Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-4-38 (Devralma)
Karar Sayısı : 16-33/574-250
Karar Tarihi : 13.10.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Kasım ŞENGÜL, Mehmet Yavuz GÜNER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Hapag-Lloyd AG
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN,
Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ, Av. Baran BAŞ
Çitlenbik Sok. No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: United Arab Shipping Company S.A.G’nin hisselerinin
%100'ünün ve tek kontrolünün Hapag-Lloyd AG tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 23.09.2016 tarihinde giren bildirim
üzerine düzenlenen 06.10.2016 tarih ve 2016-4-38/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Bildirimi Yapılan İşlem
(4) Bildirim konusu işlem, United Arab Shipping Company S.A.G’nin (UASC) hisselerinin
%100’ünün ve tek kontrolünün Hapag-Lloyd AG (HL AG) tarafından devralınmasına
ilişkindir. Devre konu UASC, Dubai’de kurulmuş olan ve Katar Devleti adına Qatar Holding
LLC tarafından ve Suudi Arabistan Krallığı adına Public Investment Fund tarafından kontrol
edilen bir uluslararası düzenli konteyner hat taşımacılığı şirketidir.
(5) İşlem sonrasında devralan tarafın da hissedarlık yapısında değişiklik meydana gelecektir.
Buna göre, UASC’nin mevcut hissedarları UASC’nin hisselerinin %100’ünü HL AG’ye
geçirerek ayni katkıda bulunacak, buna karşılık HL AG de UASC’nin mevcut hissedarları
için yeni hisseler çıkaracaktır. Bununla birlikte işlem sonucunda, HL AG’nın kontrol
yapısında bir değişiklik meydana gelmeyecek ve şirket CSAV Germany Container Holding
GmbH (CSAV), Hamburger Gesellschaft für Vermogens- und Beteiligungsmanagement
mbH (HGV) ve Kühne Maritime tarafından ortak kontrol edilmeye devam edecektir.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Devredilen taraf olan UASC, küresel bazda konteyner ile kargo taşımacılığı hizmeti
sunmaktadır. Şirket, 55 konteyner gemiden oluşan filoya sahiptir. UASC ayrıca konteyner
gemilerinde yapılan dökme yük ve gabari taşkını kargosu taşımacılıkları gibi özel kargo
hizmetleri de yürütmektedir. UASC’nin Türkiye’deki faaliyetleri düzenli konteyner hat
taşımacılığı hizmetleri pazarı ile sınırlıdır. Teşebbüs bu faaliyetini iştiraki UASAC Denizcilik
Nakliyat A.Ş. (UASC Türkiye) aracılığı ile yürütmektedir. Teşebbüsün Türkiye’de konteyner
terminal hizmetleri, iç taşımacılık hizmetleri ve navlun sevkiyatı hizmetleri alanında
faaliyetleri bulunmamaktadır.
16-33/574-250
2/4
(7) Devralan taraf HL AG, küresel düzeyde düzenli konteyner hat taşımacılığı şirketi olarak
faaliyet gösteren şirketler grubunun ana şirketidir. Hapag-Lloyd markası altında yaklaşık
170 konteyner gemisi bulunmaktadır. Teşebbüs konteyner ile taşınan kargolar için küresel
bazda deniz yoluyla taşımacılık hizmeti sunmakta ayrıca dökme yük (break-bulk) ve gabari
taşkını kargo (out-of-gauge cargo) taşımacılığı gibi özel kargo hizmetleri de sunmaktadır.
HL AG Türkiye’deki faaliyetlerini iştirakleri Hapag-Lloyd Denizaşırı Nakliyat A.Ş. (HL AŞ) ve
CSAV Denizcilik Acentası A.Ş. (CSAV Denizcilik) aracılığıyla yürütmektedir. HL AG, HL
AŞ’nin %50 hissesine sahiptir. HL AG tarafından düzenlenen seferlerin hiçbirinde Türk
karasularında yer alan limanların doğrudan kalkış veya varış noktası olarak belirlenmediği
ifade edilmiştir.
(8) Düzenli konteyner hat taşımacılığı hizmetleri alanında kargolar konteynerler halinde
konteyner taşımak için üretilmiş gemilere yüklenerek taşınmaktadır. Bu gemilerde
konteynerlerin yerleştirildiği bölümlere “slot” adı verilmektedir. Gemilerin kapasiteleri
taşıyabildikleri 20 feet uzunluğundaki konteyner miktarına göre belirlenmektedir. Düzenli
konteyner hat taşımacılığı yapı ve işleyiş açısından arızi taşımacılıktan önemli ölçüde
farklılaşmaktadır. Burada, gemilerin limanlardan kalkış saatleri, hangi limanlara uğrayacağı
önceden bellidir. Gemiler, tek bir taşıtıcının kargosuyla değil birçok taşıyıcının,
konteynerlere yerleştirilen mallarını, aynı gemiyle farklı limanlara yollayabilir. Gemiler, dolu
da olsa boş da olsa, verilen program çerçevesinde sefer yapmaktadır1.
(9) Bildirim konusu işleme bakıldığında UASC ve HL AG’nin faaliyetlerinin “Düzenli Konteyner
Hat Taşımacılığı Hizmetleri” alanında örtüştüğü görülmektedir. Avrupa Komisyonu’nun
kararlarına bakıldığında düzenli konteyner hat taşımacılığı pazarının yüklerin daha
önceden belirlenmiş bir veya daha fazla rota kapsamında, konteyner ile taşınması amacıyla
düzenli, tarifeli hizmetler sunulmasını kapsadığı ifade edilmektedir2. Anılan kararında
komisyon ilgili pazarı düzenli olmayan taşımacılık faaliyetinden düzenliliği ve sıklığı
yönünden ayırmıştır. Yine komisyon bu pazarın konteyner kullanılmayan dökme kargo
hizmetleri pazarından farklı olduğunu belirtmiştir. Aynı şekilde Rekabet Kurulu benzer
dosyalarda ilgili ürün pazarını düzenli konteyner hat taşımacılığı hizmetleri olarak
tanımlamıştır3. Bu bağlamda ilgili ürün pazarı “düzenli konteyner hat taşımacılığı hizmetleri
pazarı” olarak belirlenmiştir.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(10) Hem devredilen UASC hem de devralan taraf olan HL AG küresel çapta düzenli, konteyner
hat taşımacılığı hizmeti sunmaktadır. Avrupa Komisyonu4 ve Rekabet Kurulunun5 daha
önceki kararlarına bakıldığında coğrafi pazarın taşımacılığa konu hat bazında yapıldığı
örnekler mevcuttur. Dosya kapsamında konu, en riskli durumunun ele alınabilmesini
teminen, hem tarafların faaliyet gösterdikleri kesişen hatlar bazında hem de Türkiye
ölçeğinde ele alınmıştır. Bu çerçevede dosya özelinde kesin bir coğrafi pazar tanımı
yapılmamıştır.
G.3. Değerlendirme
(11) Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, bildirim konusu işlem, UASC’nin %100
oranındaki hissesinin HL AG tarafından devralınmasıdır. Bildirim konusu işlem, devre konu
şirketin kontrol yapısında değişikliğe neden olacağından, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5.
maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir.
1Levent Kutoğlu; Düzenli Hat Taşımacılığında Regülasyon ve Rekabet, Rekabet Kurumu 5. Dönem Uzmanlık
Tezi sayfa 8.
2 Komisyon’un Case M. 7908 numaralı CMA CGM/NOL kararı, 8. paragraf.
3 Kurul’un 05-67/950-257 sayılı ve 13.10.2005 tarihli kararı, 05-18/201-65 sayılı ve 24.3.2005 tarihli kararı ve
16-06/121-55 sayılı ve 24.02.2016 tarihli kararı.
4 Komisyon’un Case M. 7908 numaralı CMA CGM/NOL kararı, 11. paragraf.
5 Kurul’un 13.10.2005 tarihli ve 05-67/950-257 sayılı kararı.
16-33/574-250
3/4
(12) Ayrıca, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında
öngörülen eşikleri aşması nedeniyle işlemin iznine tabi olduğu belirlenmiştir.
(13) Bildirim Forumu’nda UASC ve HL AG’nin faaliyetlerinin düzenli konteyner hat taşımacılığı
hizmetleri pazarında yatay olarak örtüştüğü ifade edilmektedir. Dosya mevcudu bilgilere
göre, küresel olarak mevcut filo ve sipariş alım kapasitesine göre HL AG, düzenli konteyner
hat taşımacılığı hizmetleri alanında altıncı, UASC ise onuncu büyük operatör olarak faaliyet
göstermektedir. Küresel pazar payı bakımından ise UASC ve HL AG’nin toplam pazar payı
%7,1’e tekabül etmektedir. %15,2 pazar payına sahip APM-Maersk, %13,3 pazar payına
sahip Mediterranean Shg Co. ve %11,3 pazar payına sahip CMA CGM Group görece daha
büyük şirketlerdir. Bildirilen işlemin tamamlanmasının ardından birleşik teşebbüsün, dünya
çapında kapasite yönünden beşinci büyük operatör olacağı anlaşılmaktadır.
(14) UASC ve HL AG’nin Avrupa limanlarından düzenledikleri konteyner hat taşımacılığı
hizmetleri 13 hat üzerinde örtüşmektedir. Bildirim Formu’nda söz konusu hatlardan
dokuzunda tarafların toplam pazar paylarının %20’nin altında olduğu bildirilmektedir.
Bununla birlikte (i) Kuzey Avrupa-Kuzey Amerika, (ii) Akdeniz-Kuzey Amerika, (iii) Kuzey
Avrupa-Avustralya/Yeni Zelanda ve (iv) Akdeniz-Avustralya/Yeni Zelanda ticari hatlarında
tarafların toplam pazar payının %20’nin üstünde olduğu görülmektedir. Tarafların bu
hatlardaki toplam pazar payları aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:
Tablo 1- Tarafların %20’nin Üzerinde Paylarının Olduğu Hatlardaki Toplam Pazar Payları (2015)
Hatlar
Batı/Kuzey Yönü Pazar
Payı (%)
Doğu/Güney Yönü Pazar
Payı (%)
Kuzey Avrupa – Kuzey Amerika (…..) (…..)
Akdeniz – Kuzey Amerika (…..) (…..)
Kuzey Avrupa – Avustralya/Yeni Zelanda (…..) (…..)
Akdeniz - Avustralya/Yeni Zelanda (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(15) Tablodan tarafların toplam pazar paylarının ilgili hatların herhangi birinde %(…..) üzerine
çıkmadığı görülmektedir. Ayrıca küresel oyuncuların mevcudiyeti ve tarafların çok sayıda
hat üzerinde faaliyet gösterdikleri dikkate alındığında rekabetçi açıdan riskli bir durumun
ortaya çıkmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.
(16) Öte yandan, tarafların Türk karasularında faaliyet gösterdikleri limanlardaki elleçleme
verileri incelendiğinde, toplam yükleme ve boşaltma pazar paylarının yaklaşık %(…..)
olduğu anlaşılmaktadır. Esasen, Türk karasularındaki pazar payı verileri küresel hat
bazındaki verilere oranla daha düşük düzeydedir. Bu açıdan birleşme işleminin Türkiye’ye
etkisinin daha düşük olması beklenmektedir. Ayrıca dosya kapsamında, tarafların toplam
pazar payları liman başkanlığı bazında ayrıştırılarak incelenmiştir. Aşağıdaki tabloda bu
veriler sunulmaktadır:
Tablo 2- Tarafların Liman Başkanlığı Bazında Toplam Pazar Payları (2015)
Limanlar Yükleme (TEU) Boşaltma (TEU) Toplam Pazar Payı (%)
Aliağa (…..) (…..) (…..)
Antalya (…..) (…..) (…..)
Ambarlı (…..) (…..) (…..)
Gemlik (…..) (…..) (…..)
Haydarpaşa (…..) (…..) (…..)
İskenderun (…..) (…..) (…..)
İstanbul (…..) (…..) (…..)
İzmir (…..) (…..) (…..)
İzmit (…..) (…..) (…..)
Mersin (…..) (…..) (…..)
Samsun (…..) (…..) (…..)
Tekirdağ (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
16-33/574-250
4/4
(17) Tablodan görüldüğü üzere, taraflar hiçbir liman başkanlığında önemli bir pazar gücüne
sahip bulunmamaktadır. Her ne kadar İstanbul Liman Başkanlığında tarafların toplam pazar
payı %(…..)’un üzerinde olsa da, İstanbul’un düzenli konteyner elleçleme hizmetlerindeki
kapasitesi Marmara Bölgesi’nde Ambarlı veya İzmit’e kıyasla düşük seviyededir. Bu
bağlamda %(…..)’un üzerindeki pazar payı herhangi bir rekabetçi risk barındırmamaktadır.
(18) Diğer taraftan, bildirim konusu işlemin devralan tarafını oluşturan teşebbüsün ana
hissedarlarının dikey pazarlardaki konumları da incelenmiştir. Devredilen taraf UASC’nin
Türkiye’de düzenli konteyner hat taşımacılığı pazarı dışında herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Ancak devralan taraf olan HL AG’nin kontrol sahibi hissedarlarından
Kühne Maritime ve HGV Türkiye’de iç taşımacılık hizmetlerinde faaliyet göstermektedirler.
Bu teşebbüslerin anılan pazardaki toplam pazar payları 2015 yılında yaklaşık %(…..)’dir.
Bahse konu pazarda Ekol, Mars, Barsan, Schenker ve DHL gibi birçok rakip firma da
faaliyet göstermektedir.
(19) Buna ek olarak, HL AG her ne kadar navlun sevkiyatı hizmetlerinde faaliyet göstermiyor
olsa da HL AG’nin kontrol sahibi hissedarlarından Kühne Maritime Türkiye’de navlun
sevkiyatı hizmetlerinde faaliyet göstermektedir. Ancak anılan teşebbüsün hem hava hem
de deniz navlun sevkiyatı pazarındaki pazar payı %(…..)’ten azdır. Deniz navlun sevkiyatı
hizmetinde pazar payı sıralamasına göre onuncu sırada bulunan Kühne Maritime’in önemli
sayıda ve güçte rakibi de bulunmaktadır.
(20) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, işlemin hakim durum yaratılması ya da mevcut
bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabet endişesine yol açmayacağı kanaatine
varılmıştır.
H. SONUÇ
(21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim
durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy