bu bağlamda EKOL tarafından 19.10.2015
tarihinde keşide edilen ihtarnamede EKOL’e ait kontenjanlı ve rezervasyonlu dorselerin
gemilere keyfi olarak alınmadığı ifade edilmektedir. İlgili ihtarnamede özetle; 03.10.2015
tarihinde Mersin limanından Trieste limanına sefer yapacak olan gemiye 15 adet
dorsenin, bundan bir önceki hafta iki dorsenin ve 18.10.2015 tarihinde Toulon
limanından Pendik limanına hareket eden gemiye araçlar liman sahasında hazır
bulunmasına rağmen 12 adet dorsenin alınmadığı belirtilmektedir.
(11) Söz konusu ihtarnameye cevaben UN RORO tarafından gönderilen 04.10.2015 tarihli
ihtarnamede özetle; EKOL’ün bir önceki yıl rezervasyon iptali yapılmasına rağmen 2015
yılındaki 2000 adetlik kontenjanın mezkur teşebbüsün talebi doğrultusunda sağlandığı,
ihtarnamede belirtilen araçların diğer bekleyen dorseler gibi sırası geldiğinde gemilere
alındığı, UN RORO’nun online rezervasyon kurallarında düzenlendiği üzere müşterilerin
rezervasyon işlemini yapmış olmalarının, rezervasyonlu aracın/yükün rezervasyon
yapılan sefer gemisine kabulü için yeterli olmadığı, UN RORO acentelerine,
rezervasyon yapılan araç/yük ile birlikte yetkili müşteri temsilcisinin başvurup gerekli
gümrük ve diğer gemiye kabul işlemlerini tamamlamış olmasının gerektiği ifade
edilmektedir.
(12) Taraflar arasındaki 20.12.2016, 17.01.2017, 01.02.2017 ve 15.02.2017 tarihli
yazışmalarda da benzeri hususlar yer almaktadır. İlave olarak EKOL temsilcisi
tarafından UN RORO’nun gönderdiği cevabi ihtarnamelerde EKOL ile aynı ekonomik
bütünlükte yer alan ve Ro-Ro taşımacılığında faaliyet gösteren ALTERNATIVE’e vurgu
yapıldığı öne sürülmektedir.
17-26/402-179
4/9
I.3.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(13) Dosya konusu iddiaların ve 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediği hususunun
incelenmesi kapsamında, 04.07.2017 ve 05.07.2017 tarihlerinde UN RORO’da yerinde
incelemeler gerçekleştirilmiş, ayrıca GÖKBORA ve UND’de görüşmeler yapılmıştır.
Yapılan yerinde inceleme ve görüşmelerde elde edilen bilgi ve belgelere aşağıda yer
verilmektedir.
(14) UN RORO Satış Müdürü (…..) tarafından 07.02.2017 tarihinde EKOL temsilcilerine
gönderilen “2017 Planları ve Kontenjanlar” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“(…..) Bey / (…..) Bey Günaydın,
Son yaptığımız toplantıda gösterdiğiniz misafirperverlik, yakınlık ve ilgi için çok
teşekkür ederiz.
Umuyoruz siz değerli müşterimiz ile aramızdaki iş birliği artarak devam edecektir.
Arkadaşlarım ile tüm müşterilerimizin 2017 planlarını, hemen hemen, toparladık.
Bu sebeple kontenjan taleplerinize kapasite imkanlarımız dahilinde yanıt vermeye
çalışacağız. Ancak öncesinde bir iki konunun altını çizmek isterim:
Kontenjanlar, toplu bilet müşterilerimize sağladığımız bir süreç kolaylığıdır. Gün/
Hat bazlı olarak tanımlanmakta ve online sistemimizde açıklıklar görülmektedir.
Kontenjanların çalışması için:
- Müşterilerimizin DBS/Kredi kartı sisteminde bakiyesinin olması ve işlem
sırasında bu bakiyeden bloke işleminin banka tarafından onaylanması,
- Araç plakalarının doğru olarak girilmesi,
- Araçların cut-off’dan önce gümrük işlemlerini bitirmiş olarak ilgili limanın
ihracat sahasında hazır olması.
- Rezervasyon işleminin online işlemden gemi kalkışına 24 saat kalaya kadar
yapılmış olması gerekir.
Bu koşullar yerine gelmeyen kontenjanlar sistem tarafından otomatik olarak
kapatılmaktadır.
Bayram/Yılbaşı vs. özel günlerde liman sahalarında oluşabilecek aşırı sıkışıklık
kontenjanların uygulanmasına engel olabilmektedir. Yılda birkaç kez oluşan bu
sıra dışı durumlarda anlayışınızı bekliyor olacağız.
Kontenjanlar dışındaki biletleme işlemlerinde, diğer müşterilerimizin kontenjan
kullanımları, acil yükler, yapısı itibari ile acil olan (gıda/ilaç vs. gibi) yükler ve
kontenjan sistemine girmeyen ek yükler (konteyner/açık kargo vs.) dikkate
alınmaktadır. Bu yüzden kontenjan dışındaki biletleme faaliyetlerinde satış
departmanımızın teyidini muhakkak almanızı öneririm.
Ek olarak; her 3 ayda bir müşterilerimize atanan kontenjanlar ve kullanımları
değerlendirilerek kullanmayan müşterilerimizin kontenjanları azaltılmaktadır.
Böylece gemi kapasitelerini daha çok kullanan müşterilerimize aktarmaktayız.
17-26/402-179
5/9
Mevcut kontenjanlarınızı aşağıdaki gibi değiştirmeyi öneriyoruz. Teyidinizi takiben
uygulamaya alınacaktır:
(…..),
(…..),
(…..).
(…..).
Görüşünüzü bekliyor olacağım.
Saygılarımla”
(15) UN RORO CEO’su (…..) tarafından ACTERA yetkilisi (…..) gönderilen ve ESAS
HOLDING yetkilisi (…..) ve diğer ACTERA yetkililerinin de bilgi tutulduğu aynı tarihli e-
postada yukarıda yer alan mesaj iletilerek aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir:
“(…..).”
(16) UN RORO CEO’su (…..) bilgisayarında yapılan incelemede rastlanan ve (…..)
tarafından Satış Müdürü (…..) gönderilen 19.06.2017 tarihli e-posta aşağıdaki
şekildedir3:
“(…..)”
(17) Yukarıda yer verilen e-postaya cevaben teşebbüsün Satış Müdürü (…..) tarafından
(…..) gönderilen aynı tarihli cevabi e-postada4 ise;
“(…..)”
ifadelerine yer verilmektedir.
(18) Yerinde incelemede UN RORO’da bulunan belgeler arasında EKOL ile aynı ekonomik
bütünlükte yer alan Ro-Ro taşımacısı ALTERNATIVE’e ilişkin çeşitli yazışmalara
rastlanmıştır. ALTERNATIVE, UN RORO’ya göre daha küçük bir ölçekte de olsa
Türkiye- Avrupa arasında Ro-Ro taşımacılığı faaliyetinde bulunmaktadır. Teşebbüs
halihazırda Haydarpaşa-Trieste, Alsancak-Trieste, Alsancak-Sete, Haydarpaşa-Lavrio
ve Trieste-Lavrio hatlarında faaliyet göstermektedir5. UN RORO Pazarlama, İş
Geliştirme ve Strateji Genel Müdür Yardımcısı (…..) tarafından 15.06.2017 tarihinde
Operasyon Genel Müdür Yrd. (…..), Satış Müdürü (…..) ve CEO (…..) gönderilen e-
posta’da aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..)”
(19) Söz konusu e-postaya Operasyon Genel Müdür Yrd. (…..) tarafından gönderilen cevabi
e-postada gönderilen,
“(…..)”
sorusuna Pazarlama, İş Geliştirme ve Strateji Genel Müdür Yardımcısı (…..) tarafından,
“(…..).”
şeklinde cevap verilmektedir. Son olarak Satış Müdürü (…..) tarafından aynı gruba
gönderilen e-postada,
“(…..) “
3 Belge İngilizce aslından raportörlerce çevrilmiştir.
4 Belge İngilizce aslından raportörlerce çevrilmiştir.
5 (Son Erişim Tarihi: 02.08.2017)
17-26/402-179
6/9
(20) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelere ek olarak GÖKBORA’da yapılan görüşmede
teşebbüs yetkilisi tarafından,
“UN RO-RO tarafından araçlarımızın gemilere alınmaması gibi bir uygulamayla
karşılaşmadık. Ticaretin doğası gereği toplu alımlarda UN RO-RO müşterileri
arasında belli farklılıklar olması doğaldır.”
ifadeleri kullanılmıştır. Benzer şekilde Mars Lojistik A.Ş. yetkilisi tarafından gönderilen e-
postada da mezkur teşebbüsün herhangi bir ayrımcılık olayı ile karşılaşmadığı ifade
edilmektedir.
(21) Bu kapsamda son olarak UND’de yapılan görüşmelerde UND yetkilileri tarafından,
“(…..)”
hususları ifade edilmiştir. Bununla birlikte, UND tarafından, iddia edilen uygulamalara
muhatap olan teşebbüslere ilişkin bilgi verilmemiştir.
I.4. Değerlendirme
(22) Başvuru sahibi tarafından, UN RORO’nun Ro-Ro taşımacılığı pazarında ayrımcı
davranmak suretiyle hâkim durumunu kötüye kullandığı iddia edilmektedir.
(23) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde “Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin
bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek
başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar yoluyla kötüye
kullanması” yasaklanmaktadır. Maddenin devamında hâkim durumun kötüye
kullanılması hallerine örnek olarak, “eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak,
yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak
ayırımcılık yapılması” sayılmaktadır. Bu bağlamda şikâyet konusu eylemler hâkim
durumun kötüye kullanılması hallerinden biri olan “ayrımcılık” eylemine karşılık
gelebileceğinden, dosya konusu iddialar anılan bent hükmü çerçevesinde ele alınmıştır.
(24) Bir eylemin hâkim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için ilgili
teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve eylemin kötüye kullanma olarak kabul
edilebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Sözü edilen iki kriterden herhangi birisinin
bulunmaması durumunda 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden söz
edilemeyecektir. İlave olarak, Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye
Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz)
7. paragrafında da ifade edildiği üzere, bu iki temel unsurdan birinin bulunmadığının
açıkça gösterilebildiği durumlarda diğer unsura ilişkin analize yer verilmeyebilir. Bu
çerçevede, başvuru konusu olay bakımından öncelikle kötüye kullanmanın varlığına
yönelik iddialar değerlendirilmiştir.
(25) Rekabet hukuku uygulamasında ayrımcılık; hâkim durumdaki teşebbüsün rasyonel
gerekçeler olmaksızın, aynı veya eşit durumdaki teşebbüslere farklı veya farklı
durumdaki teşebbüslere eşit davranması şeklinde tanımlanabilir. Ayrımcılık, yöneltildiği
taraflara göre birincil seviye zarar doğuran ayrımcılık ve ikincil seviye zarar doğuran
ayrımcılık olarak ikiye ayrılabilmektedir. Birincil seviye zarar doğuran ayrımcılıkta, hâkim
durumdaki teşebbüsün kendisinin veya bağlantılı olduğu teşebbüslerin faaliyet
gösterdiği pazarlarda rakiplerin aleyhine olacak ayrımcı davranışları söz konusudur.
İkincil seviye zarar doğuran ayrımcılıkta ise hâkim durumdaki teşebbüs kendisinin
faaliyette bulunmadığı pazarlardaki müşterilerine yönelik olarak ayrımcı davranışlarda
bulunmaktadır. Bu ayrım bağlamında, şikâyet konusu iddialar sadece ikincil seviyede
zarar doğuran ayrımcılık çerçevesinde ele alınmıştır.
17-26/402-179
7/9
(26) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (b) bendinin lafzından, ayrımcılık eyleminden
bahsedebilmek için; i) alıcıların eşit konumda olmaları, ii) ortada aynı ve eşit hak,
yükümlülük ve edimlerin bulunması ve iii) bu aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler
için farklı koşulların ileri sürülmesi gerektiği anlaşılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesi anlamındaki ayrımcılık eyleminin unsurları Kurul’un DHMİ6 kararında
sayılmıştır. Bu karara göre Kurul, i) ayrımcı uygulamada bulunulan teşebbüslerin rakip
olmaları, ii) eşit ticari işlemlere farklı fiyat7 uygulanması ve iii) uygulamanın alıcı
konumundaki rakiplerden birini diğerine karşı rekabette dezavantajlı hale getirmesi
şartlarını bir arada aramıştır.
(27) Ayrımcılığa neden olabilecek farklı uygulamalarda bulunulan tarafların ya da söz konusu
işlemlerin eşitliği değerlendirilirken farklı uygulamaya konu edilen mal ya da hizmetler
arasında fiziksel ya da işlevsel benzerliklerin bulunması, işlemlerin benzer ticari içerikte
olması ve benzer ticari koşullarda gerçekleşmesi, işlemlerin zamansal olarak birbirine
yakın olması, satın alma miktarı ve pazarlık güçleri gibi unsurların incelendiği
görülmektedir.
(28) Farklı uygulamaların, bu uygulamalara maruz kalan teşebbüsler bakımından rekabetçi
dezavantaj yaratıp yaratmadığının değerlendirilmesinde ise, uygulamayı gerçekleştiren
hâkim durumdaki teşebbüsün vazgeçilmez bir ticari taraf olması, bu teşebbüsün
gerçekleştirdiği uygulama sonucu ortaya çıkan farklılığın önemli düzeyde olması ve
uzun süre devam etmesi, farklı uygulamalara konu edilen mal ya da hizmetin müşterinin
maliyetleri içindeki payının büyük olması gibi unsurlar aranmaktadır.
(29) Dosya kapsamında Ro-Ro gemilerine nakliye araçlarının alınmasında gözetilen
kriterlere ilişkin olarak UN RORO tarafından gönderilen yazıda özetle aşağıda yer alan
usul izah edilmektedir:
1. Müşteriler belirli aralıklarla UN RORO’ya yükleme tahminlerini sunmaktadırlar.
2. Sunulan yıllık yükleme tahminleri UN RORO tarafından hatlara/günlere
bölünmek suretiyle her gemi için nakliyecilere belirli bir kontenjan
tanımlanmaktadır (Genel olarak bir geminin %80’i kontenjan sahiplerine
ayrılmaktadır).
3. Kontenjan sahibi müşteriler geminin kalkışından 24 saat öncesine kadar online
sistem üzerinden kendilerine ayrılmış kontenjanlara rezervasyon
yapabilmektedirler. Bu sürenin geçirilmesiyle tahsis edilen kontenjanlar herkese
açık satılabilir hale gelmektedir. Böylece belirli bir kontenjan tahsis edilmeyen
müşteriler, sistem üzerinden zamanında rezerve edilmeyen kontenjanlara
rezervasyon yapabilmektedirler.
4. Online rezervasyon yapılması aracın işlemlerinin zamanında bitmesi halinde
müşterilere biniş garantisi sağlamaktadır.
(30) UN RORO tarafından gönderilen yazıda ayrıca kapasitenin belirli bir bölümünün canlı
ürün taşıyan araçlar, frigo araçlar gibi acil yüklere ayrıldığı, kapasite kısıtı oluşmaması
halinde kendilerine kontenjan ayrılmayan teşebbüslerin de 24 saat öncesinden
rezervasyon yapabildikleri belirtilmektedir.
(31) İlave olarak teşebbüs tarafından araçların belirlenen saatten sonra gemiye
yüklenemeyeceğini ifade eden cut-off saatinin dolmasına rağmen rezervasyon
sahiplerinin işlemlerini tamamlayamaması hallerinde bu araçların gemilere yüklenmediği
ifade edilmektedir.
6 09.09.2015 tarihli ve 15-36/559-182 sayılı Kurul kararı.
7 Fiyat dışında farklı koşullar uygulamak da ayrımcılık kapsamında değerlendirilebilmektedir.
17-26/402-179
8/9
(32) Yerinde incelemede elde edilen belgelerden UN RORO Satış Müdürü (…..) tarafından
07.02.2017 tarihinde EKOL temsilcilerine gönderilen “2017 Planları ve Kontenjanlar”
konulu e-postada yer verilen bilgilerle de örtüşen bahse konu yükleme usulü
incelendiğinde, mezkûr kuralların eşit konumdaki alıcılara farklı hak, yükümlülük veya
koşullar sunulmasını içermediği değerlendirilmektedir.
(33) EKOL temsilcisi tarafından yapılan şikâyet ile taraflar arasında Noter vasıtasıyla yapılan
yazışmalar incelendiğinde ise özetle,
- UN RORO’nun EKOL’e karşı geliştirdiği düşmanca tavır neticesinde herhangi bir
Ro-Ro gemisinde aşırı rezervasyon olması halinde ilk önce EKOL araçlarının
gemilere alınmadığı,
- UN RORO’nun bu durumu ALTERNATIVE’i pazardan çıkarmak için kullandığı,
- UN RORO’nun keyfi eylemlerle kontenjan olarak satın alınan biletli tırları
gemilere almadığı
iddialarının ön plana çıktığı görülmektedir. Konuya ilişkin olarak öncelikle,
önaraştırmada elde edilen bilgi ve belgelerde, UN RORO’nun EKOL’e karşı düşmanca
bir tavır geliştirdiğini gösteren herhangi bir niyet deliline rastlanmadığı ifade edilmelidir.
Yerinde incelemede ALTERNATIVE’e ilişkin bulunan delillerin ise teşebbüsün
ALTERNATIVE’e karşı ortaya koyabileceği stratejik hamlelerin tartışılmasından ibaret
olduğu ve mezkûr stratejilerin EKOL yüklerinin taşınması faaliyetiyle bağlantısının
bulunmadığı görülmektedir. Bu kapsamda UN RORO’nun EKOL’e karşı ayrımcı
faaliyetlerde bulunmak yoluyla ALTERNATIVE’i piyasadan çıkarmaya dönük bir strateji
benimsediğine dair herhangi bir bulguya rastlanmamıştır.
(34) UN RORO tarafından son bir yıl içerisinde taşınan yük miktarlarına aşağıdaki tabloda
yer verilmektedir:
Tablo 2: Şikâyet Edilen Hatlarda UN RORO’nun Taşıma Miktarları
UNRORO Mersin - Trieste Trieste - Mersin Pendik - Toulon Toulon - Pendik
Toplam EKOL Toplam EKOL Toplam EKOL Toplam EKOL
Temmuz 2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağustos 2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eylül 2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ekim 2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kasım 2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Aralık 2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ocak 2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şubat 2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mart 2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nisan 2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mayıs 2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haziran 2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: UN RORO tarafından gönderilen bilgiler.
(35) Tabloda yer verilen rakamlar incelendiğinde, EKOL yüklerinin UN RORO tarafından
düzenli olarak taşındığı görülmektedir. Her ne kadar EKOL’ün Kurumumuza bulunduğu
şikâyette ve teşebbüsler arasındaki karşılıklı ihtarnamelerde yer alan iddialarda spesifik
bazı nakliye araçlarının gemilere alınmadığına ilişkin iddialar bulunsa da, yukarıdaki
tablonun, bu durumun UN RORO tarafından EKOL’e karşı geliştirilen ayrımcı tavrın
sonucu olduğuna, UN RORO tarafından EKOL’e ayrımcılık uygulandığına ilişkin
iddiaları desteklemediği değerlendirilmektedir. İlave olarak dosya kapsamında yer alan
bilgi ve belgelerden, diğer nakliye şirketlerinin araçlarının da zaman zaman işlemlerin
tamamlanamaması, talebin geri çekilmesi, arızalar vb. nedenlerle gemilere alınamadığı
görülmektedir.
17-26/402-179
9/9
(36) Dosya konusu bilgi ve belgeler yukarıda yer verilen Kurul’un DHMİ kararında yaptığı
değerlendirmeler ışığında ele aldığında, UN RORO tarafından uygulanan usullerin eşit
ticari işlemlerde farklı muamelede bulunulmasına yol açacak bir kural içermediği, UN
RORO tarafından EKOL’e rakiplerinden farklı ve ayrımcı davranışta bulunduğuna ilişkin
olarak önaraştırma sürecinde herhangi bir bulguya rastlanmadığı, somut olayda alıcı
konumundaki rakiplerden birini diğerine karşı rekabette dezavantajlı hale getirebilecek
bir fiilin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(37) Yukarıda yer verilen bilgi, belge ve değerlendirmeler ışığında, UN RORO’nun eşit
durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri
sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılık yaptığına dair bir bulgunun tespit
edilemediği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, önaraştırma konusu şikâyetin reddi ile
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(38) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayettin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy