1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/E.C.G.-01/1 (Devralma)
Karar Sayısı : 01-29/282-83
Karar Tarihi : 26.6.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖR: E.Cenk GÜLERGÜN
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Borusan Holding A.Ş.
Temsilcisi Prof.Dr. Arif Esin
Akaretler S.Seba Caddesi No:67
80680 Beşiktaş - İstanbul
D- TARAFLAR: - Sollac Mediterranee S.A.
Immeuble "La Pacifi" la defense 7 11-13 Cours Valmy
92800 Puteaux FRANSA
- Borusan Holding A.Ş.
Meclisi Mebusan Cad. 103 80040 Salıpazarı - İstanbul
- Borusan Birleşik Boru Fabrikaları A.Ş.
Meclisi Mebusan Cad. 103 80040 Salıpazarı - İstanbul
- Borusan Yatırım ve Pazarlama A.Ş.
Meclisi Mebusan Cad. 103 80040 Salıpazarı - İstanbul
- Borusan Lojistik Dağıtım Depolama Taşımacılık ve
Ticaret A.Ş.
Mihrabat Cad. Martı İş Merkezi No:238 Kat:3-4 81630
Kavacık Beykoz- İstanbul
- Birlik Galvaniz Sac San. ve Tic. A.Ş.
Meclisi Mebusan Cad. 103 80040 Salıpazarı - İstanbul
- Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.
Karadeniz Ereğlisi
- International Finance Corporation
2121 Pennsylvania Avenue, NW, Washington DC 20433 ABD
E- DOSYA KONUSU: Usinor Grubu'na bağlı Sollac Mediterranee S.A.'nın hisse
devralması suretiyle Borusan Grubu'na bağlı Borçelik Çelik Sanayi Ticaret
A.Ş.'nin ortak girişime dönüştürülmesine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.4.2001 tarih ve 1567 sayı; 15.5.2001
tarih ve 2007 sayı; 7.6.2001 tarih ve 2441 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
2 REKABET KURUMU
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 21.6.2001 tarih,
D1/1/E.C.G.-01/1 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 21.6.2001 tarih,
REK.0.05.00.00/57 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-29 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Usinor Grubu’na bağlı Sollac
Mediterranee SA işletmesinin hisse devralmasıyla Borçelik Çelik Sanayi Ticaret
A.Ş.’nin (Borçelik) ortak girişime dönüştürülmesi işlemine izin verilmesi; işlemi
düzenleyen Genel Anlaşma’nın 6.5 ve 6.6. maddelerinde öngörülen kısıtlamaların
aynen, bu Anlaşma ile Ticari Anlaşma’nın 10. maddesindeki “gizli bilginin
kullanılmaması ve üçüncü kişilere açıklanmaması” hükmünün ise taraflardan birinin
hissedarlıktan ayrılmasından itibaren 5 yıl geçerli kalacak şekilde yan sınırlama
sayılması; Borçelik’in alım-satımlarının dağılımına ilişkin yıl sonu kümülatif değerlerin
2001 yılı sonundan itibaren başlamak üzere Kuruma bildirilmesi koşulunun taraflara
yüklenmesi gerektiği, ayrıca söz konusu Anlaşmalarda yer alan ve olası işlem, ilişki
ve anlaşmaların gerçekleştirilmesine yönelik niyet beyanından ibaret olan madde
hükümlerinin kesin ve nihai düzenleme niteliğinde olmaması nedeniyle, bu aşamada
değerlendirilemeyeceği ifade edilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1.Taraflar
Sermaye artırımı yapılacak ve ana sözleşmesi değiştirilecek işletme Borçelik
olup, ortaklarından Borusan Holding A.Ş., Borusan Birleşik Boru Fabrikaları A.Ş.,
Borusan Yatırım ve Pazarlama A.Ş., Borusan Lojistik Dağıtım Depolama Taşımacılık
ve Ticaret A.Ş. ile Birlik Galvaniz Sac Sanayi ve Ticaret A.Ş. Borusan Grubu’na
dahildir. İşlem sonrasında Borçelik’in kontrolünü paylaşacak Sollac Mediterranee SA
(Sollac) ise Fransız Usinor Grubu’na bağlıdır. Diğer ortaklar ise Ereğli Demir ve
Çelik Fabrikaları T.A.Ş. ile International Finance Corporation’dır.
H.1.1. Borusan Grubu
Borusan Grubu, yatırım, dağıtım ve çelik alanlarındaki şirketleri ile diğer
işletmelerinden oluşmaktadır. Yatırım alanında, Borusan Grubu şirketlerine iştirak
edilmekte (Borusan Holding A.Ş. ile Borusan Yatırım ve Pazarlama A.Ş.);
distribütörlük alanında ise BMW, Land Rover ve temsil edilen diğer markalara ilişkin
motorlu taşıtlar ile iş makineleri (Caterpillar) ve güç sistemleri (jenaratör, motor,
forklift ve kojenarasyon) satılmakta, bunlara ilişkin hizmetler sunulmaktadır. Ayrıca
Grup, nakliyat alanında da faaliyette bulunmaktadır.
Borusan Grubu, çelik alanında Mannesmann AG ile ortak olduğu Borusan-
Mannesmann Boru Yatırım Holding A.Ş. aracılığıyla faaliyette bulunmaktadır.
Borusan Grubu’na bağlı ve yassı çelik üreticisi olan Borçelik, Birlik Galvaniz Sac
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Birlik Galvaniz) ile Kerim Çelik Mamülleri İmalat ve Ticaret
A.Ş. (Kerim Çelik), sıcak haddelenmiş sac ürünlerinin sonraki endüstriyel
aşamalarını gerçekleştirmektedir.
3 REKABET KURUMU
H.1.2. Usinor Grubu
Usinor Grubu, dünyanın önde gelen çelik üreticilerinden olup, 22.150 milyon
ton'luk üretimiyle dünya sıralamasında üçüncüdür.
Usinor Grubu, Türkiye’deki faaliyetlerini aşağıdaki işletmelerle yürütmektedir.
Tablo 1- Usinor Grubunun Türkiye’deki Faaliyetleri
İşletme Adı Faaliyet Alanı
Usinor Çelik Ticaret A.Ş.
Nitelikli yassı çelik ürünlerinin sanayici
alıcılara satış ve pazarlamasını
düzenlemektedir.
Sollac Ambalaj Çeliği ve Ticaret A.Ş.
(Gemlik/Bursa), Uginox Sanayi ve
Ticaret A.Ş. (Gebze/Kocaeli)
Metal ambalaj sanayini ilgilendiren
tenekeleri rulo halinde alıp işleyerek
teneke ambalaj sanayicilerine baskı ve
kutu yapımına hazır halde
sunmaktadır.
Bamesa Çelik Servis Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (Orhangazi/Gemlik/Bursa)
İthal edilmiş sac ürünleri ve galvanizli
sac ürünlerini dilme ve boy kesme
işlemlerinden geçirerek otomotiv
sanayi kuruluşlarına sağlamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1.Ürün Pazarı
Demir cevherinin ve/veya hurdanın yüksek sıcaklıkta fırınlarda işlenmesiyle
farklı et kalınlıklarında (çelik parçasının yüksekliği ya da derinliği) HR üretilmektedir.
Sıcak sac olarak da adlandırılan HR yassı çelik ürünlerinin başlangıç formudur.
Türkiye'de tek HR üreticisi Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (Erdemir) olup,
ithalat yapılabilecek üreticiler Thyssen-Krupp-Stahl Grubu (Almanya), Arbed
(Belçika), Riva (İtalya), Corus (İngiltere), Aceralia (İspanya), Kösice (Slovakya) ve
Usinor (Fransa)’dur.
Rulo halinde satılan HR’nin rulo açma işleminden sonra asitlenerek
temizlenmesi, yağlanması ve yeniden sarılmasıyla DKP elde edilmektedir. DKP’den
ürünün fiziksel ve mekanik özellik kazandığı haddeleme (sacın bir taraftan gerilirken
diğer taraftan preslenmesiyle inceltilmesi) işleminden sonra FH olarak adlandırılan
soğuk haddelenmiş sac elde edilmektedir. Bu aşamada DKP %70-80 oranında
inceltilmektedir. Ancak bunun bir anda yapılması ürüne zarar verebileceğinden,
işlem dört-beş defa tekrarlanmakta ya da sac aynı presin içinde bir defadan fazla
gezdirilmektedir. FH tane (molekül) büyüklüklerinin ve mekanik özelliklerinin istenen
seviyeye getirilmesi için tavlama fırınlarında 72-80 saat boyunca ısıl işleme tabi
tutulmakta, nihai yüzey ve mekanik özellikleri kazandırılmak amacıyla düşük oranda
(%5-10) inceltilerek CR denilen soğuk sac elde edilmektedir. CR çoğunlukla rulolar
halinde ticareti yapılan, farklı et kalınlıklarında inceltilmiş ve uygun koşullarda
saklanmaması halinde kolayca pas tutabilecek bir üründür.
4 REKABET KURUMU
Soğuk haddelenmiş ürünler pasa karşı dayanıklı değildir. Bu nedenle, CR’nin
metalle kaplanmasıyla paslanmaya karşı koruma sağlanmaktadır. CR’nin çinko
kaplanmasıyla galvanizli sac, kalay kaplanmasıyla teneke elde edilmektedir.
Galvanizli sac üretiminde elektrogalvanizleme ve/veya sıcak daldırma yöntemi
kullanılmaktadır. CR’nin, galvanizli sacın ve tenekenin organik madde kaplanmış
formuna ise boyalı sac denilmektedir.
CR’nin üretilmesinden ya da galvanizleme işleminin gerçekleştirilmesinden
sonra, talep doğrultusunda sacın kesilmesi gerekmektedir. Bu işlem çelik merkezleri
tarafından yerine getirilmektedir. Çelik merkezleri, sacı kullanmaya en uygun
ebatlarda ve dört köşeli olmak üzere kesmektedir. Bazı gelişmiş çelik merkezlerinde,
kesilmiş parçaların içi boşaltılabilmekte ve hatta aynı parçanın farklı kısımları farklı
inceliklerde kesilebilmektedir.
Galvanizleme işleminde, elektrogalvanizleme sıcak daldırma yöntemi ile
kıyaslandığında iki sorun ortaya çıkmaktadır. Bunlar, yoğun elektrik kullanımının
üretim maliyetini artırması ile yüzey kaplama kalınlığının diğer yönteme göre ince
olmasının sanayi kullanımında yarattığı olumsuzluklardır. Sıcak daldırma yöntemi ile
gerçekleştirilen galvanizleme işlemini de, üretim sürecinde kullanılan teknoloji
yönüyle iki grupta incelemek gerekmektedir. Bu teknolojilerden ilki 1930’lu yıllara,
ikincisi ise son yıllara aittir. Aşağıda bu teknolojilerin temel farklılıklarına yer
verilmektedir.
Tablo 2- Sıcak Daldırma Yöntemi Teknolojilerinin Karşılaştırılması
Eski Teknoloji Yeni Teknoloji
1. Hammadde olarak CR
kullanılmaktadır.
1. Hammadde olarak FH’nin
kullanılması üretim esnekliği
getirmektedir.
2. 1300 mm. genişliğe kadar sac
levhaların işlenebilmesi nedeniyle,
başta otomotiv sanayi olmak üzere,
yekpare genişlik gerektiren birçok
alanda bu ürünler kullanılamamaktadır.
2. 1500 mm.’ye kadar levhaların
işlenebilmesiyle yekpare geniş
parçalar galvanizlenebilmektedir.
3. Galvaniz kaplama kalitesi düşüktür. 3. Sac, otomotiv sanayinde olduğu
gibi, görünür yüzeylerde teknik
boyama işlemine tabi tutulabilecek
kaliteye ulaştırılmaktadır.
Erdemir’in galvanizli sac yatırımı 2001 yılında tamamlanacaktır. Tezcan
teşebbüsünün galvanizli sac üreten tesisi 2000 yılının ikinci yarısında devreye
girmiştir. Borçelik tesisi Türkiye'de yeni teknoloji ile galvanizli sac üreten üçüncü
tesis olacaktır. Bu tesisler dışında bulunan tesisler (Birlik Galvaniz dahil) eski
teknoloji ile üretim yapmaktadır.
Yukarıda açıklanan aşamaların herbirinin sonunda elde edilen ürünlerin, bir
sonraki aşamanın girdisi olmasının yanısıra başka kullanım alanları da
5 REKABET KURUMU
bulunmaktadır. Bu itibarla HR, DKP, FH, CR ve kaplanmış sac ticari üründür. HR,
yassı çelik ürünlerinin üretiminde kullanıldığından, üreticilere satılmaktadır. DKP tüp
(tüpgaz) yapımında, ağırlıklı olarak otomotiv ve cüzi miktarda beyaz eşya sanayinde
kullanılmaktadır. FH ise ambalaj çemberi ve yurt dışında el arabası yapımında,
ayrıca inşaatın ara bölümlerinde trapez (örtü ve ayrım malzemesi) olarak
kullanılmaktadır. Kaplama öncesindeki nihai ürün olan CR’nin (soğuk sacın) ve
kaplanmış sacın ise kullanım alanı geniştir.
Nitekim, Borçelik satışlarının yaklaşık %80, %13 ve %7’si sırasıyla CR, FH ve
DKP satışlarından oluşmaktadır.
Borçelik’in üretim faaliyetlerinin başlangıç girdisi HR’dir. HR’nin kimyasal
yapısı, elde edilmesinde kullanılan demir cevheri ve/veya hurdaya bağlıdır. HR’nin
işlenmesiyle başlayıp CR üretilmesine kadar olan aşamalarda ürünün kimyasal
yapısı değiştirilememekte, yalnızca fiziksel özellikleri istenen hale getirilebilmektedir.
DKP, birçok sanayide kullanılmak için kalın ve gerekli mekanik özelliklere
sahip olmayan bir üründür. Bu nedenle, DKP’nin kullanım alanı diğer ürünlere göre
dardır. CR ile FH arasında incelik yönüyle önemli bir fark olmamakla birlikte, bu
ürünler sertlik noktasında farklılaşmaktadır. FH oldukça sert bir ürünken; tavlama
işlemine tabi tutulan CR daha yumuşak, buna bağlı olarak sanayi kullanımında daha
kolay şekle sokulan ve daha nitelikli bir sacdır. Bu nedenle, CR ve FH kullanıcı
gözünde nitelik ve kullanım alanları itibarıyla denk ürünler değildir. Ancak aynı
üretim sürecinin farklı aşamalarında elde edilen ürünlere ilişkin pazar tanımı
yapılmasında, üretim yapısı önem kazanmaktadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, üretimin çeşitli aşamalarının sonunda
elde edilen ürünlerin bir sonraki aşamanın girdisi olarak kullanılması veya satılması
tercihinin yapılmasında esneklik olduğu anlaşılmıştır. DKP ile FH’ye olan talebin
karşılanması ve nihai olarak CR üretimine yönelik ara madde temin edilerek olağan
faaliyetin sürdürülmesi, mevcut üretim akışı ve girdi temini açısından mümkündür.
Ayrıca, Türkiye’de yassı çelik ürünlerinin üretimini gerçekleştiren iki firmadan
Erdemir’in demir cevheri ve/veya hurdanın, Borçelik’in ise HR’nin işlenmesinden
itibaren CR’nin elde edilmesine kadar tüm aşamaları yerine getirmesi, sözü edilen
esneklikle birlikte göz önüne alındığında; üretici firmaların ara mamüller bazında
değil, bütün üretim süreçleriyle rakip oldukları sonucunu ortaya çıkmaktadır.
Dolayısıyla DKP, FH ve CR’nin herbiri farklı ilgili ürün pazarı değildir.
Yatırım sonrasında Borçelik yeni teknolojili sıcak daldırma yöntemiyle
galvanizli sac üretecektir. Elektrogalvanizleme ve sıcak daldırma yöntemleri, maliyet
ve kaplama kalınlığı açısından farklılaşmaktadır. Sıcak daldırma yönteminde ise eski
ve yeni teknoloji, kaplanabilecek levha genişliği, kaplama kalitesi ve üretim esnekliği
yönüyle birbirinden ayrılmaktadır. Bu çerçevede, galvanizleme faaliyetine yönelik
olarak esas itibarıyla, sıcak daldırma yöntemiyle 1500 mm. genişliğe kadar üretilen
galvanizli ürünler pazarı tanımlanmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarları, "soğuk sac
(DKP ve FH dahil) pazarı" ve "1500 mm.’ye kadar sacların elektrokimyasal yüzey
hazırlık ve ısıl işlemleri entegre olan daldırma yöntemi ile galvanizleme sürecinden
geçirilmesiyle üretilen galvanizli ürün pazarı" olarak tanımlanmıştır.
6 REKABET KURUMU
Öte yandan, Borusan Grubu’na bağlı Kerim Çelik ile Usinor Grubu’nun ortak
kontrole sahip olduğu Bamesa’nın faaliyet gösterdiği çelik merkezi hizmetleri, Usinor
Grubu’ndan Sollac Ambalaj ve Uginox’un gerçekleştirdiği çelik ambalaj üretimi ile
Usinor Çelik Ticaret A.Ş.’nin yer aldığı nitelikli yassı çelik satışları da ilişkili
faaliyetler olarak belirlenmiştir.
H.2.2. Coğrafi Pazar
Yassı çelik üreticisi ve işleyicisi teşebbüsler genellikle müşterileri olan sanayi
işletmelerinin ağırlıklı olarak faaliyet gösterdiği Marmara Bölgesi’nde yoğunlaşmıştır.
Erdemir, Türkiye’nin kuzeyinde faaliyet göstermekle birlikte, Borçelik’in ürettiği tüm
ürünlerde bu işletmeyle rekabet halindedir. Dolayısıyla, soğuk sac elde edilmesine
yönelik faaliyetlerde ve galvanizli sac üretimindeki rekabetin tanımlanmasında
bölgesel pazarlardan söz etmek mümkün değildir. Bu bağlamda, ilgili coğrafi pazar
Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgilerden, Borusan Holding A.Ş. ile Sollac arasında
22.3.2001 tarihinde imzalanan “Genel Anlaşma”yla düzenlenen işlem sonucunda,
halihazırda Borusan Grubu’nun kontrol ettiği Borçelik’in, Borusan ve Usinor Grupları
tarafından birlikte kontrol edilen bir ortak girişime dönüştürüleceği anlaşılmıştır.
Buna göre, Borçelik’in 2001 yılında yapılacak genel kurul toplantısında sermaye
artırımı ve ana sözleşme değişikliği gerçekleştirilecek, Usinor Grubu’na bağlı
Sollac’ın, Borçelik’te %12.54 olan hisse oranı %21.96’ya çıkarılacak ve Sollac (A)
grubu hisselerin tümüne sahip olacaktır.
Ayrıca, 22.3.2001 tarihinde Borusan Holding A.Ş. ile Sollac arasında
imzalanan “Ticari Anlaşma”da üretim kapasitesini artırma amaçlı yatırım planı
düzenlenmiş ve taraflar arasındaki ticari ilişkilerle ilgili ilkeler belirlenmiştir. “Ticari
Anlaşma”ya göre, “Satış Acenteliği Anlaşması” yapılacak ve Borçelik tarafından
üretilen, birinci sınıf otomotiv ürünlerinin yapımında kullanılan galvanizli sacın dünya
pazarlarına pazarlanmasında Usinor Auto SA tek ticari acente olarak
yetkilendirilecektir. Söz konusu satışlarda Usinor Auto SA’nın Borçelik ürünlerini
birinci sınıf otomotiv üreticilerine tanıtması, satış koşullarının Borçelik tarafından
onaylanması ve Borçelik’in kendisine acentelik hizmeti veren ve markasını
kullandıran Usinor Auto SA’ya ciro üzerinden %1 pay vermesi öngörülmüştür. Ayrıca
bu Anlaşma’nın 6. maddesi gereğince “Teknik Yardım Anlaşması” ve “Hizmet
Anlaşması” hazırlanarak uygulamaya sokulacaktır.
H.3.1. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Çerçevesinde
Değerlendirilmesi
Bildirime konu işlem öncelikle, 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2(c) maddesi
açısından incelenmiştir.
H.3.1.1. Ortak Kontrol
Borçelik’in işlem öncesindeki “Esas Mukavelesi”ne göre; Yönetim Kurulu (A),
(B) ve (C) grubu hissedarlar tarafından aday gösterilenlerden sırasıyla 4, 1 ve 4 kişi
olmak üzere 9 kişiden oluşmaktadır. (A) grubu hisselerin yarıdan fazlası ve (C)
7 REKABET KURUMU
grubu hisselerin tamamının Borusan Grubu’nda oluşu Yönetim Kurulu Üyeleri'nin
dağılımına yansımıştır. “Esas Mukavele”de, Şirket Yönetim Kurulu’nda Borusan
Grubu’nun 5, Sollac ve Erdemir’in ise 2’şer üyesi olduğu belirtilmiştir. Mukavele’de
ayrıca, Yönetim Kurulu Başkanı'nın (C) grubu hissedarların (Borusan Grubu
şirketleri) adayları arasından seçileceği ifade edilmiştir. Bu noktada, “Esas
Mukavele”nin 14(c) maddesi dikkate alınmaksızın, %61.18 oranında hisseyi elinde
bulunduran Borusan Grubu’nun Borçelik’i tek başına kontrol ettiği sonucuna ulaşmak
olanaklı değildir, çünkü bu maddede stratejik kararları veto etme hakkına ilişkin
düzenlemeye gidilmiştir.
Anılan madde şu şekildedir: “SOLLAC (A) grubu hisselerin çoğunluğuna sahip
olduğu sürece, yukarıdaki hüküm gözönüne alınmadan, aşağıda belirtilen konularda
Yönetim Kurulu’nca karar verilebilmesi için (A) grubu temsilcilerinden en az birinin ve
(C) grubu temsilcilerinden en az birinin nisap içinde bulunması ve bu temsilcilerin
onayının bulunmasını gerektirir.
Kararlar;
* Esas Mukavele’nin 3 üncü maddesinin 1inci fıkrası gereğince diğer demir çelik
çeşitlerinde de faaliyette bulunulması.
* Yıllık şirket iş planı ve bütçe ve bunlarla ilgili değişkenlerin onaylanması.
* Şirketin 500.000.-$ ABD Dolar’ı karşılığından daha yüksek mertebede yapacağı
yeni yatırımlar.
* Her türlü mali katılımlar ve mevcutlarda yapılacak değişiklikler.
* Süresi bir yılı aşan veya miktarı 1.000.000.-$ ABD Dolar’ı mertebesinin üzerinde
mal alımı veya satımı dışındaki anlaşmaların yapılması veya sona erdirilmesi.
* Şirketçe 3 üncü taraflara ayni ve şahsi her türlü garantinin verilmesi.
* Alınacak orta ve uzun vadeli krediler.
* Alınacak 2.000.000.-$ ABD Dolar’ı karşılığından daha yüksek kısa vadeli krediler.
* Esas Mukavele’nin 25 (B) (III) maddesine göre, Yönetim Kurulu Üyelerine
dağıtılacak temettü hakkında karar alınması.”
Bu çerçevede, Sollac’ın (A) grubu hisselerin çoğuna sahip olması halinde, (A)
ve (C) grubu hissedarların Yönetim Kurulu’ndaki en az birer temsilcisinin onayıyla
bazı stratejik kararlar alınabilecektir. Diğer bir deyişle, söz konusu temsilcilerin
olumsuz oyu stratejik kararların veto edilmesi ve bu konularda karar alınamaması
sonucunu doğuracaktır. Ancak bu sürecin işlemesi için Sollac’ın (A) grubu
hisselerinin çoğuna sahip olması gerekmektedir. Oysa ki, toplam hisseler içindeki
payı itibarıyla, Borusan Grubu %11.59 oranında (A) grubu hissesine sahiptir ve
%10.37 oranında (A) grubu hissesi bulunan Sollac bu koşulu karşılamamaktadır.
Diğer yandan, gündelik işlerin ne şekilde yürütüleceği hususu da ortak
kontrolün varlığı açısından önemlidir. “Esas Mukavele”ye göre; Şirket Genel Müdürü
ile teknik ve mali işler müdürleri (A) ve (C) grubu hissedarların herbirinin
çoğunluğunun göstereceği adaylar arasından Yönetim Kurulu tarafından seçilecektir.
Bu çerçevede, (A) grubu hisselerin çoğunluğuna ve (C) grubu hisselerin tamamına
sahip olan Borusan Grubu’nun göstereceği adaylar arasından Grubun çoğunlukla
temsil edildiği Yönetim Kurulu’nun atayacağı kişiler üst düzey yöneticiler olarak
seçilecektir. Böylece, stratejik kararların alınmasında olduğu gibi, Şirket’in gündelik
8 REKABET KURUMU
davranışlarının yönlendirilmesinde de Borusan Grubu’nun belirleyici olduğu ortaya
çıkmaktadır. Dolayısıyla, Borçelik Borusan Grubu tarafından kontrol edilmektedir.
Bildirime konu işlem sonrasında (A) grubu hisselerin tümü Sollac’a geçecektir.
Bu şekilde, Şirket Yönetim Kurulu Üyeleri'nin dördünü Sollac, dördünü Borusan
Grubu ve birini Erdemir -sırasıyla (A), (C) ve (B) grubu hisselerin tamamına sahip
olacağından- gösterecektir. Böylece, Yönetim Kurulu’nda Sollac ve Borusan Grubu
eşit sayıda üyeyle temsil edilecektir. Ayrıca, “Esas Mukavele”nin stratejik kararlarla
ilgili 14(c) maddesinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Söz konusu maddede, (A) ve
(C) grubundan en az bir temsilcinin onayı olmaksızın hakkında karar alınamayan
hususlara yenileri eklenmiştir. Bunlardan bazıları aşağıdadır:
- Şirket’in geçiş hakları ve sanayi tesisine karadan ve denizden
ulaşılabilmesine ilişkin her türlü sözleşmenin akdi, değiştirilmesi veya
feshi,
- 500.000 ABD Doları’nı aşan miktarda ekipman, tesis veya arazi satışı,
- Şirket’in doğrudan veya dolaylı olarak (A), (B) ya da (C) grubu
hissedarlarla sözleşme imzalaması,
- Ana Sözleşme’nin ve faaliyet alanlarının değiştirilmesi, Şirket’in tasfiyesi
ve sermayesinin artırılması veya azaltılmasıyla sınırlı olmak üzere Genel
Kurul gündeminin hazırlanması.
Ayrıca, üst düzey yöneticilerin seçilmesine ilişkin düzenleme, Genel Müdür,
Finans, Satış ve Pazarlama, Tedarik ve Planlama, Üretim Müdürleri ile şirket
işlerinin yürütülmesi için gerekli diğer üst düzey yöneticilerin atanması ve görevlerine
son verilmesini içerecek şekilde genişletilmiştir.
Sonuç olarak, mevcut durumda Borusan Grubu tarafından kontrol edilmekte
olan Borçelik işlem sonrasında Sollac’ın da dahil olacağı şekilde ortak kontrol
edilecektir.
H.3.1.2. Tam İşlevsellik
Mevcut durumda, soğuk sac üretimine yönelik faaliyet gösteren Borçelik
amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahiptir. Yatırım sonrasında
da bu durumda bir değişiklik olmayacaktır. Borçelik gündelik işlerini yürütecek bir
yönetime ve belirlenen alanlarda faaliyet gösterebilecek şekilde yeterli finansmana,
insan kaynaklarına ve malvarlığına sahip olacaktır.
Tam işlevselliğin sağlanmasında, ana teşebbüslerden ortak girişime
satışlarda, ilgili ürün veya hizmetlere ortak girişim seviyesinde önemli düzeyde
katma değer eklenmesi hususunun dikkate alınması gerekmektedir. Borçelik’in
sağlayıcıları arasında ana teşebbüsler bulunmaktadır. Borçelik’in, hammadde
alımında en büyük dördüncü sağlayıcı Sollac Groupe Usinor, diğer alımlarında ise
Borusan Lojistik Dağıtım ve Depolama Taşıma ve Ticaret A.Ş. ile Borusan Holding
A.Ş. sırasıyla birinci ve beşinci sağlayıcıdır. Borçelik’in mal ve hizmet alımlarında
özellikle Sollac Groupe Usinor’dan yapılan ve yapılabilecek hammadde alımı
önemlidir. Hammadde alımlarının büyük kısmı Erdemir’den yapılıyor olmakla birlikte,
ortaklık sonrasında Usinor’un ağırlığının artması ve sırasının değişmesi kuvvetle
muhtemeldir.
9 REKABET KURUMU
Öte yandan, ortak girişim ile ana teşebbüsler arasındaki alım ve satımların
piyasa koşullarında gerçekleştirilip gerçekleştirilmemesi tam işlevsellik unsuru
açısından önemlidir. Genel Anlaşma’nın 3.2. maddesi, “Taraflar; Şirket’in bir kar
merkezi olarak faaliyet göstereceğini ve bununla sınırlı kalmaksızın ve fakat,
yürürlükte bulunan ve gelecekte yapılacak olan anlaşmalar ve lojistik ve diğer
giderler de dahil olmak üzere, Şirket, Sollac, Borusan Holding ve onların bağlı
şirketleri veya iştirakleri arasındaki bütün ticari işlem ve ilişkilerin cari piyasa fiyatları
üzerinden gerçekleştirileceğini ve Yönetim Kurulu’nun onayına tabi olacağını prensip
olarak kabul ederler.” şeklindedir. Ticari Anlaşma’nın 2(i) ve Genel Anlaşma’nın 6.4.
maddelerinde de aynı niyet ortaya koyulmuştur. Bu şekilde niyet beyan edilmiş
olması, ortak girişimin bağımlı sayılmasını gerektirecek şekilde ilgili işletmelere
ayrıcalık tanınmadığını göstermektedir.
H.3.1.3. Rekabetçi Davranışların Koordinasyonu
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(c) maddesine göre, ana teşebbüsler arasındaki
rekabeti sınırlama amacıyla ortak girişim kurulması birleşme-devralma sayılan
hallerden değildir. Bu tür işlemler 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında
anlaşma olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, değerlendirme yapılırken
aşağıdaki hususlar dikkate alınmıştır:
- İki veya daha fazla ana teşebbüsün, ortak girişimin pazarında ya da bunun
alt, üst yahut komşu pazarlarında faaliyetlerini önemli düzeyde sürdürüp
sürdürmediği,
- ortak girişim oluşturulmasının doğrudan sonucu olan işbirliğinin ilgili
teşebbüslere piyasalardaki rekabetin önemli bir kısmını ortadan kaldırma
olanağı getirip getirmediği.
Mevcut durumda, Borçelik ile Usinor ve Borusan Grubu şirketleri önemli
düzeyde alım-satım ilişkisi içindedir. Taraflara bağlı birçok işletme Borçelik’le aynı
veya ilişkili pazarlarda faaliyet göstermektedir. Borusan Grubu’na bağlı Birlik
Galvaniz, elektrogalvaniz ve eski teknolojili sıcak daldırma yöntemleriyle üretim
yapmaktadır. Buna karşın, bu işletme ile yatırım sonrasında yeni teknolojili sıcak
daldırma yöntemiyle galvanizli sac üretecek Borçelik’in faaliyetleri, esas olarak
inşaat endüstrisi ve genel kullanım alanlarına, ayrıca beyaz eşya ve otomotiv
sanayinde bazı iç parçalarda (görünmez yüzeylerde) kullanıma yönelik üretimde
çakışacaktır. Diğer yandan, Borusan Grubu’ndan Kerim Çelik ve Usinor
teşebbüsünün ortak kontrole sahip olduğu Bamesa işletmeleri, çelik merkezi
hizmetleri sunmaktadır. Ancak Bamesa, Kerim Çelik’e göre çok daha gelişmiş bir
tesise sahip olup, daha karmaşık talepleri karşılayabilmektedir. Bu itibarla, Bamesa
ile Kerim Çelik’in faaliyetlerinin örtüşmesi sınırlıdır. Kaldı ki, rekabet kuralları
açısından, Bamesa ortak kontrol edilen, bağımsız bir işletmedir.
Usinor Çelik Ticaret A.Ş. nitelikli yassı çelik ürünleri satışı faaliyetinde
bulunan ithalatçı bir firmadır. Bu ürünler, karbon oranı yüksek HR’den elde edilen ve
galvanizlenen ürünler olup, bunların amortisörün ortasındaki mil gibi özel kullanım
alanları bulunmaktadır. Bu yönüyle, mevcut durumda Borçelik ile Usinor Çelik
Ticaret A.Ş. rakip değildir ve yatırımdan sonra da olmayacaktır. Usinor Grubu’na
bağlı Sollac Ambalaj ve Uginox ise tenekeyi rulo olarak alıp işleyerek baskı ve kutu
10 REKABET KURUMU
yapımına hazır halde ambalaj sanayicilerine sunmaktadır. Teneke soğuk sacın kalay
kaplanmış hali olduğundan, yatırım sonrasında da bu işletmeler ile Borçelik’in alım-
satım ilişkisinde olması söz konusu değildir
Sonuç olarak, yatırım öncesinde ve sonrasında, ortak girişim ile ana
teşebbüslerin her ikisinin de aynı pazarda yer alması söz konusu değildir. Ortak
girişimle Birlik Galvaniz’in ve Kerim Çelik’le Bamesa’nın faaliyetlerindeki çakışma ise
sınırlıdır. Bu çerçevede, ortak girişim kurulması işleminin rekabetçi davranışların
koordinasyonuna yol açmayacağı, dolayısıyla anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında olduğu kanaatine varılmıştır.
H.3.2. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Çerçevesinde
Değerlendirilmesi ve Hakim Durum Tesbiti
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde, %25’lik
pazar payı veya 25 trilyon TL.’lik ciro eşiğinin aşıldığı birleşme-devralmaların
Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğu ifade edilmiştir. Ortak kontrol edilecek
Borçelik, ana teşebbüslerden bağımsız bir işletme olacaktır. Bu itibarla, yoğunlaşma
Borçelik üzerinde gerçekleşecek ve ana teşebbüslerin devretmediği faaliyetlerden
kaynaklanan pazar gücü yoğunlaşmayı etkilemeyecektir. Bu nedenle, Borçelik’in
ortak girişime dönüştürülmesi işleminde eşiklerden birinin aşılıp aşılmadığının
belirlenmesinde, yalnızca bu işletmenin ilgili pazardaki payı ve cirosu dikkate
alınmıştır.
Borçelik’in 2000 yılı cirosu 107.298.329.000.000 TL.’dir. Borçelik satışlarının
yaklaşık %90’unun CR, FH ve DKP satışlarından oluştuğu dikkate alındığında, ciro
eşiğinin aşıldığı, dolayısıyla, bildirime konu ortak girişim oluşturulması işleminin izne
tabi olduğu anlaşılmıştır.
Yurt içi CR satışlarının firmalar arasındaki dağılımı aşağıda yer almaktadır.
Tablo 3- Yurtiçi CR satışları
Borçelik Erdemir İthalat Toplam
Satış
(bin
ton)
Pazar
Payı
(%)
Satış
(bin
ton)
Pazar
Payı
(%)
Satış
(bin
ton)
Pazar
Payı
(%)
Satış
(bin
ton)
Pazar
Payı
(%)
1997 236 14 559 34 864 52 1659 100
1998 231 15 599 40 685 45 1515 100
1999 217 15 813 57 400 28 1430 100
2000 225 14 731 47 600 38 1556 100
İşlem sonucunda hakim durum yaratılması veya var olan bir hakim durumun
güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu değildir; çünkü
Usinor’un Türkiye’de yürüttüğü herhangi bir faaliyet ortak girişime
devredilmeyeceğinden, halihazırda Borusan Grubu’na bağlı olan Borçelik’in işlem
sonucunda pazar gücünün artması söz konusu olmayacaktır.
11 REKABET KURUMU
H.3.3. Genel Anlaşma ve Ticari Anlaşma’daki Bazı Düzenlemelerin
Değerlendirilmesi
Bildirime konu işlemi düzenleyen Genel Anlaşma’da ve bununla eşzamanlı
yapılan Ticari Anlaşma’da niyet beyanından ibaret olan madde hükümlerine yer
verilmiştir.
Borçelik ürünlerinin alım merkezi yurt dışında bulunan birinci sınıf otomotiv
üreticilerine Usinor Auto SA tarafından pazarlanmasına ilişkin Genel Anlaşma'nın
özellikle 2.5, 6.3 (i) ve 7.3 maddeleri ve bunun bazı ayrıntılarını içeren Ticari
Anlaşma’nın 3. maddesi başta olmak üzere, 4, 5 ve 6. maddeleri anlaşma, işlem ve
ilişkileri konu almıştır. Bu çerçevede, Genel Anlaşma ve Ticari Anlaşma’nın söz
konusu maddelerinin, somut düzenleme getirmemesi ve gelecekte
gerçekleştirilebilecek işlemlerle ilgili ilkeleri belirlemesi dikkate alınarak, bu aşamada
herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.
Ticari Anlaşma’nın 7. maddesi, “Tarafların her biri, Türkiye’de Borçelik’in ve
Birlik Galvaniz’in imal ettiği tipte ve kapsamda yassı çelik ürünler imal eden bir şirkete
iştirak etmeden ya da Türkiye’de yeni imalat tesisleri kurmadan önce, diğer tarafa,
her durumda ve proje bazında tespit edilecek olan sermaye payları ve haklarına göre
ve aynı koşullarla müşterek yatırım yapma fırsatını verecektir…Ortak Girişim’le
doğrudan rekabet etmese bile, Ortak Girişim’in ürün dizisiyle bağlantılı olan veya bu
ürün dizisinin devamı niteliğinde olan piyasa sektörlerindeki tesisler/şirketler veya
ticari faaliyetler konusunda da, taraflar aynı ilkeyi uygulama olanağını araştıracak ve
inceleyeceklerdir. Kerim Çelik ticari hizmetleri ve faaliyetleri bu maddenin kapsamı
dışındadır. Bu işbirliği kurallarının uygulanması, bu İşbirliği Anlaşması taraflar
arasında müzakerelere başlanmasından önceki son üç ay içinde imzalanmamış
olduğu sürece, taraflardan birinin ilgili faaliyet sahası içinde üçüncü şahıslarla
imzaladığı İşbirliği Anlaşmalarının hüküm ve koşullarına da uyulması şartına tabi
olacaktır.” şeklindedir. Bu maddede esas olarak, Borçelik ve Birlik Galvaniz’in
ürünleri ile bunlarla ilişkili ürünler alanında tarafların doğrudan veya dolaylı olarak
faaliyet göstermek istemesi halinde, önceliğin ortak yatırım yapılmasına verilmesi
yönünde niyet açıklanmıştır. Tarafların münferiden ya da başka teşebbüslerle veya
birbirleriyle ortaklık kurarak ilgili pazarlara girmesinin belirli bir takvime bağlanmadığı
madde hükmünün, “koordinasyon riski” yönüyle değerlendirilmesi olanaklı değildir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, yatırım sonrasında Borçelik ile Birlik
Galvaniz'in tam anlamıyla rakip olmayacağı, bu iki firmanın sınırlı sayıda ürünü
birbirinin yerine kullanabileceği, ancak bu durumun, Borçelik ile Birlik Galvaniz’in
komşu (ilişkili) pazarlarda yer aldığı gerçeğini değiştirmediği, dolayısıyla, Borçelik’le
aynı veya ilişkili alanlarda faaliyet gösterilmesini ilgilendiren düzenlemenin, Birlik
Galvaniz’i de etkileyeceği, bu itibarla, Ticari Anlaşma’nın sözü edilen 7. maddesine
Birlik Galvaniz’in de konu edilmiş olmasının, niyet beyanının kapsamını
genişletmediği ve bu şekilde “doğrudan ilgililik” unsuruna halel getirilmediği
anlaşılmıştır.
Genel Anlaşma’nın 10. maddesinde, “Tarafların hiçbiri, diğer Taraftan veya
Şirket aracılığıyla erişim imkanına sahip olduğu gizli bilgileri üçüncü şahıslara ifşa
etmeyecek ve bu gizli bilgileri, bunlarla sınırlı kalmaksızın ve fakat, araştırma amacı,
sınai veya ticari amaçlar da dahil herhangi bir başka amaçla kullanmayacaktır. Bu
12 REKABET KURUMU
gizlilik yükümlülüğü, Tarafların her birini, Şirket’in hissedarlığından ayrıldığı tarihten
itibaren 5 yıl süreyle daha bağlayıcı olmaya devam edecektir...” hükmüne yer
verilmiştir. Ticari Anlaşma’nın 10. maddesinde ise, bilginin gizli tutulması
sınırlamasının, taraflardan birinin hissedarlıktan ayrılmasını izleyen 9 yıl boyunca
geçerli olacağı ifade edilmiştir.
Bilginin gizli tutulmasına ilişkin düzenlemeler temel olarak, sır niteliğindeki
bilginin (ticari ve teknik) üçüncü kişilere açıklanmaması ve kullanılmaması
yükümlülüklerini içermektedir.
Sır niteliğindeki bilginin kullanılamaması pazara girişi doğrudan güçleştirecek,
gizli bilgiyi kullanamayacak teşebbüs yeni bilgi üretmenin veya bu bilgiye ulaşmanın
maliyetine katlanmadıkça ilgili faaliyetlerde bulunamayacaktır. Ortak girişimlerde
hissedarlıktan ayrılınmasından sonraki döneme yönelik bu tür düzenlemeler, bildirim
konusu işlem sonucunda olabileceği gibi, ortaklıktan ayrılan ana teşebbüsün ilgili
pazara dönüşünün önünde bir engeldir.
Bilginin üçüncü kişilere ifşa edilememesi de benzer etkileri dolaylı olarak
doğurabilecektir. Özellikle hissedarlıktan ayrılan bir ana teşebbüsün ortak girişimin
bir rakibine, kontrolün yapısal değişikliğe uğramasına yol açmayacak biçimde ortak
olması halinde, bilginin açıklanarak rakip işletme tarafından kullanılamaması ana
teşebbüsün pazara girişini güçleştirebilecektir. Aynı ana teşebbüsün ilgili faaliyetler
alanında tecrübeli bir işletmeyle yeni bir ortak girişim kurması ve bu bilginin diğer
ortak tarafından “fiilen” kulanılması da anılan kısıtlamayla engellenecektir.
Ortaklık sırasında edinilen bilginin açıklanmaması kısıtlaması, bu bilginin
kullanılmasının yasaklanmasında olduğu gibi, hissedarlıktan ayrılan teşebbüsün
bağımsızca karar alma özgürlüğünü sınırlayacaktır. Bu çerçevede, gizli bilginin
“açıklanmaması” ve “kullanılmaması” kısıtlamalarının birbirinden bağımsız
incelenemeyeceği, bütün olarak ele alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Rekabet hukuku yönünden, Usinor Grubu’na bağlı işletmeler bu Gruptan
bağımsız değildir. Genel Anlaşma ve Ticari Anlaşma’nın her ikisinin de tarafları
Borusan ve Usinor teşebbüsleridir. Bu nedenle, tarafları aynı ve birbirine benzer
düzenlemelerden oluşan anlaşmaların "Gizliliğe" ilişkin maddeleri birlikte
değerlendirilmiştir.
Hissedarlık süresince bilginin gizli tutulması, ana teşebbüslerin ortak girişimle
aynı faaliyette bulunmasını güçleştireceğinden koordinasyon riskinin azaltılmasına
katkı verecektir. Söz konusu düzenleme aynı zamanda, Borçelik’e transfer edilecek
maddi olmayan varlıkların değerinin korunmasını da sağlayacaktır.
Teknik bilginin hissedarlıktan ayrılmayı takip eden dönemde de gizli tutulması,
Borçelik’in faaliyet alanının genişletilmesi için gerekli maddi olmayan varlıkların tam
değeriyle transfer edilmesini sağlayacaktır. Soğuk sac ve özellikle 1990’lı yılların
teknolojisiyle galvanizli sac üretimi oldukça karmaşık ve masraflı bir üretim sürecini
gerektirmekte, bu nedenle, işlemin uygulamaya sokulmasında yoğun bir şekilde hak
transferi söz konusu olmaktadır. İlgili faaliyetlerde bulunulabilmesi için yeni
teknolojinin bulunması veya başka bir şekilde edinilmesinin oldukça masraflı
olmasının yanında, oldukça uzun bir zamanı gerektirmesi bu aşamada göz önünde
bulundurulmalıdır. Bu çerçevede, “Gizlilik” başlığı altındaki düzenlemelerin tam
13 REKABET KURUMU
işlevsel ortak girişim oluşturulmasına yönelik olduğu, işlemin yürütülmesiyle
doğrudan ilgili ve gerekli bulunduğu anlaşılmıştır.
Ancak, bildirim formunun ekinde sunulan Ticari Anlaşma'nın sözü edilen 10.
maddesine göre 9 yıl olan gizlilik yükümlülüğü, hissedarlıktan ayrılmasından sonra
Borusan Grubu'na pazarı, gerektiğinden uzun bir süreyle kapatacaktır. Bu nedenle,
gizli bilginin kullanılmaması ve üçüncü kişilere açıklanmaması yükümlülüğünün,
taraflardan herhangi birinin Borçelik hissedarlığından ayrılmasını izleyen 5 yılın
sonuna kadar geçerli olacak şekilde düzenlenmesi halinde yan sınırlama sayılacağı
gibi taraflar arasındaki Genel Anlaşma'nın aynı nitelikteki hükmü ile de benzerlik
arzedecektir. Nitekim bildirimde bulunan tarafın temsilcisi, Kurum kayıtlarına
7.6.2001 tarih ve 9085 sayı ile giren yazısı ile Ticari Anlaşma'nın gizli bilgileri
kullanmama yükümlülüğü getiren ve hitam tarihi itibariyle 9 yıl olarak belirlenen
sürenin 5 yıl olarak değerlendirmeye alınması yolundaki beyanını iletmiştir.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında;
1.a) Usinor Grubu’na bağlı Sollac Mediterrance S.A. işletmesinin hisse devralması
suretiyle Borçelik Çelik Sanayi Ticaret A.Ş.’nin ortak girişime dönüştürülmesi işlemini
düzenleyen Genel Anlaşma’nın 6.5. ve 6.6. maddelerinde öngörülen kısıtlamaların
aynen, bu Anlaşma ile Ticari Anlaşma’nın 10. maddesindeki “gizli bilginin
kullanılmaması ve üçüncü kişilere açıklanmaması” hükmünün ise taraflardan birinin
hissedarlıktan ayrılmasından itibaren 5 yıl süreyle geçerli olacak şekilde yan
sınırlama sayılmasına ve bu doğrultuda işleme izin verilmesine,
b) Söz konusu anlaşmalarda yer alan ve olası işlem, ilişki ve anlaşmaların
gerçekleştirilmesine yönelik niyet beyanından ibaret olan madde hükümleri kesin ve
nihai düzenleme niteliğinde olmadığından, bu hükümlere yönelik olarak bir
değerlendirme yapılamayacağına
OY BİRLİĞİ ile,
2. Raportör görüşünde ifade edilen "Borçelik’in alım-satımlarının dağılımına ilişkin yıl
sonu kümülatif değerlerin 2001 yılı sonundan itibaren başlamak üzere Kurumumuza
bildirilmesi koşulunun işlemin taraflarına yükletilmesi" önerisi ile ilgili olarak bir işlem
ve karar tesisine gerek bulunmadığına OY ÇOKLUĞU ile
karar verilmiştir.
KARŞI OY GEREKÇESİ
Usinor Grubu’na bağlı Sollac Sa’nın gerçekleştireceği hisse devriyle Borçelik
Çelik San.Tic.A.Ş.’nin ortak girişime dönüştürülmesine izin verilmesine dair
26.06.2001 tarih ve 01-29/282-83 sayılı Kurul kararının Raporun “Sonuç” bölümünde
önerilen “ortak girişimin alım-satım dağılımına ilişkin kümiletif değerlerin 2001 yıl
sonundan itibaren Kuruma bildirilmesi” hususunda bir işlem tesisine gerek
olmadığına dair bölümüne aşağıda belirttiğim gerekçelerle katılmam mümkün
olamamıştır.
14 REKABET KURUMU
Ortak girişimin oluşturulmasında, ortak girişimin tarafları ile ortak girişim
arasında ticari ilişkilerle ilgili ilkeler benimsenmiştir.Örneğin;
- Ticari Anlaşmaya göre, Ortak Girişim ile Usinor Auto SA arasında “Satış
Acenteliği Anlaşması” yapılacak ve Borçelik tarafından üretilen birinci sınıf otomotiv
ürünlerinin yapımında kullanılan galvanizli sacın Türkiye dışında pazarlanması
Usinor Auto SA. tarafından yapılacaktır.
- Usinor Auto SA. Türkiye dışında birinci sınıf otomotiv müşterilerine Borçelik
adına rülolar pazarlayacaktır.
- Borçelik, birinci sınıf müşterilere doğrudan veya dolaylı olarak otomobil çelik
rüloları pazarlamayacaktır.
- Usinor Auto SA. ihracat siparişlerini teklif etme hakkına sahip olacaktır.Bu
durumda Gemlik’ten müşteriye nakliyeden kimin sorumlu olcağı Usinor Auto SA ile
Borçelik arasında kararlaştırılacaktır.
Bu tür hükümlere rağmen Ortak Girişimin bağımsız davranabileceği
düşüncesiyle ortak girişim oluşturulmasına Raportörler izin verilmesini teklif
etmişlerdir.Ancak Ortak Girişim uygulamada “bağımsız” davranabileceği gibi, bu
hükümler karşısında ortak girişimi oluşturan taraflara karşı “bağımlı” da kalabilir.
Kurul, ortak girişimin “bağımsız” kalacağı düşüncesiyle izin vermiştir.
Dosyanın Raportörleri, Ortak Girişimin bir taraftan “bağımsız” davranmasını
temin etmek diğer taraftan bu durumu kontrol edebilmek için Borçelik’in alım
satımlarına ilişkin yıl sonu kümülatif değerlerin 2001 yıl sonundan itibaren
Kurumumuza bildirilmesi koşulunun taraflara yüklenmesini teklif etmişlerdir.
Bu teklifi, gözetilen amaç bakımından yararlı bulduğumuz için çoğunluk
kararına katılamamaktayız.
Kemal EROL Nejdet KARACEHENNEM İsmet CANTÜRK
II. Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi
MUHALEFET ŞERHİ
01-29 / 282-83 Sayılı Karara İlişkin
''Ortak Girişim'' statülerinde izlemeyi teminen sınırlı bazı hususlarda bilgi
talebinin gerekliliği, tarafların ileride aynı pazarda çalışmalarının gündeme
gelebileceği, ortak girişim ve ana teşebbüsler arasında yoğun ilişkilerin bulunması
karşısında tek başına bir ölçek olarak kabul edilememesine rağmen, belirli bir süre
için talep edilecek bilgilerin değerlendirmede yarar sağlayacağı, öte yandan bu
kapsamda ilgililere fazla bir yük öngörülmediği, nihayet yasal açıdan da 1997/1
tebliğinin 4.maddesinin bu talebe imkan tanıdığı gerekçeleriyle bilgi talep
edilmemesine ilişkin çoğunluk görüşüne karşıyım.
Prof.Dr.Zühtü AYTAÇ
Kurul Üyesi
15 REKABET KURUMU
Full & Egal Universal Law Academy